ΝΑ ΟΡΙΣΟΥΜΕ ΞΑΝΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Ομιλία: Βαρβάρα Τραχανά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Βιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΠΟΣΔΕΠ 17ο συνέδριο (Φεβρουάριος 2026)

Νομίζω θα κάνω εδώ, μία διαφορετική τοποθέτηση, μία τοποθέτηση πλαισίου, αν μου επιτρέπετε. Ήμουν παλιά, ως φοιτήτρια, σε συλλογικότητες, όταν υπήρχαν δεκάδες πολιτικές συλλογικότητες σε κάθε τμήμα, και είχα έναν συνάδελφο και σύντροφο που έλεγε κάθε φορά, σε κάθε συνέλευση, να ορίσουμε τις έννοιες. Λέω λοιπόν να ορίσουμε τις έννοιες με αυτήν την τοποθέτηση πλαισίου για το τι σημαίνει πανεπιστήμιο.

Ο Καρλ  Πόπερ, φιλόσοφος της επιστήμης στον 20ο αιώνα, έθεσε στον πυρήνα της επιστήμης την αρχή της διαψευσιμότητας. Επιστημονική γνώση, έλεγε, είναι όποια θεωρία μπορεί να διαψευστεί, όχι όποια θεωρία μπορεί να επιβεβαιωθεί. Όποια θεωρία μπορεί εν δυνάμει να διαψευστεί. Έτσι γεννιέται η επιστήμη και αυτή είναι η διάκρισή της από την ψευδοεπιστήμη.

Η επιστημονική γνώση γεννάται ακριβώς όταν μία τολμηρή σκέψη, μία τολμηρή ιδέα, αμφισβητεί την προηγούμενη προσωρινή αλήθεια. Αυτή είναι η διαδικασία της παραγωγής της νέας γνώσης. Και αυτή τη διαδικασία της παραγωγής της νέας γνώσης δια της αμφισβήτηση του δόγματος και της αμφισβήτησης της αυθεντίας, στο σύγχρονο κόσμο, ανέλαβαν τα πανεπιστήμια. Τα πανεπιστήμια έχουν τη θεσμική ευθύνη αυτής της διαδικασίας, γιατί έχουν το εγγενές χαρακτηριστικό της καλλιέργειας της κριτικής σκέψης, της αντίστασης στον αυταρχισμό, της ανυπακοής. Χωρίς αυτά δεν παράγεται νέα γνώση. Χωρίς αυτά, θα αποτύχει ακόμη και το επιχειρηματικό, νεοφιλελεύθερο μοντέλο πανεπιστημίου που κάποιοι οραματίζονται. Γιατί το πανεπιστήμιο,  δεν είναι εκπαιδευτήριο. Το πανεπιστήμιο είναι  το φυσικό ενδιαίτημα της αμφισβήτησης.

Και είναι πολύ χαρακτηριστικό το πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του πρωθυπουργού. Στο πρωτοχρονιάτικό του μήνυμα ο πρωθυπουργός στα social media για το 2026, επέλεξε να αναφερθεί σε δύο στοιχεία: το ένα είναι οι διαγραφές των φοιτητών, που έκαναν για πρώτη φορά: 300.000 φοιτητές διέγραψαν και το είπε με τεράστια χαρά! Και το άλλο είναι ότι δεν υπάρχει καμία ενεργή κατάληψη σε πανεπιστημιακό χώρο. Αυτά τα δύο επέλεξε να πει. Από τα χιλιάδες που θα μπορούσε να πει, επέλεξε αυτά τα δύο. Και τα επέλεξε σωστά. Γιατί αυτές οι παρεμβάσεις είναι κυρίαρχες διαδικασίες μετάλλαξης του πανεπιστημίου σε αυτό το στείρο περιβάλλον που δεν μπορεί να γεννήσει γνώση.

Πολλοί από εμάς είχαμε δει τα προεόρτια αυτής της μετάλλαξης. Εγώ είχα την τύχη, όπως και πολλοί από εμάς εδώ σήμερα, να μεγαλώσω σε ένα ζωντανό πανεπιστήμιο. Στο Αριστοτέλιο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όταν εξαιτίας αυτών των «καταλήψεων» που ανέφερε στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του ο πρωθυπουργός, ήταν ένας χώρος πολύμορφος, πολύβουος, πολύχρωμος, θορυβώδης, ελκυστικός και ένας χώρος ασφαλής. Διότι υπήρχαν δράσεις 24 ώρες στο 24ώρο: πολιτικές εκδηλώσεις, συνελεύσεις, συζητήσεις, προβολές, συναυλίες, πάρτι. Υπήρχαν στέκια στη Φιλοσοφική, στην Ιατρική, στο Πολυτεχνείο, στο Βιολογικό. Η “αγαπημένη” του πρώην πρύτανη του ΑΠΘ κ. Νίκου Παπαιωάννου, που χθες χαιρέτησε το συνέδριο. Αγαπημένη συνέλευση, η μακροβιότερη στο χώρο των πανεπιστημίων, 34 χρόνια άντεξε στο στέκι στο Βιολογικό.

Σταδιακά όμως, το είδαμε, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 άρχισαν να σφραγίζουν αυτούς τους ελεύθερους χώρους. Και τελικά φτάσαμε σήμερα στην αυστηροποίηση του πλαισίου παραχώρησης του δημόσιου χώρου στους φοιτητές, έως και την απόλυτη άρνηση παραχώρησης του δημόσιου χώρου του Πανεπιστημίου στους φοιτητές και τις φοιτήτριες. Λες και το Πανεπιστήμιο είναι το σπίτι του εκάστοτε προέδρου τμήματος ή του εκάστοτε πρύτανη και οι φοιτητές ενοχλητικοί παρίες!

Και καλά έκανε ο πρωθυπουργός και ανέδειξε αυτά τα στοιχεία στο πρωτοχρονιάτικό του μήνυμα, γιατί αυτές οι δύο παρεμβάσεις είναι το συμπυκνωμένο σύμβολο της ιδεολογικής του ταυτότητας. Το πρόβλημα, συναδέλφισσες και συνάδελφοι, είναι ότι δεν τα αναδείξαμε εμείς. Δεν τα διακρίναμε ως αυτό που πραγματικά είναι. Είναι ο κεντρικός μηχανισμός αλλοίωσης του χαρακτήρα του πανεπιστημίου.

Αποτύχαμε:

να αποτρέψουμε τις διαγραφές των φοιτητών/φοιτητριών,

να σταματήσουμε την ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων,

να βάλουμε φρένο στην αυταρχικοποίηση, στην πειθάρχηση φοιτητών και διδασκότων- και μέσω των νέων πειθαρχικών νόμων,

στην κανονικοποίηση του χαφιεδισμού,

στις εξώσεις των φοιτητικών στεκιών,

στην σταδιακή αποστείρωση του πανεπιστημιακού χώρου,

στην εργαλειοποίηση του από την πολεμική μηχανή.

Αποτύχαμε να βάλουμε φρένο στη μετάλλαξη. Και εγώ είμαι σήμερα εδώ να σας πω, όχι να με ψηφίσετε, αλλά για να πω σε όλους και όλες να επιχειρήσουμε ένα νέο συνδικαλισμό.

Ένα συνδικαλισμό που θα αναγνωρίσει αυτό το μεγάλο κίνδυνο, του να χαθεί το πανεπιστήμιο ως χώρος αμφισβήτησης. Να μετατραπεί σε ένα χώρο που δεν θα έχει πια τη δυνατότητα παραγωγής νέας γνώσης και ταυτόχρονα θα έχει διαρρήξει και τη συνέχεια του ως θεσμού, που ιστορικά συγκροτήθηκε για να παράξει κριτική συνείδηση, να αμφισβητήσει καθεστώτα και να λειτουργεί ως αντίβαρο στην εξουσία, πολιτική, οικονομική, τεχνοκρατική.

Σε αυτό το πανεπιστήμιο πρέπει να αντισταθούμε όλοι, και η ΠΟΣΔΕΠ. Να πάψει η ΠΟΣΔΕΠ να κάνει διαχείριση απωλειών ή ένα συνδικαλισμό που εξαντλείται στη θεσμική διαμαρτυρία.

Χρειαζόμαστε ένα συνδικαλισμό, πολιτικό, με την ουσιαστική έννοια του όρου, που να υπερασπίζεται το πανεπιστήμιο ως δημόσιο αγαθό και όχι ως οργανισμό παροχής υπηρεσιών.  Που να παράγει λόγο τεκμηριωμένο, ιστορικά και κοινωνικά ενσυνείδητο, ένα συνδικαλισμό που να συγκρούεται όταν απαιτείται.

Να πάψει η ΠΟΣΔΕΠ να είναι απλά ο διαχρονικός τεχνικός συνομιλητής της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας. Να γίνει η φωνή του συλλογικού διανοούμενου του δημόσιου πανεπιστημίου, που θα απαντήσει σε κυρίαρχα ερωτήματα:

Ποιος ορίζει τι είναι γνώση, ποιος επιλέγει ποια γνώση παράγεται και για ποιον αυτή η γνώση παράγεται.

Ευχαριστώ.

The post Να ορίσουμε ξανά τί είναι Πανεπιστήμιο appeared first on Void Network.

«Η Κοινωνιολογία ακόμη και στη συντηρητική της εκδοχή ενοχλεί γιατί αποκαλύπτει την «αθλιότητα του κόσμου» ως αποτέλεσμα της οργάνωσης και λειτουργίας της κοινωνίας, της φτώχειας, των κοινωνικών ανισοτήτων, του κοινωνικού αποκλεισμού, του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας» λέει στη Φωτεινή Λαμπρίδη (tvxs.gr) ο Σκεύος Παπαϊωάννου, Καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας και Κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Κρήτης. 
 
Υποστηρίζει επίσης ότι «..η κοινωνικοποίηση που επιδιώκουν είναι αυτή της αναπαραγωγής των κοινωνικών τάξεων και των κοινωνικών ανισοτήτων πιστεύοντας περίπου στην φυσική ανωτερότητα της αστικής τάξης, η οποία όχι μόνο νομιμοποιείται να καταλαμβάνει τις κύριες κοινωνικές θέσεις, αλλά θα πρέπει να αισθανόμαστε και ευγνώμονες και να δεχόμαστε να έχουν προνόμια».  Σε σχέση με τον ταυτόχρονο εναγκαλισμό του Υπ. Παιδείας και της κυβέρνησης γενικότερα με την εκκλησία σχολιάζει: «Ο εναγκαλισμός αυτός  τον 21ο αιώνα επιβεβαιώνει το γεγονός ότι ο Διαφωτισμός, που αποτέλεσε την απαρχή χωρισμού κράτους και εκκλησίας, και μετά από σχεδόν 250 χρόνια δεν έχει ακόμη φτάσει στην Ελλάδα. Ίσως μόνο σε κάποιες θεοκρατικές χώρες να παίζει εκκλησία τόσο σημαντικό ρόλο όσο στην Ελλάδα»
 
Παρατηρούμε ξανά, με αφορμή την αντικατάσταση της κοινωνιολογίας από τα λατινικά, στις εισαγωγικές εξετάσεις, έναν ιδεολογικό πόλεμο πάνω στην επιστήμη σας. Τελικά έχει η ελληνική δεξιά εμμονή ενάντια στην κοινωνιολογία και γιατί; Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει σπουδάσει κοινωνικές επιστήμες. 
 
Καταρχήν να πούμε εν συντομία τι είναι η Κοινωνιολογία, δεδομένου ότι ο περισσότερος κόσμος δεν ξέρει και δεν κατανοεί τι σημαίνει Κοινωνιολογία.
Κατά τον Max Weber, έναν από τους σημαντικότερους κοινωνιολόγους, έναν φιλελεύθερο συντηρητικό Γερμανό κοινωνιολόγο: Η Κοινωνιολογία είναι μια επιστήμη η οποία επιθυμεί να κατανοεί ερμηνευτικά την κοινωνική πράξη και με αυτό τον τρόπο να την εξηγεί αιτιακά στην πορεία και τις επιδράσεις της. 
 
Με άλλα λόγια η Κοινωνιολογία ως   «επιστήμη της πραγματικότητας» αναλύει, κατανοεί, ερμηνεύει και εξηγεί τις κοινωνικές σχέσεις (πολιτικές, οικονομικές, πολιτισμικές και ιδεολογικές) και πρακτικές ως προς τις αιτίες  και τις επιδράσεις τους στη ζωή των ανθρώπων και γίνεται έτσι διαφωτιστική, κριτική, χειραφετητική, αποκαλυπτική των κακώς κειμένων και σημαντική για την κοινωνική πράξη σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής. 
   
Με αυτή την έννοια θα έπρεπε ο κάθε πολίτης να έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει και να διαθέτει «κοινωνιολογική φαντασία» για να μπορεί να συμμετέχει ενεργά και κριτικά, να αμφισβητεί στη βάση επιχειρημάτων και όχι προκαταλήψεων, να έχει πραγματική άποψη και να τοποθετείται στο κοινωνικό γίγνεσθαι: να είναι Πολίτης σε μια πραγματική δημοκρατία.
 
Σε μια χώρα ωστόσο όπως η Ελλάδα όπου τα κυρίαρχα συμφέροντα και οι ελίτ, οικονομικές και πολιτικές ηγεμονεύουν από συστάσεως το νεοελληνικού κράτους είναι αναμενόμενο να επιδιώκεται πάση θυσία το εντελώς αντίθετο. Για το σκοπό αυτό επιστρατεύεται κάθε μέσο: θρησκεία, εθνικισμός, μέσα «ενημέρωσης» και φυσικά το εκπαιδευτικό σύστημα ως ο σημαντικότερος ιδεολογικός μηχανισμός του κράτους.

Ωστόσο η Κοινωνιολογία ακόμη στη συντηρητική της εκδοχή ενοχλεί γιατί αποκαλύπτει την «αθλιότητα του κόσμου» ως αποτέλεσμα της οργάνωσης και λειτουργίας της κοινωνίας, της φτώχειας, των κοινωνικών ανισοτήτων, του κοινωνικού αποκλεισμού, του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας.

 
Εκπαιδευτικοί μιλώντας στο tvxs.gr, δηλώνουν ανήσυχοι καθώς όπως λένε ακούγεται, ότι θα απαλειφθούν κι άλλα σχετικά μαθήματα από το σχολείο. Υπογραμμίζουν μάλιστα ότι αυτό συμβαίνει ενώ το 75% των σχολών είναι κοινωνικού και ανθρωπιστικού προσανατολισμού. Τι σημαίνει το να επιχειρεί μία οποιαδήποτε εξουσία, την αποκοπή της σχολικής κοινότητας από αυτές τις επιστήμες την ώρα μάλιστα που το σχολείο είναι ένας χώρος κοινωνικοποίησης; 
 
Το Σχολείο και το Πανεπιστήμιο έχουν μια κοινωνικοποιητική λειτουργεία ως αναπόσπαστο μέρος των εκπαιδευτικών διαδικασιών και άρα μια κοινωνική εντολή και αποστολή: να ασκούν κριτική, να αποκαλύπτουν, να διαφωτίζουν, να παράγουν και να ασκούν μια πραγματική πολιτική, πολιτισμό και παιδεία, να συμβάλλουν στη δημιουργία ενός άλλου κόσμου, όπου οι άνθρωποι θα δημιουργούν, θα εκφράζονται ελεύθερα, θα βρίσκουν νόημα στη ζωή, θα ερωτεύονται, θα ονειρεύονται και θα εμπνέονται από ουτοπίες κοντινές και μακρινές, ενάντια στο σκοταδισμό, τη μεταφυσική, τη θεοκρατία και τις θρησκοληψίες, τον τεχνοκρατισμό, τις ιεραρχήσεις και τους διαχωρισμούς, τις αυταρχικές εξουσίες, το λαϊκισμό, την αλλοτρίωση, τις κοινωνικές ανισότητες και διακρίσεις, τη φτώχεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό, το ρατσισμό, τις μισαλλοδοξίες και το φασισμό.
 
Τα παραπάνω όχι μόνο δεν είναι επιθυμητά στα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα του μεταπρατικού καπιταλιστικού μας συστήματος, αλλά αποτελούν γι’ αυτά εφιάλτη. Η κοινωνικοποίηση που επιδιώκουν είναι αυτή της αναπαραγωγής των κοινωνικών τάξεων και των κοινωνικών ανισοτήτων πιστεύοντας περίπου στην φυσική ανωτερότητα της αστικής τάξης, η οποία όχι μόνο νομιμοποιείται να καταλαμβάνει τις κύριες κοινωνικές θέσεις, αλλά θα πρέπει να αισθανόμαστε και ευγνώμονες και να δεχόμαστε να έχουν προνόμια.

 
Σε ποιον βαθμό το σχολείο σήμερα βοηθά τα παιδιά να αποκτήσουν κοινωνικοπολιτική παιδεία;

Πριν να απαντήσουμε το ερώτημα, θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι η κοινωνικοπολιτική παιδεία δεν είναι μονοσήμαντη έννοια, δεν είναι δηλαδή κατ΄ ανάγκην κάτι θετικό ή αρνητικό. Το περιεχόμενό της εξαρτάται από τους κάθε φορά πολιτικοκοινωνικούς στόχους, λειτουργείες και ιδεολογίες. Επομένως η απάντηση στο ερώτημα όπως ετέθη, είναι ότι τα νέα παιδιά αποκτούν κοινωνικοπολιτική παιδεία, που όμως δεν (δια)παιδαγωγεί, δεν (δια)μορφώνει και δεν εκπαιδεύει για τη  δημοκρατία, τη κριτική σκέψη και πράξη, για την αμφισβήτηση και τη φαντασία, για τη χειραφέτηση και την κοινωνική απελευθέρωση. Mε άλλα λόγια κάτω από τις σημερινές  πολιτικοϊδεολογικές, οικονομικές, τεχνοκρατικές, οργανωτικές νεοφιλελεύθερες  συνθήκες η κοινωνικοπολιτική παιδεία, που προσφέρεται σήμερα στο σχολείο δεν ανταποκρίνεται στην “κοινωνική εντολή” για μια δημοκρατική παιδεία.
 
Είναι νομίζω κατανοητό ότι η αποτελεσματικότητα οποιασδήποτε κοινωνικοπολιτικής παιδείας  στην εκπαίδευση θα είναι περιορισμένη εάν είναι αναγκασμένη να αντιπαλέψει με αυταρχικές, αντιδημοκρατικές, ανορθολογικές αντιλήψεις, αξίες, διαστάσεις της συνείδησης που (συν)διαμορφώνονται στην εξωσχολική κοινωνική πραγματικότητα. Αυτό σημαίνει περιορισμένη αισιοδοξία και προσδοκίες: οι προϋποθέσεις της Δημοκρατίας, ο ελεύθερος, γιατί ψυχικά και πνευματικά ανοιχτός και ακέραιος,  άνθρωπος θα μείνει η εξαίρεση, όσο η βασική δομή της κοινωνίας παραμένει εξουσιαστικά καταπιεστική και εκμεταλλευτική. 
 
Mία τέτοια παιδεία είναι προσανατολισμένη προς τις ισχύουσες κοινωνικές αντιλήψεις, προς το κυρίαρχο ιδανικό για την προσωπικότητα, για τον ίδιο λόγο, για τον οποίο η παιδαγωγική σκέψη ανταποκρίνεται πάντα και αυστηρά στην (επι)κρατούσα σκέψη περί κοινωνίας. Η κοινωνικοπολιτική παιδεία σήμερα και ενώ είναι υποταγμένη  στο status quo  και απολογητική, τείνει, ως γνωστικό αντικείμενο που αφορά τους θεσμούς, να υποστασιοποιεί τις υπάρχουσες κοινωνικές δομές και σχέσεις ή θεωρεί τον εαυτό της αξιακά ουδέτερο και επικεντρώνεται στη “διαμόρφωση και διάπλαση του χαρακτήρα” και στη μετάδοση καθιερωμένων παραδοσιακών αξιών, δηλαδή στην ενσωμάτωση και υποταγή.
 
Tο κάθε φορά  κυρίαρχο (εκ)παιδευτικό ιδανικό, ως ιδανικό των κυρίαρχων, ανταποκρίνεται κατά κανόνα ακριβώς στις επικρατούσες κοινωνικοϊδεολογικές αντιλήψεις και συμβάλλει όπως κι αυτές στη διατήρηση και ενίσχυση των κυρίαρχων κοινωνικών μορφών εξουσίας και προνομίων. 

Mία κριτική κοινωνικοπολιτική παιδεία στο σχολείο που υπερβαίνει το status quo θα συγκρουστεί αναγκαστικά με τα κυρίαρχα συμφέροντα και θα δεχτεί ισχυρή αντίσταση και πιέσεις. Αυτή η διαπίστωση απομυθοποιεί την προσδοκία κοινωνικής αλλαγής διαμέσου του εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο εξαρτάται από την ιδεολογία και την εκπαιδευτική πολιτική της κυβέρνησης, κατά κανόνα συντηρητικής και ως εκ τούτου στην πραγματικότητα στοχεύει στη διατήρηση και την στήριξη της υπάρχουσας πολιτικής, οικονομικής και πολιτισμικής κυρίαρχης πραγματικότητας. 
 
Σε αντίθεση με την ιδέα μιας ριζοσπαστικής κριτικής “ανθρωπιστικής παιδείας” που στοχεύει στην ολοκληρωμένη ανάπτυξη όλων των ανθρώπινων ικανοτήτων έχει επικρατήσει εδώ και πολλές δεκαετίες μια έννοια της παιδείας που προτάσσει και στοχεύει στην προσαρμογή του εκπαιδευόμενου στις εξελίξεις της οικονομίας και της αγοράς και ιδιαίτερα σ’ αυτές της λεγόμενης “τεχνικής προόδου και εξέλιξης” αφού είναι αυτή που προσδιορίζει την αλλαγή, τη δυναμική και την κοινωνική πρόοδο. Ως κεντρικό σημείο αναφοράς “σε τελευταία ανάλυση” είναι η “τεχνική πρόοδος” η λυδία λίθος για την αξιολόγηση κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας. Η φαινομενικά ανεπηρέαστη επιστημονικο-τεχνική πρόοδος καλπάζει προς τα εμπρός συμπαρασύροντας τις “χωλαίνουσες” κοινωνικές δομές, την πολιτική, τις νομικές ρυθμίσεις, το εκπαιδευτικό σύστημα και τα περιεχόμενά του. 

Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες περιορίζεται η πλατειά έννοια της παιδείας σε μια στενή εκπαίδευση/κατάρτιση εξειδικευμένου χαρακτήρα και με σαφή στόχο την προσαρμογή στην τεχνική, την οικονομία και βέβαια στην αγορά εργασίας. 

Mια εκπαίδευση, που θέλει να συμβάλει στην πραγματοποίηση μιας παραγματικής δημοκρατίας και επομένως να οδηγήσει στην άρση των κοινωνικών ανισοτήτων και της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, σε δημοκρατική συμπεριφορά και σε ένα τρόπο σκέψης αυτόνομο, κριτικό, αναστοχαστικό και χωρίς προκαταλήψεις και στερεότυπα θα πρέπει να έχει αναγκαστικά ως στόχο της τη δημιουργία κριτικής ιστορικής συνείδησης του παρόντος. 
 
Έχετε γράψει ότι η ανάπτυξη του κλάδου της Κοινωνιολογίας κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, συνδέεται με τον Διαφωτισμό  ο οποίος με τη σειρά του σήμανε την στροφή από θεολογικές, μεταφυσικές, αυθαίρετες και (μόνο ) φιλοσοφικές σημασιολογήσεις των κοινωνικών διεργασιών, σε διαπιστώσεις για την κοινωνία συστηματικά και λογικά δομημένες. Βλέποντας σήμερα τον εναγκαλισμό της εκκλησίας με την πολιτεία σε μία σειρά από θέματα, αλλά και την σχέση της ίδιας της υπουργού Παιδείας με την εκκλησία, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η δαιμονοποίηση της Κοινωνιολογίας από υπουργούς της κυβέρνησης όπως ο Αδ. Γεωργιάδης, συνδέεται και με μια αποστροφή στις κατακτήσεις του Διαφωτισμού;
 
Η σχέση της εκκλησίας με το κράτος και την πολιτική στην Ελλάδα έχει βέβαια τις ρίζες της στην ίδια την ιστορία του Νεότερου Ελληνικού Κράτους. Ωστόσο ο εναγκαλισμός αυτός  τον 21ο αιώνα επιβεβαιώνει το γεγονός ότι ο Διαφωτισμός, που αποτέλεσε την απαρχή χωρισμού κράτους και εκκλησίας, και μετά από σχεδόν 250 χρόνια δεν έχει ακόμη φτάσει στην Ελλάδα. Ίσως μόνο σε κάποιες θεοκρατικές χώρες να παίζει εκκλησία τόσο σημαντικό ρόλο όσο στην Ελλάδα.
 
Το σκανδαλώδες βέβαια είναι ότι η συντηρητική πολιτική και οικονομική ελίτ, παρατηρώντας τις συμπεριφορές και πρακτικές τους, διαπιστώνει κανείς εύκολα ότι υποδύονται τους Χριστιανούς εκμεταλλευόμενοι το θρησκευτικό συναίσθημα πολλών ανθρώπων. Εδώ ταιριάζει η ρήση το Ελύτη: ‘‘Ήρθαν, ντυμένοι φίλοι, αμέτρητες φορές οι εχθροί μου, το παμπάλαιο χώμα πατώντας και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με τη φτέρνα τους’’. Στην εργαλειοποίηση της θρησκείας και της εκκλησίας, όπως εξάλλου και του πατριωτισμού, έχει παράδοση η δεξιά και βέβαια με το αζημίωτο αφού αυτό συμβάλλει στην εδραίωση της αστικής τάξης και των πολιτικών της εκπροσώπων. 
 
Ωστόσο αυτό που συμβαίνει με τη σημερινή δεξιά και την Κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχει προηγούμενο. Έχει καταφέρει και με τον ακροδεξιό λόγο της να ενσωματώσει το ΛΑΟΣ και τη Χρυσή Αυγή. Αυτό φυσικά όχι μόνο ως ψηφοφόρους, αλλά και στελέχη που χωρίς προσχήματα και αιδώ έχουν αναλάβει εργολαβικά σε συνεργασία με τα ΜΜΕ μια προπαγάνδα που θυμίζει άλλες εποχές.

Διαφωτισμός γι’ αυτούς και αυτές είναι  η πίστη στην αχαλίνωτη νεοφιλελεύθερη αγορά και οικονομία και σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που εξυπηρετεί τις ανάγκες τους. Η αγιαστούρα, ο αγιασμός και το ‘Άγιο Φως’ χρησιμοποιούνται για να αποπροσανατολίζουν ανθρώπους από τα αίτια και τους αυτουργούς της καταπίεσης, της εκμετάλλευσης και της καταδίκης τους στην ανασφάλεια, τη φτώχεια, τη μιζέρια και την καταρράκωση της αξιοπρέπειάς τους. Και να το δέχονται μάλιστα αδιαμαρτύρητα.
 
Έχετε υποστηρίξει ότι η κοινωνιολογία ήταν από την αρχή κιόλας και ‘αντιπολιτευτική επιστήμη’. Θέλετε να μας το εξηγήσετε; 
 
Όπως αναφέραμε πιο πάνω η κοινωνιολογία ως επιστήμη είναι αποτέλεσμα του διαφωτισμού. Στόχος της από την αρχή ήταν να αναλύσει, να κατανοήσει και να εξηγήσει κοινωνικά προβλήματα όπως οι διακρίσεις, οι ανισότητες, η φτώχεια, αλλά και κοινωνικές συμπεριφορές, μορφές κοινωνικής συνείδησης και δράσης αλλά και συγκρούσεις. Η δημοσιοποίηση τέτοιων ερευνών και ανεξάρτητα από τους τρόπους προσέγγισης ήταν ενοχλητική και προκαλούσε δυσφορία στο κατεστημένο. Αυτό βεβαίως έχει αλλάξει με την πάροδο του χρόνου. Η κριτική κοινωνιολογία έχει υποχωρήσει δραστικά και η κυρίαρχη τάση είναι μια «κοινωνική τεχνολογία».
 
Με δεδομένο ότι τα τμήματα ανθρωπιστικών σπουδών στα πανεπιστήμια διεθνώς συρρικνώνονται, μήπως τελικά, οι ίδιοι οι στόχοι της επιστήμης σας, απειλούν τον νεοφιλελευθερισμό;
 
Ο νεοφιλελευθερισμός ως ιδεολογία και πρακτική υποστηρίζει χωρίς περιστροφές και προσχήματα, και ως προς τούτο είναι κυνικά ειλικρινής, ότι ο ανώτατος θεσμός σε μια κοινωνία είναι η αγορά, η οικονομία και ο ανταγωνισμός και επομένως όλα τα υπόλοιπα αγαθά δημοκρατία, ελευθερία, κοινωνικά και ανθρώπινα δικαιώματα, ίσες ευκαιρίες, αλληλεγγύη, ανθρώπινη αξιοπρέπεια, περιβάλλον κλπ. περνούν σε δεύτερη και τρίτη μοίρα. Το κράτος και το κοινωνικό κράτος αποτελούν εμπόδια για τη λειτουργία της οικονομίας και της αγοράς γι’ αυτό θα πρέπει να συρρικνωθούν και ειδικά το κράτος οφείλει αίρει όλα τα εμπόδια που εμποδίζουν την ομαλή, δηλαδή την αχαλίνωτη και ανεξέλεγκτη λειτουργία τους. 
 
Η νεοφιλελεύθερη αντίληψη έχει διαδοθεί ανά τον κόσμο δίκην επιδημίας και απειλεί με αλλαγή εποχής, αλλαγή παραδείγματος. Παράγει και απελευθερώνει τεράστιο δυναμικό από ανασφάλεια, αδυναμία, κοινωνική απένταξη και περιθωριοποίηση, ανεργία, φτώχεια, ανισότητες και ανορθολογικότητα, αποσυλλογικοποίηση και αξατομίκευση. 

Οικείες δομές και κοινότητες αλληλεγγύης, αξίες, συμπεριφορές και στρατηγικές ζωής διαβρώνονται, αποδυναμώνουν και δεν προσφέρουν πλέον καμιά σιγουριά. Αγώνες αιώνων για μια τάξη της δημοκρατίας, της ελευθερίας, της αλληλεγγύης, της ισότητας και της δικαιοσύνης αμφισβητούνται. 
 
Το γεγονός ότι, όπως υποστηρίζει ο Karl Polanyi, «η οικονομία δεν είναι πλέον ενταγμένη μέσα στις κοινωνικές σχέσεις, αλλά αντίθετα οι κοινωνικές σχέσεις είναι ενταγμένες στο σύστημα οικονομίας», οδηγεί αναγκαστικά σε κοινωνικό αποκλεισμό, (δια)σπά τις διανθρώπινες σχέσεις και απειλεί το φυσικό ζωτικό χώρο του ανθρώπου με εξαφάνιση. Η υποστασιοποίηση της οικονομίας και της αγοράς και η αναβίβασή τους σε υπέρτατες αξίες καθ’ εαυτές εγκλωβίζει τις ανθρώπινες κοινωνίες σε ένα φαύλο κύκλο που παίρνει διαστάσεις τραγωδίας που φαντάζει αναπόφευκτη και νομοτελειακή. Σε μια οικονομία της αγοράς αντιστοιχεί μια κοινωνία της αγοράς.
 
Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο, στο τέλος μιας εποχής. Μια βαθιά κρίση διαπερνά όλα τα επίπεδα της κοινωνίας: «Υπάρχουν πάντα μεγάλες κρίσεις στις οποίες η καπιταλιστική οικονομία, ο πολιτισμός και η ιδεολογία και το κομματικό σύστημα χάνουν την εμπιστοσύνη και την νομιμοποίησή τους. Μια κρίση υπάρχει όταν ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο νέος δεν μπορεί ακόμα να γεννηθεί. Είναι η ώρα των τεράτων», διάγνωσε ο Antonio Gramsci το 1932-1934. Σε μια μεταβατική φάση κρίσης του παλιού και ανυπαρξίας του νέου διαλύονται παλιές δομές, αλλά δεν δημιουργούνται νέες και πάντως όχι αμέσως. Τα ακροδεξιά εξτρεμιστικά ρατσιστικά λαϊκιστικά και αυταρχικά κινήματα μπορούν γρήγορα να κερδίσουν μεγάλη αποδοχή και νομιμοποίηση βασιζόμενα σε εμπειρίες κρίσης και επιδιώκουν να γίνουν ηγεμονική ιδεολογία. Αλλά οι κρίσεις είναι επίσης το έδαφος στο οποίο αναπτύσσονται οι δυνάμεις χειραφέτησης-δημοκρατικής σκέψης και πράξης, οι οποίες δρουν και επιδιώκουν μια κοινωνία πραγματικής δημοκρατίας, δηλαδή με ελευθερία, αλληλεγγύη, ισότητα, δικαιοσύνη, ενεργή συμμετοχή στα κοινά και ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι αντιμετωπίζουμε σήμερα μια δομική κρίση του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Όλα δείχνουν ότι μπαίνουμε σε μια μακρύτερη φάση κοινωνικής και πολιτικής αστάθειας, στην οποία διάφορες δυνάμεις ανταγωνίζονται με επίκεντρο την αντιμετώπιση της κρίσης και το ποιες δυνάμεις θα επικρατήσουν παραμένει ανοιχτό. 
Ωστόσο, όποιος πίστευε ότι η κρίση θα ήταν η ώρα των προοδευτικών δυνάμεων θα απογοητευτεί πολύ. Για άλλη μια φορά, η διαπίστωση του Antonio Gramsci είναι καίρια: Μπορεί να αποκλειστεί ότι οι άμεσες οικονομικές κρίσεις μπορούν από μόνες τους να δημιουργήσουν θεμελιώδη γεγονότα. Το μόνο που μπορούν να προσφέρουν είναι να προετοιμάσουν πιο ευνοϊκό έδαφος για τη διάδοση ορισμένων τρόπων σκέψης … Όταν συμβαίνουν αυτές οι κρίσεις, η άμεση κατάσταση γίνεται λεπτή και επικίνδυνη, επειδή το πεδίο είναι ελεύθερο για βίαιες λύσεις, για τη δραστηριότητα σκοτεινών δυνάμεων, που εκπροσωπούνται από χαρισματικούς άντρες ή τέτοιους που θεωρούν ότι είναι προορισμένοι για σωτήρες.
 
Εάν ισχύει η άποψη του Walter Benjamin ότι « η παράδοση των καταπιεσμένων μας διδάσκει ότι η εξαιρετική κατάσταση στην οποία ζούμε, αποτελεί τον κανόνα. Θα πρέπει να οδηγηθούμε σε μια έννοια της ιστορίας που να ανταποκρίνεται σε αυτό. Τότε θα αναχθεί σε καθήκον μας η επιβολή της πραγματικής εξαιρετικής κατάστασης». Το τέλος μιας κρίσης είναι αρχή μιας άλλης. Η ανθρώπινη ιστορία είναι γεμάτη από αλληλοδιαδεχόμενες και αλληλοσυνδεόμενες κρίσεις. Ανεξάρτητα από το που οφείλεται αυτό, η «κατάσταση κρίσης» έχει αποκτήσει μια εμμονή και μονιμότητα. 
 
Υπό αυτή την έννοια και επειδή ουδέτερη επιστήμη και έρευνα, άρα και επιστημονική γνώση, δεν υπάρχει και αυτό ισχύει για όλες τις επιστήμες, αλλά κυρίως για τις κοινωνικές επιστήμες, αυτό που είναι σημαντικό είναι οι νέοι και οι νέες στο πλαίσιο της εκπαίδευσής τους να έρθουν σε επαφή με πολλές και διαφορετικές κοινωνικο-επιστημονικές και ανθρωπιστικές θεωρίες και στη βάση κριτικής αναστοχαστικής σκέψης και επιχειρημάτων να κατανοήσουν αυτές τις διαφορές. Αυτό όμως εναντιώνεται στους στόχους και τη λογική του νεοφιλελευθερισμού.

 
Ποιος είναι ο ρόλος ο δικός σας σήμερα; Πως θα μπορέσουν οι διανοούμενοι της επιστήμης σας να υπερασπιστούν και την ίδια την κοινωνιολογία αλλά και την αναγκαιότητα της σύνδεσης της με τις εκπαιδευτικές βαθμίδες;
 
Καταρχήν δεν πρόκειται εδώ για την Κοινωνιολογία ως αυτοσκοπό, αλλά για το περιεχόμενο αυτής της επιστήμης και τον σημαντικό της ρόλο και συμβολή στη διαμόρφωση πολιτών με την πραγματική έννοια του όρου σε μια κοινωνία που θέλει να είναι ή καλύτερα να γίνει δημοκρατική.

Παγκοσμίως έχει διαμορφωθεί μεταπολεμικά και με ιδιαίτερη ένταση τα τελευταία περίπου 50 χρόνια μια κατάσταση όπου η οικονομία και οι πολιτικοί εκπρόσωποί τους έχουν επιβάλει μια βίαιη μετάλλαξη του εκπαιδευτικού συστήματος και την εργαλειοποίησή του από σύστημα παιδείας σε σύστημα παραγωγής εργατικού δυναμικού με κυρίως τεχνικές επαγγελματικές δεξιότητες και ικανότητες προσαρμοσμένες στις ανάγκες της αγοράς και της οικονομίας. Το εκπαιδευτικό σύστημα παράγει κατά τον Jürgen Habermas „εξειδικευμένους ηλίθιους“ (Fachidioten). Ο πραγματικός «γενικός διανοούμενος» και ιδιαίτερα ο «οργανικός διανοούμενος» είναι και γι’ αυτό το λόγο ένα σπάνιο είδος. Εξάλλου και ειδικότερα στην Ελλάδα παρατηρείται το αντιφατικό φαινόμενο, ενώ σχεδόν όλοι οι γονείς να επιθυμούν να σπουδάσουν τα παιδιά τους δεν έχουν καμιά εμπιστοσύνη στην επιστήμη.
 
Η κρίση μπροστά στην οποία βρισκόμαστε όχι μόνο δεν αλλάζει το ρόλο της επιστήμης, του διανοούμενου και του κάθε σκεπτόμενου πολίτη, αντίθετα μάλιστα τον κάνει πιο επιτακτικό και αναγκαίο: Κατά τον Umberto Eco, ο οποίος αποδεχόμενος την ελληνική κλασική έννοια της κρίσης, διακρίνει την αρνητική της σημασία από τη θετική, «ο διανοούμενος υποχρεούται, σε αντίθεση με τον πολιτικό, να παράγει κρίσεις ακόμη και εκεί που δεν υπάρχουν. Κάθε εφεύρεση στο πεδίο των φυσικών και των ανθρωπιστικών επιστημών, μια επιστημονική επανάσταση, η οποία καταρρίπτει, περιθωριοποιεί ή αντικαθιστά μέχρι τώρα ισχύουσες αρχές ή επιστημονικά παραδείγματα, προκαλεί κρίση. 
 
Κάθε δημιουργικός λόγος (Diskurs) ακόμη κι’ αν είναι ένα ποίημα, ένα φιλμ, ένας μεταφυσικός στοχασμός, προκαλεί κρίση, αφού ερμηνεύει τον κόσμο με ένα πρωτόγνωρο τρόπο…Το καθήκον του δεν είναι η νομιμοποίηση αυτού που υπάρχει…Γι’ αυτό δεν επιτρέπεται ο πολιτικός να απαιτεί από τον διανοούμενο, να θεραπεύσει την κρίση…Ο διανοούμενος, ακόμη και όταν είναι πολιτικά στρατευμένος, δεν αποτελεί την γκάιντα της επανάστασης (και πολύ λιγότερο της αντεπανάστασης/της παλινόρθωσης). Ρωτήστε μας, εάν θέλετε, για τα αίτια της κρίσης. Αλλά μην απαιτείτε από μας καμιά συνταγή, γιατί όλοι οι άρρωστοι και όχι μόνο οι κατά φαντασία ασθενείς, είναι συνεργάτες της αρρώστιας τους. Προκαλέστε μας καλλίτερα να παράγουμε κρίσεις, κρίσεις, περισσότερες κρίσεις, με την έννοια της κριτικής, της εκτίμησης, της υποψίας, της ανησυχίας, της ερμηνείας και της διένεξης…».
 
Έχετε πει πολύ σωστά, ότι ο διανοούμενος, ακόμη και όταν είναι πολιτικά, στρατευμένος, δεν αποτελεί την γκάιντα της επανάστασης. Ωστόσο σε ένα περιβάλλον πόλωσης, μέσα στο οποίο διαβάζουμε άρθρα συναδέλφων σας να εκφράζουν απόψεις όπως ότι «η χούντα συνετέλεσε στον εκδημοκρατισμό της δεξιάς και κατ’ επέκταση της χώρας», είναι πιο αναγκαία η αποστασιοποιημένη επιστημονική ματιά ή ένα αντίβαρο σε μια έντονη προπαγάνδα; 
 
Νομίζω ότι σε συνδυασμό και με την προηγούμενη ερώτηση μια πολύ καλή απάντηση έχει δώσει ο Κάρολος Μαρξ: Αν και δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία για το “από πού”, υπάρχει εντούτοις μεγαλύτερη σύγχυση για το “προς τα πού”. Δεν έχει ξεσπάσει μόνο μια γενική αναρχία μεταξύ των μεταρρυθμιστών, αλλά όλοι θα πρέπει να παραδεχτούν, ο καθένας για τον εαυτό του, ότι κανείς δεν έχει ακριβή άποψη για το τι πρέπει να γίνει. Ωστόσο, αυτό ακριβώς είναι το πλεονέκτημα της νέας κατεύθυνσης, ότι δεν προβλέπουμε δογματικά τον μελλοντικό κόσμο, αλλά θέλουμε πρώτα μέσω της κριτικής του παλιού κόσμου να βρούμε τον νέο… 
 
Ενώ η κατασκευή του μέλλοντος και η τελείωσή του μια για πάντα δεν είναι δική μας υπόθεση, ένα πράγμα είναι ωστόσο σίγουρο που πρέπει να πραγματοποιήσουμε αυτή τη στιγμή, εννοώ την ανελέητη /αδυσώπητη κριτική για όλα όσα υπάρχουν, ανελέητη τόσο με την έννοια ότι η κριτική δεν φοβάται τα αποτελέσματά της και ούτε τη σύγκρουση με τις υπάρχουσες δυνάμεις. Γι’ αυτό δεν είμαι υπέρ του να υψώσουμε μια σημαία του δογματισμού, αντιθέτως. Πρέπει να προσπαθήσουμε να βοηθήσουμε τους δογματιστές να καταστήσουν σαφή τα λεγόμενά τους. … Το ερώτημα είναι, πώς πως το καταφέρνουμε; […] η λογική υπήρχε πάντα, αλλά όχι μόνο με τη λογική μορφή. Ο κριτικός μπορεί λοιπόν σε συνάρτηση με οποιαδήποτε μορφή θεωρητικής και πρακτικής συνείδησης να αναπτύξει την αληθινή πραγματικότητα όπως πρέπει να είναι και τον τελικό της σκοπό από τις μορφές της ίδιας της υπάρχουσας πραγματικότητας.

_________

ΠΗΓΗ: tvxs.gr

The post Η κοινωνιολογία καταργείται από τα σχολεία γιατί αποκαλύπτει την «αθλιότητα του κόσμου»- Σκεύος Παπαϊωάννου appeared first on Void Network.

Σαν να υπάρχει ένας «Μεγάλος Ελκυστής» που έλκει τα παιδιά προς τα εμπρός, προς το μέλλον. Ποιο είναι το πραγματικό πρόσωπο αυτού του Ελκυστή; Μα φυσικά, η μελλοντική επαγγελματική καταξίωση ή αποκατάσταση. Υπάρχει μια υπερβολική βιασύνη να δούμε τα παιδιά μας αποκαταστημένα. Αυτή η προσδοκία μας είναι που εκσφενδονίζει τα παιδιά προς το μέλλον, σαν να είναι κάψουλες που κινούνται με μεγάλη ταχύτητα και δεν τους επιτρέπει να ζούνε το παρόν της κάθε φάσης της ζωής τους.

Η κουλτούρα της «προετοιμασίας του παρακάτω»

Έχουμε λοιπόν τους νηπιαγωγούς εκείνους που μαθαίνουν τα παιδιά ανάγνωση και γραφή πριν την ώρα τους ώστε να είναι προετοιμασμένα όταν πάνε στο δημοτικό, τους δασκάλους εκείνους που βάζουν υπερβολική δουλειά για το σπίτι με φωτοτυπίες και με οδηγίες προς τους γονείς για το πώς θα διαβάσουν τα παιδιά τους με την δικαιολογία ότι «στο Γυμνάσιο ζορίζουν τα πράγματα» και τους καθηγητές Γυμνασίου εκείνους που κάνουν και λίγη ύλη Λυκείου αφού «εκεί μερικά πράγματα θεωρούνται δεδομένα ότι τα ξέρετε ήδη» και τέλος τους καθηγητές εκείνους του Λυκείου που κάνουν φροντιστήριο στο σχολείο αφού «ο στόχος είναι η προετοιμασία για την υπέρτατη στιγμή των εισαγωγικών εξετάσεων».

Όσο στο μυαλό των γονέων θα είναι να προηγείται το δικό τους παιδί μερικά μέτρα κατά την εκκίνηση του τελικού αγώνα των εισαγωγικών εξετάσεων τόσο θα θεωρούν καλούς εκπαιδευτικούς αυτούς που τους «μαθαίνουν το παρακάτω» και τους δείχνουν πώς να «κόψουν δρόμο». Στην ουσία όμως πρόκειται για ιδιότυπες μορφές παραπαιδείας ακόμα και μέσα στο ίδιο το σχολείο όπου οι εκπαιδευτικοί τις προσφέρουν με μοναδικό κέρδος την αποδοχή των γονέων. Και φυσικά για όσους εκπαιδευτικούς αντισταθούν σε αυτή την κουλτούρα της «προετοιμασίας του παρακάτω» τους περιμένει η αμφισβήτηση και η έντονη δυσαρέσκεια των γονέων. Το μόνο σίγουρο είναι πρέπει να είμαστε ανάμεσα στις λίγες χώρες του κόσμου όπου οι εισαγωγικές εξετάσεις έχουν τόσο δραματικό ρόλο και που καθορίζουν όλη την εκπαιδευτική διαδικασία, από το νηπιαγωγείο μέχρι και το τέλος του Λυκείου. Είναι κωμικοτραγικό να βλέπουμε στο πρόσωπο ενός «μπόμπιρα» έναν υποψήφιο εισαχθέντα στο πανεπιστήμιο. Το άλμα που κάνουμε είναι πελώριο και πολύ φοβάμαι ότι χάνουμε πολύτιμα κομμάτια από τα ενδιάμεσα στάδια.

Η «σχολική ετοιμότητα» του παιδιού

Είναι καταστροφικό να μην λαμβάνουμε υπόψη μας στην εκπαιδευτική διαδικασία τη «σχολική ετοιμότητα» του παιδιού δηλαδή το τι μπορεί να μάθει το παιδί στα διάφορα στάδια της ανάπτυξής του.

Οι εκπαιδευτικές βαθμίδες (νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο) έχουνε να κάνουν ακριβώς με την «σχολική ετοιμότητα» του παιδιού. Παράδειγμα: όταν ένα παιδί είναι νοητικά σε θέση να μπορεί να κάνει λογικές πράξεις είναι η ώρα που θα πάει στο δημοτικό(6-7 ετών) και όταν ένα παιδί είναι νοητικά σε θέση να έχει αφαιρετική σκέψη είναι η ώρα που θα πάει στο γυμνάσιο(12 ετών). Οποιαδήποτε προσπάθεια του παιδιού να μάθει κάτι «πριν την ώρα του» ακόμα και αν δεν αποτύχει-που είναι το πιο πιθανό- είναι άκρως επιβαρυντική για το παιδί το οποίο πληρώνει το κόστος πολύ ακριβά. Είναι προτιμότερο να μάθει ένα παιδί να διαβάζει ένα χρόνο αργότερα από το να του δημιουργηθεί αποστροφή για το διάβασμα. Φυσικά όλα γίνονται για την βελτίωση της επίδοσης με οποιοδήποτε κόστος. Όμως όταν η επίδοση είναι προϊόν εξαναγκασμού οδηγεί στην αμαύρωση της ψυχής και στο στένεμα της όψης που έχουν τα παιδιά για τον κόσμο και αυτό πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψη μας.

Τα παιδιά στη χώρα μας όλη μέρα εκπαιδεύονται

Ως συνέπεια των παραπάνω αναπόφευκτα φτάνουμε στην παράταση της σχολικής ζωής των παιδιών και σε μια δεύτερη απογευματινή βάρδια. Δηλαδή ουσιαστικά μιλάμε για παιδιά που εκπαιδεύονται σχεδόν όλη μέρα και οτιδήποτε κάνουν έχει σχεδόν πάντα να κάνει με την μαθητική τους ιδιότητα. Τι γίνεται όμως με την παιδική τους φύση; Δεν έχουν χρόνο ούτε να παίξουν, ούτε να κάνουν κάτι που τα ευχαριστεί . Πρόκειται δηλαδή για παιδιά που όχι απλά δεν χαίρονται την υποτιθέμενη ανεμελιά της παιδικότητάς τους αλλά που είναι από το μεσημέρι και μετά σε ένα διαρκές τρέξιμο να προλάβουν να τα κάνουν όλα και να τα μάθουν όλα.

Ειδικά στη χώρα μας η εξωσχολική μελέτη και εκπαίδευση των παιδιών βρίσκεται σε εξωφρενικά επίπεδα. Οι ίδιοι οι γονείς αλλά και οι εκπαιδευτικοί πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι τελικά κάνουν κακό στα παιδιά φορτώνοντας τα με εργασίες και δραστηριότητες.

Αξίζει να αναφέρουμε ένα γεγονός που έλαβε χώρα στην Ισπανία τον Νοέμβριο του 2016: Οι Ισπανοί γονείς αποφάσισαν να κατέβουν σε απεργία ενάντια στις σχολικές εργασίες για όλο τον Νοέμβριο. Η ισπανική Ένωση των Συλλόγων Γονέων (CEAPA), ένα δίκτυο που καλύπτει περίπου 12.000 δημόσια σχολεία σε ολόκληρη τη χώρα, κάλεσε σε απεργία ζητώντας την κατάργηση των εργασιών τα Σαββατοκύριακα για τους μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ο πρόεδρος της CEAPA, δήλωσε πως οι γονείς ξεκίνησαν την πρωτοφανή αυτή πρωτοβουλία λόγω της «απόλυτης βεβαιότητας πως η εξωσχολική εργασία είναι επιζήμια για τα παιδιά, καταστρέφοντας την εξωσχολική τους ανάπτυξη». Στη χώρα μας όμως καλός εκπαιδευτικός θεωρείται εκείνος που «βάζει πολύ δουλειά στους μαθητές για το σπίτι».

Πως να μεγαλώσεις όταν δεν έχεις υπάρξει ποτέ ως μικρός;

Ο μεγάλος Γάλλος παιδαγωγός Ζαν-Ζακ Ρουσσώ έλεγε ότι: «δεν θα είμαστε ποτέ σε θέση να δημιουργήσουμε σοφούς, αν πρωτύτερα δεν τους έχουμε αφήσει να μεγαλώσουν στην κατάσταση της φυσικής τους αγριότητας». Ο Ρουσσώ προφανώς ήθελε να τονίσει τον κίνδυνο της πρόωρης ευθυγράμμισης του παιδιού με τον ενήλικο. Να το πούμε και αλλιώς: πως μπορεί κάποιος «να μεγαλώσει» όταν δεν έχει αφεθεί να υπάρξει ποτέ του μικρός;

Ας πάρουμε σαν παράδειγμα τους σημερινούς νέους μας (18 ως 25). Η πλειοψηφία τους μοιάζει να θέλει να απέχει από τα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα της εποχής μας. Το μόνο που θέλουν είναι να περνάνε καλά, ανέμελα. Που πήγε αυτή η νεανική ορμή που είχαν οι παλιότερες γενιές που θέλανε να επαναστατήσουν και αλλάξουν τον κόσμο; Υπάρχει μια μεγάλη διαφορά. Οι παλιότερες γενιές είχαν περάσει παιδική ηλικία και εφηβεία. Πολύ αμφιβάλλω όμως ότι συμβαίνει το ίδιο και για τους σημερινούς νέους, οι οποίοι μοιάζουν να θέλουν να αναπληρώσουν την ανεμελιά που δεν είχαν ποτέ τους γευτεί.

Το παιχνίδι ως πρόβα ενηλικίωσης

Αντιμετωπίζουμε λοιπόν τα παιδιά σαν αυριανούς ενήλικες. Η παιδική ηλικία, η εφηβική ηλικία θεωρούνται απλά μεταβατικά στάδια που οδηγούν στην ενήλικη ζωή. Έχουμε ξεχάσει την αξία τους. Έχοντας πειστεί ότι ο σκοπός ενός παιδιού θα πρέπει να είναι προετοιμασία του και η εκπαίδευσή του για το μέλλον και ξεχνάμε ότι η βασική του εργασία είναι να παίζει, ότι η φυσική του προδιάθεση είναι το παιχνίδι.

Τα παιδιά μέσα από το παιχνίδι μαθαίνουν για τους εαυτούς τους και για τους άλλους. Το παιχνίδι επιτρέπει στα παιδιά να αρχίσουν να αντιλαμβάνονται τον κόσμο και να προσδιορίζουν τη θέση τους μέσα σε αυτόν. Το κυριότερο είναι ότι προετοιμάζει τα παιδιά για τον κόσμο των ενηλίκων δηλαδή την ομαλή και αυθόρμητη μετάβαση σε αυτόν.

Τι είναι όμως το παιχνίδι; Το παιχνίδι είναι κάθε αυθόρμητη δραστηριότητα του παιδιού, φυσική ή διανοητική που συμβαίνει μόνο και μόνο για την ευχαρίστηση που προκαλεί. Τότε λοιπόν για πιο λόγο οι περισσότεροι γονείς και εκπαιδευτικοί υποτιμούν το παιχνίδι ως μέρος της γνωστικής διαδικασίας και διαδικασίας κοινωνικής ωρίμανσης του παιδιού και το βλέπουν μόνο ως «ένα αναγκαστικό διάλλειμα για να ξεκουραστεί το παιδί» από την διαδικασία εκπαίδευσής του; Πολλοί νηπιαγωγοί, που προφανώς γνωρίζουν πολύ καλά την αξία του παιχνιδιού στη ζωή ενός παιδιού, δέχονται την παρεμβατική επίθεση γονέων για τον χρόνο που αφιερώνουν στο παιχνίδι αφού κατά τη γνώμη τους θα έπρεπε ξοδεύεται «στο να μάθουν τα παιδιά τους γράμματα». Γενικά πάντως, και στις άλλες τις βαθμίδες επικρατεί έντονη καχυποψία σχετικά με τον παιγνιώδη χαρακτήρα που μπορεί να έχει ένα μάθημα και υποτιμούμε αντικείμενα που δεν χαρακτηρίζονται από την σοβαροφάνεια των ενηλίκων όπως οι διάφορες μορφές τέχνης (θέατρο, χορός, εικαστικές τέχνες) και η άθληση.

Πρέπει να επισημάνουμε επίσης πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα όσον αφορά το παιχνίδι σε σχέση με παλαιότερα. Το παιχνίδι στη φύση, το παιχνίδι στο δρόμο έχουν μειωθεί δραματικά. Αυτή όμως που είναι η πιο εντυπωσιακή αλλαγή που έχει συμβεί είναι ότι τα τελευταία χρόνια τα παιδιά παίζουν πάντα υπό την επίβλεψη ή την καθοδήγηση ενός τουλάχιστον ενήλικα. Σχεδόν ποτέ δεν παίζουν μόνα τους. Το θέμα είναι ότι η παρουσία του «επιβλέποντος» ή του «καθοδηγητή» ενήλικα δεν επιτρέπει στα παιδιά να εκφράσουν τον εαυτό τους και να εξασκηθούν με αυτό τον τρόπο στην μελλοντική τους ενηλικίωση. Σαν παραδείγματα θα αναφέρω τα εξής :

α) Δύο παιδιά σπρώχνονται στην αυλή ενός σχολείου σαν να πρόκειται να παλέψουν. Ο επιβλέπων δάσκαλος (εφημερεύων) αμέσως τους χωρίζει και τους απομακρύνει μεταξύ τους –πολλές δε φορές επιβάλει και τιμωρία. Σύμφωνα όμως με την ταξινόμηση των μορφών παιχνιδιού του πιο σημαντικού σε θέματα παιχνιδιού σύγχρονου παιδαγωγού Bob Hughes , πρόκειται για μια πολύ σημαντική μορφή παιχνιδιού (Rough and Tumble Play) , εντελώς ακίνδυνη. Αυτό το ψεύτικο μάλωμα των παιδιών έχει σαν σκοπό να τους μάθει να ελέγχουν την δύναμή τους, να μάθουν να έχουν έντονη σωματική επαφή χωρίς να καταλήγει σε βία και να εκτονώνουν μεγάλο μέρος της ενέργειάς τους. Η βιαστικές παρεμβάσεις του επιβλεπόντων είναι βασικός λόγος που τέτοια συμβάντα μελλοντικά καταλήγουν σε πραγματικούς ξυλοδαρμούς αφού τα παιδιά δεν έχουν μάθει μόνα τους να μαλώνουν «στα ψέματα».

β) Μια άλλη ανάγκη των παιδιών τα ωθεί σε μια ιδιαίτερα ωφέλιμη μορφή παιχνιδιού στην οποία θέλουν να δοκιμάσουν επικίνδυνες εμπειρίες όπως να σκαρφαλώνουν, να ισορροπούν, να ανάβουν μικρές φωτιές και πολλά άλλα που στα μάτια ενός σημερινού ενήλικα μοιάζουν εξωφρενικά επικίνδυνα παρόλο που κατά μεγάλη πιθανότητα όταν εκείνος ήταν παιδί τα έχει δοκιμάσει. Κατά τον Bob Hughes αυτή η μορφή παιχνιδιού λέγεται Deep Play. Τα παιδιά με το «βαθύ παιχνίδι» μαθαίνουν να ξεπερνούν το αίσθημα του φόβου και αναπτύσσουν ικανότητες επιβίωσης.

Τα παιδιά δεν είναι το παιχνίδι των ενηλίκων

Το μεγάλο λάθος που κάνουμε εμείς οι ενήλικες είναι πως πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε τις ανάγκες του παιδιού, συχνά ταυτίζοντάς τες με τις δικές μας. Δηλαδή ότι πάσχουμε από ενηλικοκεντρισμό. Στην πραγματικότητα όμως προβάλλουμε στα παιδιά τις δικές ανάγκες , τους δικούς μας φόβους και τα δικά μας όνειρα. Ξεχνάμε ότι πρόκειται για ένα εντελώς διαφορετικό και αυτόνομο κόσμο. Με αυτό τον τρόπο εμείς οι ενήλικες εμποδίζουμε να παιδιά να εξασκήσουν το θάρρος τους , την ανεξαρτησία τους και όλα τα υπόλοιπα χρήσιμα πράγματα που τα παιδιά μαθαίνουν το ένα από το άλλο μακριά από τα μάτια των ενηλίκων. Η συνεχής παρέμβαση των ενηλίκων δεν επιτρέπει στα παιδιά να είναι ο εαυτός τους αφού η παρουσία ενηλίκων τα κάνει να παίζουν ρόλους με μοναδικό κίνητρο την αποδοχή τους. Όσο εμείς οι ενήλικες τα προσφέρουμε όλα έτοιμα στα παιδιά μας τόσο αυτά δεν κάνουν βήματα ενηλικίωσης. Ας τα αφήσουμε να παίξουν χωρίς την παρουσία μας, να εξερευνήσουν, να ψάξουν τα όριά τους, να βαρεθούν και να βρίσκουν τρόπους μόνα τους να ξεπερνούν την βαρεμάρα αυτή, να ανακαλύψουν τα δικά τους ενδιαφέροντα. Ας σταματήσουμε να είμαστε εμείς οι πρωταγωνιστές στη δική τους ζωή. Γιατί πολύ φοβάμαι ότι για πολλούς από εμάς τους ενήλικες τα παιδιά μας είναι τα δικά μας παιχνίδια, οι μαριονέτες μας που χωρίς εμάς απλά στέκονται και δεν κάνουν τίποτα. Και το κυριότερο από όλα: ας επιτρέψουμε στα παιδιά μας να ζήσουν την παιδική και εφηβική τους ηλικία και ας τη χαρούμε και εμείς μαζί τους.

• Δημήτρης Τσιριγώτης. Φυσικός

Πηγή: ipaideia.gr

The post Ο διωγμός των παιδιών από τον παράδεισο της παιδικής τους ηλικίας – Δημήτρης Τσιριγώτης. Φυσικός appeared first on Void Network.

ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ 

ΑΝΤΙΡΑΤΣΙΣΤΙΚΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

ΠΑΡΚΟ ΠΕΔΙΟΝ ΑΡΕΩΣ

ΣΑΒΒ. 08 ΟΚΤ. 2016
ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ μέσα στο Πάρκο
είσοδος από το άγαλμα της Αθηνάς
-οδός Αλεξάνδρας – ακολουθήστε τις σημάνσεις
ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΤΟ ΠΡΩΙ ΕΩΣ ΤΙΣ 9 ΤΟ ΒΡΑΔΥ

12.00
ΗIP HOP EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ:
Ο ΜC YINCA ΜΑΘΑΙΝΕΙ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΑ ΓΡΑΦΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΟΥΝ RAP

13.00
ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ «ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΖΩΓΡΑΦΙΖΟΥΝ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ»

14.00
ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
«ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ»

15.00
ΑΦΗΓΗΣΗ ΠΡΑΜΥΘΙΟΥ:
«ΦΙΛΕΝΑΔΑ ΜΟΥ ΦΟΥΝΤΟΥΚΙΑ ΜΟΥ» ΑΓΓ.ΒΑΡΕΛΛΑ
+ ΟΜΑΔΙΚΗ ΔΡΑΣΗ: «ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΦΥΤΕΥΟΥΝ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΔΕΝΤΡΟ»

15.30
ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
«ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΙΜΟΥΝΤΑΙ ΤΙΣ ΦΩΝΕΣ ΤΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ»
ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΟΥΝ ΝΑ ΤΑ ΑΓΑΠΟΥΝ

16.00
ΜΟΥΣΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ
για παιδιά 4-7 ετών – ΜΕΛΙΝΑ ΣΠΑΝΟΥ

16.30
LIVE
MUCHA TRELLA

17.30

+ΜΕΓΑΛΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΠΑΡΤΥ ΜΕ ΚΛΟΟΥΝ,
ΞΥΛΟΠΟΔΑΡΟΥΣ, ΜΠΑΛΟΝΙΑ & djs παιδιά!

ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΟΛΑ ΤΑ ΣΥΝΟΡΑ ΠΟΥ ΥΨΩΘΗΚΑΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ

Tώρα ήρθε επιτέλους ο καιρός να καλέσουμε όλους τους φίλους μας που πέρασαν αυτά τα 26 χρόνια από τις εκδηλώσεις μας να φέρουν τα δικά τους παιδία στο πάρκο για μια μεγάλη παιδική γιορτή. Ο λόγος που επιλέγουμε την παιδική χαρά του Πεδίον Άρεως είναι ο πολυεθνικός χαρακτήρας της ευρύτερης περιοχής. Μια μεγάλη παιδική γιορτή δεν θα μπορούσε παρά να είναι πολυεθνική. Ονειρευόμαστε έναν κόσμο χωρίς σύνορα, χωρίς κοινωνικές και φυλετικές διακρίσεις, χωρίς ρατσισμό. Αγωνιζόμαστε για έναν κόσμο που θα χωράει μέσα του όλους τους διαφορετικούς κόσμους, έναν τόπο που θα ζουν μαζί ευτυχισμένοι άνθρωποι από όλους τους τόπους. Στην εκδήλωση θα είναι καλεσμένα όλα τα προσφυγόπουλα και οι γονείς τους που ζούν μαζί μας στις δομές κοινωνικής αλληλεγγύης της περιοχής Βικτώριας- Εξαρχείων(City Plaza, Νοταρά 26, 5o Σχολείο, Όνειρο, Κάνιγγος 22, Νοsotros). Ο αντιφασιστικός αγώνας απλώνει το κάλεσμα του σε εσάς, τα παιδιά και τους γονείς που θέλουν να δουν τα χαμόγελα όλων των παιδιών να στέλνουν ένα μήνυμα ελευθερίας και αξιοπρέπειας σε αυτή την κοινωνία.
Σε αυτή την γιορτή είναι καλεσμένα
ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ!

Μεγάλο μέρος των μελών της ομάδας μας από την δεκαετία του ’80 έως σήμερα, υπήρξαν και συνεχίζουν να είναι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής της Πλ. Βικτωρίας και του Αγ. Παντελεήμονα, περιοχές που αποτέλεσαν και την βάση δημιουργίας της συλλογικότητας Κενό Δίκτυο, παιδιά που μεγάλωσαν και αποφοίτησαν στα τοπικά σχολεία της περιοχής, έζησαν το πάρκο του Πεδίου Άρεως από πολύ μικρή ηλικία στις αρχές της δεκαετίας του’80 και συνεχίζουν μέχρι σήμερα να δραστηριοποιούνται, εκτός των άλλων, στους τοπικούς αγώνες κατοίκων της περιοχής ενάντια στον ρατσισμό και τους κοινωνικούς αποκλεισμούς, ενάντια στα εμπορικά και μαφιόζικα συμφέροντα που λυμαίνονται την περιοχή, για ένα Πεδίο του Άρεως προσβάσιμο σε όλες τις ηλικίες και όλες τις διαφορετικές κουλτούρες, ανοιχτό 24 ώρες, όμορφο και λειτουργικό όπως το ονειρευόμαστε όλοι οι Αθηναίοι και πολύ περισσότερο οι ευαισθητοποιημένοι κάτοικοι της περιοχής.

Το Κενό Δίκτυο είναι μια πολιτισμική, θεωρητική και πολιτική συλλογικότητα μη-αμοιβομένων πολιτισμικών ακτιβιστών που εμφανίστηκε στην Αθήνα το 1990 με την επονομασία “Η Ομάδα Στον Τρόμο Του Κενού” και με σκοπό την ριζοσπαστικοποίηση της καθημερινής ζωής, την κοινωνική αμφισβήτηση, την ανάδειξη της κριτικής σκέψης, την εκστατική συλλογική συμβίωση και την δημιουργική έκφραση της διαφορετικότητας.

Η δράση της συλλογικότητας οργανώνεται μέσα από την πολύμορφη συμμετοχή στους ευρύτερους χειραφετητικούς πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες, την δημιουργία Προσωρινής Αυτόνομης Ζώνης (Τ.Α.Ζ.), τη συμμετοχή σε κοινωνικά κέντρα, καταλήψεις και αυτοδιαχειριζόμενους χώρους, την κατασκευή καταστάσεων στον δημόσιο χώρο και την εφήμερη τέχνη.

Από το 1990 έως σήμερα το Κενό Δίκτυο προσφέρει αδιάκοπα στον Δημόσιο Χώρο το έργο του για την πνευματική καλλιέργεια, την καλλιτεχνική έκφραση και την κοινωνική ευαισθητοποίηση διοργανώνοντας μουσικά φεστιβάλ, διαλέξεις ακτιβιστών και επιστημόνων από όλο τον κόσμο, multi media βραδιές ποίησης, εικαστικές εκθέσεις, διεθνή συνέδρια, θεατρικές παραστάσεις, εκδόσεις βιβλίων, ενημερωτικές καμπάνιες, διαδηλώσεις, δράσεις και πολύμορφες παρεμβάσεις.

Όπως όλοι οι ακτιβιστές της ομάδας Κενό Δίκτυο, έτσι και όλοι οι καλλιτέχνες συμμετέχουν στην διοργάνωση όλων των εκδηλώσεων μας αφιλοκερδώς.

Τα έξοδα των εκδηλώσεων καλύπτονται από το bar το οποίο θα περιλαμβάνει χυμούς, αναψυκτικά, γλυκά και κολατσιό για τα παιδιά, μπύρες και κρασί για τους μεγάλους. Δεν υπάρχουν αμοιβές για κανέναν από όσους συμμετέχουν στην διοργάνωση, παρά μόνο για την εταιρία που αναλαμβάνει την επαγγελματική ηχητική και φωτιστική κάλυψη και τις εξέδρες (stage).
To Κενό Δίκτυο, μέσα από την ευρύτερη εμπειρία που αποκτήθηκε τα τελευταία τρία χρόνια, από την συμμετοχή του στην πολύ επιτυχημένη διοργάνωση του Αντιφασιστικού Φεστιβάλ Παραστατικών Τεχνών αποφάσισε να οργανώσει φέτος το φθινόπωρο το φεστιβάλ “ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ” το πρώτο μεγάλο παιδικό αντιρατσιστικό φεστιβάλ για παιδιά από όλο τον κόσμο.
To Πεδίο του Άρεως αποτέλεσε έμπνευση για πολλούς και πολλές από εμάς να διοργανώσουμε αυτό το φεστιβάλ μιας και όντας κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής έχουμε παιδικές αναμνήσεις από το Πάρκο στις σχολικές εκδρομές και τους περιπάτους την δεκαετία του ’80 αλλά και έντονα βιώματα από την συνεχή ετήσια διοργάνωση του μεγάλου φεστιβάλ της ανεξάρτητης σκηνής Indie Free Festival.
Το Φεστιβάλ θα περιλαμβάνει παραστάσεις Παιδικού Θεάτρου, Διήγηση Παραμυθιών, Χορο-Κίνηση, Κουκλοθέατρο, Ταχυδακτυλουργούς, Ζογκλέρς, την δράση «Τα Παιδιά Ζωγραφίζουν το Σύμπαν» με την συνδρομή ζωγράφων, την δράση «Τα Παιδιά φυτεύουν ένα Μεγάλο Δέντρο» με την συνδρομή Γεωπόνων, και θα καταλήγει με ένα μεγάλο παιδικό πάρτυ με Κλόουν και παιδικά τραγούδια από όλο τον κόσμο που θα κάνει όλα τα παιδιά μια μεγάλη, ευτυχισμένη και αγαπημένη παρέα.
Οι συντελεστές, οργανωτές του προγράμματος, οι καλλιτέχνες και επιστήμονες που θα πλαισιώσουν τις παραστάσεις και τις εκδηλώσεις θα προσφέρουν το έργο τους εθελοντικά και αφιλοκερδώς και είναι επιλεγμένοι ανάμεσα στους καλύτερους από τον αντιρατσιστικό χώρο του παιδικού θεάτρου και της εκπαίδευσης.

Τοποθεσία:

Επιλέχθηκε η ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ

στο Πεδίο του Άρεως
είσοδος από οδό Αλεξάνδρας – άγαλμα της Αθηνάς – ακολουθήστε τις σημάνσεις
Ημερομηνία:

ΣΑΒΒΑΤΟ 8/10/2016 από τις 12 το πρωί έως τις 9 το βράδυ

Το ακριβές ωρολόγιο πρόγραμμα των εκδηλώσεων και των εργαστηρίων θα ανακοινωθεί στην ιστοσελίδα

Κενό Δίκτυο [Θεωρία, Ουτοπία, Συναίσθηση, Εφήμερες Τέχνες]: https://voidnetwork.gr

Κενό Δίκτυο

The post ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Αντιρατσιστικό Παιδικό Φεστιβάλ ΣΑΒΒ. 08/10/2016 ΠΑΙΔΙΚΗ ΧΑΡΑ Πάρκο ΠΕΔΙΟΝ ΑΡΕΩΣ / ΑLL THE CHILDREN OF THE WORLD Antiracist Festival for Children – Pedion Areos Park Athens Sat. 8/10/2016 appeared first on Void Network.

Ο νέος πρύτανης Φορτσάκης εξήγγειλε την ανάγκη, σε πρώτη φάση,
εγκατάστασης σεκιούριτι στις σχολές και, στη συνέχεια, θέσπισης
πανεπιστημιακής αστυνομίας για την προστασία της σχολής από
«εγκληματικές εξωπανεπιστημιακές ομάδες που δρουν μέσα στα
πανεπιστήμια». Ακόμη, το καλοκαίρι έγιναν διαρρήξεις στο Φυσικό (που
κατά διαβολική σύμπτωση, σταμάτησαν όταν εγκαταστάθηκε η νέα εργολαβία
στην σχολή). Μετά από αυτά τα γεγονότα, το face control στις
πύλες της Πανεπιστημιούπολης και η παρουσία σεκιουριτάδων με αλεξίσφαιρα
στους διαδρόμους των σχολών έγιναν, με την έναρξη της χρονιάς, μια
καθημερινότητα.
 
Με γρήγορες διαδικασίες, εκδόθηκε κονδύλιο –ύψους 1.924.000 ευρώ- και
ανατέθηκε στην εταιρεία ISS Security η φύλαξη και η ασφάλεια της σχολής,
και έτσι το πανεπιστήμιο επιτέλους άρχισε να γίνεται ένας φιλόξενος
χώρος για εργολαβίες και επενδύσεις που θα φέρουν κέρδος σε εταιρίες και
αφεντικά. Αυτό θεσμοθετείται και εξασφαλίζεται με τον νέο Οργανισμό και
τους εσωτερικούς κανονισμούς των Συμβουλίων των ιδρυμάτων, που
οργανώνουν και φέρουν εις πέρας την αναδιάρθρωση και έχουν ως στόχο την
αναβάθμιση του κύρους των Πανεπιστημίων και της ανταγωνιστικότητάς τους
με όρους αγοράς.
Αφού λοιπόν απολύθηκαν τόσοι και τόσες εργαζόμενοι/ες (που ήταν
πολύ πιο απαραίτητοι/ες για τις εσωτερικές λειτουργίες του Ε.Κ.Π.Α. και
την άμεση κάλυψη των φοιτητικών αναγκών) και αφού ακούμε συνεχώς για το
κόστος των «αιώνιων» (και μη) φοιτητών, τώρα γίνεται εμφανές το πού και
το πώς σκοπεύουν οι πανεπιστημιακές αρχές να διαθέσουν τα χρήματα του
«δημόσιου» -κατά τ’ άλλα- πανεπιστήμιου.
 
Είναι πλέον εμφανές πως η διαδικασία ιδιωτικοποίησης του πανεπιστημίου
βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Μετά την εισαγωγή εργολαβιών στους
πανεπιστημιακούς χώρους (καθαρισμός, σίτιση, κυλικεία κ.τ.λ.) και,
ύστερα, με την κατάργηση του ασύλου τον Ιούνιο του 2011 (με αποτέλεσμα
τη διεύρυνση -και επίσημα- του πεδίου καταστολής και μέσα στις σχολές),
ακολούθησε η σύσταση του νέου Οργανισμού πριν λίγους μήνες, ο οποίος
περιλαμβάνει εισαγωγή διδάκτρων στα μεταπτυχιακά, διαγραφές
φοιτητών/τριών, διάθεση ηλεκτρονικών συγγραμμάτων κ.ά. .
Όσοι/ες φοιτητές/τριες εργάζονται, όσοι/ες θέλουν να διαχειριστούν τον
χρόνο σπουδών τους σύμφωνα με τις ανάγκες τους, όσοι/ες γενικά
προέρχονται από οικονομικά δυσμενές περιβάλλον, στην πραγματικότητα
αποκλείονται από το νέο πανεπιστήμιο. Επίσης, ο χώρος και ο χρόνος των
φοιτητικών και εργατικών αγώνων περιορίζεται, οι περιφρουρήσεις απεργιών
και καταλήψεων γίνονται ακόμη πιο δύσκολες, οι φοιτητές/τριες που
επιλέγουν να αγωνιστούν θα έχουν την χρονική πίεση των ν+2, των
σεκιουριτάδων και των πειθαρχικών. Το face control και η παρουσία
των σεκιουριτάδων από μόνα τους, φέρουν κατ’ αρχάς μία συμβολική
εδαφικοποίηση του ελέγχου μέσα στις σχολές. Η πειθάρχηση θα γίνεται πιο
ομαλά, αφού δεν θα υπάρχουν όπλα ή κάμερες, απλά ένστολοι με
αλεξίσφαιρα και διακριτικά της εταιρίας σεκιούριτι, που θα έχουν τον
έλεγχο της σωστής λειτουργίας της ακαδημαϊκής ζωής και την δυνατότητα να
καλέσουν τους μπάτσους όποτε αυτή κριθεί πως «απειλείται». Τέλος, το
γεγονός ότι μπορεί οι σεκιούριτι να αντιμετωπίζονται ως εργαζόμενοι που
«απλά κάνουν την δουλειά τους», αφήνει το περιθώριο να εισβάλλουν στην
καθημερινότητά μας και να μονοπωλούν ως μια «χλιαρή αρχή» τον χώρο των
φοιτητών/τριών. Έτσι κανονικοποιούνται και συνηθίζονται τα βλέμματά
τους, οι ερωτήσεις τους και ο συνολικότερος έλεγχός τους πάνω μας.
Είναι στα χέρια των φοιτητών/τριών και των εργαζόμενων του
πανεπιστημίου, αλλά και όσων θέλουν να δρουν ελεύθερα μέσα σε αυτό, να
επανοικειοποιηθούν τον χώρο και τον χρόνο τους και να μην πειθαρχήσουν
απλά σ’ αυτήν τη νέα πραγματικότητα. Ο χώρος δράσης μας είναι πολύτιμος
για να τους τον παραχωρήσουμε, και ο χρόνος μας δεν μετριέται σε εξάμηνα
που κοστολογούνται. Λόγο για το πανεπιστήμιο έχουν μόνο οι φοιτητές/
φοιτήτριες και όσοι/ες απασχολούνται μέσα σε αυτό, και όχι οι πρυτανικές
αρχές ή το υπουργείο.


Ως Ελευθεριακή Παρέμβαση Φιλοσοφικής έχουμε αποφασίσει να
αντιστεκόμαστε στα σημεία των face control, να μην απαντάμε στις
ερωτήσεις των σεκιούριτι, να μη δεχτούμε με απάθεια την αστυνόμευση της
ζωής μας στις σχολές όπως και πουθενά αλλού, και προτάσσουμε την
ατομική απειθαρχία και παράλληλα την συλλογική αντίσταση σε οποιαδήποτε
αρχή, ακαδημαϊκή ή ιδιωτική, προσπαθήσει να περιορίσει την ελευθερία μας
μέσα στο πανεπιστήμιο. Όσες ελευθερίες απειλούνται αυτήν τη στιγμή στο
πανεπιστήμιο, ήταν κατακτήσεις του φοιτητικού κινήματος μέσα από
μεγάλους αγώνες. Σε αυτήν την συγκυρία καλούμαστε να υπερασπιστούμε ό,τι
έχουμε κατακτήσει και να διεκδικήσουμε ακόμη περισσότερα χωρίς
συνδιαλλαγές με τις πρυτανικές αρχές και χωρίς την συνεργασία με
κομματικές παρατάξεις, αλλά με αλληλεγγύη και αντι-ιεραρχικές δομές,
προτάσσοντας πάνω από όλα τις δικές μας ανάγκες, και όχι αυτές του
κράτους και του κεφαλαίου.

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟ
ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΜΕ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΧΟΛΕΣ

Ελευθεριακή Παρέμβαση Φιλοσοφικής

πηγή: http://epf72.squat.gr/archives/915 



περισσότερες πληροφορίες 
για την είσοδο ιδιωτικών εταιριών αστυνόμευσης 
στα Ελληνικά Πανεπιστήμια εδώ: 

Από το άσυλο στο face control http://www.efsyn.gr/?p=230633

The post “Ένα κείμενο για το καλωσόρισμα των σεκιουριτάδων στην Πανεπιστημιούπολη” από την Ελευθεριακή Παρέμβαση Φιλοσοφικής appeared first on Void Network.

Η μάθηση δεν μπορεί να εγκλωβιστεί στους κίτρινους τοίχους μίας
φυλακής ή ενός σχολείου ή μίας φυλακής σχολείου. Δάσκαλε/α κουράστηκες
όπως κουραστήκαμε κι εμείς τόσα χρόνια να χωράμε στις γραμμές και τις
στήλες μίας απρόσωπης τάξης, να υπακούμε σε ανόητες εντολές υπουργών και
προϊσταμένων, να κυνηγάμε τους βαθμούς και την εξέλιξη σε ένα σύστημα,
που το μόνο που καλλιεργεί είναι ο ανταγωνισμός, το δίκιο του
ισχυρότερου, η ηλίθια αποστήθιση χιλιάδων γραμμών , χωρίς συναίσθημα,
χωρίς κριτική, χωρίς λογική. Δεν χωράμε δάσκαλε στα σχολικά κελιά, δεν
αντέχουμε τους απέραντους μονόλογους, τους δικούς σου, κι αυτούς των
εκπροσώπων της διοίκησης, διευθυντάδων, συμβούλων-εκπροσώπων 15μελών.
Δάσκαλε/α μας κουράζεις κι εσύ όταν μπαίνεις στην αίθουσα και θέλεις το
καλό μας, επιβάλλοντας την τάξη με απειλές για αποβολές, με τη
βαθμολογία, και την όποια τιμωρία θα σκαρφιστείς, στα πλαίσια πάντα του
νόμου.



Μας καλείς να συμπαρασταθούμε στο πλάι σου, να δώσουμε μαζί τη μάχη
για μία δημόσια και δωρεάν παιδεία. Αρνείσαι να συμβιβαστείς με το
ασφυκτικό πλαίσιο που θα σου επιβάλλουν μέσα από τις αξιολογήσεις, τη
μείωση του μισθού σου, τα εξαντλητικά ωράρια, τις ταξικές διακρίσεις
ανάμεσα στους μαθητές και τις μαθήτριες σου. Αλήθεια το προηγούμενο
σύστημα, αυτό το κρατικό σχολείο, που τυχόν υπερασπίζεσαι ήταν καλύτερο;
Δεν είχε διακρίσεις; Δεν απαιτούσε να λιώνουμε στα φροντιστήρια, δεν
έκανες κι εσύ ίσως ιδιαίτερα; Αν ο αγώνας που θέλεις να δώσουμε δεν
έρχεται σε καθολική ρήξη με το παλιό, αν δεν απελευθερώνει τα σχολεία
από τις ασθένειες τους πώς θέλεις εμείς να είμαστε εκεί δίπλα σου;

Αναρωτιόμαστε συχνά αν μπορούμε να συνυπάρξουμε μαζί, εσύ δάσκαλε/α,
εμείς οι μαθητές και οι μαθήτριες σου, οι γονείς μας σε ελεύθερες
κοινότητες για τη μάθηση. Σκεφτόμαστε αν θα μπορούσαμε να φτιάξουμε μαζί
σχολεία ελεύθερα από τον ανταγωνισμό, από τις αυθεντίες κι από τα
ιεραρχικά πλοκάμια του κράτους. Ρωτάμε τους εαυτούς μας κι ερευνούμε αν
υπάρχουν άλλα σχολεία, σε άλλες κοινωνίες όπου οι άνθρωποι ανεξάρτητα
από ρόλους συλλογικά αποφασίζουν, ελέγχουν τις αποφάσεις τους και
χτίζουν τη γνώση, την τέχνη και τη ζωή, πάντα με σεβασμό στην ελευθερία
και τη διαφορετικότητα του ατόμου για το καλό του συνόλου. Ψάχνουμε στις
βιβλιοθήκες, ρωτάμε συντρόφους και συντρόφισσες μας στην Ελλάδα και σε
ολόκληρο τον κόσμο, πειραματιζόμαστε στις παρέες μας, στις γειτονιές μας
και στα στέκια μας, με αυτό που αποκαλούμε ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΣΗ.

Ναι, δάσκαλε/α πέρα από τα κιτρινισμένα ντουβάρια των σχολικών κελιών
υπάρχει η θάλασσα. Πίσω από τα κτίρια των σχολικών στρατοπέδων
ανατέλλει ο ήλιος της ελευθερίας. Από την Τσιάπας του Μεξικού μέχρι τις
ισπανικές γειτονιές. Από τις πολιτείες του αμερικάνικου βορρά μέχρι τα
πιο απομακρυσμένα χωριά της Ινδίας, υπάρχουν δάσκαλοι και δασκάλες σαν
κι εσένα, μαθητές και μαθήτριες σαν κι εμάς, που πάνω στα ερείπια του
παγκόσμιου συστήματος της εκμετάλλευσης χτίζουν σχολεία ελεύθερα, άμεσα
και δημοκρατικά, αυτόνομα. Σε αυτά τα σχολεία δεν υπάρχουν ανώτεροι και
κατώτεροι, δάσκαλοι/ες και μαθητές/τριες, ιεραρχία και διεύθυνση. Σε
αυτά τα σχολεία είναι όλοι μαθητές/τριες. Όλοι είναι ελεύθεροι και
συμμετέχουν στη διαμόρφωση των σπουδών τους, χωρίς διακρίσεις κι
ανταγωνισμούς, με δικαιοσύνη και συνεργασία. Τα σχολεία αυτά συνδέονται
με την καθημερινή ζωή, και η μάθηση είναι ένας διαρκής πειραματισμός,
που απελευθερώνει τις δεξιότητες και τις ικανότητες των μαθητών/τριών ,
που βουτάει τη λογική στη φαντασία για να δώσει σάρκα κι οστά σε εκείνο
το παλιό και όμορφο ρητό της “τάξης” μας:

“Ο καθένας ανάλογα με τις ικανότητες του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες και τις επιθυμίες του”
 

 Έλα δάσκαλε/α να φτιάξουμε κι εδώ τέτοια σχολεία, που θα συνδέονται
με τις ελεύθερες κοινότητες μας, όπου εμείς ελεύθεροι άνθρωποι θα
βιώνουμε και δεν θα αποστηθίζουμε απλά: τη δικαιοσύνη, την ελευθερία,
την αξιοπρέπεια, την ειρήνη, την αυτονομία. Ας είναι αυτός ο κοινός μας
αγώνας, κι ας τον πάμε μέχρι το τέλος.

The post Γράμμα προς τους δασκάλους και τις δασκάλες μας appeared first on Void Network.

Η Αγέλαστος Πέτρα (2000) είναι μία ταινία από τον σκηνοθέτη Φίλιππο
Κουτσαφτή. Στην αγέλαστο πέτρα κάθησε η θεά Δήμητρα όταν έψαχνε την
Περσεφόνη. Στην Ελευσίνα, την πόλη των αρχαίων Μυστών.

Μια ταινία χωρίς αγγεία, ανασκαφές, αρχαιολόγους, και βρώμικα επαρχιακά
δρομάκια. Η κάμερα, για δέκα σχεδόν χρόνια τριγυρνάει στην πόλη και τη
γύρω περιοχή.

Τη γη των Ελευσίνιων Μυστηρίων, την πόλη της Δήμητρας και της Περσεφόνης
που μετατράπηκε τις τελευταίες δεκαετίες από το τσιμέντο και την
μόλυνση σε μια από τις πιο υποβαθμισμένες περιβαλλοντικά και κοινωνικά
περιοχές της Αθήνας.

Τιμήθηκε με το Πρώτο Bραβείο Tαινίας Tεκμηρίωσης στα Kρατικά Bραβεία
Ποιότητας 2000, το Bραβείο καλύτερης ταινίας της Π.E.K.K., και Bραβείο
Kοινού Φεστιβάλ Kινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Η ταινία παρακολουθεί τις επιπτώσεις της βιομηχανικής ανάπτυξης στην Ελευσίνα σε ένα διάστημα δέκα ετών. H Eλευσίνα είναι μια μικρή βιομηχανική πόλη, 20 χιλιόμετρα δυτικά της
Aθήνας. Mε την πόλη αυτή δέθηκε από τα προϊστορικά ακόμη χρόνια ο
αγαπημένος μύθος των αρχαίων, ο μύθος της θεάς Δήμητρας, θεάς της
γεωργίας και της ευφορίας της γης, και της κόρης της, Περσεφόνης. Eδώ
όπου, σύμφωνα με το μύθο, πρωτοκαλλιεργήθηκαν τα θεία δώρα, τα
δημητριακά, αναπτύχθηκαν και οι μεγαλύτερες βιομηχανίες της Eλλάδας, με
καταστροφικές συνέπειες για την περιοχή και το ιερό. Kινηματογραφούμε
αυτή την πόλη επί δέκα χρόνια, απ’ τη μεριά του προσκυνητή,
παρακολουθούμε τα καθημερινά, ταπεινά και μεγαλειώδη; και ανακαλύπτουμε
κτερίσματα από το αρχαίο πρόσωπο, εντοιχισμένα στη σύγχρονη ζωή. H
Eλευσίνα είναι δυτικά, χώρος ιερός, σημείο και όριο για να δει κανείς
τόσο τον κόσμο γύρω του όσο και τον εαυτό του.

The post “Aγέλαστος Πέτρα” μια ταινία του Φ. Κουτσαφτή (full movie) appeared first on Void Network.

 


Δείτε εδώ το πολύ καλό ντοκυμαντέρ
για την ζωή και το έργο του Ηλία Πετρόπουλου.



Ο Ηλίας Πετρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1928, σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1973. Πνεύμα ανήσυχο και ερευνητικό, πολέμιος των ακαδημαϊκών και του κατεστημένου, ο Πετρόπουλος ήταν ο πρώτος λαογράφος στην Ελλάδα που ασχολήθηκε με το περιθώριο και κατέγραψε πρόσωπα και πράγματα περιφρονημένα από την επίσημη ιστορία της χώρας του. Έζησε από κοντά ρεμπέτες, αλήτες, μάγκες, πόρνες και ομοφυλόφιλους, φυλακισμένους και καταδιωκόμενους, που έγιναν οι ‘ήρωες’ των βιβλίων του. Ακάματος συγγραφέας και ερευνητής έγραφε μέχρι το 2003 που πέθανε από καρκίνο..


“Και είπα στην γυναίκα μου:
όταν ψοφήσω στο Παρίσι, να κάψεις το κουφάρι μου στο κρεματόριο και να ρίξεις τις στάχτες μου στον υπόνομο. Τέτοια είναι η διαθήκη μου.»


Ο χαρακτηρισμένος ως εθνολόγος του περιθωρίου και ερευνητής του ασήμαντου, ο Ηλίας Πετρόπουλος, είναι μια περίπτωση την οποία τουλάχιστον όσον αφορά τα έργα του πρέπει να δούμε με ενδιαφέρον.


Προσωπικότητα δυναμική, αμφισβητούσε τα πάντα, δεν πίστευε σε κανένα θεσμό (θρησκεία, στρατό, πολιτικές παρατάξεις). Δηλωμένος άπατρις, αναρχικός και άθεος κατόρθωσε έπειτα από απαίτηση του να αποκτήσει αστυνομική ταυτότητα το 1972- εν μέσω δικτακτωρίας- με τον τελευταίο προσδιορισμό.


Τον Πετρόπουλο έλκυαν οι μειονότητες είτε εθνολογικές, είτε κοινωνικές. Μνημειώδη έργα του τα «Ρεμπέτικα τραγούδια», «Το εγχειρίδιον του καλού κλέφτη», τα «Καλιαρντά». Έχει στο ενεργητικό του περίπου 80 βιβλία, ανάμεσα τους και ποιητικές συλλογές και πάνω από χίλια άρθρα σε εφημερίδες. Συλλέκτης του «ανάξιου» και του περιφρονημένου, αυτού που εκμηδένιζε ο πολιτισμός, έφερε στην επιφάνεια αθέατες πλευρές της κοινωνίας και πλήρωσε με φυλακίσεις την έκδοση βιβλίων του. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που αυτοεξορίστηκε στο Παρίσι το 1973 και δεν γύρισε ποτέ ξανά στην Ελλάδα.
Για την δύσκολη σχέση με την γενέτειρα του δηλώνει: «Υπάρχει μια σχέση αγάπης-μίσους με την Ελλάδα, δηλαδή τον σημερινό ελληνικό χώρο, που βεβαίως δεν είναι αιώνιος. Αγνοώ τι σημαίνει ο χαρακτηρισμός “Έλλην” γι’ αυτό και γράφω την λέξη εντός εισαγωγικών. Προσωπικά είμαι “Έλληνας” αφού στην Ελλάδα βύζαξα, σπούδασα και έζησα 45 χρόνια, αλλά δεν μου διαφεύγει πως στην χώρα κατοικεί μια πανσπερμία λαών όπως στην Ιταλία την πρώην Γιουγκοσλαβία και στην Τουρκία. Αντιμετωπίζω τους “ Έλληνες” με παλμό, θαυμάζω τους “ Έλληνες” γιατί διατήρησαν την γλώσσα τους, απεχθάνομαι τους “Έλληνες” για τον χυδαίο ρατσισμό τους.


Ορκισμένος εχθρός της μετριότητας, σάρκασε ανελέητα την Ελλάδα, δημόσιους άνδρες, πνευματικούς, συγγραφείς και καλλιτέχνες. Δεν επέδειξε τον απαιτούμενο «σεβασμό» στις υπάρχουσες κοινωνικές ισορροπίες, κι έτσι έμεινε εκτός «αφιερωμάτων» ή «τιμητικών» εκδηλώσεων. Προσπαθώντας και ο ίδιος να συμφιλιωθεί με αυτήν την πραγματικότητα, έλεγε:
«Ότι έκανα στην Ελλάδα ήταν πρόωρο. Και το “άθεος” στην ταυτότητα και τα βιβλία και ο κώλος. Όλα ήταν πρόωρα»


«Αγαπώ τα τσογλάνια και τους κλέφτες και τις πουτάνες και τους χασικλήδες και τους ρεμπέτες και τους πούστηδες και τους τεμπέληδες γιατί καταφέρνουν και επιζούν κόντρα στην αστυνομία, κόντρα στο ποινικό μητρώο, κόντρα στην απαίσια ηθική των μικροαστών»


Ο Πετρόπουλος λογοκρίθηκε και καταδικάστηκε τέσσερις φορές από τα ελληνικά δικαστήρια για τον αναρχικό χαρακτήρα των γραπτών του. Για το βιβλίο του Τα ρεμπέτικα τραγούδια, που δεν έφερε σφραγίδα λογοκρισίας, η χούντα τον καταδίκασε σε πεντάμηνη φυλάκιση το 1968, όπως και για τα Καλιαρντά το 1972 και για το κείμενό του Σώμα, που δημοσίευσε στο περιοδικό Τραμ. Το 1972 διεκδίκησε και πέτυχε να αποκτήσει αστυνομική ταυτότητα η οποία ανέγραφε στο θρήσκευμα «άθεος». Μέχρι το 1998 —δηλαδή για πάνω από 25 χρόνια και μέχρι τα 70 του— εκκρεμούσε εναντίον του καταδίκη σε φυλάκιση για προσβολή της θρησκείας. Κουρασμένος από το κυνηγητό και απογοητευμένος, μετακόμισε στο Παρίσι το 1975, από όπου συνέχισε ασταμάτητα να γράφει βιβλία για την Ελλάδα.


Στα 40 χρόνια της συγγραφικής του δραστηριότητας, ο Ηλίας Πετρόπουλος, δημοσίευσε 80 βιβλία και πάνω από χίλια άρθρα. Με βασικό άξονα ό,τι ο ίδιος αποκάλεσε «λαογραφία του άστεως», το έργο του καταγράφει δομές, θεσμούς, τρόπους έκφρασης και αντικείμενα της ελληνικής λαϊκής κουλτούρας. Το ανέκδοτο έργο του είναι τεράστιο, μέρος του οποίου είναι λεξικογραφικό. Το «Υπο–Λεξικό», το «Λεξικό του πολιτικού λόγου», το «Ονοματολεξικό» και τα «Φλοράδικα» περιμένουν τη μεταθανάτια επιμέλεια και δημοσίευσή τους.


Το 2005 κυκλοφόρησε το ντοκυμαντέρ “Ηλίας Πετρόπουλος – Ένας κόσμος υπόγειος”, διάρκειας 61′, σκηνοθεσίας Καλλίοπης Λεγάκη, στο οποίο συντελεστές ήταν και ο ίδιος ο Πετρόπουλος λίγο πριν το θάνατό του.


Ο Ηλίας Πετρόπουλος πέθανε στις 03/09/2003, επιθυμία του ήταν να αποτεφρωθεί και η στάχτη του να ριχτεί στους υπονόμους του Παρισιού όπως και έγινε, ένα φθινοπωρινό πρωινο.


Κατεβάστε και αυτή τη συλλογή βιβλίΩν σε μορή pdf
απο εδω: Ηλίας Πετρόπουλος – Μικρή συλλογή
Η Συλλογή  περιλαμβάνει.


* Το εγχειρίδιο του καλού κλέφτη
* Παροιμίες του υπόκοσμου
* Καλιαρντά
* Η φουστανέλα




“ΓΙΑ ΤΟΝ ΗΛΙΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟ” του ΤΕΟ ΡΟΜΒΟΥ *


Ο Πετρόπουλος έλεγε ότι προτιμάει το Ροΐδη από τον Παπαδιαμάντη που τον αποκαλούσε «μούχλα». Ο Πετρόπουλος έχει πολλά κοινά με το Ροΐδη, είναι και εκείνος ένας εργάτης της γραφής, όπως και ο Ροΐδης- και οι δυο τους υπήρξαν σαρκαστικοί στοχαστές, ρηξικέλευθοι που γνώριζαν πολύ καλά την Εσπερία και τον ουμανισμό της, το διαφωτισμό και την υποκρισία της.
Ο Ροΐδης τα βάζει με την εκκλησία, ο Πετρόπουλος με τους δικαστές, και οι δυο τους κάνουν συνεχώς οργισμένη, λυσσασμένη κοινωνική πολεμική κι οι δύο τους ασκούν διαρκώς κριτική στον ελλαδικό επαρχιωτισμό και την εξουσία…


Το βιβλίο που ετοίμαζε μιαν ολόκληρη ζωή ο Πετρόπουλος ήταν το λεύκωμα ”Ελλάδος Κοιμητήρια” (2005). Ο ίδιος έχει πει: «Αυτό είναι το βιβλίο της ζωής μου».  Για να γνωρίσει μια πόλη και τους κατοίκους της ξεκίναγε από τα νεκροταφεία της. Επισκέφτηκε εκατοντάδες νεκροταφεία στην Ελλάδα και τα φωτογράφησε. Όταν πήγε στο Βερολίνο αγόρασε ένα τεράστιο χάρτη της πόλης, τον κόλλησε στον τοίχο, σημάδεψε πάνω του με κόκκινο μαρκαδόρο όλα τα νεκροταφεία και με τρόμο ανακάλυψε ότι είναι περίπου 500. Την κοπιαστική δουλειά της φωτογράφησής τους την έκανε με τα πόδια. Κουραζόταν τόσο πολύ που έλεγε να τα παρατήσει, όμως, συνέχισε με πείσμα και τελείωσε μέσα σε έξη μήνες. Έτσι γνώρισε το αχανές Βερολίνο. Και πίστεψε πως είχε, πια, το δικαίωμα να μιλήσει γι αυτά που είδε.


Ο Εμμανουήλ Ροΐδης πρέπει να ήταν ο πρώτος Έλληνας που περιπλανήθηκε στους νεκροθαλάμους της Δύσης και έχει γράψει ένα σχετικό αφήγημα, την “Αμφίβολο Ζωή”. Ένα κείμενο για το θεσμό του Asylum Dublae Vitae που δημιουργήθηκε τον περασμένο αιώνα στη Γερμανία από το φόβο των ανθρώπων μπρος στη νεκροφάνεια. Ο νεκρός πριν την ταφή πήγαινε στο ίδρυμα Αμφιβόλου Ζωής όπου και παρέμενε κάποιες ημέρες σαπίζοντας μέχρι να διαπιστωθεί το αμετάκλητον του θανάτου, και τότε μόνον όδευε προς ταφήν.


Ο Ροΐδης, περιερχόμενος το φτωχικό νεκροταφείο των Αθηναίων που βρισκόταν στην «πεδιάδα» της Βάθης (στη σημερινή πλατεία Βάθης), στο διήγημά του το “Παράπονο του Νεκροθάπτου” (1895) γράφει: «Εξαιρετικώς ανθηρόν είναι του Χάρωνος της Βάθειας το χαρέμι!», που απαρτίζονταν από δεκαεξάχρονες εφήβους Αθηναίες…
Μόλο το μακάβριο της ενασχόλησης με το θέμα του θανάτου, και οι δυο τους μένουν αμέτοχοι, σχεδόν  σαρκάζουν τον μεγάλο αντίπαλο, σα να πρόκειται απλώς για μια απλή προσωπική κόντρα. Παρουσιάζονται πεισιθάνατοι, ενώ στην πραγματικότητα είναι και οι δυο τους βαθύτατα ζωηφόροι και μας ψιθυρίζουν μέσα από τα κείμενά τους την άμετρη αγάπη τους προς τη ζωή. Κι ενώ γράφουν για το απόλυτο τέλος, για το θάνατο, με μαεστρία ξεγλιστρούν από του Χάρου το δρεπάνι. Να δυο παραδείγματα:


Στον πρόλογο του βιβλίου ‘‘Σκηναί της Ερήμου’’ του Κ. Μ. Βοσπορίτη (1899), ο Ροΐδης  αναφέρεται σε μια μυθική φιγούρα των παιδικών του χρόνων, τον Βαρβαρέζο, που αφηγείται μια φοβερή ιστορία της αφρικανικής ζούγκλας: «Ευρισκόμαστε εις το μισό δρόμο, όταν έξαφνα από μέσα από μια λόχμη μας επάγωσε το αίμα ένα μούγκρισμα φοβερό…» «Το λεοντάρι τέλως πάντων!» ανέκραξε το ακροατήριο του Βαρβαρέζου.


«Μάλιστα, κύριοι Συριανοί, το λεοντάρι. Και ήθελα να σας έβλεπα εις τη θέσι μου, σάς τους κυνηγούς των κεφαλάδων και των κορυδαλλών. Εστέκετο εις τη μέση στο μονοπάτι, μόλις δέκα βήματα μακρυά, και δεν είχα συλλογισθή να ξαναγεμίσω το τουφέκι μου, αφού εσκότωσα το ζαρκάδι. Και γεμάτο όμως αν ήτανε, δεν θα είχα καιρό να το αδειάσω, γιατί το θεριό μ’ ένα πήδημα ευρέθηκε απάνω μου, και μ’ έρριψε προύμητα κατά γης. Εκατάπια μια φούχτα άμμο και επρόφθασα ακόμα να ιδώ το Θωμά και τον αράπη, όπου έφευγαν ωσάν κυνηγημένοι λαγοί, έπειτα ελιγοθύμησα. Δεν ηξεύρω πόσην ώρα έμεινα λιγοθυμισμένος, αλλά σιγά σιγά ήρχισα να ξαναέρχωμαι εις τας αισθήσεις μου. Δεν εθυμούμουν ακόμη καθαρά τι μου είχε συμβή, και εδοκίμασα να σηκωθώ. Αλλ’ εις την πρώτη κίνησί μου ήκουσα πάλι το ίδιο μουγκρητό και βάρος εις τους ώμους μου ως να εσήκωνα βουνό. Το λεοντάρι ήτον εξαπλωμένο απάνω εις την ράχι μου. Όσον παλληκαράς και αν ήμαι, δεν εντρέπομαι να ομολογήσω πως έτρεμα σαν καλάμι. Φαντασθήτε όμως τι έγεινα, όταν το θηρίο ήρχισε να με τρώγη ζωντανό. Ήκουσα τα κόκκαλά μου να σπάνουν και να τρίζουν ανάμεσα εις τα φοβερά του δόντια και το αίμα μου έσταζε άφθονο απάνω εις το λαιμό και τα μάγουλά μου. 


Το θαύμα όμως είναι, ότι δεν ησθανούμουν κανένα πόνο από το σπάραγμα του κορμιού μου, αλλά μόνον ζάλη, στενοχώρια και το φοβερό βάρος του λεονταριού που εκάθητο απάνω μου κ’ εξακολουθούσε να με τρώγη. Ελιγοθύμησα και πάλι από την τρομάρα, και κανένας ας μη πη ότι δεν είχα δίκαιο».
«Πώς γίνεται, ηρωτήσαμεν, αφού μας είπες ότι σε είχε μισοφάγη το λεοντάρι. Φαίνεται ότι είδες όνειρο από την τρομάρα, και το λεοντάρι είχε φύγει χωρίς να σε πειράξη».


«Όχι, κύριοι, με συμπάθειο, όσα σας είπα ήσαν πραγματική αλήθεια. Απόδειξις ότι δεν είδα όνειρο είναι που ήλθεν ο Θωμάς με τους μαύρους να ζητήσουν τα απομεινάρια μου για να τα θάψουν, το λεοντάρι εκαθότανε ακόμη απάνω μου και εξακολούθαε να με ρουκανίζη. Έφυγε μόνον αφού το ετρόμαξαν των αράπηδων αι πολλές λαμπάδες. Τώρα δια να καταλάβετε πώς γίνεται να ήμαι ακόμη ζωντανός, πρέπει να θυμηθήτε, πως όταν μ’ έρριξε το θηρίο κατά γής έπεσα κατάμουτρα και τη ράχι μου εσκέπαζε το μισό ζαρκάδι, όπου είχα φορτωθή. Το κρέας εκείνο είχε φάγει το λεοντάρι πιστεύοντας ότι με τρώγει. Φαίνεται ότι εγελάστηκα κι εγώ».


Ο Πετρόπουλος στο βιβλίο του “Πτώματα, Πτώματα, Πτώματα” (1988), περιγράφει καθημερινές σκηνές φρίκης σ’ ένα απόμακρο νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης στη διάρκεια της Κατοχής όπου πήγαιναν τους εκτελεσμένους από τα Τάγματα Ασφαλείας για να τους θάψουν. Και αφηγείται μιαν ανάλογη ιστορία για ένα μυθώδες πρόσωπο των εφηβικών του χρόνων, τον Χαρίτο:
«Η νεκροφόρα του Δήμου προοριζότανε για τους άπορους. Μιλάμε για μια μαύρη παλιοκαρότσα με ένα ψοφάλογο, που το κουμαντάριζε ο ατυχής ηνίοχος. Τον ηνίοχο τον λέγανε Χαρίτο και ήταν πασίγνωστος στην πιάτσα των χασικλήδων, γιατί ο Χαρίτος πούλαγε στη ζούλα τσίκες. Ο Χαρίτος ήταν ένας γιγάντιος αμπλαούμπλας. Φόραγε πάντα στο κεφάλι έναν πλεχτό μάλλινο κούκο με φούντα. Μίλαγε βραχνά και κουτσαβάκικα, σαν τον Μάρκο Βαμβακάρη. Γνώρισα τον Χαρίτο το ’44 και κράτησα την φιλία μαζί του για πολλά χρόνια, γιατί ήτανε έξυπνος και αξιαγάπητος.


Όταν λοιπόν, ο Χαρίτος κατέφθανε στο νεκροταφείο της Αγίας Φωτεινής, σταμάταγε στην πύλη κι άφηνε τα σχετικά χαρτιά στην γραμματεία και, συγχρόνως, καλούσε τους νεκροθάφτες. Το άλογό του ήταν καταϊδρωμένο από τον ανηφορικό χωματόδρομο, που σήμερα τον λένε οδό Λαχανά. Οι νεκροθάφτες παρίσταναν τον κουφό, ώσπου ο Χαρίτος οδηγούσε τη νεκροφόρα πλάι σε κάποιον ανοιχτό ομαδικό τάφο. Εκεί, άνοιγε τα δύο πίσω πορτάκια της νεκροφόρας κι απομακρυνότανε τρέχοντας, εξαιτίας της μπόχας. 


Οι νεκροθάφτες με διάφορες προφάσεις κωλυσιεργούσαν. Δεν φαινόντουσαν πουθενά για πουθενά. Και τότε, επαναλαμβανότανε ομοιόμορφα μια απερίγραπτη σκηνή: ο Χαρίτος γαμωσταύριζε, οι νεκροθάφτες του φώναζαν από μακριά να κατεβάσει τα πτώματα από τη νεκροφόρα, ο Χαρίτος απαντούσε ότι τυγχάνει αναρμόδιος, οι νεκροθάφτες ισχυριζόντουσαν ότι δικιά τους δουλειά είναι μόνον η ταφή κτλ. κτλ. Στο τέλος ο Χαρίτος (αναθεματίζοντας την μοίρα του) γράπωνε από το ποδάρι ένα-ένα τα πτώματα και τα βρόνταγε καταγής. Καθώς τα πτώματα έπεφταν χάμω έσκαγαν σαν μπαλόνια. Τότε πλησίαζαν οι νεκροθάφτες και έπιαναν να  σκουντάνε τα κουφάρια με τα φτυάρια, για να κυλήσουν μέσα στον ομαδικό τάφο. Όλο αυτό το διάστημα ο παπάς του νεκροταφείου έμενε κρυμμένος στην δροσιά της εκκλησιάς. Ποτέ μου δεν είδα αυτόν τον πουστόπαπα να ψέλνει μιαν ευχή για τα σκοτωμένα παιδιά…»


«Κατά τα τέλη Σεπτεμβρίου ο Χαρίτος εξαφανίστηκε. Είπανε πως τον σκότωσαν οι ταγματασφαλίτες, για να του πάρουν τις τσίκες. Την άνοιξη του ’45 τράκαρα τυχαία τον Χαρίτο στον δρόμο. Έμεινα ξερός. Τον ρώτησα πού είχε χαθεί. Και μου διηγήθηκε την ιστορία του. Τον είχαν εκτελέσει οι ταγματασφαλίτες με ριπές και τον άφησαν νεκρό. Όταν έφυγαν, ο Χαρίτος πήρε τα χυμένα άντερά του στα χέρια και σύρθηκε προς κάποιο νοσοκομείο, ψιθυρίζοντας στον εαυτό του: αγάντα, Χαρίτο! Τελικώς επέζησε».


Τον Σεπτέμβριο του 2003 έλαβα το μήνυμα θανάτου του προσφιλούς μου Ηλία Πετρόπουλου και πήγα στο Παρίσι για την κηδεία του. Σύμφωνα με την επιθυμία του, αποτεφρώθηκε και η τελετή έγινε στο κρεματόριο του νεκροταφείου Père-Lachaise. Κατά τη διάρκεια της καύσης εγένετο ο διαχωρισμός του φθαρτού Ηλία Πετρόπουλου από τον αθάνατο. Όλες οι ευγενείς ουσίες του έγιναν πυρόεσσα ύλη, στροβιλίστηκαν και ανελήφθησαν στον ουρανό ως ενέργεια ακτινοβολούσα και γνώση φωτίζουσα. Σκορπίστηκαν στο πρώτο ανεμορίπισμα και επικάθισαν ωσάν τυχαία επιφοίτηση στις κεφαλές των ανύποπτων και απροσδιόριστων περαστικών και παρευρισκομένων στην τελετή, συμπεριλαμβανομένου και εμού του ιδίου…


Στην πρώιμή μου νιότη είχα διαλέξει και εγώ κάποιο δαιδαλώδες μονοπάτι του δάσους. Και προχωρούσα στα τυφλά. Μέχρι που άρχισα να διακρίνω τα σημεία. Μάθαινα να διαβάζω τα σημάδια σαν τους Ινδιάνους, κι ακολουθούσα τα ίχνη που άφηναν στο διάβα τους οι προηγούμενοι, οι προγενέστεροι. Μάθαινα από αυτούς και σιγά σιγά άρχισα να καταλαβαίνω τη βαθύτερη σημασία των αποτυπώσεων αυτών και ποια αόρατα νήματα τα τυλίγουν και τα ενώνουν όλα σαν τη μακία βλάστηση στο Δάσος. Εκεί που τριγυρνούν οι ιδέες της εξέγερσης και τα πνεύματα των ανυπότακτων.


Ο Πλωτίνος Ροδοκανάκης στη νιότη του συναντήθηκε με τον Μαξ Στίρνερ στο Βερολίνο, αργότερα συνάντησε τον Προυντόν στη φυλακή στο Παρίσι, και όταν πήγε στο Μεξικό μετέφρασε πρώτος τον Προυντόν στα ισπανικά. Με τα γραφτά και τις μεταφράσεις του έβαζε υποθήκη για τη μεξικάνικη επανάσταση των ζαπατίστας. Τη χρονιά που ο Ροδοκανάκης εξαφανίζεται από προσώπου γης, στην Πομερανία έρχεται στον κόσμο ο Μπούνο Τράβεν, ο οποίος  θα πάρει μέρος στην εξέγερση του Μονάχου. Μετά την καταστολή της συνελήφθη και, πριν εκτελεστεί, δραπέτευσε και κατέφυγε στο Μεξικό στα χνάρια του Πλωτίνου Ροδοκανάκη για να εξιστορήσει –με τη σειρά του- στα βιβλία του τη μεξικάνικη επανάσταση. 


Ο Εμμανουήλ Ροΐδης που ήταν πρώτος ξάδελφος του Ροδοκανάκη από μητέρα, μετέφρασε τον Μαξ Στίρνερ στα ελληνικά ενώ ο Goustave Flourens που συμμετέσχε στην αποτυχημένη επανάσταση της Κρήτης το 1866, υπερασπίστηκε την Πάπισσα Ιωάννα του Ροΐδη με άρθρο του στην ”L’ Indepedence Hellenique” τη γαλλόφωνη εφημερίδα που εκδιδόταν εκείνη την εποχή στην Αθήνα.


Ο Αλφρέντ Ζαρρύ που κυκλοφορούσε με το ποδήλατό του οργισμένος και οπλισμένος, μετέφρασε στα γαλλικά την ”Πάπισσα Ιωάννα” του Εμμανουήλ Ροΐδη. Ο Ρομαίν Ρολάν μεσολάβησε για να εκδοθεί το πρώτο βιβλίο του Παναΐτ Ιστράτι στη Γαλλία και ο Ιστράτι στη συνέχεια ξεσήκωνε τα μυαλά πολυπληθών ακροατηρίων στο Βερολίνο, στην Αθήνα, κι όπου αλλού εμφανιζόταν. Ο Θέμος Κορνάρος με το βιβλίο του ”Αγύρτες και Κλέφτες στην Εξουσία” έβαλε μπουρλότο δυναμιτίζοντας τις απάτες των κληρικών, ο Γιώργος Ζάρκος προκάλεσε τη μήνη και τη βία κατά του προσώπου του των οργανωμένων του ΚΚ, ο Θωμάς Γκόρπας ενέσπειρε μικρές νάρκες με τους καταραμένους λογοτέχνες που ανακάλυψε και ο Ηλίας Πετρόπουλος είπε πολλές φορές “όχι”, αντιστάθηκε, διώχθηκε, φυλακίστηκε, και με τη σύντροφό του Μαίρη Κουκουλέ μετακόμισε στο Παρίσι για να πυρπολεί από εκεί τα ελληνικά μυαλά μας με φωτιές και πάθη…


Αγαπητοί μου φίλοι, ο Ηλίας Πετρόπουλος, ένας άνθρωπος του κόσμου, ερωτιάρης και σκανδαλιάρης είναι απόψε, εδώ, μαζί μας: «Ήμουνα και παραμένω Αναρχικός, Άθεος και Άπατρις. Είμαι βαμμένος εχθρός της γαμημένης Ορθοδοξίας. Είμαι υποχρεωτικώς Έλληνας, αφού η κουλτούρα μου είναι ελληνική. Και δεν είμαι πατριώτης, ιδίως με τον φασιστικό νεοελληνικό τρόπο.»


* Ο Τέος Ρόμβος είναι συγγραφέας. Τα βιβλία του Πλάνος Δρόμος (μυθιστόρημα που εκτυλίσσεται στην Αφρική και στα Εξάρχεια του 1980, 3η έκδοση), Κείμενο Πάθος (ερωτικό μυθιστόρημα στις γερμανικές καταλήψεις του 1968, 2η έκδοση), Κρυφά Ταξίδια (δοκίμια για Μάη ΄68, οικολογία, «καταραμένους» και κυνηγημένους από την εξουσία συγγραφείς κ.λπ.) κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Βιβλιοπέλαγος. Η συλλογή διηγημάτων του Ασσασίνοι του Βορρά, Δροσουλίτες του Νότου (2η έκδοση) από τις εκδόσεις Γόρδιος και η μελέτη του Πλωτίνος Ροδοκανάκης, ένας Έλληνας αναρχικός από τις εκδόσεις Ηλέκτρα.




Η εργογραφία του Ηλία Πετρόπουλου:


Πεζά


· “Εγχειρίδιον του Καλού Κλέφτη” (εκδ.Νεφέλη-1979)
· “Πτώματα, πτώματα, πτώματα…” (εκδ. Νεφέλη-1989)
· “Η μυθολογία του Βερολίνου” (εκδ. Νεφέλη-1982)


Υπόκοσμος


· “Ρεμπέτικα Τραγούδια” (εκδ. Κέδρος-1979)
· “Ρεμπετολογία” (εκδ. Κέδρος-1968)
· “Τα Μικρά Ρεμπέτικα” (εκδ. Νεφέλη-1968)
· “Το Άγιο Χασισάκι” (εκδ. Νεφέλη-1987)
· “Της Φυλακής” (εκδ. Νεφέλη-1975)
· “Το Μπουρδέλο” (εκδ. Νεφέλη-1980)
· “Υπόκοσμος και Καραγκιόζης” (εκδ. Γράμματα-1978)
· “Καπανταήδες και Μαχαιροβγάλτες” (εκδ. Νεφέλη-2001)
· “Παροιμίες του Υποκόσμου” (εκδ. Νεφέλη-2002)


Λεξικά


· “Γλωσσάριο των Ρεμπέτηδων” (εκδ. Κέδρος-1968)
· “Καλιαρντά” (εκδ. Νεφέλη-1971)


Ενδυματολογία


· “Η φουστανέλα” (εκδ. Νεφέλη-1987)
· “Η Τραγιάσκα” (εκδ. Πατάκη-2000)


Λαογραφία


· “Ο Τούρκικος Καφές εν Ελλάδι” (εκδ. Νεφέλη-1979)
· “Ο Μύσταξ” (εκδ. Νεφέλη-1989)
· “Ψειρολογία” (εκδ. Νεφέλη-1979)
· “Η Ονοματοθεσία Οδών και Πλατειών” (εκδ. Πατάκη-1995)
· “Το Ταντούρι και το Μαγκάλι” (εκδ. Νεφέλη-1994)
· “Καρέκλες και Σκαμνιά” (εκδ. Νεφέλη-1988)
· “Η Εθνική Φασουλάδα” (εκδ. Νεφέλη-1993)
· “Τα Σίδερα. Η Λάσπη. Τα Μπαστούνια” (εκδ. Νεφέλη-1984)
· “Ιστορία της Καπότας” (εκδ. Νεφέλη-1984)
· “La voiture grecque” (Παρίσι-1976)
· “La kiosque grec” (Παρίσι-1976)
· “Cages a oiseaux en Grece” (Παρίσι-1976)
· “Album turc” (Παρίσι-1976)


Αρχιτεκτονική


· “Το μπαλκόνι στην Ελλάδα” (εκδ. Νεφέλη-1981)
· “Η αυλή” (εκδ. Χατζηνικολή-1981)
· “Το παράθυρο στην Ελλάδα” (εκδ. Νεφέλη-1981)
· “Ελληνικές Σιδεριές” (εκδ. Νεφέλη-1981)
· “Ξυλόπορτες – Σιδερόπορτες” (εκδ. Νεφέλη-1981)
· “Το Μάτι του Βοδιού” (εκδ. Νεφέλη-1980)


Άρθρα


· “Μικρά Κείμενα” (εκδ. Γράμματα-1980)
· “Άρθρα στην Ελευθεροτυπία” (εκδ. Πατάκη-1992)
· “Ο κουραδοκόφτης” (εκδ. Νεφέλη-2002)


Μεταφράσεις


“Δώδεκα Τραγουδάκια από την Παλατινή Ανθολογία” (εκδ. Νεφέλη-1980)
· “Αρετίνου Ακόλαστα Σονέτα” (εκδ. Νεφέλη-1992)
· “Ιωάννου Αποκάλυψις” (εκδ. Νεφέλη-1975)


Ποίηση


· “Ποιήματα (1968-1991)” (εκδ. Νεφέλη-1991)
·Βιογραφίες “Ποτέ και Τίποτα” (εκδ. Νεφέλη-1993)
· “Topor: Τέσσερεις Εποχές” (εκδ. Νεφέλη-1991)


Ιστορία


· “Les Juifs de Salonique/In Memoriam” (Παρίσι-1983)


· “Παύλος Μοσχίδης” (άρθρα στο περιοδικό Διαγώνιος, 1958-1963)
· “Γιώργος Παραλής” (άρθρα στο περιοδικό Διαγώνιος, 1958-1963)
· “Χαρακτική: Π. Τέτσης” (άρθρα στο περιοδικό Διαγώνιος, 1958-1963)
· “Γιώργος Δέρπαπας” (άρθρα στο περιοδικό Διαγώνιος, 1958-1963)
· “Μποστ” (άρθρα στο περιοδικό Διαγώνιος, 1958-1963)
· “Σταμ.Σταμ.” (άρθρα στο περιοδικό Διαγώνιος, 1958-1963)
· “Ελύτης, Μόραλης, Τσαρούχης” (εκδ. Πατάκη 1998-α΄δημοσ. 1965)
· “Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης” (εκδ. Πατάκη 1998- α΄δημοσ. 1958)
· “Τέσσερεις Ζωγράφοι: Αντώνης (Anton)/ Βιτάσταλη/ Δουραλή/ Σουλιώτης” 
(εκδ. Νεφέλη-1999) Σχέδια-Κολλάζ
· “Κυρίως αυτό” (εκδ. Νεφέλη-1993) με τον Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλο
· “Μνήμη Νίκου Καχτίτση” (αυτοέκδοση-1972)
· “Επιστολαί προς Μνηστήν” (εκδ. Νεφέλη-1998)




Το αφιέρωμα έγινε από την αναρχική ομάδα Λέσχη των Ισοπεδοτών:
http://isopedotes.blogspot.com/2011/02/blog-post_24.html

The post Ηλίας Πετρόπουλος: Μεγάλο αφιέρωμα και τανία για τον λαογράφο των περιθωριακών και των παράνομων appeared first on Void Network.

The post Τί πραγματικά ήταν το “Ἀσυλο” (Ιστορία, Περιεχόμενο και το Ανταγωνιστικό κίνημα) , από την εφημερίδα Άπατρις appeared first on Void Network.

The post “Σχολείο, παιδεία, αυτόνομη κοινωνία”, από την Πολιτική Ομάδα Lieux Communs (Κοινοί Τόποι) appeared first on Void Network.