Decadence in our era comes in technologically mediated forms, emptied of desire and obsessed with self-optimisation

Written by Michèle Mendelssohn and Charlie Tyson

Do you want to have a good time? You know, really enjoy yourself? Click here, and tell us your desires. Maybe it’s a new outfit, or some exotic cuisine delivered anonymously and steaming hot to your door. Maybe it’s porn or gambling. Perhaps you prefer the infinite scroll, the endlessly unfurling ribbon of glossy images and videos starring people you’ll never meet doing things you’ll never do. Or maybe you favor talking to a chatbot who will assure you that you are the most special of all its users.

For anyone with an Internet connection and a little discretionary income, the contemporary moment offers a superabundance of seductive distractions. Why then the pervasive mood of emptiness? Why are so many at once overstimulated and bored?

Welcome to the era of decadence without pleasure.

The concept of decadence as a marker of cultural decline coinciding with a high level of wealth has been around since the twilight of the ancient Greeks and Romans. After the Roman emperor Elagabalus took the throne at 14, he served flamingo brains, seasoned his food with pearls, and, according to one account, smothered guests to death with an avalanche of rose petals. But his vices were outdone by Nero, who had his enemies sewn into wild animal skins and devoured by dogs in an elaborate garden spectacle.

So decadence has an inescapably pejorative ring, suggesting decay, excess and a falling away from norms and ideals. Critics of decadence have usually hailed from the political right, and the same is true today: consider conservative New York Times columnist Ross Douthat’s critique of cultural and economic stagnation in his 2020 book The Decadent Society, or billionaire investor Peter Thiel’s complaints about faltering innovation and the supposed decline of the west. JD Vance likes to invoke the fall of Rome, warning, in his 2026 memoir Communion, that the US is “a great civilization” tumbling into “disrepair”. But plenty of thinkers on the left also worry that modern wealthy societies have entered a period of paralysis, under the shadow of what the Italian theorist Franco “Bifo” Berardi calls “the slow cancellation of the future”.

That all sounds bad. Yet a passionate minority has sometimes found, in decadence, reasons for hope.Cultures later judged decadent produced extraordinary upwellings of art, like the flare of a dying star. Think of the undulating arabesques of Rococo painting before the French Revolution, or the lush shimmering silks of the late Ottomans, or the experimental cinema and nightlife of Weimar Berlin.

Nowhere was the cultural potential of decadence more visible than in the late-19th century. In France, Britain and (with less gusto) in the United States, artists such as Oscar Wilde, Aubrey Beardsley, Joris-Karl Huysmans and Rachilde developed new literary and visual styles championing extravagance, sensuousness and the superiority of artifice. It is to these avant-garde experiments that we owe green carnations (the fakest of flowers), frivolous dandies obsessed with perfumes, a bejeweled tortoise crushed to death by the weight of its splendor, and erotic nightmares including a woman with monstrous flowers growing between her thighs and a male anatomical model whose legs spread at the click of a spring so that he can be penetrated by his female lover. Such taboo-busting grotesquery protested against the inertia of modern civilization by applying moral and aesthetic shock treatment.

The decadents, however, were not just provocateurs. Their revolt against Victorian society’s deadening enslavement to usefulness, materialism and conventionality put forward a positive philosophy of life, a certain way of thinking about pleasure. Against their era’s obsession with use-value and profit, the decadents insisted that pleasure was, or ought to be, “useless”, enjoyed for its own sake in life’s passing moments. “Not the fruit of experience, but experience itself, is the end,” intoned the essayist Walter Pater, one of the guiding lights of English decadence, in his masterpiece The Renaissance. A reclusive Oxford don, Pater was said to have once stopped High Street traffic to stroke a cat. Why? For the sensation of fur beneath his fingers. The virtue of decadent pleasure is that it is useless, an end in itself.

The fixations of fin-de-siècle decadence that inspired Oscar Wilde and company are still with us, but in shrivelled, technologically mediated forms. GLP-1s turn the delights of eating into a problem to be managed. Anti-ageing remedies and “looksmaxxing” turn decadence’s preoccupation with self-styling into a (literally painful) form of self-optimisation. AI restages decadence’s love of artifice by outsourcing human thinking to a chatty, eager-to-please machine butler.

The problem with contemporary culture isn’t that we’re too decadent. We have inherited the surfaces of decadence – luxury, excess, artifice, bodily display – but have surrendered the fin de siècle’s commitment to pleasure. The result is a culture in which pleasure is subordinated to programs of optimisation and replaced at scale by numbing algorithmic stimulation and promises of instant gratification. Whether you’re after goods, food, art or ideas, you can get more, faster, now.

But quantity and speed can’t make up for the paradox at the heart of today’s decadence: the fact that it’s often “meh” and oddly joyless. It’s a sign of the times that this spring, Amazon’s Chinese rival launched in the UK and Europe under a name that promises to deliver emotional fulfilment: Joybuy.

The ‘looksmaxxing’ era

Bryan Johnson, the frequently shirtless tech tycoon who has funnelled his fortune into what he calls the “Don’t Die” movement, has turned his quest for immortality into a prolonged exhibition of ascetic self-management. His lifestyle is harrowingly spartan: he doesn’t drink alcohol, avoids the sun, never goes out in the evening, and subsists primarily on lentils, boiled broccoli and macadamia nuts. Yet his regimen is, in its peculiar way, one of prurient excess. He swallows up to 111 pills a day, tracks his night-time erections, and once tapped his teenage son for blood plasma. His fight against death costs a reported $2m a year.

Johnson presents himself as a man of the future, but he has a 19th-century double. While pallid, faintly androgynous men with money and strange habits are not rare in decadent literature, the most famous is Duke Jean des Esseintes, the hero of Joris-Karl Huysmans’s 1884 novel “Against the Grain”, a work considered the Bible of decadence. The last scion of an aristocratic French family, des Esseintes creates for himself a cloistered world of voluptuous artifice: padded walls, rare books, exotic flowers, fragrant bonbons, subtle liqueurs, perfumes so sweet they verge on rancid.

Like Johnson, des Esseintes is medically fragile, obsessed with death, and preoccupied with the minutiae of his private sensations. Like Johnson, he sees his retreat from ordinary society into a tightly controlled artificial environment as an experiment that tests the limits of human possibility. But whereas des Esseintes’s withdrawal is an immersion into the subtleties of sensation, Johnson’s “Don’t Die” movement treats the delights of the senses as suspect, even fatal. Des Esseintes hosts a funeral banquet for his “dead virility” in a dining room draped in black, opening on to charcoaled gardens, with guests dining on black-bordered plates filled with black food (rye bread, caviar, black pudding, cuts of meat dripping with liquorice-coloured sauce). Johnson, by contrast, treats impotence as a technical problem, repeatedly shocking his penis to increase his erections.

These attitudes reflect the fantasies of a narrow elite obsessed with human enhancement

Johnson’s programme is extreme, but he is not an anomaly. His lifestyle makes visible, in exaggerated form, new attitudes toward pleasure and embodiment being pushed by today’s tech billionaires. While some superwealthy people in or around Palo Alto are biohacking for longevity with the help of concierge medics, others are treating even sexual pleasure as a domain to be perfected through medical interventions. For example, at Dr Sally Greenwald’s exclusive OB-GYN practice, nicknamed the “Billionaire’s Vagina Club” – Greenwald describes her clientele as “the top 0.001%” – middle-aged women can improve their “sexspan” through bespoke advice, hormonal cocktails and tracking devices. “Sex equals sleep, stress reduction, cardiovascular engagement, relational fulfilment, and pelvic-floor health, and each of those equals health,” Greenwald says.

These attitudes reflect the fantasies of a narrow elite obsessed with human enhancement and – above all else – the prolongation of their own survival. The class politics of pleasureless decadence can be roughly summarized as: biohacking and quantified asceticism for the rich, algorithmic stimulation for the rest.

In contexts of extreme inequality, rich people tend to set the terms by which pleasure is understood and experienced. The very fact of inequality injures pleasure, because in a stratified society, food, art, travel and other delights can devolve into occasions to demonstrate rank or taste. Our present social order, however, is not just radically unequal; it’s dominated by a ruling class that distrusts pleasure and sensation. What passes for “fun” among today’s top 0.001% amounts to anything but: think of the 80-hour workweeks championed by tech titans like Elon Musk, or Equinox gym’s “Optimize” longevity membership costing $40,000 a year, or courtside seats at Knicks games inside the miniature surveillance state that is Madison Square Garden. And because of their outsized political and cultural influence, their sway over public and private investment, and their habit of not paying their share of tax, the pleasurelessness of the ultra-monied classes trickles down to the rest of us.

“I think trying to optimise things … is actually the divine spark within us,” recently professed the German biotech billionaire Christian Angermayer, a champion of “humanmaxxing”, the use of drugs and supplements to enhance the body. Divinity aside, it seems pertinent to mention that the person content with every day sensations makes for a poor consumer. But get people outside the plutocratic class to reconceive their minds and bodies as sites of perpetual self-improvement, and you have, in Angermayer’s words, “a total addressable market of ideally 100%”.

The most culturally revealing such market is for GLP-1s such as Ozempic, Wegovy and Mounjaro. One in eight American adults report taking GLP-1 injectables for weight loss, according to a 2025 Gallup poll, and far more express interest in taking them. The global market for this class of drugs is expected to reach $190bn by 2035. For many, these medications confer real benefits. Yet it seems fair to ask: what does the widespread embrace of appetite-governing pharmaceuticals suggest about our culture’s handling of pleasure and desire?

GLP-1s reshape the felt relation between desire and satisfaction, as research has already begun to show. While more studies are needed, some users report a diminution of pleasure across several areas of their lives: they complain of lethargy, decreased libido, emotional flatness and a weakened connection to the social dimensions of eating.

The decadence of the fin de siècle celebrated cornucopian abundance. Take for example Aubrey Beardsley’s 1896 drawing The Fruit Bearers, depicting two figures bearing colossal bowls of fruit, lush grapes overhanging, a peacock in the background observing the opulent procession. In contrast, today’s anhedonic decadence celebrates the inhibition, even the transcendence, of appetite. While in haute cuisinethe trappings of indulgence are preserved – some upmarket eateries now offer “small appetite” menus featuring caviar and foie gras – the tendency is toward delicate minimalism. Because eating is a quintessentially communal activity, an intervention in how people eat is also an intervention in how we socialize.

It seems reasonable to expect, meanwhile, that the widespread uptake of such drugs may contribute to a tightening not just of belts but of beauty norms. Looksmaxxing, an online subculture aimed primarily at young men, presents a darker strain of physical perfectionism, treating the body as a site of correction. Of course, women have long been ground down by painful and impossible beauty standards. What’s striking about looksmaxxing is the migration of this kind of disciplinary logic into a male subculture that speaks of beauty in terms of brutal domination: anyone can be “mogged” (outshone by a more handsome man), and one of the purposes of maxxing is to increase one’s “sexual market value”. Key to this subculture is the rejection of subjective taste in favor of mathematical norms (looksmaxxers prize certain ratios of facial proportion, measuring, for instance, the height of the forehead or the distance between the pupils).

“[T]o make oneself beautiful is a universal instinct,” a young Max Beerbohm wrote in his 1894 essay A Defence of Cosmetics, a send-up of decadence’s cult of artifice. Whereas the fin-de-siècle decadents with their love of makeup treated the face as a mask to play with or an enigma to contemplate, looksmaxxers recast the face as a set of homogenizing metrics requiring arduous correction. “The men are weeping in the gym,” writes Andrew McMillan in his prescient 2015 poem about punitive male beauty standards:

they have got too close to the glass

and now they are laying

in the broken pools of their own faces.

 

The pleasureless decadence machine

The fin de siècle had its own cult of masculine self-display in the form of the dandy, with his carefully tailored coat, polished shoes and pigskin gloves. The dandy’s concern for appearance was just part of the era’s wide-ranging love of stylization. “The first duty in life is to be as artificial as possible,” Oscar Wilde proclaimed. “What the second duty is no one has yet discovered.” Wilde and other decadents prized the made over the natural. Artifice was a way of intensifying the given world, overlaying the hard facts of life with a glittering sheen or a more pleasant smell. After all, what is the dandy’s perfume but a victory for pleasure over necessity?

AI marks a triumph of artifice more sweeping than the old decadents could have imagined. Yet far from bolstering our capacity for perceptual intensity, AI presents new threats to both. Its productions – LinkedIn posts about the virtues of entrepreneurship, cartoon soap operas about the infidelities of anthropomorphized fruits – are eerily hollow, with no felt experience, embodiment or sensation behind them. AI is the pleasureless decadence machine.

There is no pleasure or pain for an AI, no skin in the game

Carissa Véliz

Already our algorithmically driven culture is saturated with a deluge of slop that promises numbing, empty stimulation. The old decadents were fascinated by the prospect of mental oblivion, the loss of self-control in the face of overwhelming beauty. Today, AI researchers warn of “human enfeeblement” as tech companies seek to draw users into relations of dependency and infantilization, with machines to do their “thinking” for them.

While the fin-de-siècle left imprints on visual art, fashion, music and other art forms, it was primarily as a literary movement that its decadence made cultural interventions. Crucial to decadent writing was a taste for language – lilting rhythms, overheated exclamations – that would affect the reader viscerally, leaving her trembling, her moral assumptions upended. In contrast, LLMs leach language of pleasure by blandifying it: the algorithm steers language away from the idiosyncratic and toward the predictable.

Pleasure isn’t just about hedonism or indulgence in “useless” objects. It is one of the principal ways we, as embodied beings, perceive value. Pain teaches us not to touch the hot stove twice; pleasure guides us toward the sweetness of clean water and fresh air. Pleasure is not infallible: some things that feel good are cruel, addictive, or destructive. But the embodied experience of pleasure is crucial to how we learn and how we make judgments about what is good, beautiful and worth pursuing. These are not judgments we can wisely cede to disembodied machines.

“There is no pleasure or pain for an AI, no skin in the game,” the philosopher Carissa Véliz writes in her recent book Prophecy. As a result, an AI “cannot care, and therefore cannot value”. Without some felt relation to pleasure and pain, judgments of value and taste become abstract and bloodless.

Reclaiming everyday pleasures

Because of its commitment to embodied pleasure, fin-de-siècle decadence offers powerful lessons for the increasingly disembodied, tech-optimised world championed by elites. This is not to suggest, however, that the old decadents were living uncomplicated lives of satisfaction and joy. WB Yeats called the poets of 1890s London “the tragic generation”. The decadents could be moody and morbid, susceptible to ennui, spleen and other Baudelairean ailments. In other words, they were all too human. Some died young, succumbing to alcoholism or tuberculosis; others abandoned the religion of art to join the Catholic church. Fin-de-siècle decadence had, moreover, an aristocratic and misogynistic bent. Many of its most influential English champions were highly educated men who regarded ordinary life with aloofness, even contempt.

From the start, however, decadence was both an elite and a minoritarian movement, spearheaded largely by men (and some women) of privilege – but responsible for injecting a new awareness of queerness into public consciousness.

Oscar Wilde’s 1890 novel The Picture of Dorian Gray is a story of a thrill-seeker’s descent into decadent squalor – hedonism, moral bankruptcy, irresponsible self-indulgence and the exploitation of others – in the name of never ageing. But when Victorian society raged at Dorian’s monstrosity, Wilde countered that “vice and virtue are to the artist materials for an art” that can reveal humanity to itself. Sure, Dorian was a perverted Peter Pan, a bad boy who didn’t want to grow up and face consequences. But his scandalous romp reflected society’s concealed desires back to itself.

In fin-de-siècle decadence, we can also see a growing appreciation of female desire. The 1892 poetry collection Sight and Song by Michael Field – the pen name of two lesbian lovers who wrote as one – turns an explicitly female gaze on the art-historical canon. A poem in response to Leonardo da Vinci’s drawing of Leda, the princess seduced by Zeus in the form of a swan, grants Leda all the power: “She draws the fondled creature to her will.” Their Saint Sebastian is, by contrast, a passive icon of masculine beauty, “with body fresh for use, for pleasure fit, / With its energies and needs together knit”.

So too have Black and postcolonial artists drawn from late-19th-century decadence in asserting their own claims to pleasure. Bruce Nugent’s homoerotic story Smoke, Lilies and Jade (1926), one of the more audacious works of the Harlem Renaissance, opens with the Black hero, Alex, lying on his bed, exhaling blue smoke from a cigarette. Alex idly ponders Wilde’s remark that “a cigarette is the most perfect pleasure because it leaves one unsatisfied” before passing into the streets in search of more gratifying pleasures. He meets a white man he calls Beauty, and the two embrace: Alex “could feel Beauty’s body … close against his … hot … tense … white … and soft”. That sentence’s panting prose gives away the game – Alex knows that enjoying the pleasure forbidden to him is the ultimate decadent act.

If a New Decadence is to emerge, we need artists to invent it and individuals to … appreciate its disruptive energies

And now? A renewed, democratic decadence could stage a revolt against optimisation, encouraging ordinary people to brace themselves against the siren simulations of the digital world. Because contemporary culture looks decadent but feels punishing and devoid of meaning, a New Decadence could respond powerfully to this essential contradiction. Every day acts of aesthetic perception – such as Walter Pater stopping traffic to stroke a cat – matter. But if a New Decadence is to emerge, we need artists to invent it and individuals to pause and appreciate its disruptive energies.

So far, neodecadent energies in art have been submerged in satirical entertainments about rich people behaving badly – films like Saltburnor TV shows like The White Lotus that reproduce the structure of pleasureless decadence by equating pleasure with status, power and consumption.

There are signs, however, of something more original and less reactive emerging, an art that foregrounds the senses for an era that distrusts the body. The sensuous cinema of Peter Strickland; the frightening but gorgeous blood-coloured sculptures of Anish Kapoor; the reinvigoration of Black decadence in Shola von Reinhold’s novel Lote; the Dionysian reimagining of the fin de siècle in John Corigliano’s opera The Lord of Cries – none of this amounts to a coherent movement. Yet all these works offer, to their respective artforms, materials from which a New Decadence could arise – a movement that could give pleasure back to people, make the social body’s pulses race again, and force fresh blood through today’s complacent, anemic culture.

Walter Pater prefaced his study of the Renaissance with a sort of epicurean pleasure script, a series of diagnostic questions you can ask yourself to get a better handle on what you experience:

What is this song or picture, this engaging personality presented in life or in a book, to me? What effect does it really produce on me? Does it give me pleasure? and if so, what sort or degree of pleasure? How is my nature modified by its presence, and under its influence?

Your answers to these questions, he argues, have the virtue of satisfying your soul. Giving your attention to what you are feeling, analyzing your impressions, being moved and attentive to life’s everyday experiences – this is where real pleasure lies, so long as your pleasure harms no one else’s.

Why strive for pleasure? Why long for it? Because – contra the Bryan Johnsons of the world – we will die. “A counted number of pulses only,” Pater writes, “is given to us of a variegated, dramatic life.” Like Johnson, like the humanmaxxers, Pater counts his pulses. “Our one chance lies,” he writes, “in expanding that interval, in getting as many pulsations as possible into the given time.”

How different Pater’s pulse-counting is from that of the biometric ascetics. Against the pressure to optimise life, decadence issues a different command: feel it.

___

SOURCE: https://www.theguardian.com/us-news/ng-interactive/2026/jul/26/age-of-decadence-pleasure-ai

The post Why does everything feel so joyless? Τhe age of decadence without pleasure appeared first on Void Network.

The Trump administration has announced a renewed crusade against “far-left terrorism,” which sounds okay if you don’t know that the word “terrorism” only ever means “behavior which goes against the agendas of the western empire.”

The United States has for example placed sanctions on UN special rapporteur Francesca Albanese for calling attention to Israeli atrocities in Gaza, justifying the move by claiming the human rights expert has “expressed support for terrorism”. In the UK, police have been arresting people on terrorism charges just for holding signs which say “I oppose genocide, I support Palestine Action”.

The designation has nothing to do with actual acts of terrorism as the average westerner conceives of that notion. In 2024 the US government removed its $10 million bounty on former Al Qaeda leader Ahmed al-Sharaa (AKA Abu Mohammad al-Jolani) because he facilitated Washington’s regime change agendas in Syria, where he is now the sitting president. You can literally be a leader in the most notorious terrorist network on earth and still see that designation disappear into thin air as soon as you start assisting the geostrategic ambitions of the empire.

The White House announced on Thursday that it has launched “an unprecedented global offensive against the transnational threat of Radical Left terrorism,” under which “far-left extremism will be treated with the same seriousness and ferocity the world has long reserved for jihadist terrorism.”

Journalist Ken Klippenstein reports that according to leaked documents from Marco Rubio’s State Department, groups to be targeted under the new marching orders will include “violent far-left and anarchist networks and other violent extremist actors,” as well as “violent pro-Iranian and antisemitic networks” and “militant anti-tech and eco-terrorist movements.”

The move is premised on a White House memo known as NSPM-7, a directive that critics have been warning about for months due to its dangerously authoritarian implications and lack of congressional approval. In the words of Trump advisor Stephen Miller, NSPM-7 “directs, for the first time in American history, all of our law enforcement and intelligence agencies to work together to disrupt, identify, defund, debank, arrest, and prosecute these political terrorists that are operating in our country.”

This line strongly echoes the language of a 1967 FBI memo describing the goals of the J Edgar Hoover program COINTELPRO to “expose, disrupt, misdirect, discredit, or otherwise neutralize the activities of black nationalist hate-type organizations and groupings.”

Between 1956 and 1971, the FBI conducted covert operations under COINTELPRO to infiltrate and subvert Black civil rights groups, the Communist Party USA, Vietnam War protester organizations, and feminist groups with the goal of stomping out all meaningful leftward political movement in the United States. The feds never fully stopped running such programs of course — groups like Occupy Wall Street and Black Lives Matter were known to have been targeted by police surveillance and infiltration. But it’s clear the rightists in the White House are aiming for something far more aggressive, and FBI Director Kash Patel sounds super stoked about the chance to become a 21st century J Edgar Hoover.

“Secretary Rubio hosted the Ministerial on the Resurgence of Political Terrorism — under President Trump’s leadership this FBI has been proud to support this important work through National Security Presidential Memorandum (NSPM) 7, focusing federal law enforcement to investigate and disrupt organizations engaging in political violence and terrorism,” Patel said on Twitter regarding the latest escalation.

So it seems the United States is looking at a reinvigorated COINTELPRO for the 2020s, this time with police drones and AI-assisted mass surveillance. As Americans become more and more hostile toward US warmongering, more and more fed up with the state of Israel, more and more convinced that their government doesn’t care about them, and more and more discontented with what unbridled capitalism is doing to their bank accounts, their society, and their world, their rulers are responding with the iron fist of tyranny.

And what makes all this especially threatening is that you know whatever measures they roll out while the Republicans are running things will remain in place when the Democrats are in power, because as we have discussed here many times before, it is the Democratic Party’s job to prevent leftward movement in the United States. This will be one of those many, many times the Republicans did something evil and the Democrats just quietly kept it running in the background to protect the interests of the capitalist empire. Because that is their job.

But the fact that this is happening in the first place should inspire hope, not despair. The empire managers aren’t ramping up authoritarianism because it’s easy and fun; they’re doing it because they need to. They know they’re losing their grip, and they know that they are vastly outnumbered by the ordinary human beings who just want a better world for their children.

They are afraid. And they are afraid because they are losing.

Keep pushing.

WRITEN by Caitlin Johnston

Caitlin’s Newsletter is a reader-supported publication. To receive new posts and support her work, consider becoming a free or paid subscriber.

The best way to make sure you see everything she publish is to get on her free mailing list. Her work is entirely reader-supported, so if you enjoyed this piece here are some options where you can toss some money into her tip jar if you want to. Click here for links for her social media, books, merch, and audio/video versions of each article. All her work is free to bootleg and use in any way, shape or form; republish it, translate it, use it on merchandise; whatever you want. All works co-authored with her husband Tim Foley.

Bitcoin donations: 1Ac7PCQXoQoLA9Sh8fhAgiU3PHA2EX5Zm2

Feature image by Billy Hathorn — Own work, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=16032779

The post They’re Launching A New COINTELPRO For The 21st Century appeared first on Void Network.

Δεν υπάρχει τίποτα πιο επικίνδυνο για μια κοινωνία, από ένα Κράτος που επιτρέπει στην Αστυνομία του να αποθρασυνθεί.

Ο Θοδωρής Ζαβραδινός, 20 ετών, πυροβολήθηκε από αστυνομικούς τα ξημερώματα της 8ης Ιουλίου 2026 στο Άργος μετά από αυτοκινητιστική καταδίωξη και υπέκυψε στα τραύματά του τρεις ημέρες αργότερα. Μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί κανένα απολύτως στοιχείο που να τεκμηριώνει την αναγκαιότητα της αστυνομικής καταδίωξης.

Κάθε φορά που ένας άνθρωπος χάνει τη ζωή του από πυρά αστυνομικού, η δημόσια συζήτηση ακολουθεί σχεδόν την ίδια διαδρομή. Πριν ακόμη ολοκληρωθεί οποιαδήποτε έρευνα, πριν εξεταστούν οι συνθήκες, πριν ακουστούν οι μάρτυρες, ενεργοποιείται ένας γνώριμος μηχανισμός παραγωγής νοήματος. Το βλέμμα μετατοπίζεται από την πράξη του κρατικού οργάνου στη ζωή του νεκρού. Αναζητούνται στοιχεία που θα μπορούσαν να μειώσουν την αξία του ως ανθρώπου: η κοινωνική του θέση, η οικονομική του κατάσταση, οι παρέες του, η ψυχική του υγεία, μια προηγούμενη σύλληψη, μια διοικητική παράβαση, ένα χρέος, μια εξάρτηση, μια αναπηρία. Σαν να υπάρχει ένα αόρατο δικαστήριο που συνεδριάζει μέσα από τα τηλεοπτικά πάνελ και τα πρωτοσέλιδα, αποφασίζοντας ποιοι πολίτες αξίζουν πλήρη ανθρώπινα δικαιώματα και ποιοι μπορούν να μετατραπούν σε υποσημείωση μιας αστυνομικής ανακοίνωσης.

Η διαδικασία αυτή δεν είναι απλώς επικοινωνιακή. Αποτελεί έναν από τους βασικούς μηχανισμούς με τους οποίους λειτουργεί η σύγχρονη κρατική εξουσία. Δεν αρκεί η βία να ασκηθεί. Πρέπει να αποκτήσει ηθική νομιμοποίηση, να παρουσιαστεί ως αναπόφευκτη, ως αποτέλεσμα μιας ατομικής αποτυχίας, μιας λανθασμένης επιλογής ή ενός “επικίνδυνου χαρακτήρα”. Έτσι, η ευθύνη μετατοπίζεται από τον φορέα της ένοπλης εξουσίας στον άνθρωπο που βρίσκεται νεκρός.

Το περιστατικό στο Άργος δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτή τη διαδικασία. Αντίθετα, φέρνει ξανά στην επιφάνεια ένα ερώτημα που κάθε σύγχρονη κοινωνία οφείλει να αντιμετωπίσει χωρίς υπεκφυγές: ποιο είναι το πραγματικό όριο της κρατικής βίας; Πότε ένας αστυνομικός θεωρεί ότι νομιμοποιείται να αφαιρέσει μια ανθρώπινη ζωή; Και, κυρίως, ποιος ελέγχει αυτή την απόφαση όταν έχει πλέον καταστεί μη αναστρέψιμη;

Στη φιλελεύθερη πολιτική θεωρία, το Κράτος θεμελιώνεται πάνω σε ένα παράδοξο. Οι πολίτες αποδέχονται ότι μόνο αυτό θα κατέχει το μονοπώλιο της νόμιμης βίας, ακριβώς επειδή υποτίθεται ότι η χρήση της θα είναι αυστηρά περιορισμένη, απολύτως αναλογική και διαρκώς ελεγχόμενη. Η αστυνομία δεν δημιουργήθηκε για να αποδίδει δικαιοσύνη· δημιουργήθηκε για να εφαρμόζει τον νόμο. Η διάκριση αυτή δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι μία από τις βασικές προϋποθέσεις κάθε δημοκρατικού πολιτεύματος. Τη στιγμή που ένας ένοπλος κρατικός λειτουργός μετατρέπεται σε αυτόν που αποφασίζει επί τόπου ποιος θα ζήσει και ποιος θα πεθάνει, η διάκριση ανάμεσα στην επιβολή του νόμου και στην απονομή της δικαιοσύνης αρχίζει να καταρρέει.

Αυτό ακριβώς καθιστά κάθε αστυνομική ανθρωποκτονία πολιτικό γεγονός, ανεξάρτητα από την ποινική της αξιολόγηση. Δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο θύμα και τον συγκεκριμένο αστυνομικό. Αφορά τη σχέση όλων των πολιτών με την κρατική εξουσία. Κάθε φορά που διευρύνονται τα όρια της αποδεκτής αστυνομικής βίας, αλλάζει αθόρυβα η ίδια η έννοια της δημοκρατίας. Η εξαίρεση μετακινείται λίγο πιο κοντά στον κανόνα.

Η ιστορία δείχνει ότι αυτές οι μετατοπίσεις δεν συμβαίνουν ποτέ απότομα, δεν ανακοινώνονται, δεν ψηφίζονται ως πολιτικό πρόγραμμα, κανένας δεν θα εμφανισθεί ποτέ ως ο πολιτικός φορέας που μετέτρεψε την αστυνομία σε δολοφονική μηχανή. Όλα αυτά προχωρούν σταδιακά, μέσα από μικρές μεταβολές στην κοινωνική ανοχή. Μια υπόθεση χαρακτηρίζεται «μεμονωμένο περιστατικό», η επόμενη «ιδιαίτερη περίπτωση», η τρίτη παρουσιάζεται ως «αναγκαία επέμβαση». Κάποια στιγμή, αυτό που πριν από μία δεκαετία θα προκαλούσε γενικευμένη εξέγερση, κοινωνική κατακραυγή, θα έκανε τα θεμέλια της εξουσίας να τρίζουν, αντιμετωπίζεται ως ακόμη μία είδηση της καθημερινότητας.

Σε αυτή τη διαδικασία παίζει καθοριστικό ρόλο η γλώσσα. Οι άνθρωποι δεν «δολοφονούνται» αλλά «Καταλήγουν». Δεν πυροβολούνται, απλά «Εξουδετερώνονται». Οι σφαίρες μετατρέπονται σε «επιχειρησιακές ενέργειες». Η ευθύνη εξαφανίζεται μέσα σε έναν τεχνοκρατικό λόγο που μοιάζει ουδέτερος, ενώ στην πραγματικότητα λειτουργεί ως μηχανισμός αποπολιτικοποίησης της βίας. Η γλώσσα δεν περιγράφει απλώς την πραγματικότητα· τη διαμορφώνει. Όταν αλλάζουν οι λέξεις, αλλάζει σταδιακά και η ηθική μας αντίληψη για όσα συμβαίνουν.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, όμως, δεν είναι η ίδια η κρατική βία. Κράτη με μονοπώλιο της ένοπλης ισχύος υπήρχαν πάντοτε. Το πραγματικά ανησυχητικό είναι η εξοικείωση της κοινωνίας μας με αυτήν. Όταν η απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής παύει να γεννά ερωτήματα και αρχίζει να γεννά δικαιολογίες, τότε δεν μεταβάλλεται μόνο ο τρόπος λειτουργίας της αστυνομίας. Μεταβάλλεται η ίδια η κοινωνική συνείδηση.

Καμία κοινωνία δεν κινδυνεύει μόνο όταν αυξάνεται η αυθαιρεσία των κρατικών μηχανισμών. Κινδυνεύει πολύ περισσότερο όταν οι άνθρωποι παύουν να τη θεωρούν αυθαιρεσία.

Η δολοφονία του Θοδωρή Ζαβραδινού στο Άργος δεν ζητά μια εύκολη ανάλυση. Ζητά να τεθούν ξανά τα ερωτήματα που μια κοινωνία οφείλει να θέτει κάθε φορά που ένας άνθρωπος πεθαίνει από κρατικά πυρά στον τόπο που μας έτυχε να ζούμε. Πόση εξουσία επιτρέπεται να συγκεντρώνει ένας ένοπλος κρατικός λειτουργός; Πόσο εύκολα αποδεχόμαστε την αφαίρεση μιας ζωής ως φυσιολογικό εργαλείο διατήρησης της δημόσιας τάξης; Και, τελικά, τι είδους κοινωνία διαμορφώνεται όταν η αξία της ανθρώπινης ζωής αρχίζει να εξαρτάται από το ποιος ήταν ο νεκρός;

Από το σημείο αυτό αρχίζει η ουσιαστική πολιτική συζήτηση. Όχι για μία μόνο υπόθεση. Αλλά για το πώς μια δημοκρατία μετασχηματίζεται αθόρυβα, όταν η κρατική βία παύει να αποτελεί την έσχατη εξαίρεση και αρχίζει να γίνεται ένα ακόμη στοιχείο της κανονικότητας.

Η κοινωνιολογία των νεκρών – Ποιοι πεθαίνουν από αστυνομικές σφαίρες;

Κάθε φορά που ένας άνθρωπος σκοτώνεται από αστυνομικά πυρά, η δημόσια συζήτηση ξεκινά από το συγκεκριμένο περιστατικό. Ήταν δικαιολογημένη η χρήση του όπλου; Υπήρχε κίνδυνος; Τι προηγήθηκε; Πρόκειται για εύλογα ερωτήματα. Υπάρχει όμως ένα ακόμη ερώτημα που σπάνια τίθεται, επειδή η απάντησή του είναι πολύ πιο ενοχλητική.

Ποιοι είναι αυτοί που πεθαίνουν;

Αν παρατηρήσει κανείς τις περισσότερες υποθέσεις των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα, αρχίζει να διακρίνει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Τα θύματα δεν προέρχονται τυχαία από τον πληθυσμό. Δεν αποτελούν ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της κοινωνίας.

Είναι νέοι, φτωχοί, Ρομά, μετανάστες, άνθρωποι με ψυχική νόσο, εξαρτημένοι, είναι άνθρωποι με αναπηρία ή άνθρωποι που για κάποιον λόγο βρίσκονται ήδη στο περιθώριο της κοινωνικής κανονικότητας.

Η παρατήρηση αυτή δεν σημαίνει ότι κάθε υπόθεση είναι ίδια. Ούτε ότι κάθε αστυνομικός δρα με τα ίδια κίνητρα. Υποδεικνύει όμως κάτι βαθύτερο: η κρατική βία δεν κατανέμεται ομοιόμορφα μέσα στην κοινωνία. Όπως κάθε μορφή εξουσίας, ασκείται επιλεκτικά.

Στην εγκληματολογία υπάρχει ένας όρος που περιγράφει αυτή τη διαδικασία: διαφορική αστυνόμευση. Οι μηχανισμοί καταστολής δεν επιτηρούν όλες τις κοινωνικές ομάδες με την ίδια ένταση. Ορισμένες γειτονιές ελέγχονται διαρκώς, άλλες σχεδόν ποτέ. Ορισμένα σώματα θεωρούνται εξαρχής ύποπτα. Ορισμένες συμπεριφορές εκλαμβάνονται ως επικίνδυνες μόνο όταν προέρχονται από συγκεκριμένους ανθρώπους.

Δεν είναι τυχαίο ότι σε μια εύπορη συνοικία ένας άνθρωπος που τρέχει μπορεί να θεωρηθεί αθλητής, ενώ σε μια φτωχή συνοικία ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να θεωρηθεί ύποπτος.

Η ίδια πράξη αλλάζει σημασία ανάλογα με το σώμα που την εκτελεί.

Αυτό ακριβώς είναι το πιο ανησυχητικό χαρακτηριστικό της σύγχρονης αστυνόμευσης. Η υποψία προηγείται του γεγονότος. Οι άνθρωποι δεν αξιολογούνται μόνο για όσα κάνουν αλλά και για όσα αντιπροσωπεύουν στα μάτια της εξουσίας.

Στην Ελλάδα, η αλληλουχία των υποθέσεων είναι αποκαλυπτική. Ο δεκαπεντάχρονος Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος και ο νεαρός Βασίλης Μάγγος, οι Ρομά Νίκος Σαμπάνης και Κώστας Φραγκούλης και τα άπειρα ανώνυμα θύματα καθημερινής ρατσιστικής αστυνομικής βίας, ο μετανάστης Μοχάμεντ Καμράν στο αστυνομικό τμήμα του Άγιου Παντελεήμονα, οι 600 πρόσφυγες του ναυαγίου στην Πύλο και οι χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες που χάνονται στα σύνορα μας και δεν θα μάθουμε ποτέ το όνομα τους, ο ανάπηρος Αντώνης Καργιώτης που δολοφονήθηκε από λιμενικούς στο λιμάνι του Πειραιά, ο εργάτης Κώστας Μανιουδάκης στην Κρήτη, ο Ζακ Κωστόπουλος, που έχασε τη ζωή του στην Ομόνοια μέσα σε μια αλυσίδα βίαιων ενεργειών ευυπόληπτων πολιτών και αστυνομικών. Οι υποθέσεις αυτές δεν είναι ίδιες μεταξύ τους. Ανήκουν όμως στην ίδια πολιτική γεωγραφία. Τα θύματα δεν ανήκαν στους ανθρώπους που απολαμβάνουν υψηλό κοινωνικό κύρος, οικονομική ισχύ ή θεσμική προστασία.

Αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεκαετίες ερευνών δείχνουν ότι οι Αφροαμερικανοί υφίστανται δυσανάλογα υψηλά ποσοστά αστυνομικής βίας, ενώ το ποσοστό αυτό φτάνει στο 50% των Αφροαμερικανών αναπήρων. Στη Βραζιλία, η πλειονότητα όσων σκοτώνονται από την αστυνομία είναι νέοι, φτωχοί και μαύροι από τις φαβέλες. Στο Μεξικό, η στενή σχέση ανάμεσα στη στρατιωτικοποίηση της δημόσιας ασφάλειας, την κρατική διαφθορά και την ατιμωρησία των αρχών έχει οδηγήσει σε χιλιάδες θανάτους και εξαφανίσεις κατά βάση φτωχών και ακτιβιστών. Στη Γαλλία, οι υποθέσεις νέων από τις μεταναστευτικές κοινότητες επανέρχονται διαρκώς στον δημόσιο διάλογο και δολοφονίες νεαρών από τα προάστια έχουν προξενήσει ευρύτατες κοινωνικές εξεγέρσεις. Στη Βρετανία, οι ανεξάρτητες έρευνες για τη χρήση της αστυνομικής βίας αναδεικνύουν επίσης σημαντικές φυλετικές και κοινωνικές ανισότητες.

Παρά τις διαφορετικές ιστορικές και πολιτικές συνθήκες, εμφανίζεται ένα κοινό μοτίβο. Η πιθανότητα να βρεθεί κανείς αντιμέτωπος με την πιο ακραία μορφή κρατικής βίας δεν κατανέμεται ισότιμα. Η κοινωνική ανισότητα δεν αφορά μόνο την πρόσβαση στον πλούτο ή στην εκπαίδευση. Αφορά ακόμη και την πιθανότητα να επιβιώσει κανείς από μια συνάντηση με την αστυνομία.

Εδώ βρίσκεται και μια βαθύτερη αντίφαση του σύγχρονου νεοφιλελεύθερου κράτους. Ενώ υπόσχεται ότι όλοι οι πολίτες είναι ίσοι απέναντι στον νόμο, στην πράξη παράγει διαφορετικές κατηγορίες πολιτών ως προς την προστασία που απολαμβάνουν. Όσο αυξάνονται οι κοινωνικές ανισότητες, τόσο ενισχύεται ο ρόλος των μηχανισμών καταστολής ως εργαλείων διαχείρισης των κοινωνικών συνεπειών αυτών των ανισοτήτων. Η αστυνομία καλείται όλο και συχνότερα να αντιμετωπίσει προβλήματα που έχουν κοινωνικές, οικονομικές ή ψυχιατρικές αιτίες, χωρίς να διαθέτει ούτε την εκπαίδευση ούτε την δικαιοδοσία, ούτε την αποστολή για να τα διαχειριστεί.

Έτσι, η φτώχεια αντιμετωπίζεται ως ζήτημα δημόσιας τάξης. Η νευροδιαφορετικότητα αντιμετωπίζεται ως απειλή. Η εξάρτηση αντιμετωπίζεται ως εγκληματικότητα. Η σωματική ή άλλη βλάβη αντιμετωπίζεται ως ύποπτη συμπεριφορά. Ο δημόσιος χώρος μετατρέπεται σταδιακά σε έναν χώρο όπου ο καθένας μας αξιολογείται συνεχώς ως πιθανός κίνδυνος.

Η υπόθεση του Άργους έρχεται να προστεθεί σε αυτή τη μακρά αλυσίδα ερωτημάτων. Δεν αρκεί να διερευνηθούν οι επιμέρους συνθήκες του περιστατικού. Χρειάζεται να εξεταστεί και το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτό έγινε δυνατό. Τι είδους επαγγελματική κουλτούρα διαμορφώνεται όταν ένας ένστολος καλείται καθημερινά να αναγνωρίζει «απειλές» μέσα στην κοινωνία; Ποια χαρακτηριστικά ενεργοποιούν αυτή την αναγνώριση; Πώς εκπαιδεύεται να διακρίνει τον άνθρωπο που χρειάζεται βοήθεια από εκείνον που θεωρεί εχθρό;

Γιατί τελικά, οι αστυνομικές σφαίρες δεν κατανέμονται τυχαία. Ακολουθούν τις αόρατες χαράξεις της κοινωνικής ιεραρχίας. Και όσο μια κοινωνία αποδέχεται αυτή την πραγματικότητα ως φυσική κατάσταση, τόσο απομακρύνεται από την ίδια την ιδέα της ισότητας απέναντι στον νόμο. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος κρατά το όπλο. Το ερώτημα είναι ποιοι θεωρούνται, ήδη πριν από οποιαδήποτε πράξη τους, άνθρωποι των οποίων η ζωή αξίζει λιγότερο στα μάτια της εξουσίας.

Το κράτος της καχυποψίας απέναντι στο δικαίωμα της διαφορετικότητας

Από τις πρώτες κιόλας ώρες μετά τη δολοφονία στο Άργος, ένα μέρος της δημόσιας συζήτησης στράφηκε προς μια κατεύθυνση «αποκαλύψεων». Δεν αναζητήθηκε πρωτίστως τι έκανε ο αστυνομικός. Αναζητήθηκε αν ο νεκρός «έπρεπε» να οδηγεί.  Αν το ποσοστό “αναπηρίας” του ήταν συμβατό με την οδήγηση. Αν η διάγνωσή του μπορούσε να εξηγήσει τη συμπεριφορά του. Σαν να μετατράπηκε η ίδια η ύπαρξη του σε τεκμήριο ενοχής.

Το ερώτημα αυτό δεν είναι απλώς προσβλητικό για τη μνήμη ενός ανθρώπου. Είναι επικίνδυνο για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που ζουν καθημερινά με κάποια μορφή αναπηρίας ή νευροαναπτυξιακής ιδιαιτερότητας. Γιατί πίσω από αυτή τη φαινομενικά αθώα απορία κρύβεται μια πολύ βαθύτερη αντίληψη: ότι ο δημόσιος χώρος ανήκει μόνο σε όσους ανταποκρίνονται σε ένα πρότυπο «κανονικού» ανθρώπου.

Η αντίληψη αυτή έχει βαθιές ιστορικές ρίζες. Για δεκαετίες η αναπηρία αντιμετωπιζόταν αποκλειστικά ως ατομικό ιατρικό πρόβλημα. Το πρόβλημα θεωρούνταν ότι βρίσκεται μέσα στο σώμα του ανθρώπου. Αν κάποιος δεν μπορεί να κινηθεί, να επικοινωνήσει ή να ανταποκριθεί σε συγκεκριμένες κοινωνικές προσδοκίες, τότε εκείνος είναι το πρόβλημα. Τα τελευταία σαράντα χρόνια, το κίνημα των αναπήρων ανέτρεψε αυτή τη θεώρηση. Ανέπτυξε αυτό που σήμερα ονομάζεται κοινωνικό μοντέλο για την αναπηρία. Σύμφωνα με αυτό, η αναπηροποιήση δεν παράγεται μόνο από μια βιολογική ή νευρολογική διαφορά. Παράγεται κυρίως από μια κοινωνία που έχει σχεδιαστεί για έναν μόνο τύπο ανθρώπου και αντιμετωπίζει κάθε διαφορετικότητα ως απόκλιση. Ένας άνθρωπος σε αναπηρικό αμαξίδιο δεν αποκλείεται από την δημόσια ζωή επειδή δεν περπατά. Αποκλείεται επειδή η πόλη δεν είναι πρσβάσιμη, επειδή υπάρχει σκάλα αντί για ράμπα. Ένας τυφλός δεν αποκλείεται κοινωνικά επειδή δεν βλέπει. Αποκλείεται όταν δεν υπάρχουν προσβάσιμες πληροφορίες. Ένας άνθρωπος αυτιστικός δεν δυσκολεύεται επειδή αντιλαμβάνεται διαφορετικά τον κόσμο. Δυσκολεύεται επειδή ολόκληρος ο δημόσιος χώρος έχει σχεδιαστεί σαν να υπάρχει μόνο ένας αποδεκτός τρόπος επικοινωνίας, αντίληψης και συμπεριφοράς και όλοι εμείς οι υπόλοιποι μάθαμε να συνυπάρχουμε μόνο με όσους η κοινωνία μας έμαθε να θεωρούμε «κανονικούς», «λειτουργικούς» και «αρτιμελείς».

Η Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, την οποία έχει κυρώσει και η Ελλάδα, βασίζεται ακριβώς σε αυτή τη λογική. Δεν αντιμετωπίζει τα ανάπηρα άτομα ως αντικείμενα φροντίδας ή οίκτου, αλλά ως ισότιμους πολίτες με πλήρες δικαίωμα στη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή, στην αυτονομία, στην εργασία, στην εκπαίδευση, στις μετακινήσεις και στη λήψη αποφάσεων για τη ζωή τους. Η βλάβη δεν συνεπάγεται αυτομάτως ανικανότητα. Το «ποσοστό αναπηρίας» δεν περιγράφει την προσωπικότητα, την κρίση ή τις δυνατότητες ενός ανθρώπου. Πρόκειται για ένα διοικητικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την πρόσβαση σε κρατικές παροχές και υπηρεσίες. Δεν είναι μια συνολική αξιολόγηση της ανθρώπινης ύπαρξης. Η δημόσια χρήση του ως συνώνυμου της επικινδυνότητας αποκαλύπτει πόσο λίγο κατανοούμε ακόμη τη φύση των αναπήρων, αποκαλύπτει τον διάχυτο, συνειδητό ή ασυνείδητο μισαναπηρισμό αυτής της κοινωνίας.

Η ανοιχτή επιστολή της Βασιλικής Κωστοπούλου, μιας γυναίκας που ζει στο φάσμα του αυτισμού και κατοικεί επίσης στο Άργος, φωτίζει αυτή την πραγματικότητα με τρόπο που καμία ακαδημαϊκή ανάλυση δεν μπορεί να πετύχει. Δεν περιγράφει μια «ασθένεια». Περιγράφει μια διαφορετική αισθητηριακή και γνωστική εμπειρία του κόσμου. Μας λέει ότι: Ο ήχος ενός απορριμματοφόρου μπορεί να είναι αφόρητος. Το έντονο φως μπορεί να προκαλεί σωματικό πόνο. Ένα απρόσμενο άγγιγμα μπορεί να βιώνεται ως εισβολή. Η προφορική πληροφορία μπορεί να χάνεται πριν προλάβει να γίνει κατανοητή. Η αναμονή ενός γεγονότος μπορεί να παραλύει ολόκληρη την ημέρα. Οι γρήγορες κινήσεις, η δυσκολία στην οπτική επαφή, η αμηχανία απέναντι στους αγνώστους, η ανάγκη απομάκρυνσης από έναν χώρο με υπερβολικά ερεθίσματα δεν αποτελούν ενδείξεις εγκληματικής συμπεριφοράς. Είναι μέρος της καθημερινότητας πολλών ανθρώπων στο φάσμα.

Κι όμως, αν δει κανείς αυτές τις ίδιες συμπεριφορές μέσα από το βλέμμα μιας κουλτούρας διαρκούς αστυνομικής επιφυλακής, μπορούν εύκολα να μεταφραστούν σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Κινείται νευρικά, αποφεύγει την επαφή, δεν υπακούει αμέσως, τρέχει, δεν απαντά, δεν συνεργάζεται, συμπεριφέρεται «παράξενα». Το ίδιο γεγονός αποκτά δύο εντελώς διαφορετικές σημασίες, ανάλογα με το ποιος το παρατηρεί. Για τον ειδικό στην αναπηρία αποτελεί μια εκδήλωση αισθητηριακής υπερφόρτωσης ή πανικού. Για έναν αστυνομικό που έχει εκπαιδευτεί πρωτίστως να εντοπίζει απειλές, μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη επικινδυνότητας ή ενοχής.

Εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Από τη μία πλευρά, η επιστήμη μας οδηγεί σε μια ολοένα βαθύτερη κατανόηση της ανθρώπινης νευροποικιλότητας. Γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει ένας μοναδικός «φυσιολογικός» εγκέφαλος, αλλά ένα ευρύ φάσμα τρόπων αντίληψης, επεξεργασίας πληροφοριών και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Η έννοια της νευροποικιλότητας μάς καλεί να δούμε αυτές τις διαφορές όχι ως ελαττώματα που πρέπει να εξαφανιστούν, αλλά ως μέρος της ανθρώπινης ποικιλομορφίας.

Από την άλλη πλευρά, οι μηχανισμοί ασφάλειας φαίνεται να λειτουργούν με το ακριβώς αντίθετο υπόδειγμα. Αναζητούν γρήγορες κατηγοριοποιήσεις. Οποιαδήποτε απόκλιση από την αναμενόμενη συμπεριφορά μπορεί να θεωρηθεί ύποπτη. Η κοινωνία της πολυμορφίας συναντά το κράτος της καχυποψίας. Και αυτό δεν αφορά μόνο τους αυτιστικούς ανθρώπους. Αφορά κάθε άνθρωπο που, για οποιονδήποτε λόγο, δεν ταιριάζει στην εικόνα του «κανονικού» πολίτη. Τον άνθρωπο σε ψυχική κρίση. Τον άνθρωπο με άνοια. Τον άνθρωπο που βρίσκεται σε κατάσταση σοκ. Τον κωφό που δεν άκουσε μια εντολή. Τον άνθρωπο που πανικοβλήθηκε και έτρεξε. Τον άνθρωπο που δεν μπόρεσε να εξηγήσει εγκαίρως τι του συμβαίνει. Τον μετανάστη που δεν μιλά Ελληνικά, την τρανς κοπέλα που τρόμαξε μπροστά στο σεξιστικό βλέμμα των αστυνομικών.

Για να το πούμε λοιπόν απλά: Μια χαρά μπορεί να οδηγεί ένα άτομο με αυτισμό και πιστοποιημένη αναπηρία 88%. Ο αυτισμός από μόνος του δεν αποκλείει κάποιον από την οδήγηση. Ούτε το υψηλό ποσοστό αναπηρίας σημαίνει αυτομάτως ότι δεν μπορεί να οδηγεί. Το αν ένα άτομο μπορεί να οδηγεί εξαρτάται από: την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση, το αν πληροί τις προϋποθέσεις για χορήγηση ή ανανέωση άδειας οδήγησης, τις πραγματικές λειτουργικές του ικανότητες.

Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι αν ο Θοδωρής «επιτρέπεται» να βρίσκεται στον δρόμο. Σε μια δημοκρατική κοινωνία, ο δρόμος ανήκει και σε εκείνον. Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό. Μπορεί μια αστυνομία να λειτουργήσει μέσα σε μια κοινωνία ολοένα μεγαλύτερης ανθρώπινης ποικιλότητας χωρίς να έχει ποτέ εκπαιδευτεί ριζικά στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη διαφορετικότητα; Μπορεί ένας ρατσιστής, φασίστας αστυνομικός να ξεχωρίζει την ανάγκη από την απειλή, την κρίση πανικού από την εγκληματική πρόθεση, τη νευρολογική ιδιαιτερότητα από την παραβατικότητα; Ποιος θα μας προστατέψει απ΄τους προστάτες;

Αυτό δεν είναι ένα περιφερειακό ζήτημα δικαιωμάτων. Είναι ένα από τα κεντρικά ερωτήματα της κοινωνίας στον 21ο αιώνα. Γιατί η ποιότητα μιας κοινωνίας δεν κρίνεται από το πόσο άνετα ζουν όσοι ταιριάζουν στην κυρίαρχη νόρμα. Κρίνεται από το αν εκείνοι που αποκλίνουν από αυτήν μπορούν να κυκλοφορούν, να εργάζονται, να οδηγούν, να αγαπούν, να φοβούνται, να κάνουν λάθη και να επιστρέφουν στο σπίτι τους ζωντανοί.

Η βιομηχανία της απανθρωποποίησης

Η βία δεν αρχίζει τη στιγμή που τραβιέται η σκανδάλη. Η σφαίρα είναι συνήθως το τελευταίο στάδιο μιας πολύ μεγαλύτερης διαδικασίας. Πολύ πριν αφαιρεθεί μια ανθρώπινη ζωή, έχει προηγηθεί μια μακρά πολιτισμική εργασία που έχει ως στόχο να μειώσει την αξία αυτής της ζωής. Η ιστορία δείχνει ότι σχεδόν καμία κοινωνία δεν αποδέχεται εύκολα τη βία απέναντι σε ανθρώπους που αναγνωρίζει ως πλήρως ίσους. Για να γίνει ανεκτή η βία, προηγείται σχεδόν πάντοτε η απανθρωποποίηση.

Δεν πρόκειται για μια αφηρημένη ηθική έννοια. Πρόκειται για έναν κοινωνικό μηχανισμό. Ο άνθρωπος παύει να παρουσιάζεται ως άνθρωπος. Γίνεται «λαθρομετανάστης», γίνεται «γύφτος», «πρεζάκι», «γνωστός στις αρχές»,  «ψυχικά διαταραγμένος», «ανώμαλος», «αναρχοάπλυτος», «φρικιό», «επικίνδυνος», γίνεται «παραβατικό στοιχείο», «μέλος εγκληματικής οργάνωσης», «κομμούνι», «δημόσια απειλή» χάνει την ανθρώπινη υπόσταση, γίνεται μια κατηγορία. Και όταν κάποιος μετατρέπεται σε κατηγορία, αρχίζει να εξαφανίζεται το πρόσωπό του.

Η κοινωνική ψυχολογία γνωρίζει εδώ και δεκαετίες αυτόν τον μηχανισμό. Όσο λιγότερο αντιλαμβανόμαστε τον άλλον ως μοναδικό άνθρωπο με ιστορία, σχέσεις, φόβους και όνειρα, τόσο ευκολότερα αποδεχόμαστε την άσκηση βίας εναντίον του. Η απανθρωποποίηση δεν είναι απλώς ένα ηθικό πρόβλημα· αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις της πολιτικής βίας.

Στη σύγχρονη εποχή, αυτή η διαδικασία δεν πραγματοποιείται μόνο μέσα από την επίσημη κρατική γλώσσα. Αναπαράγεται καθημερινά από τηλεοπτικές εκπομπές, πρωτοσέλιδα, διαδικτυακούς τίτλους, αναρτήσεις και σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα. Μέσα σε λίγες ώρες από ένα τραγικό γεγονός, η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται από το ερώτημα «τι συνέβη;» στο ερώτημα «τι άνθρωπος ήταν το θύμα;».

Η μετατόπιση αυτή δεν είναι ουδέτερη, αποτελεί μια μορφή πολιτικής διαχείρισης της κοινωνικής ενσυναίσθησης. Αν πειστείς ότι ο νεκρός ήταν αρκετά διαφορετικός από εσένα, τότε θα πενθήσεις λιγότερο. Αν πειστείς ότι «κάτι θα είχε κάνει», τότε θα απαιτήσεις λιγότερη λογοδοσία. Αν πειστείς ότι «τέτοιοι άνθρωποι είναι επικίνδυνοι», τότε θα δεχθείς ευκολότερα περισσότερη καταστολή. Έτσι, η εξαίρεση μετατρέπεται σταδιακά σε κανόνα.

Η διαδικασία αυτή ενισχύεται από τον τρόπο που λειτουργεί πλέον ο ψηφιακός δημόσιος χώρος. Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι ουδέτερα μέσα επικοινωνίας. Οι αλγόριθμοί τους τείνουν να προβάλλουν περιεχόμενο που προκαλεί έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις: θυμό, φόβο, αγανάκτηση, περιφρόνηση. Οι ακραίες διατυπώσεις διαδίδονται ταχύτερα από τις ψύχραιμες αναλύσεις, επειδή παράγουν μεγαλύτερη αλληλεπίδραση. Έτσι δημιουργείται η εντύπωση ότι ο δημόσιος λόγος είναι πολύ πιο βίαιος και μισαλλόδοξος απ’ όσο είναι στην πραγματικότητα.

Ταυτόχρονα, η διεθνής έρευνα έχει καταδείξει ότι ο ψηφιακός δημόσιος χώρος δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά από πραγματικούς πολίτες. Τα τελευταία χρόνια έχουν αποκαλυφθεί σε πολλές χώρες οργανωμένα δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών, αυτοματοποιημένων προφίλ (bots) και εταιρειών πολιτικής επικοινωνίας που αναλαμβάνουν να επηρεάζουν τη δημόσια συζήτηση, να ενισχύουν συγκεκριμένα αφηγήματα ή να δημιουργούν την ψευδαίσθηση μιας αυθόρμητης κοινωνικής συναίνεσης.

Είναι γνωστές οι αποκαλύψεις για την παρέμβαση της Cambridge Analytica στην εκλογή Τράμπ και υπέρ των υποστηρικτών του Brexit, όπου δημόσιες καταγγελίες για χρήση προσωπικών δεδομένων εκατομμυρίων χρηστών του Facebook χωρίς την συγκατάθεση τους οδήγησαν την εταιρία σε πτώχευση. Ένα εκτεταμένο δίκτυο από εταιρείες ψηφιακής τεχνολογίας παρεμβαίνουν στην δημόσια ζωή προς όφελος συντηρητικών και φασιστικών πολιτικών δυνάμεων. Η BlackCore θεωρείται ύποπτη για παρέμβαση στις δημοτικές εκλογές της Γαλλίας, ενώ έχει εμπλακεί και στις εκλογές στη Νέα Υόρκη, τη Σκωτία, το Τόγκο και την Αγκόλα. Μέσα από επιστημονικές και δημοσιογραφικές έρευνες που αφορούν οργανωμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης και ψυχολογικής στόχευσης σε πολλές χώρες, έχει γίνει σαφές ότι η κοινή γνώμη δεν είναι πάντοτε το αυθόρμητο άθροισμα εκατομμυρίων ανεξάρτητων απόψεων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επιθετικό σχόλιο προέρχεται από κάποιο οργανωμένο δίκτυο. Σημαίνει όμως ότι ο ψηφιακός δημόσιος χώρος είναι ευάλωτος στη χειραγώγηση μέσω fake profile, χιλιάδες αυτοματοποιημένα σχόλια και ρομποτικές δημοσιεύσεις, οργανωμένες καμπάνιες κατασκευής της κοινής γνώμης με ισχυρή χρηματοδότηση και πληρωμένα trolls. Όταν η κοινωνία εκτίθεται καθημερινά σε χιλιάδες παρόμοια μηνύματα, δημιουργείται ένα φαινόμενο που οι κοινωνικοί επιστήμονες ονομάζουν «κατασκευή κοινωνικού κανόνα». Οι άνθρωποι τείνουν να θεωρούν φυσιολογική μια άποψη όταν πιστεύουν ότι την συμμερίζονται «οι περισσότεροι», ακόμη κι αν αυτή η εντύπωση είναι τεχνητά διογκωμένη.

Αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο σημείο. Δεν επιχειρείται μόνο να πειστεί ο πολίτης ότι ένας συγκεκριμένος άνθρωπος άξιζε την τύχη του. Επιχειρείται να πειστεί ότι η ίδια η κοινωνία είναι αμετάκλητα ρατσιστική, κυνική, αδιάφορη και μισάνθρωπη. Ότι «ο κόσμος έτσι σκέφτεται». Ότι «όλοι λένε πως καλά του έκαναν». Ότι η κοινωνική  αλληλεγγύη είναι μια αφελής μειοψηφική στάση.

Αυτή είναι μια εξαιρετικά αποτελεσματική πολιτική τεχνική. Γιατί όταν ένας άνθρωπος πιστέψει ότι βρίσκεται μόνος απέναντι σε μια πλειοψηφία που αποδέχεται τη βία, συχνά σιωπά. Δεν αλλάζει απαραίτητα γνώμη· παύει όμως να τη διατυπώνει δημόσια. Έτσι, η ψευδαίσθηση της συναίνεσης αυτοτροφοδοτείται.

Αυτή είναι ίσως η πιο ύπουλη μορφή αυταρχισμού στον 21ο αιώνα, γιατί δεν απαιτεί καμιά λογοκρισία και δεν χρειάζεται να απαγορεύσει τον λόγο. Για την ακρίβεια χρησιμοποιεί το ακριβώς αντίθετο, την υπερ-πληροφόρηση και τον υπερπληθωρισμό του δημόσιου λόγου μέσα από τον οποίο διαδίδει το δηλητήριο της κυρίαρχης άποψης. Αρκεί κάθε φορά να δημιουργείται η αίσθηση ότι κάθε διαφορετική φωνή είναι απομονωμένη, περιθωριακή και χωρίς κοινωνικό έρεισμα. Μια κοινωνία που απαξιώνει την κοινωνία είναι μια κοινωνία δούλων.

Η κοινωνική οργάνωση δεν στηρίζεται μόνο στις εκλογές και στους θεσμούς. Στηρίζεται και στην πεποίθηση ότι οι άνθρωποι μπορούν ακόμη να αναγνωρίσουν ο ένας στον άλλον μια κοινή ανθρώπινη αξία, ανεξάρτητα από την κοινωνική θέση, την καταγωγή, την αναπηρία, τη θρησκεία ή τις πολιτικές τους πεποιθήσεις.

Γι’ αυτό η μεγαλύτερη νίκη κάθε αυταρχικής πολιτικής δεν είναι η αύξηση της αστυνομικής ισχύος. Είναι η παραγωγή μιας κοινωνίας που παύει να σοκάρεται όταν ένας άνθρωπος δολοφονείται από τους αστυνομικούς. Μια κοινωνία που παύει να αναζητά την αλήθεια και αρχίζει να αναζητά επιχειρήματα για να δικαιολογήσει τον δολοφόνο. Και αυτή, είναι μια κοινωνία βαθιά τραυματισμένη, επειδή έχει αποδεχτεί την βία του ισχυρού και έχει εκπαιδευτεί να αμφιβάλλει πρώτα για την αξία του θύματος και έπειτα για τις πράξεις της εξουσίας. Αυτή η αντιστροφή της ηθικής πυξίδας δεν είναι αναπόφευκτη· είναι το αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών, επικοινωνιακών και πολιτισμικών διεργασιών. Ακριβώς γι’ αυτό μπορεί και πρέπει να αμφισβητηθεί, ακριβώς για αυτό οργανώνουμε την καταστροφή της.

Η πολιτική της απόσπασης της προσοχής

Στις σύγχρονες δημοκρατίες, η πολιτική εξουσία δεν κρίνεται μόνο από τις αποφάσεις που λαμβάνει. Κρίνεται και από την ικανότητά της να καθορίζει ποια γεγονότα θα απασχολήσουν την κοινωνία και ποια θα περάσουν σχεδόν απαρατήρητα. Η εξουσία δεν λειτουργεί μόνο μέσα από νόμους, δικαστήρια ή αστυνομικές επιχειρήσεις. Λειτουργεί και μέσα από την οργάνωση της δημόσιας προσοχής.

Σε μια εποχή όπου εκατομμύρια πληροφορίες διακινούνται καθημερινά, το πιο πολύτιμο πολιτικό αγαθό είναι η κατάκτηση της προσοχής του θεατή. Όποιος καθορίζει το αντικείμενο της δημόσιας συζήτησης, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό και το πολιτικό της αποτέλεσμα. Η επικοινωνιακή θεωρία περιγράφει αυτό το φαινόμενο ως agenda setting: τα μέσα ενημέρωσης και οι πολιτικοί θεσμοί δεν μας λένε απαραίτητα τι να πιστέψουμε, αλλά επηρεάζουν αποφασιστικά ποια ζητήματα θα συζητήσουμε, ποια θα θεωρήσουμε πως πρέπει να συζητηθούν, ποιοι είναι οι όροι της δημόσιας συζήτησης και ποια πράγματα δεν επιτρέπεται να πούμε και είναι απαράδεκτο να ειπωθούν σε αυτές τις συζητήσεις.

Όταν μια κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια υπόθεση που προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία των θεσμών, δημιουργείται έντονη πίεση στον δημόσιο λόγο. Η κοινωνία ζητά εξηγήσεις, οι δημοσιογράφοι αναζητούν ευθύνες, οι οικογένειες των θυμάτων απαιτούν λογοδοσία. Σε τέτοιες στιγμές, η διαχείριση της ατζέντας αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Δεν χρειάζεται να υποθέσει κανείς την ύπαρξη κάποιας κεντρικής συνωμοσίας για να παρατηρήσει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Συχνά, μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων πολιτικών πιέσεων, αναδύονται νέα ζητήματα δημόσιας ασφάλειας, νέες αστυνομικές επιχειρήσεις, νέες εξαγγελίες ή νέες υποθέσεις που καταλαμβάνουν τον δημόσιο χώρο. Άλλοτε πρόκειται για πραγματικές αστυνομικές επιτυχίες. Άλλοτε για εξελίξεις που θα είχαν έτσι κι αλλιώς συμβεί. Το αποτέλεσμα, όμως, είναι συχνά το ίδιο: η συζήτηση μετατοπίζεται.

Το ερώτημα αλλάζει. Από το «γιατί οι αστυνομικοί δολοφόνησαν έναν αθώο άνθρωπο;» περνάμε στο «πόσο αποτελεσματική είναι η αστυνομία απέναντι στην εγκληματικότητα;». Από τη λογοδοσία περνάμε στην ασφάλεια και από τον έλεγχο της εξουσίας περνάμε στην επιβεβαίωση της αναγκαιότητάς της.

Η μετατόπιση αυτή δεν είναι τυχαία. Βασίζεται σε έναν παλιό πολιτικό μηχανισμό: όταν ένας θεσμός αμφισβητείται, επιδιώκει να υπενθυμίσει τον λόγο για τον οποίο υπάρχει- ειδικά προς τους υποστηριχτές και τους υπηκόους του. Αν η αστυνομία δέχεται κριτική για υπέρμετρη χρήση βίας, η δημόσια εικόνα της μπορεί να ενισχυθεί μόνο μέσα από αφηγήσεις που αναδεικνύουν τη συμβολή της στην αντιμετώπιση του εγκλήματος. Όταν η αστυνομία κατηγορείται ότι δολοφονεί αθώους τότε πρέπει να έρθει στο προσκήνιο ένα παλιότερο έγκλημα και η υπόθεση άμεσα να διαλευκανθεί, ακόμα και αν τον ρόλο του ενόχου τον παίζουν άτομα από το σωρό που φορτώθηκαν ανυπόστατες κατηγορίες, προφυλακίστηκαν, έμειναν χρόνια στη φυλακή και τελικά αθωώθηκαν όταν πλέον η προσοχή των θεατών είχε εστιαστεί σε άλλο θέμα. Οι δύο αυτές όψεις της λειτουργίας της αστυνομίας συνυπάρχουν και συχνά ανταγωνίζονται για τον ίδιο δημόσιο χώρο.

Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι αν μια αστυνομική επιχείρηση είναι πραγματική ή όχι. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: ποια γεγονότα αναδεικνύονται, ποια υποβαθμίζονται και με ποιον τρόπο συνδέονται μεταξύ τους στον δημόσιο λόγο;

Η δημόσια ζωή δεν απαιτεί μόνο αποτελεσματικούς θεσμούς. Απαιτεί και άτομα που μπορούν να παρακολουθούν περισσότερες από μία πραγματικότητες ταυτόχρονα. Η πραγματική εμπιστοσύνη στους θεσμούς δεν οικοδομείται πάνω στη σιωπή ή στην επικοινωνιακή διαχείριση, αλλά στη διαφάνεια, στην ανεξάρτητη διερεύνηση και στην ανάληψη ευθύνης όπου αυτή προκύπτει. Όταν ξανά και ξανά η αστική δημοκρατία αποτυγχάνει να λογοδοτήσει απέναντι στην κοινωνία και να απαντήσει στα ερωτήματα που θέτει η ίδια στον εαυτό της, τότε γίνεται φανερό ότι στην πραγματικότητα οι θεσμοί της είναι μια λαμπερή βιτρίνα πίσω από την οποία κρύβεται το σκοτάδι του κόσμου- η υποκρισία των ισχυρών, οι διεστραμμένη θέληση για εξουσία και έλεγχο, η καθημερινή άντληση πλούτου από τις ανάγκες και τις επιθυμίες των απλών ανθρώπων που μετατρέπονται σε τηλεκατευθυνόμενη μάζα, στατιστικά στοιχεία, υποψήφια θύματα αστυνομικής δολοφονίας.

Μέσα σε αυτή την αποθράσυνση της εξουσίας κάθε νέα υπόθεση κρατικής βίας αντιμετωπίζεται επικοινωνιακά ως εμπόδιο που πρέπει να ξεπεραστεί γρήγορα. Και όσο η δημόσια συζήτηση μετακινείται διαρκώς από γεγονός σε γεγονός, τόσο μειώνεται η δυνατότητα της κοινωνίας να επεξεργαστεί ουσιαστικά τα βαθύτερα προβλήματα που αυτά αποκαλύπτουν.

Ίσως αυτή να είναι η πιο σοβαρή συνέπεια της πολιτικής απόσπασης της προσοχής. Δεν εξαφανίζει μόνο ένα γεγονός από την επικαιρότητα. Εξαφανίζει τη δυνατότητα της κοινωνίας να μάθει από αυτό. Κάθε αστυνομική ανθρωποκτονία, κάθε καταγγελία για βασανιστήρια, κάθε οικονομικό σκάνδαλο, κάθε υπόθεση θεσμικής αυθαιρεσίας δεν αφορά μόνο το παρελθόν, είναι μια δοκιμασία για το μέλλον μιας κοινωνίας.

Αν η συλλογική μνήμη διακόπτεται κάθε φορά από τον επόμενο επικοινωνιακό θόρυβο, τότε η  «εξυγίανση» και η λογοδοσία μετατρέπεται σε μια διαρκώς αναβαλλόμενη υπόσχεση χωρίς κανένα περιεχόμενο και οι ίδιες παθογένειες επιστρέφουν ξανά και ξανά με διαφορετικά πρόσωπα, γίνονται όπλο στα χέρια των ισχυρών που αποκτούν βαθιά αίσθηση ατιμωρησίας, αποθρασύνονται και δολοφονούν. Σε αυτό το φαύλο κύκλο αστικής παρακμής αξίζει μόνο η καταστροφή των θεσμών της.

Η ατιμωρησία των δημόσιων λειτουργών δεν είναι δυσλειτουργία του συστήματος· είναι προϋπόθεση της εξουσίας.

Κάθε φορά που ένας άνθρωπος δολοφονείται από αστυνομικά πυρά, ακολουθεί σχεδόν πάντοτε η ίδια τελετουργία. Ανακοινώνεται η διενέργεια μιας Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης. Γίνεται λόγος για ανεξάρτητη διερεύνηση. Οι πολιτικοί προϊστάμενοι δηλώνουν ότι «η Δικαιοσύνη θα αποφανθεί». Οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης καλούν την κοινωνία να περιμένει τα πορίσματα. Πρόκειται για μια γλώσσα που δημιουργεί την εντύπωση ότι το κράτος ελέγχει αποτελεσματικά τον εαυτό του. Αυτό ακριβώς είναι το πρώτο επίπεδο της ατιμωρησίας.

Η ατιμωρησία δεν σημαίνει μόνο ότι κάποιος δεν καταδικάζεται. Σημαίνει, πρωτίστως, ότι η ίδια η διαδικασία παράγει την αίσθηση πως η λογοδοσία υπάρχει, ακόμη κι όταν καταλήγει να είναι αποσπασματική, καθυστερημένη ή ανώδυνη για τον μηχανισμό που καλείται να ελέγξει.

Αυτό δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Από τη Γαλλία μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες και από τη Βραζιλία μέχρι το Μεξικό, οι κοινωνικοί επιστήμονες περιγράφουν ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Οι μηχανισμοί που διαθέτουν το μονοπώλιο της νόμιμης βίας διαθέτουν σχεδόν πάντοτε και ισχυρούς μηχανισμούς αυτοπροστασίας. Συνδικαλιστικές ενώσεις, πειθαρχικά συμβούλια, εσωτερικές έρευνες, εισαγγελικές αξιολογήσεις, πολιτική κάλυψη, επικοινωνιακή υπεράσπιση, όρκοι σιωπής και εκβιασμοί. Δεν πρόκειται για μια μυστική συνωμοσία. Πρόκειται για τον τρόπο με τον οποίο κάθε γραφειοκρατικός μηχανισμός τείνει να προστατεύει τη συνοχή και τη νομιμοποίησή του.

Το κράτος, όπως κάθε οργανωμένος θεσμός, δυσκολεύεται να παραδεχθεί ότι η ίδια του η βία μπορεί να είναι παράνομη. Γιατί μια τέτοια παραδοχή δεν αφορά μόνο τον μεμονωμένο δράστη, αλλά θίγει την αξιοπιστία ολόκληρου του μηχανισμού. Γι’ αυτό και η συζήτηση σπάνια αφορά τις δομές. Εξατομικεύεται, εξειδικεύεται κατά περίπτωση έτσι ώστε ο θεατής να μην μπορεί ποτέ να ενώσει τις ιστορίες, τις περιπτώσεις, την λεπτή κόκκινη γραμμή που αφήνει το αίμα των θυμάτων στην συνείδηση μας.

Αν υπάρξει καταδίκη, θα πρόκειται για «τον κακό αστυνομικό». Αν υπάρξει αθώωση, θα πρόκειται για «τη δύσκολη στιγμή». Σε κάθε περίπτωση, ο θεσμός παραμένει σχεδόν ανέγγιχτος.

Αυτό ακριβώς είναι το παράδοξο που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά σε διάφορες παραλλαγές. Σε όλες σχεδόν τις μεγάλες αστυνομικές υποθέσεις, το πολιτικό ερώτημα μετατρέπεται σε ποινικό. Αντί να συζητάμε πώς στελεχώνεται και εκπαιδεύεται η αστυνομία, πώς συγκροτείται η επιχειρησιακή της κουλτούρα, ποια κοινωνικά στερεότυπα αναπαράγει ή ποια μορφή εξουσίας καλείται να υπηρετήσει, περιοριζόμαστε στην αναζήτηση της ατομικής ευθύνης ενός προσώπου.

Έτσι, ακόμη και όταν ένας αστυνομικός καταδικαστεί, το σύστημα μπορεί να εμφανιστεί δικαιωμένο. «Οι θεσμοί λειτούργησαν.» «Η δικαιοσύνη αποδόθηκε» Όμως, λειτούργησαν πραγματικά οι θεσμοί;  Ή μήπως απλώς απορρόφησαν την κοινωνική πίεση, μετατρέποντας ένα δομικό πρόβλημα σε μια εξατομικευμένη υπόθεση; Και τελικά ποιους υπηρετεί η αστική δικαιοσύνη;

Η αναρχική κριτική στο αστικό κράτος ξεκινά ακριβώς από αυτό το σημείο. Δεν υποστηρίζει ότι οι κρατικοί λειτουργοί είναι εκ φύσεως πιο βίαιοι από τους υπόλοιπους ανθρώπους. Υποστηρίζει ότι οι θεσμοί δεν είναι ουδέτεροι, οι εξουσίες δεν είναι ανεξάρτητες, το κράτος δεν υπηρετεί την κοινωνία, το σύστημα δεν οργανώθηκε για να αποδίδει δικαιοσύνη.

Κάθε θεσμός παράγει συγκεκριμένες συμπεριφορές, συγκεκριμένες προτεραιότητες και συγκεκριμένες μορφές εξουσίας. Ένας αστυνομικός δεν δρα ποτέ μόνο ως άτομο. Δρα μέσα σε μια ιεραρχία, μέσα σε μια επαγγελματική κουλτούρα, μέσα σε μια αλυσίδα εντολών, μέσα σε μια πολιτική αντίληψη για το τι σημαίνει «τάξη» και ποιος θεωρείται απειλή απέναντί της.

Γι’ αυτό και η ατιμωρησία δεν είναι απλώς η απουσία τιμωρίας. Είναι η δυνατότητα του ίδιου του συστήματος να αναπαράγει αδιάκοπα τις προϋποθέσεις που γεννούν την επόμενη υπόθεση. Η μεγαλύτερη αυταπάτη που μπορεί να καλλιεργηθεί είναι ότι το πρόβλημα θα λυθεί αν βρεθούν «καλύτεροι» αστυνομικοί, «καλύτεροι» υπουργοί ή «καλύτεροι» δικαστές. Η ιστορία των κοινωνικών αγώνων δείχνει ακριβώς το αντίθετο. Καμία εξουσία ποτέ και πουθενά δεν αυτοπεριορίστηκε επειδή ανακάλυψε ξαφνικά τις ηθικές της υποχρεώσεις. Κάθε ουσιαστικός περιορισμός της κρατικής αυθαιρεσίας υπήρξε αποτέλεσμα κοινωνικής πίεσης.

Οι εργάτες δεν απέκτησαν δικαιώματα επειδή οι εργοδότες έγιναν πιο γενναιόδωροι. Οι γυναίκες δεν ψήφισαν επειδή το κράτος αποφάσισε αυθόρμητα ότι είχε έρθει η ώρα της ισότητας. Οι μαύροι στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής δεν απέκτησαν πολιτικά δικαιώματα επειδή το κράτος μετάνιωσε για τον ρατσισμό του. Οι ΛΟΑΤΚΙ+ άνθρωποι δεν έπαψαν να διώκονται επειδή οι κυβερνήσεις έγιναν ξαφνικά ανεκτικές.

Προηγήθηκαν δεκαετίες συγκρούσεων. Απεργιών, διαδηλώσεων, ανυπακοής, συλλογικής οργάνωσης, ατομικά ρίσκα και κοινωνικό κόστος.

Το κράτος σχεδόν πάντοτε ακολούθησε, ποτέ δεν προηγήθηκε. Απορρόφησε τις κοινωνικές αντιστάσεις όπου μπορούσε, διαχώρισε τους εξεγερμένους από τους ρεφορμιστές, έδωσε τις μικρές αλλαγές που ήταν απαραίτητες για να καταπνιγεί το πνεύμα της εξέγερσης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι θεσμικές κατακτήσεις είναι αδιάφορες. Σημαίνει ότι η πηγή τους βρίσκεται αλλού, βρίσκεται στην κοινωνία. Στην ικανότητα των ανθρώπων να συγκροτούν συλλογικότητες, να παράγουν αλληλεγγύη, να διατηρούν τη μνήμη απέναντι στη λήθη, να μετατρέπουν το ιδιωτικό πένθος σε δημόσιο πολιτικό γεγονός.

Η πραγματική αντίθεση, λοιπόν, δεν είναι ανάμεσα σε μια «καλή» και μια «κακή» αστυνομία. Είναι ανάμεσα σε δύο διαφορετικές αντιλήψεις για την κοινωνία. Η μία αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως πληθυσμό προς διαχείριση. Η άλλη τους αντιμετωπίζει ως κοινότητες που μπορούν να οργανώσουν συλλογικά τη ζωή τους, να υπερασπιστούν τους πιο ευάλωτους και να θέσουν όρια σε κάθε μορφή εξουσίας που επιχειρεί να παρουσιαστεί ως αναπόφευκτη.

Γιατί η ιστορία δεν αλλάζει όταν οι εξουσίες γίνονται πιο ανθρώπινες, αλλά όταν οι κοινωνίες παύουν να θεωρούν την εξουσία, την ανισότητα και την εκμετάλλευση αναπόφευκτα φυσικά φαινόμενα.

Η εξουσία οργανώνεται. Η κοινωνία γιατί παραμένει διασπασμένη;

Κάθε φορά που ένα γεγονός όπως η δολοφονία του Θοδωρή συγκλονίζει την κοινωνία, επαναλαμβάνεται η ίδια εικόνα.

Λίγες ημέρες οργής, συγκεντρώσεις στις μεγάλες πόλεις, πολιτικές ανακοινώσεις και αναλύσεις, λίγες ακόμη δημοσιεύσεις και έπειτα η ζωή συνεχίζει σαν να μη συνέβη τίποτα.

Όχι επειδή οι άνθρωποι ξέχασαν, αλλά επειδή η μνήμη, όταν δεν αποκτά συλλογική μορφή, μετατρέπεται σε ατομική θλίψη. Και η ατομική θλίψη δεν μπορεί να αναμετρηθεί με τις οργανωμένες μορφές εξουσίας. Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του κράτους. Όχι μόνο ότι διαθέτει πολύ περισσότερη βία, αλλά ότι διαθέτει διάρκεια.

Η κυβέρνηση αλλάζει υπουργούς, αλλά το υπουργείο παραμένει. Ένας αρχηγός της αστυνομίας αποχωρεί, αλλά ο μηχανισμός συνεχίζει να λειτουργεί. Οι δικαστές αλλάζουν, όμως η θεσμική λογική αναπαράγεται. Το κράτος έχει μνήμη. Έχει μηχανισμούς. Έχει συνέχεια.

Απέναντί του, οι κοινωνικές αντιστάσεις συχνά εμφανίζονται αποσπασματικές. Κάθε αγώνας ξεκινά σχεδόν από την αρχή, σαν να μην υπήρξαν οι προηγούμενοι. Κάθε γενιά αναγκάζεται να ξαναμάθει όσα η προηγούμενη είχε ήδη κατακτήσει με κόπο. Η ιστορική εμπειρία δεν συσσωρεύεται πάντοτε· πολλές φορές διασκορπίζεται μαζί με τις συλλογικότητες που διαλύονται, με τις προσωπικές συγκρούσεις που τις διαπερνούν, με την κόπωση όσων αποσύρονται. Αυτό δεν αφορά μόνο τον αναρχικό χώρο. Αφορά ολόκληρη την κοινωνία.

Ο νεοφιλελευθερισμός δεν είναι απλώς ένα οικονομικό μοντέλο. Είναι μια βαθιά πολιτισμική αναδιάρθρωση. Δεν επιδιώκει μόνο να ιδιωτικοποιήσει τις δημόσιες υπηρεσίες. Επιδιώκει να ιδιωτικοποιήσει και την ίδια την ανθρώπινη εμπειρία.

Το πρόβλημα γίνεται ατομικό, η αποτυχία γίνεται προσωπική ευθύνη, η ανασφάλεια γίνεται προσωπικό άγχος, η φτώχεια βιώνεται σαν ατομική ανεπάρκεια, η κατάθλιψη γίνεται προσωπική υπόθεση. Η αδικία παύει να γίνεται αντιληπτή ως κοινωνική σχέση και μετατρέπεται σε ατομική μοίρα. Μέσα σε αυτή τη διαδικασία, διαλύεται η ίδια η έννοια του «εμείς». Και όταν διαλύεται το «εμείς», διαλύεται και η δυνατότητα αντίστασης.

Ο αναρχικός χώρος δεν βρίσκεται έξω από αυτή την ιστορική συνθήκη. Θα ήταν πολιτικά ανέντιμο να το ισχυριστούμε. Και εμείς κουβαλάμε τις αντιφάσεις της εποχής μας. Πολλές φορές εγκλωβιζόμαστε σε μικρούς πολιτικούς μικρόκοσμους, σε οργανωτικές περιχαρακώσεις και προσωπικές αντιπαλότητες που αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από τα κοινωνικά επίδικα.

Βασανίζουμε ο ένας τον άλλον σε μια διαρκή αναζήτηση της ιδεολογικής καθαρότητας, τη στιγμή που η ίδια η κοινωνία βυθίζεται ολοένα βαθύτερα στην επισφάλεια, στον φόβο και στον αυταρχισμό. Η ιστορία, όμως, δεν δικαιώνει ποτέ όσους είχαν το πιο αψεγάδιαστο θεωρητικό σχήμα. Δικαιώνει όσους κατάφεραν να δημιουργήσουν δεσμούς και να αντεπιτεθούν, να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη και ελπίδα, να οργανώσουν τις διαλυμένες κοινότητες, να μετατρέψουν την αγανάκτηση σε συλλογική δύναμη.

Ο αναρχισμός, όταν υπήρξε ιστορικά δημιουργικός, δεν υπήρξε απλώς μια ιδεολογία άρνησης. Υπήρξε μια πρόταση κοινωνικής οργάνωσης. Έχτισε κοινότητες αγώνα, εργατικά σωματεία, συνεταιρισμούς, ελευθεριακά σχολεία, πολιτείες ελεύθερων ανθρώπων και κομμούνες, δίκτυα αλληλοβοήθειας, λαϊκές συνελεύσεις, χώρους πολιτισμού και αντικουλτούρας. Δεν περιορίστηκε στην καταγγελία της εξουσίας. Προσπάθησε να αποδείξει, μέσα στην ίδια την κοινωνία, ότι οι άνθρωποι μπορούν να οργανώσουν διαφορετικά τις σχέσεις τους, την επιβιώση, τη χαρά και τη ζωή τους.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό καθήκον της εποχής μας. Όχι να πείσουμε τους ανθρώπους ότι το κράτος προστατεύει τα συμφέροντα των ισχυρών αναπαράγοντας τη βία, την εκμετάλλευση και το άδικο. Οι περισσότεροι το γνωρίζουν ήδη αυτό, ακόμη κι αν δεν το ομολογούν. Το ζούμε κάθε μέρα στο πετσί μας όσο και αν δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε.

Το δύσκολο είναι να ξαναπιστέψουμε εμείς, οι σύγχρονοι προλετάριοι αυτού το κόσμου που δεν έχουμε τίποτα άλλο να κερδίσουμε από αυτό τον αγώνα παρά μόνο τον κόσμο ολόκληρο, ότι η κοινωνία μπορεί να είναι ισχυρότερη από τους ίδιους τους φόβους της. Ότι η αλληλεγγύη δεν είναι μια ηθική αρετή- είναι μια υλική δύναμη, μια ενσώματη πράξη, μια πανίσχυρη δυνατότητα. Είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι κατάφεραν ιστορικά να επιβιώσουν απέναντι σε πολύ ισχυρότερους μηχανισμούς εξουσίας.

Η δολοφονία του Θοδωρή δεν είναι μόνο μια ακόμη κρατική δολοφονία που προστίθεται σε έναν μακρύ κατάλογο, είναι και μια δοκιμασία για όλους εμάς. Για το αν θα αρκεστούμε, για άλλη μια φορά, να καταγράψουμε την αγριότητα του κράτους ή αν θα καταφέρουμε να οικοδομήσουμε τις κοινωνικές σχέσεις που μπορούν πραγματικά να την αμφισβητήσουν.

Γιατί καμία κυβέρνηση δεν φοβήθηκε ποτέ μια οργισμένη ανακοίνωση. Φοβήθηκε, όμως, πάντοτε μια κοινωνία που έπαψε να είναι άθροισμα απομονωμένων ατόμων και άρχισε να λειτουργεί ως κοινότητα. Εκεί βρίσκεται η πραγματική δύναμη. Όχι στους διαδρόμους της εξουσίας, αλλά στους δεσμούς που δημιουργούνται ανάμεσα στους ανθρώπους όταν αποφασίζουν ότι η ελευθερία, η ισότητα και η αξιοπρέπεια δεν θα αποτελούν αιτήματα που απευθύνονται προς το κράτος, αλλά σχέσεις που οικοδομούμαι καθημερινά ανάμεσα μας.

Η κοινωνία που θέλουμε να υπερασπιστούμε

Κάθε κρατική δολοφονία αφήνει πίσω της δύο νεκρούς. Τον άνθρωπο που μόλις χάθηκε. Και κάτι από την ίδια την κοινωνία που μόλις πέθανε.

Γιατί κάθε φορά που συνηθίζουμε την εικόνα ενός ανθρώπου πεσμένου στην άσφαλτο, κάθε φορά που αναζητούμε πρώτα τα λάθη του θύματος αντί να απαιτούμε λογοδοσία από εκείνον που κρατούσε το όπλο, κάθε φορά που δεχόμαστε ότι υπάρχουν ζωές περισσότερο και λιγότερο άξιες προστασίας, κάτι πεθαίνει μέσα μας.

Δεν είναι η δημοκρατία και οι θεσμοί που απειλούνται. Είναι η ίδια η ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε ο ένας τον άλλον ως ελεύθερα, αυτεξούσια όντα, να μπορούμε να κοιτάξουμε ο ένας τον άλλον στα μάτια.

Η εξουσία γνωρίζει ότι δεν μπορεί να κυβερνήσει μόνο με τη βία. Η βία είναι ακριβή. Η βία παράγει αντιστάσεις. Αυτό που πραγματικά χρειάζεται το κράτος είναι την αποδοχή μας, να συνηθίσουμε, να θεωρήσουμε φυσιολογικό ότι ορισμένοι άνθρωποι θα πεθαίνουν με διαταγή της αστυνομίας, ότι οι φτωχοί θα ελέγχονται περισσότερο, ότι οι Ρομά θα θεωρούνται εξαρχής ύποπτοι, οι μετανάστες θα αντιμετωπίζονται ως διαρκής απειλή, οι τοξικοεξαρτημένοι δεν θα είναι τίποτα άλλο παρά μόνο αποτυχημένες ζωές, οι ψυχικά πάσχοντες θα είναι επικίνδυνοι, οι αυτιστικοί, οι ανάπηροι, οι έμφυλα ανυπότακτοι και όσοι αποκλίνουν από την εικόνα του «κανονικού» ανθρώπου θα οφείλουν συνεχώς να αποδεικνύουν ότι δικαιούνται να βρίσκονται ανάμεσά μας.

Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα. Δεν είναι η τραγική μοίρα ενός μόνο ανθρώπου. Αλλά η αξία όλων των ανθρώπων. Γιατί όταν αρχίσεις να αποδέχεσαι ότι υπάρχουν αναλώσιμες ζωές, πολύ σύντομα θα ανακαλύψεις ότι οι αναλώσιμοι διαρκώς πολλαπλασιάζονται.

Στην αρχή είναι ο φτωχός, μετά ο μετανάστης, ύστερα ο Ρομά, ο τοξικοεξαρτημένος, ο ψυχικά ασθενής, η τρανς,  ο ανάπηρος και έπειτα ο αναρχικός, ο κομμουνιστής, ο κάθε πολιτικός αντίπαλος και τελικά όποιος αρνείται να σκύψει το κεφάλι και να υπακούσει στις εντολές, κάθε άνθρωπος που, σε κάποια στιγμή της ζωής του, θα σταθεί απέναντι στην εξουσία χωρίς αρκετή δύναμη για να υπερασπιστεί τον εαυτό του.

Αυτό μας διδάσκει η ιστορία. Η αυθαιρεσία δεν γνωρίζει όρια. Αντίθετα, γνωρίζει μόνο συνήθεια. Κάθε φορά που γίνεται ανεκτή, διευρύνεται. Κάθε φορά που μένει αναπάντητη, αποκτά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Κάθε φορά που η κοινωνία σωπαίνει, η εξουσία ακούει τη σιωπή ως συγκατάθεση.

Γι’ αυτό και η απάντηση δεν μπορεί να είναι η ανάθεση. Δεν θα έρθει από έναν φωτισμένο υπουργό, έναν «καλό» αρχηγό της αστυνομίας. Δεν θα έρθει από μια κυβέρνηση που ξαφνικά θα αποφασίσει να περιορίσει την ίδια της την ισχύ ή ένα κόμμα της αντιπολίτευσης που θα υποσχεθεί καλύτερες μέρες.

Ό,τι κατακτήθηκε ιστορικά απέναντι στην εξουσία, κατακτήθηκε επειδή οι άνθρωποι έπαψαν να περιμένουν και σταμάτησαν να υπακούνε. Οργάνωσαν κοινότητες αγώνα, έστησαν σωματεία, δημιούργησαν συνελεύσεις, έχτισαν δίκτυα αλληλεγγύης, υπερασπίστηκαν ο ένας τον άλλον, έμαθαν να μετατρέπουν την ιδιωτική αγωνία σε συλλογική πράξη.

Αυτή είναι η μοναδική δύναμη που καμία κυβέρνηση δεν κατάφερε ποτέ να ελέγξει ολοκληρωτικά. Όχι γιατί είναι ισχυρότερη από το κράτος σε όπλα, αλλά γιατί είναι ισχυρότερη σε κάτι βαθύτερο. Παράγει σχέσεις. Και οι σχέσεις είναι ο πραγματικός αντίπαλος κάθε εξουσίας που επιδιώκει να κυβερνά μέσα από τον φόβο.

Γιατί ο φόβος λειτουργεί μόνο όταν οι άνθρωποι είναι μόνοι τους. Όταν όμως συναντιούνται, μιλούν, οργανώνονται, φροντίζουν ο ένας τον άλλον, υπερασπίζονται τον πιο αδύναμο σαν να υπερασπίζονται τον ίδιο τους τον εαυτό, τότε η πολιτική παύει να είναι υπόθεση επαγγελματιών της εξουσίας και επιστρέφει εκεί όπου γεννήθηκε: στις ίδιες τις κοινωνίες.

Ο Θοδωρής δεν θα επιστρέψει. Καμία ανακοίνωση δεν μπορεί να ανατρέψει αυτό το γεγονός.

Το ερώτημα είναι διαφορετικό. Τι θα κάνουμε εμείς με την απουσία του; Θα την αφήσουμε να γίνει ακόμη ένας αριθμός στη μακρά στατιστική των κρατικών δολοφονιών; Ή θα την μετατρέψουμε σε μνήμη που οργανώνει, που συνδέει, που αφυπνίζει και που γεννά νέες μορφές συλλογικής ζωής;

Οι εξουσίες φοβούνται ελάχιστα τους νεκρούς. Φοβούνται, όμως, εκείνες τις κοινωνίες που αρνούνται να τους αφήσουν να πεθάνουν για δεύτερη φορά μέσα στη λήθη. Η μνήμη, όταν γίνεται συλλογική πράξη, παύει να είναι πένθος και γίνεται δύναμη. Αυτή είναι η πιο ουσιαστική μορφή δικαιοσύνης που μπορεί να γεννήσει μια κοινωνία η οποία δεν περιμένει να σωθεί από τους θεσμούς της εξουσίας, αλλά επιλέγει να αλλάξει η ίδια τους όρους με τους οποίους υπάρχει.

___

ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ [Θεωρία, Ουτοπία, Συναίσθηση, Εφήμερες Τέχνες]

The post ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ: Αποκαλύψεις για την Αστυνομική δολοφονία στο Άργος appeared first on Void Network.

Mohamed al-Wahidi, 57 years old, a husband, father and grandfather, spent his days doing what aid workers do in a place with almost nothing left: clearing rubble, reopening roads, repairing a leaking pipe, filling a community water tank, or building tents for families with nowhere else to go. In his spare time, he carried out a “perilous project” setting up screens and generators across Gaza so people could watch the World Cup. On the eve of Egypt’s match against Argentina, Israel killed him along with the 33-year-old taxi driver as well as two young brothers, ages 8 and 10, walking nearby. Israel’s military said it was investigating “the incident.”

As it almost always does, Israel commits murder first, then trumps up a pretext after the kill.

Al-Wahidi is one name in Gaza’s daily killing rituals under the supposed ceasefire. Israel has murdered more than 1,100 Palestinians in the Strip since October 2025 — 265 of them children. Not a single Israeli civilian has been killed on the other side. This is the ‘peace’ Trump’s Board is managing.

Nearly one million people remain trapped in tents through a Gaza summer where temperatures reach 35 degrees Celsius. Season after season, they are left exposed to the elements: first a freezing winter, then the merciless heat of summer. Families survive in tent cities or beneath dangling concrete slabs in destroyed buildings. Meanwhile, Israel continues to block shade nets and plastic sheeting at the border, just as it blocked warm blankets during the winter.

Children bake in tents, while Israel keeps pushing the civilian population into smaller corridors. When the so-called Board of Peace was formed, Israel occupied 53 percent of Gaza. A month later, 60 percent. By late May, Prime Minister Netanyahu ordered the IDF to seize 70 percent. 2.3 million human beings squeezed into an ever-shrinking cage away from all the farming areas. Energy Minister Eli Cohen has said the quiet part out loud, telling Israeli radio that Israeli control will keep growing “until we reach 100 percent.” The next phase envisions corralling Palestinians into fenced “humanitarian shelters” near the ruins of Rafah as part of the ultimate ethnic cleansing program, cynically marketed as a “plan for free movement.”

Concentration camps built on the same mechanisms Nazi Germany used to cage Jews in World War II. A UN independent commission of inquiry released this summer found that Israel’s killing of children in Gaza is not collateral damage of war but part of a strategy to destroy the biological continuity of Palestinian society. Acts that meet the legal definition for war crimes and the crime against humanity.

Israel has murdered or injured more than 10% of Gaza’s population since October 2023. At least 20,179 children, more than 5,000 under five years old, and another 44,143 injured. The number of murdered children is one third of the total number of dead Palestinians in Gaza. The commission documented children shot by snipers and quadcopter-mounted rifles with a precision that ruled out accidents and cited Israeli soldiers’ own testimonies where soldiers celebrate and congratulate each other after murdering civilians. The commission called Gaza, the most dangerous place on earth to be a child.

In June, a father named Bahaa Abu Al-Ajeen watched an Israeli soldier kneel and shoot his three-year-old son in the head as the boy cried in his arms near Deir al-Balah. In April, nine-year-old Ritaj Rihan was shot through the mouth while standing in a classroom tent waiting for her teacher. These are not outliers under a ceasefire. They are the continuation of an Israeli genocide under the shadow of the ceasefire.

When Israel and the US launched their war against Iran at the end of February, Israel closed every crossing into Gaza outright. Not because there is any connection, but because of Israel’s malevolent nature and because it can get away with it under the fog of war. Weekly truck deliveries collapsed from an average of roughly 4,200 down to just 590. Kerem Shalom and Zikim remain the only crossings still functioning, and even now, roughly half the trucks arriving from Egypt are turned away rather than unloaded.

As of now, aid volumes have never recovered to where they stood before the Iran war, let alone reached the minimum the UN says Gaza needs. Four UN agencies have already warned that the famine the ceasefire was supposed to end could return without sustained access. Sixty-eight percent of Gaza’s population is now burning garbage to cook because there isn’t enough gas. Not one of Gaza’s 37 hospitals is fully operational; only nineteen are even partially running. Nearly half of essential medicines are out of stock, and Israel is delaying the surgical equipment needed to treat the more than 43,000 people left with life-changing injuries. More than 40,000 people who will likely become permanently disabled for lack of treatment are another phase of Israel’s silent genocide.

The Board of Peace’s own six-month progress report claims aid distribution rose 70 percent and that basic food needs have been “stabilized” for the first time since 2023. In the art of euphemism, 70 percent of zero is zero, and basic food has “stabilized,” meaning shipments are entering regularly, but not that it is adequate. Conspicuously absent from the report is any mention that aid truck deliveries have never returned to their pre-Iran war levels and remain well below the minimum the UN itself considers necessary.

The Board’s own biannual report to the Security Council spends its pages blaming the Palestinian resistance, with no mention of an occupying army that has pushed past the ceasefire’s demarcated line, nor Israel’s order to aid groups like Doctors Without Borders, the Norwegian Refugee Council, and Oxfam to choose between handing over staff names to a government that targets humanitarian workers, or ceasing operations in Gaza entirely.

Even how to count the murdered journalists is contested. The Committee to Protect Journalists (CPJ) was pressured to redefine who qualifies as a “Palestinian” journalist. The move was intended to give Israel a license to kill Palestinian reporters with impunity. A CPJ board member who objected to considering Israel’s request was removed within days of protesting publicly. The board ultimately kept its definition intact, but only after stripping 20 murdered Palestinian journalists from the count.

This is what the Board of Peace normalizes: an occupying power expanding while a one-sided truce remains in force, a starvation policy rebranded as a stabilization success, concentration camps as a housing plan, ethnic cleansing as free movement and a licensed death toll that keeps climbing with impunity.

A grandfather who wanted nothing more than to give displaced families an hour of joy watching a soccer match instead became another name on the ever-growing list of genocide victims. In Gaza, where “The essence of childhood has been destroyed,” even the smallest acts of humanity have become acts punishable by death.

Peace was never the Board’s plan. Genocide management was.

___

Written by Jamal Kanj

READ ALSO

The post Trump’s Board made Gaza the Most Dangerous Place on Earth to be a Child appeared first on Void Network.

Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Women & Revolution- a Spartacist Publication της Διεθνούς Κομμουνιστικής Ένωσης (4η Διεθνής)

Μετάφραση: Τάσος Σαγρής / Κενό Δίκτυο

Εισαγωγή του μεταφραστή:

Η επιλογή μετάφρασης και δημοσίευσης του συγκεκριμένου τροτσκιστικού κειμένου για την «Τρανς Απελευθέρωση» έγινε μετά από πολύ σκέψη. Ως αναρχικοί είναι δεδομένο ότι έχουμε διαφωνίες με κάποιες από τις πολιτικές απόψεις που θα συναντήσει εδώ ο αναγνώστης. Ωστόσο, το συγκεκριμένο εκτεταμένο δοκίμιο αποτελεί σημαντική μαρξιστική συνεισφορά στον διάλογο για την απελευθέρωση των τρανς ατόμων. Στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια έχουν ξεσπάσει έντονες διαφωνίες, συγκρούσεις και διασπάσεις σχετικά με ζητήματα που φέρνει στην επιφάνεια το κείμενο και στους χώρους της αριστεράς αλλά και στο πεδίο των φεμινιστικών κινημάτων. Υπό αυτή την λογική η κριτική σκέψη, η συνεκπαίδευση και ο αναστοχασμός είναι πιο γόνιμες στάσεις από την αποσιώπηση, τις καταγγελίες και την συκοφαντία.

Το κείμενο αναδεικνύει με σαφήνεια την αναγκαιότητα να συνδεθεί η απελευθέρωση των τρανς με τον ευρύτερο αγώνα ενάντια σε κάθε μορφή καταπίεσης, αποσαφηνίζοντας ότι η κοινωνική αποδοχή των τρανς και η δυνατότητα φυλομετάβασης δεν είναι απλώς ζήτημα ιδεολογίας, επιλογής ή ατομικής βούλησης, αλλά συνδέεται με τις κοινωνικές και υλικές σχέσεις που αναπαράγουν τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές ανισότητες. Επιπλέον, αναγνωρίζει την ανάγκη υπεράσπισης των υλικών συνθηκών διαβίωσης και εργασίας των τρανς γυναικών και ανδρών, την πάλη για δωρεάν δημόσια υγεία και εκπαίδευση, κοινωνική πρόνοια, και έμπρακτη ένωση των τρανς αγώνων με τα φεμινιστικά κινήματα και τους αγώνες της εργατικής τάξης – όλα στοιχεία που η αναρχική προσέγγιση θεωρεί καθοριστικά για την κοινωνική απελευθέρωση.

Ωστόσο, από αναρχική σκοπιά δεν μπορούμε να ταυτιστούμε με την τροτσκιστική θέση για τον ρόλο του εργατικού επαναστατικού κόμματος ως κεντρικό φορέα των αγώνων ενάντια στην καταπίεση. Οι αναρχικές θεωρίες και πρακτικές απορρίπτουν κάθε συγκεντρωτική οργάνωση της εξουσίας είτε στα πλαίσια ενός σοσιαλιστικού κράτους είτε σε μια ενιαία «επαναστατική οργάνωση», υποστηρίζοντας ότι η απελευθέρωση οικοδομείται οριζόντια και εξισωτικά, μέσα από άμεσες, αδιαμεσολάβητες και αυτοοργανωμένες διαδικασίες.

Οι αγώνες ενάντια σε κάθε εξουσία και κάθε μορφή κυριαρχίας και αυταρχισμού, οι αγώνες για ελευθερία, ισότητα και αξιοπρέπεια όλων των καταπιεσμένων είναι αδιαχώριστοι και ισότιμοι, χωρίς προσδοκία ότι η απελευθέρωση θα καθοριστεί ή θα υπαγορευτεί a priori από οποιαδήποτε κομματική πρωτοπορία ή «κεντρική» πολιτική οργάνωση.

Η πολιτική καθοδήγηση ή η ταξική θέση δεν συνεπάγονται απαραίτητα ταξική συνείδηση, ούτε οδηγούν αυτόματα στην συμμετοχή και πυροδότηση κοινωνικών αγώνων. Η σύγκρουση των συμφερόντων μας με τα συμφέροντα των καταπιεστών μας, συχνά οδηγεί σε εθελοδουλία, υποταγή, ατομισμό και ιδιώτευση. Η κοινωνική επανάσταση δεν αφορά μόνο την εργασία και την οργάνωση της παραγωγής, αφορά εξίσου όλες τις σχέσεις κυριαρχίας, ανισότητας και ελέγχου, αφορά όλες τις πλευρές της ανθρώπινης ζωής και της κοινωνικής συνύπαρξης. 

Με αυτά κατά νου, θεωρώ ότι το κείμενο είναι μια σημαντική θεωρητική κατάθεση, ένα χρήσιμο εργαλείο για την ανάπτυξη μιας επαναστατικής στρατηγικής υπέρ της απελευθέρωσης των τρανς γυναικών και ανδρών, εφόσον αξιοποιηθεί με κριτικό πνεύμα σαν εργαλείο ανοιχτού διαλόγου και συνδυαστεί με οριζόντιες πρακτικές αγώνα και κοινωνικές δομές αυτοοργάνωσης, αμοιβαίας φροντίδας και αλληλοβοήθειας.

Μετάφραση / Εισαγωγή: Τάσος Σαγρής (Κενό Δίκτυο)

Τρανς Απελευθέρωση – Η προδοσία των Φιλελεύθερων και οι Μαρξιστικές απαντήσεις

Με την επιστροφή του στην εξουσία, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχασε χρόνο για να εξαπολύσει έναν καταιγισμό μέτρων ενάντια στις τρανς. Αυτό κλιμακώνει μια τάση που παρατηρείται σε όλο τον κόσμο. Αντιδραστικοί κάθε απόχρωσης επισημαίνουν τα εξαιρετικά περιορισμένα και κατεκτημένα με αγώνες δεκαετιών δικαιώματα των τρανς ανθρώπων ως απόδειξη του ηθικού και κοινωνικού εκφυλισμού της Δύσης. Περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ομάδα, τα τρανς άτομα έχουν νιώσει τη δεξιά στροφή των πολιτικών τάσεων. Κόμματα και δημόσια πρόσωπα που μέχρι πρόσφατα είχαν μια φιλελεύθερη στάση στο ζήτημα των τρανς, προσπαθούν τώρα μανιωδώς να αποστασιοποιηθούν. Ξεκίνησαν αποφεύγοντας το ζήτημα. Αλλά πολύ γρήγορα, οι φιλελεύθεροι του χθες ενώνονται με τη χορωδία της αντίδρασης, κατανοώντας ότι οι καριέρες τους στο κατεστημένο εξαρτώνται από αυτό.

Γιατί το τρανς κίνημα αποτελεί βασικό στόχο για την αντίδραση; Ενώ το ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα βιώνει τη μεταστροφή της κοινής γνώμης, γενικά αδυνατεί να εξηγήσει τους λόγους αυτής της αλλαγής. Ως αποτέλεσμα, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει μια συνεκτική προοπτική για το πώς να αντιπαλέψει κανείς αυτό το εχθρικό περιβάλλον. Το τρανς κίνημα βρίσκεται ολοένα και πιο απομονωμένο και πολιτικά αποπροσανατολισμένο, αβέβαιο για το τι πρέπει να κάνει ή ποιον να εμπιστευθεί.

Το μαρξιστικό κίνημα μέχρι στιγμής δεν έχει καταφέρει να καλύψει αυτό το κενό. Πολλοί αυτοαποκαλούμενοι Μαρξιστές υιοθετούν ανοιχτά αντιδραστικές, αντι-τρανς θέσεις, χρησιμοποιώντας αναλυτικές μεθόδους πιο συγγενείς με εκείνες της Καθολικής Εκκλησίας παρά με οποιονδήποτε σοβαρό μαρξιστή θεωρητικό. Πολλά μαρξιστικά κόμματα απλώς σιωπούν πάνω στο ζήτημα. Εκείνα που δεν σιωπούν και έχουν καταδικάσει τις επιθέσεις ενάντια στα τρανς άτομα δεν έχουν συνεισφέρει σοβαρές απαντήσεις ή προοπτικές. Γενικά, απλώς προσθέτουν στοιχεία μαρξιστικής φρασεολογίας και ανάλυσης πάνω σε ένα θεμελιωδώς φιλελεύθερο πρόγραμμα.

Το παρόν άρθρο αποτελεί μια συμβολή προς την κάλυψη αυτού του κενού. Καταρχάς, παρέχει μια υλιστική εξήγηση για τους τρέχοντες πολιτισμικούς πολέμους, εξηγώντας γιατί λαμβάνουν χώρα τώρα και γιατί δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με φιλελεύθερα, ρεφορμιστικά μέσα. Δεύτερον, συνεισφέρει μια βασική μαρξιστική κατανόηση του τρανς ζητήματος, αντιπαραθέτοντάς την τόσο στον αντιδραστικό εμπειρισμό του αντι-τρανς λόγου όσο και στον φιλελεύθερο ιδεαλισμό του κυρίαρχου κινήματος για την υποστήριξη των τρανς. Από αυτούς τους δύο πυλώνες θα αρχίσουμε να οικοδομούμε τον σκελετό ενός εργατικού προγράμματος για την απελευθέρωση των τρανς, εφαρμοσμένου στο πλαίσιο της αυξανόμενης συντηρητικής αντίδρασης και της φιλελεύθερης προδοσίας.

Μέρος Πρώτο: Ο Σταδιακός Μετασχηματισμός και οι Τάσεις της Ιστορίας

Τις τελευταίες δεκαετίες, η κυρίαρχη άποψη στο LGBTQ+  κίνημα ήταν ότι η ιστορία έχει τις ανόδους και τις καθόδους της αλλά, σύμφωνα με τα λόγια του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ Τζούνιορ «το τόξο του ηθικού σύμπαντος είναι μακρύ, αλλά γέρνει προς τη δικαιοσύνη». Οι ομοφυλόφιλοι και οι λεσβίες αντιμετώπισαν έντονες περιόδους ηθικού πανικού τη δεκαετία του 1950 και στα τέλη της δεκαετίας του 1970, αλλά τελικά η στάση της κοινωνίας και οι πολιτικές αποφάσεις φιλελευθεροποιήθηκαν. Τώρα, σε πολλές κοινωνίες αυτά τα άτομα αποτελούν μέρος του κυρίαρχου ρεύματος και γίνονται αποδεκτά σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα. Η ιδέα ήταν – και για ορισμένους εξακολουθεί να είναι – ότι το ίδιο θα συμβεί για τις τρανς γυναίκες και τρανς άνδρες: παρά την τρέχουσα οπισθοδρόμηση, αργά ή γρήγορα τα πράγματα θα διορθωθούν.

Ήδη αυτό το ρεφρέν ακούγεται άνευ νοήματος σε πολλές τρανς, οι οποίες  στρέφονται προς τα αριστερά αναζητώντας πιο ριζοσπαστικές απαντήσεις. Ακόμη και η φιλελεύθερη- αριστερή συγγραφέας Shon Faye γράφει στο ενημερωτικό βιβλίο της The Transgender Issue (Allen Lane, 2021) ότι «δεν μπορεί να υπάρξει τρανς απελευθέρωση υπό τον καπιταλισμό». Ωστόσο, αυτή η αυξημένη ριζοσπαστικότητα δεν οδηγεί απαραίτητα σε επαναστατικά συμπεράσματα. Για παράδειγμα, η Faye γράφει επίσης ότι «η μόνη ελπίδα που έχουν τα τρανς άτομα για την επίτευξη ωφέλιμων πολιτικών αλλαγών που θα θεσπιστούν στο Κοινοβούλιο είναι μέσω εσωτερικού λόμπινγκ και, τελικά, της εκλογής του Εργατικού Κόμματος». Αυτό δείχνει ότι κάποιος μπορεί γενικά να πιστεύει ότι ο καπιταλισμός είναι ασύμβατος με τα τρανς δικαιώματα, αλλά να εξακολουθεί να θεωρεί τη σταδιακή κοινωνική μεταρρύθμιση ως οδό προς τα εμπρός και όχι την επανάσταση.

Επομένως, δεν αρκεί οι Μαρξιστές να δηλώνουν την κοινοτοπία ότι η απελευθέρωση, για παράδειγμα, των τρανς ή των cis γυναικών είναι ασύμβατη με τον καπιταλισμό. Είναι αναγκαίο να δείξουν γιατί οι επαναστατικές μέθοδοι της εργατικής τάξης είναι απαραίτητες για την επίτευξη της απελευθέρωσης, σε αντίθεση με τα φιλελεύθερα μεταρρυθμιστικά μέσα. Για να το κάνουμε αυτό πρέπει να αντιμετωπίσουμε την βασική αυταπάτη ότι η πρόοδος για τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα ήταν δυνατή στο παρελθόν και θα είναι σίγουρα δυνατή ξανά στο μέλλον. Θα το κάνουμε δείχνοντας τις συγκεκριμένες συνθήκες που έκαναν αυτές τις μεταρρυθμίσεις δυνατές εξαρχής, πώς αυτές οι συνθήκες εξαφανίζονται με ταχύ ρυθμό και γιατί είναι αυτοκτονικό να πιστεύουμε ότι θα επιστρέψουν.

Από την Συντηρητική Αντίδραση στον Φιλελευθερισμό

Για να κατανοήσουμε πώς η κατάσταση των σεξουαλικά καταπιεσμένων ομάδων εξελίχθηκε με την πάροδο του χρόνου, είναι απαραίτητο να πάμε πέρα από τις ιδέες και τις στάσεις που υπάρχουν στα μυαλά των ατόμων. Ο Μαρξ εξέφρασε κάποτε την διάσημη θέση ότι «οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης είναι σε κάθε εποχή οι κυρίαρχες ιδέες: δηλαδή, η τάξη που είναι η κυρίαρχη υλική δύναμη της κοινωνίας είναι ταυτόχρονα και η κυρίαρχη πνευματική της δύναμη» («Θέσεις για τον Φόιερμπαχ», 1845). Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η αμερικανική καπιταλιστική τάξη είναι η τάξη που κυριάρχησε στον κόσμο οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά. Εξαιτίας αυτού, οι κυρίαρχες ιδέες για τη σεξουαλικότητα εξελίχθηκαν παράλληλα με τα συμφέροντα και τους στόχους του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.

Την εποχή έντασης του Ψυχρού Πολέμου, όταν η καπιταλιστική κυριαρχία απειλούνταν, η προτεραιότητα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού ήταν να διασφαλίσει την εσωτερική σταθερότητα απέναντι σε έναν εξωτερικό εχθρό. Δεν είναι τυχαίο ότι το «Lavender Scare» στη δεκαετία του 1950 — ο ηθικός πανικός για τους γκέι στην κυβέρνηση των ΗΠΑ — ήταν άρρηκτα συνδεδεμένος με τις αντι-κομμουνιστικές διώξεις του ΜακΚάρθι. Ούτε είναι σύμπτωση ότι η σταυροφορία της Anita Bryant ενάντια στην ομοφυλοφιλία στα τέλη της δεκαετίας του 1970 συνέπεσε με την ανάγκη των ΗΠΑ να ανακάμψουν από τις πολιτικές και στρατιωτικές ήττες που υπέστησαν τη δεκαετία του ’60 και του ’70.

Κατά κανόνα, δεν υπάρχει πιο ισχυρό όπλο για να συντρίψει κανείς την αριστερά και να ενώσει μια χώρα σε αντιδραστικούς σκοπούς από το να βασιστεί στις πιο συντηρητικές κοινωνικές προκαταλήψεις σχετικά με τη σεξουαλικότητα και την οικογένεια. Πολλοί μαχητικοί εργάτες-ακτιβιστές, έτοιμοι να υποστούν ξυλοδαρμούς και φυλάκιση για τις πεποιθήσεις τους, καταρρέουν με την παραμικρή υπόνοια ότι συνδέονται με σεξουαλικές «παρεκκλίσεις». Οι άρχουσες τάξεις των ΗΠΑ έχουν μακρά ιστορία χρήσης ηθικών πανικών γύρω από τη σεξουαλική παρέκκλιση ως εργαλείο κοινωνικού ελέγχου.

Παρόλα αυτά, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, οι ΗΠΑ δεν είχαν πλέον έναν ισχυρό εξωτερικό εχθρό για να κινητοποιηθούν εναντίον του. Αντιθέτως, στόχος τους ήταν να επεκτείνουν την οικονομική και κοινωνική επιρροή τους σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Σε αυτό το πλαίσιο, οι οικουμενικές αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν τα τέλεια ιδεολογικά εργαλεία για να δικαιολογήσουν την αμερικανική παρέμβαση και κυριαρχία. Επιπλέον, με την ταξική πάλη σε ύφεση και χωρίς σοβαρούς γεωπολιτικούς αντιπάλους, η αμερικανική άρχουσα τάξη μπορούσε να επιτρέψει πιο χαλαρούς κοινωνικούς κανόνες στο εσωτερικό και να απελευθερώσει τα άγρια και κερδοφόρα πνεύματα του καταναλωτικού ατομικισμού.

Ωστόσο, παρά όλους τους λόγους περί διαφωτισμού και ελευθερίας τη δεκαετία του 1990, η φιλελευθεροποίηση της ομοφυλοφιλίας, και ειδικότερα το δικαίωμα στον γάμο, εξακολουθούσε να θεωρείται ταμπού από το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού κατεστημένου των ΗΠΑ. Μόνο μετά την οικονομική κρίση του 2008, όταν πρόεδρος ήταν ο Ομπάμα, νομιμοποιήθηκε ο γάμος μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου. Τότε η άρχουσα τάξη χρειαζόταν να υποβιβάσει τις συνθήκες της εργατικής τάξης ενώ διατηρούσε την κοινωνική ειρήνη μέσω ενός αρώματος προοδευτισμού. Οι μεταρρυθμίσεις σε κοινωνικά ζητήματα όπως ο γάμος ήταν ιδανικές, αφού δεν κόστιζαν τίποτα οικονομικά και ήταν φυσικές προεκτάσεις των φιλελεύθερων αρχών της ανεκτικότητας και της ελεύθερης ατομικής επιλογής. Παραδόξως, ήταν μόνο εξαιτίας της κυριολεκτικής χρεοκοπίας της φιλελεύθερης παγκόσμιας τάξης που η καπιταλιστική τάξη μπόρεσε να προχωρήσει τόσο πολύ προς τη σεξουαλική φιλελευθεροποίηση.

Παρόμοιες μεταρρυθμίσεις έγιναν σε όλο τον δυτικό κόσμο κατά την ίδια περίοδο, για παράδειγμα στη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Βρετανία. Καθώς ο οικονομικός στυλοβάτης της δυτικής κυριαρχίας διαβρωνόταν και οι ιμπεριαλιστικές άρχουσες τάξεις επιτίθονταν στις υλικές συνθήκες διαβίωσης, αυτές βασίζονταν όλο και περισσότερο στις φιλελεύθερες ιδέες για να αντισταθμίσουν την παρακμάζουσα ισχύ τους. Γι’ αυτό ο υποστηρικτικός λόγος προς τα LGBTQ+ άτομα έγινε κυρίαρχος στην πολιτισμική και πολιτική σφαίρα των περισσότερων δυτικών χωρών: τηλεοπτικές σειρές είχαν γκέι πρωταγωνιστές και έγινε κανόνας για εταιρείες, πολιτικούς και αστυνομικούς να παρελαύνουν στα Pride φεστιβάλ. Πέρα από το ότι παρείχε ένα υποκριτικό επίχρισμα προοδευτικότητας, μια τέτοια φιλελεύθερη στάση προσέφερε και ένα βολικό ρόπαλο για να χτυπηθούν εργάτες, μετανάστες και χώρες του Τρίτου Κόσμου· κάθε μορφή αντίστασης στο φιλελεύθερο status quo μπορούσε εύκολα να αντιμετωπιστεί με κατηγορίες περί οπισθοδρόμησης και σωβινισμού.

Έτσι, ενώ η κοινωνική φιλελευθεροποίηση είναι ασφαλώς προοδευτική, οι υποκείμενοι οικονομικοί λόγοι για τους οποίους συνέβη στις αρχές του 21ου αιώνα ριζώνουν σε οπισθοδρομικές οικονομικές συνθήκες και αντιδραστικά ταξικά συμφέροντα. Αυτό δεν αναιρεί τους μακρούς και επίπονους αγώνες που έδωσαν γενιές ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβιστών. Αντίθετα, εξηγεί γιατί κατάφεραν να επιτύχουν στον βαθμό που το έκαναν και γιατί το κίνημα έγινε λιγότερο ριζοσπαστικό και ολοένα πιο συμβατό με τον εταιρικό καπιταλισμό.

Το Ζήτημα των Τρανς και η Παρακμή της Ηγεμονίας των ΗΠΑ

Συνολικά, οι συνθήκες για τις τρανς γυναίκες και τους τρανς άνδρες ακολούθησαν την ίδια γενική πορεία όπως για τους γκέι και τις λεσβίες, αλλά με μια σημαντική καθυστέρηση. Τα τρανς δικαιώματα και η δημόσια επίγνωση του ζητήματος μόλις άρχιζαν να κάνουν τα πρώτα βήματα προς το mainstream τη στιγμή που η δεξιά λαϊκιστική αντίδραση άρχισε να αποκτά νέα δυναμική. Το 2014 το περιοδικό Time παρουσίασε στο εξώφυλλό του τη τρανς ηθοποιό Laverne Cox με τον τίτλο «Το σημείο καμπής για τα τρανς άτομα— το επόμενο σύνορο των πολιτικών δικαιωμάτων της Αμερικής». Ένα χρόνο αργότερα, ο Donald Trump ανακοίνωσε την πρώτη του υποψηφιότητα για την προεδρία.

Όπως αποδείχθηκε, το τρανς ζήτημα δεν ήταν απλώς το επόμενο σύνορο του αμερικανικού φιλελευθερισμού, αλλά στην πραγματικότητα το τελευταίο του σύνορο. Ήταν το ύστατο σημείο που μπορούσε να σπρώξει τη σεξουαλική απελευθέρωση πριν συναντήσει ένα αξεπέραστο όριο. Οι φιλελεύθεροι είχαν προχωρήσει τόσο μακριά στα ΛΟΑΤΚΙ+ ζητήματα και σε άλλα κοινωνικά θέματα προκειμένου να αντισταθμίσουν τη φθίνουσα κοινωνική τους επιρροή. Αλλά όσο εκείνοι πήγαιναν ολοένα και πιο πέρα, η αντίδραση στον φιλελευθερισμό γινόταν όλο και πιο ισχυρή. Οι συντηρητικές κοινωνικές δυνάμεις αντιλαμβάνονται αυτήν την αυξανόμενη αδυναμία και χρησιμοποιούν το τρανς ζήτημα ως πολιτικό πολιορκητικό κριό ενάντια στο φιλελεύθερο κατεστημένο των προηγούμενων δεκαετιών.

Από τη μία πλευρά, το τρανς ζήτημα ενσαρκώνει τα όρια του φιλελεύθερου ρεφορμισμού πάνω στα ζητήματα της σεξουαλικότητας. Η έννοια της ελεύθερης επιλογής και της ανοχής προσκρούει στα οικονομικά και κοινωνικά όρια του καπιταλισμού. Η έλλειψη υλικών πόρων και τα εμπεδωμένα συντηρητικά συμφέροντα καθιστούν τελικά αδύνατη την υπέρβαση μιας κοινωνικής οργάνωσης που βασίζεται στην μονογαμική ετεροφυλοφιλική οικογένεια— ένα ζήτημα που θα εξετάσουμε πιο αναλυτικά παρακάτω.

Αλλά την ίδια στιγμή, το τρανς ζήτημα σήμερα ενσαρκώνει επίσης τα όρια της φιλελεύθερης παγκόσμιας τάξης που οι Ηνωμένες Πολιτείες οικοδόμησαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου οι οικονομικοί και κοινωνικοί πυλώνες αυτής της τάξης συγκρούονται με τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης που τους δημιούργησε. Όλο και περισσότερο, ο φιλελευθερισμός έχει γίνει ένα περιττό εμπόδιο στην προσπάθεια να αποκατασταθεί η κυρίαρχη θέση των ΗΠΑ στον κόσμο. Αν το τρανς ζήτημα αποτελεί τέτοιο σημείο ανάφλεξης στους πολιτισμικούς πολέμους, είναι επειδή βρίσκεται στο όριο ανάμεσα στη φιλελεύθερη τάξη της αμερικανικής ιμπεριαλιστικής ηγεμονίας και την αναδυόμενη τάξη της συντηρητικής αντίδρασης που γεννιέται από την παρακμή του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.

Όσον αφορά τα ευρύτερα τμήματα της εργατικής τάξης, ο φιλελευθερισμός έχει πλέον μετατραπεί στο σύμβολο όλων των πραγμάτων που απεχθάνονται οι εργάτες στο κατεστημένο. Για δεκαετίες τους έλεγαν να καταπίνουν τις οικονομικές επιθέσεις και την αποσύνθεση του κοινωνικού ιστού στο όνομα κενών ιδανικών. Τώρα είναι εύκολο για τη δεξιά να εκμεταλλευτεί αυτή τη δυσαρέσκεια για να καλλιεργήσει μια γενικευμένη κοινωνική οπισθοδρόμηση. Οι άμεσοι στόχοι είναι οι μειονότητες, αλλά ο πραγματικός σκοπός είναι να τεθεί ο δυτικός ιμπεριαλισμός σε μια πιο επιθετική πορεία ενάντια στα συμφέροντα της εργατικής τάξης στο εσωτερικό και στους ανταγωνιστές στο εξωτερικό. Με δεδομένο ότι τόσο η άρχουσα τάξη όσο και η εργατική τάξη απομακρύνονται από το καθεστώς των προηγούμενων δεκαετιών, η κοινωνική συνθήκη που επέτρεψε περιορισμένες μεταρρυθμίσεις για τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα εισέρχεται σε μια τελική κρίση. Αυτός είναι ο βασικός παράγοντας πίσω από τη λυσσαλέα σύγκρουση γύρω από το τρανς ζήτημα.

Η μόνη προοπτική για ουσιαστικά κέρδη για τις γυναίκες και τις σεξουαλικές μειονότητες θα ήταν μέσω μιας ανανεωμένης και διαρκούς περιόδου παγκόσμιας οικονομικής ευημερίας. Ωστόσο, αυτό αποκλείεται πλήρως, δεδομένου ότι οι Αμερικανοί καπιταλιστές είναι αποφασισμένοι να διατηρήσουν τον έλεγχο πάνω στον κόσμο και μπορούν να το κάνουν μόνο αυξάνοντας τον εθνικό ανταγωνισμό και γενικά υποβαθμίζοντας το βιοτικό επίπεδο (βλ. «The Breakdown of U.S. Hegemony & the Struggle for Workers Power», Spartacist No. 68, September 2023). Τελικά, είναι οι οικονομικές πραγματικότητες ενός κόσμου που κυβερνάται από τον ιμπεριαλισμό που αποκλείουν σοβαρά κέρδη για οποιαδήποτε καταπιεσμένη ομάδα, πόσο μάλλον μια βαθμιαία και ρεφορμιστική πορεία για την απελευθέρωση των τρανς.

Μέρος Δεύτερο: Ξεδιαλύνοντας το Φύλο

Η Σύγκρουση πίσω από τους Πολέμους των Φύλων**

Μεγάλο μέρος της συζήτησης που αφορά το ζήτημα των τρανς περιστρέφεται γύρω από ορισμούς. Πριν καταδυθούμε σε αυτά τα ταραγμένα νερά, είναι σημαντικό να εξετάσουμε τα πολιτικά ζητήματα που βρίσκονται πίσω από τις μάχες για το κοινωνικό φύλο, το βιολογικό φύλο και τη βιολογία. Μεγάλο μέρος της σχετικής βιβλιογραφίας ξεκινά με ορισμούς ως βάση για την ανάπτυξη μιας συγκεκριμένης πολιτικής οπτικής. Αν και αυτό φαίνεται λογικό εκ πρώτης όψεως, στην πραγματικότητα καλύπτει τη συζήτηση με μια ψευδή αίσθηση αντικειμενικότητας. Πίσω από τη σύγκρουση των ορισμών βρίσκεται μια σύγκρουση συμφερόντων. Έτσι, πριν παρουσιάσουμε τις δικές μας απαντήσεις και ορισμούς, θα εντοπίσουμε τους πολιτικούς στόχους του τρανς και του αντι-τρανς κινήματος, καθώς και τη δική μας κομμουνιστική κοσμοθεωρία.

Όπως υποδηλώνουν οι λέξεις «τρανσέξουαλ» και «τρανσφοβικό», τα τρανς άτομα είναι άτομα που επιθυμούν να αναγνωρίζονται κοινωνικά ως ένα φύλο διαφορετικό από εκείνο στο οποίο είχαν έως τώρα κοινωνικοποιηθεί. Ως εκ τούτου, το τρανς κίνημα ως πολιτικό κίνημα επιδιώκει να καταστήσει δυνατές και κοινωνικά αποδεκτές τέτοιες μεταβάσεις για τα άτομα. Ο τρόπος με τον οποίο ερμηνεύει τον κόσμο και τα επιχειρήματα που αναπτύσσει προκύπτουν όλα από αυτόν τον πολιτικό στόχο.

Όσοι αποτελούν το αντι-τρανς κίνημα —είτε πρόκειται για TERFs (ριζοσπάστριες φεμινίστριες που αποκλείουν τις τρανς), είτε θρησκευόμενες ομάδες, είτε αρσενικούς σωβινιστές, είτε ακόμη και ψευδο-μαρξιστές— αν και διαφέρουν μεταξύ τους, ενώνονται στη μάχη ενάντια στην κοινωνική αποδοχή των τρανς ατόμων. Φυσικά, αυτές οι διαφορετικές κατευθύνσεις έχουν διακριτά και συχνά αντιθετικά συμφέροντα. Ωστόσο, συγκλίνουν στην επιθυμία να καταστήσουν πιο δύσκολη ή αδύνατη την κοινωνική αποδοχή των τρανς ατόμων ως το φύλο με το οποίο τα ίδια τα άτομα ταυτίζονται. Οι διάφορες θεωρίες και τα επιχειρήματα που αναπτύσσουν αποσκοπούν όλα στην επίτευξη αυτού του πολιτικού σκοπού.

Όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε, ακόμη και αν μεγάλο μέρος της αντιπαράθεσης γύρω από το τρανς ζήτημα εστιάζει στο βιολογικό φύλο έναντι του κοινωνικού φύλου, στον ορισμό της γυναικείας ταυτότητας κ.ο.κ., αυτό δεν αποτελεί την ουσία του ζητήματος. Το ζήτημα είναι απλώς αν είναι κοινωνικά επιθυμητό και επιτρεπτό τα άτομα να μπορούν να μεταβαίνουν από το ένα φύλο στο άλλο. Όλες οι δημόσιες συγκρούσεις που αφορούν τις έννοιες περιστρέφονται στην πραγματικότητα γύρω από αυτό το θεμελιώδες ερώτημα.

Ως κομμουνιστές, ο πολιτικός μας στόχος είναι να επιτύχουμε μια πλήρως εξισωτική κοινωνία αφθονίας, απαλλαγμένη από τάξεις και κάθε άλλη μορφή καταπίεσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκαλούνται από τον έμφυλο καταμερισμό της κοινωνίας. Έτσι, οι στόχοι μας είναι συμβατοί και αλληλεπικαλύπτονται με αυτούς του τρανς κινήματος. Υποστηρίζουμε ξεκάθαρα ότι ναι, τα άτομα θα πρέπει να επιτρέπεται να μεταβαίνουν σε άλλο φύλο και γενικά να κάνουν ό,τι επιθυμούν με το σώμα τους. Υποστηρίζουμε επίσης ότι η κοινωνία θα πρέπει να διευκολύνει αυτή τη διαδικασία μετάβασης. Αλλά πέρα από αυτό, πιστεύουμε ότι ο αγώνας για σεξουαλική απελευθέρωση —συμπεριλαμβανομένης της τρανς απελευθέρωσης— αποτελεί υπόθεση που όχι μόνο συμβαδίζει με τον αγώνα για την απελευθέρωση της εργατικής τάξης, αλλά αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των καθημερινών της αγώνων στη σημερινή κοινωνία. Με άλλα λόγια, το καθήκον δεν είναι να περιμένουμε το κομμουνιστικό μέλλον, αλλά να αγωνιστούμε σήμερα για την προώθηση αυτού του σκοπού.

Εκεί που διαφοροποιούμαστε ως κομμουνιστές είναι στο ότι αντιλαμβανόμαστε τον αγώνα για την τρανς απελευθέρωση ως μέρος ενός ευρύτερου αγώνα για την απελευθέρωση της εργατικής τάξης. Καθοριστικά, διαφοροποιούμαστε επίσης από το τρανς κίνημα στα μέσα και στις μεθόδους μέσω των οποίων επιδιώκουμε την επίτευξη των πολιτικών μας στόχων. Στον αγώνα μας, καθοδηγούμαστε από τη διδασκαλία του επιστημονικού σοσιαλισμού, γνωστή και ως Μαρξισμός.

Βιολογία και Κοινωνία

Μεγάλο μέρος του λόγου ενάντια στην κοινωνική αποδοχή και ένταξη των τρανς ατόμων περιστρέφεται γύρω από τη βιολογία. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι υπάρχει μια αδιαμφισβήτητη βιολογική διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών και ότι το να υποστηρίζει κανείς πως μια τρανς γυναίκα είναι γυναίκα συνιστά απόρριψη της βασικής επιστήμης. Αυτό οδηγεί στην ερώτηση που πάντα θέτουν κακόβουλοι παρουσιαστές talk show ή προκλητικοί YouTubers: «Τι είναι γυναίκα;» Οποιαδήποτε απάντηση που δεν βασίζεται στην επαναβεβαίωση της ουσιαστικής βιολογικής διαφοράς μεταξύ ανδρών και γυναικών χλευάζεται και απορρίπτεται.

Αν και είναι αναμφισβήτητο ότι υπάρχουν θεμελιώδεις και ποιοτικές βιολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, αυτές μάς λένε ελάχιστα για το τι σημαίνει να είναι κανείς άνδρας ή γυναίκα σε μια δεδομένη κοινωνία. Είναι απλώς ψευδές να πιστεύει κανείς ότι οι κοινωνικές σχέσεις καθορίζονται από τη βιολογία. Στην πραγματικότητα, η ίδια η ανθρώπινη εξέλιξη διαψεύδει αυτόν τον μύθο και δείχνει μια διαρκή αλληλεπίδραση μεταξύ της ανάπτυξης του πολιτισμού και της τεχνικής και των αλλαγών στη φυσική ανατομία. Για παράδειγμα, η ανάπτυξη της γλώσσας και η χρήση εργαλείων οδήγησαν σε βάθος χρόνου στη διόγκωση του ανθρώπινου εγκεφάλου, δηλαδή ο πολιτισμός άλλαξε τη βιολογία. Αυτό δείχνει ότι η βιολογία δεν αποτελεί τον αποφασιστικό παράγοντα για την κατανόηση των ανθρώπινων κοινωνικών σχέσεων.

Με τον ίδιο τρόπο, οι βιολογικές διαφορές μεταξύ των φύλων, ούτε είναι ανεξάρτητες από τις κοινωνικές σχέσεις, ούτε υπαγορεύουν τις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η ικανότητα ένας άνθρωπος να κυοφορεί έχει σημασία σε όλους τους πολιτισμούς, αλλά το τι σημαίνει συγκεκριμένα να είναι κάποια «γυναίκα» αλλάζει δραστικά μεταξύ πολιτισμών και εποχών. Η επαναβεβαίωση των βιολογικών χαρακτηριστικών ενός ανθρώπου θηλυκού φύλου δεν λέει τίποτα για το τι σημαίνει κάποια να είναι γυναίκα σε μια σύγχρονη δυτική κοινωνία ή γυναίκα σε ένα παραδοσιακό χωριό στην Υποσαχάρια Αφρική. Γι’ αυτό είναι παραπλανητικό και αντιπαραγωγικό στις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες να εστιάζουμε τη συζήτηση για το τρανς ζήτημα στις ανατομικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Η δόλια ερώτηση «τι είναι γυναίκα;» επιχειρεί να συγχωνεύσει τη βιολογική και την κοινωνική σημασία του να είναι κανείς γυναίκα. Για να απαντήσει κανείς, πρέπει να ξεμπλέξει τα δύο ζητήματα. Μερικές φορές οι δημαγωγοί καθιστούν αυτό αδύνατο. Όμως πολύ συχνά είναι και οι ίδιες οι φιλικές προς τα τρανς άτομα φωνές που συμβάλλουν στη σύγχυση του ζητήματος.

Φάσμα και Διχοτομία

Σε απάντηση προς την κοινωνία γενικότερα και τους αντι-τρανς ιδεολόγους που επιμένουν στο γεγονός ότι υπάρχουν θεμελιώδεις βιολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, πολλοί τρανς διανοούμενοι έχουν εσφαλμένα επιτεθεί στην ίδια την ιδέα ότι υπάρχει μια διχοτομία μεταξύ της ανδρικής και γυναικείας βιολογίας. Οι περισσότεροι δεν αρνούνται ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, αλλά επιμένουν ότι αυτές οι διαφορές δεν είναι μονοδιάστατες αλλά βρίσκονται σε ένα φάσμα και ότι το δυαδικό φύλο αποτελεί καθαρή επινόηση. Για να στηρίξουν αυτό το επιχείρημα, επισημαίνουν τον μεγάλο βαθμό ποικιλίας στα σωματικά χαρακτηριστικά του κάθε φύλου και το γεγονός ότι ορισμένα ίντερσεξ άτομα δεν είναι δυνατό να προσδιοριστούν με τρόπο αδιαμφισβήτητο ως βιολογικώς αρσενικά ή θηλυκά.

Στην εξέγερσή του απέναντι στις άκαμπτες κοινωνικές κατηγορίες, ο τρανς ακαδημαϊκός Jack Halberstam φτάνει στο σημείο να επιτεθεί στην τάση να αποδίδονται «κατηγορίες» ουσιαστικά σε οτιδήποτε στον φυσικό κόσμο:

«Η μανία για τη θεϊκή λειτουργία της ονοματοδοσίας ξεκίνησε, όχι τυχαία, με την αποικιοκρατική εξερεύνηση. Όπως γνωρίζει όποιος έχει επισκεφθεί βοτανικούς ή ζωολογικούς κήπους, η συλλογή, ταξινόμηση και ανάλυση της χλωρίδας και της πανίδας του κόσμου πορεύτηκαν χέρι-χέρι με διάφορες μορφές αποικιακής επέκτασης και επιχείρησης.»
— Trans (University of California Press, 2018)

Αν και ασφαλώς είναι αληθές ότι η επιστήμη αναπτύχθηκε παράλληλα με τον καπιταλισμό και τα πολλά του εγκλήματα, το πρόβλημα δεν είναι η «ονοματοδοσία» και η «ταξινόμηση» ή η επιστήμη εν γένει. Απλώς δεν μπορεί κανείς να κατανοήσει τον κόσμο, φυσικό ή κοινωνικό, χωρίς κατηγορίες και ονόματα. Και αν δεν μπορείς να κατανοήσεις τον κόσμο, δεν μπορείς να τον αλλάξεις.

 Κατά βάση, δεν είναι καθόλου αντιδραστικό να αναγνωρίζει κανείς ότι υπάρχουν πράγματι ένα σύνολο ποιοτικών βιολογικών διαφορών μεταξύ ανδρών και γυναικών —ή μεταξύ φυτών. Το να αποδεχτεί κανείς μια διχοτομία δεν υπονομεύει το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη ποικιλία εντός των κατηγοριών ή ότι υπάρχουν ορισμένες ιδιαίτερες περιπτώσεις που είναι δύσκολο να ταξινομηθούν. Τα πάντα στη φύση συνδυάζουν διακριτές κατηγορίες και μεταβατικές, ενδιάμεσες καταστάσεις.

Για παράδειγμα, η εξέλιξη των ειδών λαμβάνει χώρα μέσω μιας διαδικασίας κατά την οποία η συσσώρευση μικρών γενετικών διαφορών οδηγεί τελικά στην εμφάνιση ενός θεμελιωδώς διαφορετικού τύπου ζώου ή φυτού. Είναι γενικά αδύνατο να υποδειχθεί η ακριβής στιγμή κατά την οποία η ποσότητα μετατρέπεται σε ποιότητα. Όμως αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι σε κάποιο σημείο καθίσταται σαφές πως έχει λάβει χώρα μια ποιοτική αλλαγή. Όπως μπορούμε να πούμε ότι η τίγρη και το λιοντάρι είναι δύο διαφορετικά είδη, μπορούμε να πούμε ότι ο άνδρας και η γυναίκα είναι δύο διαφορετικά βιολογικά φύλα. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο λίγκας ή τα ίντερσεξ άτομα δεν υπάρχουν. Αλλά και τα δύο αποτελούν ακραίες παραλλαγές εντός μιας διχοτομίας.

Η ποικιλία και η αντίθεση συνυπάρχουν σε όλα. Το να αρνείσαι την ποικιλία σε αφήνει με μια άκαμπτη αντίληψη της πραγματικότητας, ανίκανη να παρατηρήσει την αλλαγή και τις αντιφάσεις. Το να αρνείσαι τις αντιθέσεις σε αφήνει με μια άμορφη αντίληψη της πραγματικότητας όπου όλα είναι σχετικά και υποκειμενικά.

Επιστρέφοντας στο τρανς ζήτημα, από τη μια, έχουμε τους αντι-τρανς ιδεολόγους που βλέπουν τον κόσμο μόνο μέσα από άκαμπτες βιολογικές κατηγορίες. Αυτό τους οδηγεί στο να απορρίπτουν ή να καταγγέλλουν ορισμένες αντιφατικές καταστάσεις, ιδίως εκείνες στις οποίες οι άνθρωποι δρουν συνειδητά για να αλλάξουν στοιχεία της φυσικής και χημικής τους ύπαρξης, ώστε να προσεγγίσουν τα βιολογικά χαρακτηριστικά ενός διαφορετικού φύλου. Από την άλλη, έχουμε πολλές τρανς ακτιβίστριες και τρανς ακτιβιστές που αρνούνται οποιαδήποτε ποιοτική διαφορά ανάμεσα στα φύλα, πράγμα που τους καθιστά ανίκανους να αντιμετωπίσουν με ευφυή τρόπο τις πραγματικότητες του φυσικού και κοινωνικού κόσμου.

Το τρανς κίνημα δεν έχει καμία ανάγκη να απορρίψει το δυαδικό φύλο για να προωθήσει τον σκοπό του. Το αντίθετο: μια καλύτερη επιστημονική κατανόηση των βιολογικών διαφορών μεταξύ ανδρών και γυναικών θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει κάποια ημέρα ακόμη και στην υπέρβαση των βιολογικών σεξουαλικών διαφορών συνολικά. Το εμπόδιο σε αυτήν την προοπτική και στην τρανς απελευθέρωση γενικότερα δεν βρίσκεται, ωστόσο, στους σημερινούς επιστημονικούς περιορισμούς αλλά στις καπιταλιστικές κοινωνικές σχέσεις.

Καπιταλισμός και Φύλο

Το πιο συνηθισμένο επιχείρημα όσων αντιδρούν στην απελευθέρωση των τρανς είναι ότι «ο άνδρας είναι άνδρας» και «η γυναίκα είναι γυναίκα», ότι όλοι γνωρίζουν πως αυτό είναι αλήθεια και ότι δεν μπορεί ένα άτομο να αλλάξει από το ένα στο άλλο. Για αυτούς, όποιος αμφισβητεί αυτά τα προφανή «γεγονότα» ζει σε έναν κόσμο φαντασίας. Με μια έννοια, το πιο βασικό αντεπιχείρημα σε αυτή τη συλλογιστική είναι ότι υπάρχουν πολλοί τρανς άνθρωποι που ζουν την καθημερινή τους ζωή χωρίς κανείς να αντιλαμβάνεται ή να ενδιαφέρεται ότι είναι τρανς. Στην πραγματικότητα, είναι σαφώς δυνατό να πραγματοποιηθεί κοινωνική μετάβαση από το ένα φύλο στο άλλο. Αυτό, φυσικά, δεν λύνει τη διαμάχη. Στο βάθος, το αντι- τρανς κίνημα πιστεύει ότι τέτοιες μεταβάσεις είναι επιζήμιες για την κοινωνία και ότι θα πρέπει είτε να σταματήσουν εντελώς είτε να περιοριστούν αυστηρά.

Αυτό θέτει τα ερωτήματα «Γιατί υπάρχει τόση αντίδραση και εναντίωση στη μετάβαση φύλου;» και «Γιατί το επιχείρημα ότι η μετάβαση είναι αδύνατη έχει τόσο μεγάλη απήχηση;» Για να απαντήσουμε, πρέπει να ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι οι ιδέες σχετικά με τους έμφυλους ρόλους, τη σεξουαλικότητα και τη μετάβαση φύλου δεν προκύπτουν απλώς στα μυαλά των ατόμων, αλλά αποτελούν αντανάκλαση της κοινωνίας όπως αυτή είναι σήμερα οργανωμένη.

Στο εξαιρετικό του βιβλίο Η Καταγωγή της Οικογένειας, της Ατομικής Ιδιοκτησίας και του Κράτους (1884), ο Φρίντριχ Ένγκελς εξηγεί πώς η καταπίεση των γυναικών, δηλαδή οι άνισες έμφυλες σχέσεις, ριζώνουν στην εμφάνιση της ταξικής κοινωνίας και την ανάπτυξη της πατριαρχικής οικογένειας. Από την εποχή της δουλείας έως τις σύγχρονες καπιταλιστικές κοινωνίες, αυτή η μορφή οικογένειας υπήρξε η βασική μονάδα κοινωνικής οργάνωσης.

Κάθε σύγχρονη καπιταλιστική κοινωνία είναι οργανωμένη γύρω από μια νόρμα που συνίσταται σε ένα ετεροσεξουαλικό μονογαμικό ζευγάρι που ανατρέφει παιδιά στα οποία θα κληροδοτήσει την περιουσία του (εάν διαθέτει). Στον ιδιωτικό χώρο της οικογένειας, βασικά καθήκοντα όπως η ανατροφή των παιδιών, η εκπαίδευση, η φροντίδα και η οικιακή εργασία παρέχονται, κυρίως από γυναίκες. Αυτή η οικογενειακή δομή αποτελεί θεμελιώδη θεσμό του καπιταλισμού. Ταυτόχρονα, ο σύγχρονος καπιταλισμός υπονομεύει τα θεμέλια του θεσμού παρέχοντας στις γυναίκες έναν βαθμό οικονομικής ανεξαρτησίας, αποδυναμώνοντας τον ρόλο της εκκλησίας και αναπτύσσοντας την ατομικότητα. Όμως, ενώ η νόρμα μπορεί να υπονομευθεί, συχνά σε σημαντικό βαθμό, αυτό δεν μπορεί να προσφέρει τις κοινωνικές συνθήκες που είναι αναγκαίες για να αντικατασταθεί πλήρως ο κοινωνικός ρόλος που παίζει η οικογένεια.

Με πιο απλούς όρους, η οικογένεια μπορεί να αντικατασταθεί μόνο στον βαθμό που τα καθήκοντά της αναλαμβάνονται από την κοινωνία. Όση περισσότερη κοινωνικοποιημένη υγεία και εκπαίδευση υπάρχει, τόσο λιγότερο αυτά τα βάρη πέφτουν στην οικογένεια. Όσο περισσότερο τα άτομα είναι ελεύθερα από τον οικονομικό ανταγωνισμό και την ανάγκη, τόσο περισσότερο θα είναι ελεύθερα να συσχετίζονται και να ζουν με όποιον θέλουν και με όποιον τρόπο το θέλουν. Η ιδιαιτερότητα του ζητήματος, φυσικά, είναι ότι ο καπιταλισμός εν δυνάμει, σε πολύ βασικό, αμφισβητούμενο και πρωταρχικό βαθμό μπορεί να παρέχει τέτοιες συνθήκες. Στη σημερινή περίοδο καπιταλιστικής παρακμής όμως, με τις παραγωγικές δυνάμεις να συρρικνώνονται, βλέπουμε μια ανατροπή όσων έχουν κερδηθεί και μια ολοένα μεγαλύτερη εξάρτηση από τη βασική οικογενειακή δομή. Αυτή η πραγματικότητα βρίσκεται πίσω από την παγκόσμια κρίση στην υγεία, την εκπαίδευση και τη φροντίδα των ηλικιωμένων.

Επιπλέον, οι καπιταλιστές έχουν άμεσο συμφέρον να διατηρήσουν την παραδοσιακή ετεροσεξουαλική οικογένεια τόσο για πολιτικούς λόγους (για την ενίσχυση της κοινωνικής συμμόρφωσης) όσο και για οικονομικούς— ώστε να μεγαλώνει και να συντηρείται ένα διευρυμένο εργατικό δυναμικό. Αυτοί οι παράγοντες δείχνουν ότι η αυξανόμενη υστερία ενάντια στους διεμφυλικούς ανθρώπους είναι μόνο η αρχή ενός κύματος αντίδρασης που τελικά θα στραφεί ενάντια σε όλες τις γυναίκες και σε όλους όσους δεν συμμορφώνονται αυστηρά με τα άκαμπτα πρότυπα της μονογαμικής οικογένειας.

Στις δυτικές κοινωνίες, ο Χριστιανισμός βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της αντι- τρανς εκστρατείας. Η θρησκεία, μέσα από τους αμετάβλητους ηθικούς κώδικές της, που υπαγορεύονται από τον ίδιο τον Θεό, προσφέρει ένα δόγμα που κατοχυρώνει την ιερότητα της ατομικής ιδιοκτησίας, την υποταγή των γυναικών στους άνδρες και, φυσικά, τον συμπαγή και αδιαμφισβήτητο διαχωρισμό των δύο φύλων. Η θρησκεία ως θεσμός προσφέρει πάντα τη συνεπέστερη φωνή στην υπεράσπιση της πατριαρχικής οικογένειας και μια βάση για συντηρητικούς κοινωνικούς κανόνες και αξίες.

Ωστόσο, όπως ο καπιταλισμός διαβρώνει τα θεμέλια της ετεροσεξουαλικής οικογένειας, έτσι υπονομεύει και την επιρροή της θρησκείας. Στις περισσότερες δυτικές κοινωνίες, οι πραγματικότητες της σύγχρονης ζωής έχουν οδηγήσει την πλειονότητα στο να μην προσκολλάται σε άκαμπτες ερμηνείες των θρησκευτικών κειμένων. Ακόμη και μεταξύ θρησκευόμενων ανθρώπων έχει υπάρξει αυξανόμενη αποδοχή της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών, των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων και λεσβιών και, μέχρι πρόσφατα, των δικαιωμάτων των διεμφυλικών ατόμων.

Από μόνα τους, τα θρησκευτικά επιχειρήματα δεν έχουν υπάρξει τα πιο αποτελεσματικά όπλα στη διαμόρφωση της αντίδρασης ενάντια στις τρανς γυναίκες και τους τρανς άνδρες. Αντίθετα, εκεί όπου η παραδοσιακή συντηρητική σκέψη έχει καταφέρει να συνδεθεί με πιο σύγχρονους ιδεολογικούς χώρους είναι μέσω της υπεράσπισης της γυναικείας ταυτότητας. Με ειρωνικό τρόπο, στο ζήτημα των διεμφυλικών ατόμων, ο φεμινισμός έχει υπάρξει βοηθητικός προς τις ίδιες πατριαρχικές αξίες που επιδιώκει να αμφισβητήσει.

Γιατί υπάρχουν οι TERFs;

Στη Βρετανία, που θεωρείται από πολλούς το επίκεντρο της αντίδρασης ενάντια στα τρανς άτομα, μεγάλο μέρος του δημόσιου διαλόγου διεξάγεται ανάμεσα σε υποστηρικτές των τρανς δικαιωμάτων και φεμινίστριες που μερικές φορές θεωρούν τον εαυτό τους προοδευτικό ή ακόμη και αριστερό, δηλαδή τις λεγόμενες TERFs. Το βασικό φεμινιστικό επιχείρημα ενάντια στη διεύρυνση των δικαιωμάτων των τρανς είναι ότι αυτό γίνεται εις βάρος των κατακτημένων δικαιωμάτων των γυναικών. Υπάρχουν κάποιες φανατισμένες εκδοχές αυτού του επιχειρήματος που ουσιαστικά κατηγορούν τις τρανς γυναίκες ως αρπακτικά, σεξουαλικά αποκλίνοντα, άτομα που έχουν στόχο να «οικειοποιηθούν» τη γυναικεία ταυτότητα. Ωστόσο, οι πιο αποτελεσματικές— και πιο επικίνδυνες— εκδοχές αυτών των επιχειρημάτων διατυπώνονται από γυναίκες με φιλελεύθερη χροιά όπως η Kathleen Stock, μια ήπια ακαδημαϊκός που είναι η ίδια λεσβία.

Απέναντι σε ανθρώπους όπως η Stock, δεν αρκεί απλώς να τους φωνάζεις και να τους κατηγορείς ότι είναι προκατειλημμένες anti- trans φανατικές. Αντίθετα, για να ηττηθεί το terf- φεμινιστικό επιχείρημα ενάντια στα δικαιώματα των τρανς, είναι αναγκαίο να κατανοήσουμε τι βρίσκεται πίσω από τη σύγκρουση. Τι ώθησε γυναίκες όπως η Stock ή η J.K. Rowling να εισέλθουν στη δημόσια συζήτηση για το ζήτημα των τρανς ατόμων και κυρίως, τί ήταν αυτό που έκανε τις παρεμβάσεις τους τόσο δημοφιλείς; Η απλή απάντηση είναι ότι στηρίζονται πάνω στην καταπίεση των γυναικών. Χρησιμοποιούν το γεγονός ότι οι γυναίκες υπόκεινται σε βία, έχουν λιγότερες οικονομικές ευκαιρίες και αντιμετωπίζουν κάθε είδους σεξιστικές προκαταλήψεις για να παρουσιάσουν τις τρανς γυναίκες ως ανταγωνίστριες των γυναικείων δικαιωμάτων.

Στο φυλλάδιό του «Beyond Binaries» (Ιούλιος 2024), το Socialist Workers Party (στη Βρετανία) απορρίπτει χωρίς δεύτερη συζήτηση τα επιχειρήματα των TERFs, γράφοντας ότι «η δεξιά—και ορισμένοι σοσιαλιστές και φεμινίστριες που τους έδωσαν αριστερό άλλοθι—βάσισαν την αντίθεσή τους στη μεταρρύθμιση του GRA [Gender Recognition Act] στο ψέμα ότι οι τρανς γυναίκες αποτελούν απειλή για τα δικαιώματα των γυναικών» (η έμφαση στο πρωτότυπο). Ας είμαστε σαφείς: είναι ψευδές να αντιπαρατεθεί η υπόθεση των γυναικών με εκείνη των τρανς ανθρώπων. Τούτου λεχθέντος, το να απορρίπτεται απλώς αυτό το ζήτημα ως ψέμα δεν αποτελεί σοβαρό ή αποτελεσματικό επιχείρημα. Η αλήθεια είναι ότι, εάν το δούμε αποκλειστικά μέσω του πρίσματος της κοινωνίας όπως είναι σήμερα οργανωμένη, όπου όλοι ανταγωνίζονται για έναν περιορισμένο και όλο και πιο συρρικνωμένο όγκο πόρων, υπάρχει μια συγκεκριμένη ένταση μεταξύ της βελτίωσης των συνθηκών για τα τρανς άτομα και της βελτίωσης της ζωής των γυναικών.

Θα ασχοληθούμε με το ζήτημα του πώς μπορούν να ξεπεραστούν αυτές οι εντάσεις αργότερα στο άρθρο. Αλλά πρώτα πρέπει να επιμείνουμε στη σημασία της αναγνώρισης της πραγματικότητας αυτής της σύγκρουσης συμφερόντων. Είτε πρόκειται για το θέμα του αθλητισμού, των βραβείων, των καταφυγίων, των φυλακών, των τουαλετών ή των προγραμμάτων θετικής δράσης, το πρόβλημα των περιορισμένων οικονομικών πόρων βρίσκεται παντού. Συχνά τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα—όπως το θέμα των τρανς γυναικών στον ελίτ αθλητισμό—δεν είναι αυτά που αφορούν τους περισσότερους ανθρώπους στην καθημερινότητά τους. Ωστόσο, αυτά είναι σημαντικά συμβολικά ζητήματα που αποτελούν συμπυκνωμένες εκφράσεις πραγματικών εντάσεων, που υποβόσκουν.

Στο βάθος, το πρόβλημα είναι ότι η ενσωμάτωση των τρανς όχι μόνο επιβαρύνει περαιτέρω πόρους που ήδη είναι περιορισμένοι για τις cis (μη-trans) γυναίκες, αλλά επίσης αμφισβητεί την άκαμπτη έμφυλη διαίρεση μέσα από την οποία οργανώνεται η κοινωνία. Ενώ αυτή η διαίρεση είναι τελικά η αιτία της καταπίεσης των γυναικών, οι έμφυλα διαχωρισμένοι χώροι και τα κοινωνικά προγράμματα θεωρούνται από τις περισσότερες γυναίκες ως σημαντικά δικαιώματα που προσφέρουν έναν βαθμό προστασίας μέσα σε μια πατριαρχική και συχνά βίαιη κοινωνία. Ο δρόμος προς τα εμπρός για την αποδοχή και την ενσωμάτωση των διεμφυλικών απαιτεί να δοθούν στις διάφορες διχογνωμίες, συγκρούσεις και εντάσεις εκείνες οι κατάλληλες απαντήσεις που θα οδηγήσουν σε αυξημένα κοινωνικά οφέλη τόσο για τα τρανς άτομα γενικά όσο και για τις cis γυναίκες. Τέτοιες απαντήσεις δεν θα βρεθούν ποτέ με το να αρνούμαστε ή να υποβαθμίζουμε τη σύγκρουση συμφερόντων ή με το να υποστηρίζουμε ότι η προκατάληψη είναι ο μόνος παράγοντας που σπρώχνει γυναίκες με προοδευτικό προσανατολισμό προς μια αντι- τρανς κατεύθυνση.

Μέρος του προβλήματος είναι ότι τόσο οι TERFs όσο και οι ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβιστές βλέπουν τον κόσμο μέσα από ένα φεμινιστικό πρίσμα. Φυσικά, υπάρχει μια σαφής διαφορά ανάμεσα στον αντιδραστικό ρόλο που παίζουν οι TERFs, δουλεύοντας ενεργά για να περιοριστούν τα δικαιώματα των τρανς, και τους ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβιστές που θέλουν να βελτιώσουν τις συνθήκες για μία από τις πιο καταπιεσμένες ομάδες της κοινωνίας. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι όλο και περισσότερο παρατηρείται μια σύγκλιση μεταξύ των TERFs και ακροδεξιών πολιτικών ρευμάτων. Τούτου λεχθέντος, μέσα στη φεμινιστική τους κοσμοθεωρία, τόσο οι TERFs όσο και το mainstream του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος προσεγγίζουν το πρόβλημα της γυναικείας και της σεξουαλικής καταπίεσης με όρους που επικεντρώνονται τόσο στην ταυτότητα όσο και σε αυτό που θεωρείται δυνατό σύμφωνα με τους τρέχοντες κοινωνικούς και οικονομικούς κανόνες.

Για παράδειγμα, οι TERFs αποδίδουν τεράστια σημασία στο ποιος ανήκει ή δεν ανήκει στην κατηγορία «γυναίκα». Αυτό συμβαίνει επειδή η «γυναικεία ταυτότητα» είναι ο καθοριστικός φακός μέσω του οποίου βλέπουν όλες τις κοινωνικές σχέσεις. Το να είναι κανείς γυναίκα ή όχι καθορίζει το αν είναι καταπιεστής ή όχι, αν επιτρέπεται να παρευρεθεί σε συναντήσεις μόνο για γυναίκες και αν έχει επωφεληθεί ή όχι από το «ανδρικό προνόμιο». Μια τέτοια κατανόηση του κόσμου όχι μόνο κάνει ελάχιστα πράγματα για να βελτιώσει την κατάσταση των γυναικών, αλλά η διχαστική της λογική οδηγεί σε ολοένα αυξανόμενο κατακερματισμό και συγκρούσεις μεταξύ διαφόρων καταπιεσμένων ομάδων— ξεκινώντας από τις ίδιες τις φεμινίστριες.

Όσο για το mainstream ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα, η εστίασή του έχει στραφεί στο lobbying εταιρειών και θεσμών για να αλλάξουν τη γλώσσα που χρησιμοποιούν ώστε να γίνει πιο συμπεριληπτική προς μια ολοένα αυξανόμενη σειρά ταυτοτήτων. Αυτή η επιμονή απορρέει από τη φεμινιστική ιδέα ότι η γλώσσα και οι ιδέες, και όχι οι υλικά ριζωμένοι κοινωνικοί θεσμοί, είναι η πηγή της καταπίεσης. Αυτός ο τύπος ακτιβισμού οδηγεί σε ελάχιστες, αν όχι ανύπαρκτες, θετικές αλλαγές στη ζωή των τρανς, αλλά επιτυγχάνει στο μέγιστο να προκαλέσει κοινωνική αντίδραση. Το κλασικό παράδειγμα είναι η J.K. Rowling να χλευάζει τη χρήση της φράσης «άνθρωποι που έχουν έμμηνο ρύση».

Όταν πρόκειται για συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις, και οι δύο πλευρές της διαμάχης συνήθως βλέπουν το ζήτημα μόνο μέσω του πλαισίου του τι είναι εφικτό εντός του κυρίαρχου πολιτικού mainstream. Χωρίς την κατανόηση ότι ο ίδιος ο καπιταλισμός αφαιρεί πόρους από όλες τις καταπιεσμένες ομάδες, οι φεμινίστριες, είτε τρανς-συμπεριληπτικές είτε όχι, κατά κανόνα προτείνουν πολιτικές που θα εφαρμοσθούν εκ των πραγμάτων εις βάρος των υλικών συμφερόντων ή των ευαισθησιών μιας άλλης καταπιεσμένης ομάδας. Για παράδειγμα, η ένταξη των τρανς γυναικών στο γυναικείο σωφρονιστικό σύστημα χωρίς να αλλάξει οτιδήποτε άλλο στον βάρβαρο τρόπο με τον οποίο φυλακίζονται οι άνθρωποι είναι βέβαιο ότι θα δημιουργήσει εντάσεις και περιστατικά κοινωνικών εκρήξεων. Και πάλι, χωρίς κατανόηση της έντασης που προκαλείται από τους περιορισμένους πόρους και τις υπάρχουσες κοινωνικές σχέσεις, είναι αδύνατο να προταθούν λύσεις ικανές να οδηγήσουν στην υπέρβαση ή έστω στην ελαχιστοποίηση των συγκρούσεων μεταξύ των καταπιεσμένων ομάδων.

Το Πρόβλημα με τον Φιλελεύθερο Ιδεαλισμό

Έχουμε ήδη θίξει ορισμένα από τα προβλήματα της κυρίαρχης ιδεολογίας αυτών που υποστηρίζουν τα διεμφυλικά άτομα όσον αφορά τη βιολογία και τον φεμινισμό. Και τα δύο σχετίζονται με ένα ευρύτερο υποκείμενο ζήτημα: το κίνημα έχει ιδεαλιστικό ιδεολογικό υπόβαθρο. Με τον όρο «ιδεαλιστικό» εννοούμε μια φιλοσοφική κοσμοθεωρία που δεν αντιλαμβάνεται την καταπίεση ως θεμελιωδώς παραγώμενη από τις οικονομικές σχέσεις, αλλά από λανθασμένες αντιλήψεις που αιωρούνται στα κεφάλια των ανθρώπων.

Το Judith Butler είναι ένα από τα κορυφαία άτομα της παγκόσμιας ακαδημίας στον χώρο των gender studies και έχει ασκήσει τεράστια επιρροή στη διαμόρφωση των ιδεολογικών θεμελίων του σύγχρονου LGBTQ+ κινήματος. Σύμφωνα με το Butler:

«Η πολιτική υπόθεση ότι πρέπει να υπάρχει μια παγκόσμια βάση για τον φεμινισμό, μια βάση που πρέπει να βρεθεί σε μια ταυτότητα που υποτίθεται ότι υπάρχει διαπολιτισμικά, συχνά συνοδεύει την άποψη ότι η καταπίεση των γυναικών έχει μια ενιαία μορφή, διακριτή μέσα στη παγκόσμια ή ηγεμονική δομή της πατριαρχίας ή της ανδρικής κυριαρχίας…. Η φεμινιστική βιασύνη να θεμελιώσει μια παγκόσμια κατάσταση για την πατριαρχία ώστε να ενισχύσει την εντύπωση ότι ο φεμινισμός αντιπροσωπεύει το σύνολο των γυναικών, έχει  οδηγήσει σταδιακά προς μια κατηγοριακή ή φαντασιακή καθολικότητα της δομής της κυριαρχίας, που υποτίθεται ότι παράγει τη κοινή υποταγμένη εμπειρία των γυναικών.»

—Gender Trouble (Routledge, 1990)

Πίσω από την ορολογία, το Butler απορρίπτει την άποψη ότι η «πατριαρχία», δηλαδή η καταπίεση των γυναικών, ριζώνει σε οποιοδήποτε ενιαίο κοινωνικό θεσμό. Δηλαδή, αρνείται ότι η πατριαρχική οικογένεια είναι ο θεσμός που κατοχυρώνει και αναπαράγει τη φυλετικά έμφυλη διαίρεση της κοινωνίας. Ως αποτέλεσμα, το Judith Butler δεν επιδιώκει να πολεμήσει την έμφυλη καταπίεση μέσω της δημιουργίας κοινωνικών συνθηκών που μπορούν να αντικαταστήσουν την οικογένεια ως θεσμό, αλλά μέσω της αμφισβήτησης και της ανατροπής των υφιστάμενων κοινωνικών κανόνων:

«Ως στρατηγική για την απο-φυσικοποίηση και επανασηματοδότηση των κατηγοριών του σώματος, περιγράφω και προτείνω ένα σύνολο παρωδιακών πρακτικών, βασισμένων σε μια επιτελεστική θεωρία των έμφυλων πράξεων, που διαταράσσουν τις κατηγορίες του σώματος, του φύλου, του γένους και της σεξουαλικότητας και επιτρέπουν την υπονομευτική επανασηματοδότησή τους και τον πολλαπλασιασμό τους πέρα από το δυαδικό πλαίσιο.»

Ενώ η υπέρβαση των έμφυλων κανόνων μπορεί να είναι απελευθερωτική προοπτική για εκείνους που απορρίπτουν το φύλο τους και/ή τις κοινωνικές προσδοκίες που το συνοδεύουν, τέτοιες πράξεις δεν κάνουν απολύτως τίποτα για να αμφισβητήσουν τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία στο σύνολό της είναι οργανωμένη.

Η διαίρεση της κοινωνίας σε δύο φύλα είναι ένα κοινωνικό δεδομένο, εξίσου πραγματικό με τη βιολογική διαίρεση μεταξύ των φύλων. Δεν είναι προϊόν ιδεών, αλλά ενός ιστορικά εξελιγμένου θεσμού που διατηρείται από υλικούς περιορισμούς και ταξικά συμφέροντα της αστικής τάξης. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι πατριαρχικές σχέσεις πρέπει να είναι μόνιμες. Αλλά για να σπάσουν οι έμφυλοι κανόνες, είναι τελικά αναγκαίο να μετασχηματιστεί η κοινωνία, όχι η ταυτότητα κάποιου.

Κάποιος μπορεί να μισεί τον καπιταλισμό και να πάει να ζήσει σε μια κοινότητα στο δάσος, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι ο καπιταλισμός θα συνεχίσει να υπάρχει. Με τον ίδιο τρόπο, κάποιος μπορεί να ταυτίζεται ως μη δυαδικός, gender non-conforming ή οτιδήποτε άλλο, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι η κοινωνία (εκτός από πολύ απομονωμένους, μικροαστικούς κύκλους) θα συνεχίσει να τοποθετεί τα άτομα μέσα σε ένα έμφυλο δυαδικό σύστημα. Όσοι απορρίπτουν τέτοιους κανόνες σε προσωπική βάση περιθωριοποιούνται από την κοινωνία· δεν την αλλάζουν.

Οι «Μαρξιστές» υποστηρικτές των τρανς

Ο μαρξισμός ως επαναστατικό δόγμα αναπτύχθηκε τον 19ο αιώνα σε άμεση αντιπαράθεση με αυτό που τότε ονομαζόταν «ουτοπικός σοσιαλισμός». Οι ουτοπικοί σοσιαλιστές επινοούσαν διάφορα σχέδια υπέρβασης του καπιταλισμού μέσω της αλλαγής της συλλογικής συνείδησης ή μέσω της σύλληψης ιδανικών μικρο-κοινωνιών. Αντιθέτως, το δόγμα του επιστημονικού σοσιαλισμού που επεξεργάστηκαν οι Μαρξ και Ένγκελς εντόπισε τις δυνάμεις και τις δυναμικές μέσα στον καπιταλισμό που έχουν τη δυνατότητα να ανατρέψουν την υπάρχουσα ταξική δομή και να θέσουν τις βάσεις για την εξέλιξη προς μια εξισωτική κοινωνία. Η κινητήρια δύναμη αυτής της επανάστασης δεν ήταν ένα σύνολο ιδεών, αλλά τα συμφέροντα μιας τάξης, του προλεταριάτου.

Για οποιονδήποτε μαρξιστή αυτό είναι στοιχειώδες. Αναλόγως, πολλοί μαρξιστές ασκούν κριτική στη μεταμοντέρνα θεωρία φύλου ως ιδεαλιστική. Ωστόσο, όσοι είναι υπέρ των τρανς το κάνουν χλιαρά, ενώ ταυτόχρονα προωθούν τις ίδιες αυταπάτες που υποτίθεται ότι καταπολεμούν. Στην προσπάθειά τους να μην «αποξενωθούν» από το κίνημα, υγροποιούν το μαρξιστικό πρόγραμμα σε κοινότοπο φιλελεύθερο ιδεαλισμό. Όχι μόνο αυτό αποπροσανατολίζει τους ριζοσπαστικούς αγωνιστές για τα δικαιώματα των τρανς, αλλά καθιστά εύκολο για τους αντιδραστικούς να επιτεθούν στο κίνημα ως προϊόν καθαρού ιδεαλισμού.

Ένα σαφές παράδειγμα αυτής της συμφιλίωσης μπορεί να φανεί στο φυλλάδιο του SWP που αναφέρθηκε παραπάνω:

«Μπορούμε να κατανοήσουμε το φύλο ως έχον δύο ευρείες συνιστώσες. Πρώτον, το φύλο είναι εξωτερικό προς το άτομο. Βασίζεται σε αντιληπτούς έμφυλους ρόλους που μας αποδίδει η κοινωνία, από το πώς ενεργούμε και ντυνόμαστε έως το πως συμπεριφερόμαστε και μιλάμε. Δεύτερον, είναι επίσης μια βαθιά εσωτερική αίσθηση του εαυτού μας ή της έμφυλης ταυτότητάς μας μέσα στα άτομα, και οι άνθρωποι θα πρέπει να μπορούν να την εκφράζουν όπως επιλέγουν.»

Εδώ το SWP συγχέει τα πάντα. Από τη μία, παρουσιάζει το φύλο ως κάτι με κοινωνικό χαρακτήρα, αν και αόριστα ορισμένο. Ταυτόχρονα, παρουσιάζει το φύλο ως μια προσωπική «αίσθηση του εαυτού» ανοιχτή σε μια εντελώς ιδεαλιστική και ακόμη και θρησκευτική ερμηνεία. Και τελικά, εκφράζει την ευχή ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να μπορούν να εκφράζουν τις επιθυμίες τους όπως θέλουν.

Στον πυρήνα του, ο ορισμός του SWP συσκοτίζει το γεγονός ότι το φύλο είναι προϊόν κοινωνικών σχέσεων, όχι του ίδιου του νου. Μόνο όταν η εσωτερική επιθυμία για αλλαγή φύλου αλληλεπιδρά με άλλους ανθρώπους μπορεί να πραγματοποιηθεί στην πράξη. Επιπλέον, η βούληση κάποιου να αποκτήσει μια συγκεκριμένη ταυτότητα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα γίνει κοινωνικά αποδεκτή ως τέτοια. Αυτή άλλωστε είναι η βάση της τρανς καταπίεσης. Προφανώς αυτό είναι αυτονόητο, και οι τρανς περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο το γνωρίζουν. Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα σε ένα άτομο που «περνάει» κοινωνικά ως τρανς και σε ένα άτομο που δεν «περνάει» ή σε ένα μη δυαδικό άτομο.

Για το SWP και τους φιλελεύθερους ΛΟΑΤΚΙ+, ο ορισμός του φύλου αποκλειστικά ως προϊόν κοινωνικών σχέσεων θα θεωρούνταν πιθανότατα προσβλητικός και υποχώρηση στον αντι-τρανς λόγο. Αλλά είναι αναμφισβήτητο γεγονός ότι ο καπιταλισμός δεν θα επιτρέψει στους περισσότερους τρανς ανθρώπους να ενσωματωθούν κοινωνικά στο φύλο της επιλογής τους. Και ποτέ δεν θα καταστήσει κοινωνικά αποδεκτό να βρίσκεται κανείς εκτός του έμφυλου δυαδικού συστήματος. Η αναγνώριση αυτού δεν αποτελεί υποχώρηση προς τα δεξιά. Είναι αναγνώριση του τι έχουμε απέναντί μας. Το να ισχυρίζεται κανείς ότι η «εσωτερική αίσθηση του εαυτού» οδηγεί αυτόματα σε μια διαφορετική κοινωνική πραγματικότητα δεν τον καθιστά σύμμαχο— τον κάνει να παραπλανά τους τρανς ανθρώπους, όπως ακριβώς έκαναν οι φιλελεύθεροι για δεκαετίες.

Η απάντηση του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος στην τρανς καταπίεση ήταν να επιμείνει ότι τα άτομα πρέπει να «επιβεβαιώνουν» το φύλο. Αν και αυτό είναι σίγουρα το κοινωνικά συνειδητοποιημένο πράγμα που πρέπει να γίνεται, όχι μόνο από κομμουνιστές αλλά από όλους, είναι εντελώς αυταπάτη να πιστεύουμε ότι η «κοινωνική επιβεβαίωση» από μόνη της μπορεί να διαρρήξει τους άκαμπτους έμφυλους κανόνες της κοινωνίας. Στην πραγματικότητα, η επιβεβαίωση φύλου δεν έχει ποτέ ξεπεράσει τα στενά όρια της φιλελεύθερης διανόησης και της ΛΟΑΤΚΙ+ υποκουλτούρας—ένα γεγονός πασιφανές σήμερα.

Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία αναγνώριση αυτού του γεγονότος μεταξύ των Μαρξιστών που γράφουν για το τρανς ζήτημα. Αυτό είναι εμφανές στο «Ten Theses on the Gender Question—Revisited», όπου η συντρόφισσα Roxy Hall γράφει ότι:

«Αν και η τρανς ταυτότητα δεν είναι αφ’ εαυτής επαναστατική—το όπλο της κριτικής δεν θα αντικαταστήσει ποτέ την κριτική δια των όπλων—πρέπει να ενθαρρύνουμε τους πάντες να επαναστατήσουν με τους δικούς τους τρόπους ενάντια στις έμφυλες ιεραρχίες που μας επιβάλλονται. Δεν θα ήταν ωφέλιμο να υπάρχουν όλων των ειδών άνθρωποι που αντιστέκονται στους έμφυλους κανόνες, που σπάνε τον συμβολικό δεσμό μεταξύ των χαρακτηριστικών του φύλου και των έμφυλων ρόλων, ζώντας με τολμηρούς και ανορθόδοξους τρόπους; Σίγουρα η διαδικασία της κατάργησης του φύλου θα εμφανιστεί αρχικά ως μια έκρηξη διαφορετικών τρόπων ζωής.»

—thepartyist.com, 2 Ιουνίου 2024

Όχι, το να «ζεις με τολμηρούς και ανορθόδοξους τρόπους» δεν θα βοηθήσει καθόλου στην κατάργηση του φύλου. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Αλλάζοντας τον «τρόπο ζωής» μας, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις συντηρητικές ιδέες της κοινωνίας χωρίς να κάνουμε τίποτα για να αλλάξουμε τη δομή της. Στο πλαίσιο όπου οι συνθήκες ζωής της εργατικής τάξης δέχονται διαρκή επίθεση και όπου η τάξη αυτή εξαρτάται όλο και περισσότερο από τη δομή της οικογένειας, η ώθηση προς την υπέρβαση των κοινωνικών κανόνων ως πολιτική στρατηγική θα οδηγήσει μόνο σε συντηρητική αντίδραση. Αντί για «τολμηρούς και ανορθόδοξους τρόπους ζωής», αυτό που καθίσταται αναγκαίο είναι να δείξουμε τους συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους τα υλικά συμφέροντα της εργατικής τάξης προωθούνται μέσω της υπεράσπισης των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων των τρανς.

Μια ακόμη έκφραση των ιδεαλιστικών υποχωρήσεων που κάνουν οι Μαρξιστές γράφοντας για το τρανς ζήτημα είναι η σχεδόν καθολική αποδοχή της έννοιας ότι τα φύλα «ανατίθενται κατά τη γέννηση». Το SWP και η Roxy Hall επαναλαμβάνουν αυτόν τον ιδεαλιστικό μύθο. Αυτή η αντίληψη και πάλι υποβαθμίζει το γεγονός ότι οι έμφυλες σχέσεις είναι ένα αντικειμενικό κοινωνικό δεδομένο, όχι μια λανθασμένη ιδέα ή μια αυθαίρετη ετικέτα που αποδίδεται στα μωρά. Το φύλο που έχει κάποιος κατά τη γέννησή του δεν είναι πιο αυθαίρετο από τη φυλή, την εθνικότητα ή την τάξη του. Παρόλο που κάθε ένα από αυτά τα παραδείγματα είναι πολύ διαφορετικά, όλα είναι προϊόν των αντικειμενικών κοινωνικών σχέσεων μέσα στις οποίες κάποιος γεννιέται. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι κατηγορίες αυτές είναι αμετάβλητες διά βίου. Αλλά σημαίνει ότι η αλλαγή τους είναι μια κοινωνική διαδικασία, η οποία γενικά είναι πολύ δύσκολη.

Οι περισσότεροι Μαρξιστές και ΛΟΑΤΚΙ+ υπερασπιστές εξοργίζονται όταν οι δεξιοί συγκρίνουν την αλλαγή φύλου με την αλλαγή φυλής. Το κλασικό παράδειγμα είναι της Rachel Doležal, μιας γυναίκας που γεννήθηκε λευκή αλλά ταυτιζόταν ως μαύρη και κατείχε ηγετική θέση στην NAACP. Οι φιλελεύθεροι αντιδρούν με φρίκη στην ιδέα ότι θα μπορούσε κάποιος να επιλέξει και να επιτύχει να γίνει μαύρος στην Αμερική και κατασκευάζουν κάθε είδους περίπλοκες δικαιολογίες, γιατί η αλλαγή φυλής, σε αντίθεση με τη μετάβαση φύλου, είναι ηθικά κατακριτέα. Αυτή η αντίδραση αποκαλύπτει μια ηθικιστική προσέγγιση της φυλετικής καταπίεσης—όπως ακριβώς και η αλλαγή φύλου, δεν υπάρχει τίποτα εγγενώς λανθασμένο στο να αλλάξει κάποιος φυλή. Αλλά αυτή η αντίδραση αντανακλά επίσης μια ιδεαλιστική αντίληψη του φύλου, σύμφωνα με την οποία πιστεύεται ότι, σε αντίθεση με άλλες κοινωνικές διαιρέσεις, το φύλο είναι μοναδικά υποκείμενο στην ατομική βούληση.

Ξανά και ξανά βρίσκουμε το ίδιο μοτίβο. Το τρανς κίνημα δέχεται επίθεση από δεξιούς, μισαλλόδοξους και φεμινίστριες. Αυτές οι επιθέσεις επαναβεβαιώνουν τους άκαμπτους και αδιαπέραστους κοινωνικούς νόμους που ρυθμίζουν τις έμφυλες σχέσεις. Το κίνημα υποστήριξης των τρανς αντιδρά σε αυτές τις επιθέσεις προσπαθώντας να υπερασπιστεί το δικαίωμα και τη δυνατότητα των ατόμων να αλλάξουν φύλο. Αλλά διεξάγοντας αυτόν τον δίκαιο αγώνα, στηρίζεται σε ιδεαλιστικές θεωρίες φύλου που απλώς τροφοδοτούν την αντίδραση και ενισχύουν την απομόνωση των τρανς ατόμων.

Σε αυτό προσθέτουν μια ισχυρή δόση φιλελεύθερου ηθικισμού: πρέπει να είσαι ευγενικός, ανεκτικός, διαφωτισμένος, συνειδητοποιημένος για τα προνόμιά σου, κ.λπ., κ.λπ. Αυτή η στρατηγική είχε κάποια επιτυχία όταν προερχόταν από την ισχυρότερη αστική τάξη στον κόσμο. Αλλά τώρα που οι ΗΠΑ έχουν στραφεί απότομα ενάντια στον φιλελευθερισμό, με την Amazon, το Facebook και την J.P. Morgan να εγκαταλείπουν τα προγράμματα DEI και τον «woke καπιταλισμό», το τρανς κίνημα έχει βρεθεί να κρατάει την καυτή πατάτα και να αντιμετωπίζει την εχθρότητα όλων όσων έχουν βαρεθεί να υφίστανται κενές ηθικολογικές νουθεσίες καθώς η ζωή τους χειροτερεύει.

Ο λόγος που οι Μαρξιστές πρέπει να αποκαλύψουν την ψευδότητα των ιδεαλιστικών αντιλήψεων του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος είναι ότι αυτές καθιστούν απολύτως αδύνατη την οργάνωση μιας πραγματικής αντίστασης υπέρ των τρανς και κάθε άλλης κατηγορίας ατόμων που η σεξουαλικότητα τους δεν γίνεται κοινωνικά αποδεκτή. Το τρανς κίνημα δεν έχει την πολυτέλεια να συνεχίσει να προσκολλάται στους μύθους και τις αυταπάτες που το οδήγησαν στη εκτεθειμένη και ευάλωτη θέση όπου βρίσκεται σήμερα. Περισσότερο από ποτέ, είναι κρίσιμο να υιοθετήσει ένα επαναστατικό και υλιστικό πρόγραμμα για την τρανς απελευθέρωση.

Μέρος Τρίτο: Ένα Μαρξιστικό Πρόγραμμα για την Καταπολέμηση της Αντίδρασης

Στο άρθρο του το 1909, «Η Στάση του Εργατικού Κόμματος απέναντι στη Θρησκεία», ο Λένιν καταθέτει την εξής επιχειρηματολογία:

«Κανένα εκπαιδευτικό βιβλίο δεν μπορεί να εξαφανίσει τη θρησκεία από το μυαλό των μαζών που καταπιέζονται από τη σκληρή εργασία και που βρίσκονται στο έλεος των τυφλών καταστροφικών δυνάμεων του καπιταλισμού, μέχρι οι ίδιες οι μάζες να μάθουν να παλεύουν αυτή τη ρίζα της θρησκείας, να πολεμούν την κυριαρχία του κεφαλαίου σε όλες τις μορφές της, με ενότητα, οργάνωση, σχέδιο και συνείδηση.

«Σημαίνει αυτό ότι τα εκπαιδευτικά βιβλία κατά της θρησκείας είναι επιβλαβή ή περιττά; Όχι, τίποτα τέτοιο. Σημαίνει ότι η αθεϊστική προπαγάνδα της Σοσιαλδημοκρατίας πρέπει να υποτάσσεται στον βασικό της στόχο— την ανάπτυξη της ταξικής πάλης των εκμεταλλευόμενων μαζών ενάντια στους εκμεταλλευτές.»

Η βασική αυτή προσέγγιση μπορεί να εφαρμοστεί πλήρως και σε ερωτήματα που σχετίζονται με την καταπίεση των τρανς. Είναι απαραίτητο για τους Μαρξιστές να επιχειρηματολογούν ενάντια στις οπισθοδρομικές αντιλήψεις μέσα στην εργατική τάξη όσον αφορά τις έμφυλες σχέσεις, και όχι μόνο την καταπίεση των γυναικών. Αλλά αυτή η δουλειά πρέπει να καθοδηγείται από την ταξική πάλη και να εμπλουτίζεται από αυτήν.

Με άλλα λόγια, εμείς ως Μαρξιστές θέλουμε η διαχωριστική πολιτική γραμμή στην κοινωνία να είναι ανάμεσα σε εργάτες και καπιταλιστές, όχι ανάμεσα σε φίλο-τρανς και αντι-τρανς θέσεις, ούτε ανάμεσα σε φιλελεύθερους «woke» και οπισθοδρομικούς συντηρητικούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα θάψουμε το ζήτημα ή θα προσαρμοστούμε σε οπισθοδρομικά προκαταλήψεις, αλλά αντίθετα ότι φέρνουμε το τρανς ζήτημα στο προσκήνιο ως αναγκαιότητα για την επιδίωξη της ίδιας της απελευθέρωσης των εργατών. Η εφαρμογή αυτής της μεθόδου και η ανάπτυξη ενός προγράμματος για την απελευθέρωση των τρανς δεν είναι εύκολη υπόθεση, ειδικά σε μια περίοδο όπου το τρανς ζήτημα έχει γίνει τόσο διχαστικό. Αυτό πρέπει να γίνει με συγκεκριμένα μέτρα για κάθε χώρα και χώρο εργασίας, αλλά ως γενικά θεμέλια για ένα τέτοιο πρόγραμμα προτείνουμε τα εξής βασικά σημεία:

1) Απορρίψτε τους Φιλελεύθερους

Πρέπει να αντλήσουμε διδάγματα από την καταστροφική πορεία που οδήγησε τα τρανς άτομα στη θέση που βρίσκονται σήμερα. Το πιο σαφές και προφανές μάθημα είναι ότι οι φιλελεύθεροι είναι απόλυτα αναξιόπιστοι σύμμαχοι και δεν μπορούν με κανέναν τρόπο να θεωρηθούν άξιοι εμπιστοσύνης. Οι Δημοκρατικοί, το Βρετανικό Εργατικό Κόμμα, τα Πράσινα Κόμματα, η Die Linke: όλοι έχουν δείξει ότι όταν η πίεση γίνεται μεγάλη, αφήνουν τους καταπιεσμένους ακάλυπτους. Είναι αυτοκτονικό να περιμένουμε ότι οι φιλελεύθεροι θα πιεστούν να γίνουν πραγματικοί υπερασπιστές των ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιωμάτων. Οι καριέρες τους στο κατεστημένο και οι καπιταλιστικές τους επιθυμίες προηγούνται πάντα των δήθεν αξιών τους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει ποτέ να σχηματίσουμε κάποιο είδος αμυντικού μετώπου ή να συμμετάσχουμε σε κοινές δράσεις με φιλελεύθερους. Σε μια περίοδο δεξιάς επίθεσης κατά των δημοκρατικών δικαιωμάτων, τέτοιες συμμαχίες μπορεί να είναι αναγκαίες. Αλλά πρέπει να συνάπτονται με την κατανόηση ότι οι φιλελεύθεροι είναι άτολμοι και προδοτικοί. Τελικός σκοπός μιας τέτοιας συμμαχίας πρέπει να είναι να απομακρυνθούν οι αγωνιστές βάσης από τον φιλελευθερισμό δείχνοντας τη σωστή στρατηγική των Μαρξιστών. Δεν πρέπει να εξαλείψουμε το Μαρξιστικό πρόγραμμα ώστε να κατευνάσουμε τους φιλελεύθερους, όπως έχουν κάνει ξανά και ξανά οι Μαρξιστές που υποστηρίζουν τα τρανς άτομα.

2) Απορρίψτε τα Κενά Σύμβολα

Η απελευθέρωση των τρανς είναι μια υλική πράξη. Η πρόοδός της μπορεί να μετρηθεί από το βαθμό στον οποίο είναι εφικτό για τα άτομα να αλλάξουν φύλο και από το βαθμό στον οποίο οι έμφυλες διακρίσεις υπάρχουν στην κοινωνία. Οι ιδέες και η συνείδηση θα αλλάξουν σε άμεση αναλογία με τις αλλαγές στις κοινωνικές σχέσεις και τα θεσμικά όργανα. Δεν θα αλλάξουν μέσω μιας «woke» ιδεολογικής εκστρατείας που επιπλήττει τους ανθρώπους για το τι σκέφτονται ή πώς μιλούν. Πρέπει φυσικά να εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους και να αντιταχθούμε σθεναρά στη μισαλλοδοξία—συμπεριλαμβανομένου του εκούσιου «misgendering», δηλαδή της συνειδητής άρνησης από κάποιον χρήσης του φύλου που επιλέγει το άτομο για το εαυτό του. Αλλά αυτό δεν μπορεί να είναι το μοναδικό ή κύριο επίκεντρο του αγώνα. Αντί να στοχεύουμε στη γλώσσα και τα σύμβολα, ο αγώνας πρέπει να επικεντρωθεί στην υπεράσπιση των υλικών συνθηκών και των δικαιωμάτων των τρανς απέναντι στην τρέχουσα αντιδραστική επίθεση.

3) Καμία Υποχώρηση στην Αστική Ηθική

Δεν είναι σύμπτωση ότι η αντίδραση κατά των τρανς έχει επικεντρωθεί τόσο έντονα στο ζήτημα των τρανς παιδιών. Σύμφωνα με την παραδοσιακή ηθική, τα παιδιά είναι ασεξουαλικά όντα που δεν έχουν καμία δυνατότητα να πάρουν αποφάσεις για τη ζωή και το σώμα τους. Ως εκ τούτου, έχει εξαπολυθεί μια υστερική εκστρατεία ενάντια στους αναστολείς της ήβης και κάθε είδους φροντίδα επιβεβαίωσης φύλου για όσους έχουν νομικά χαρακτηριστεί ανήλικοι. Ως αποτέλεσμα αυτής της εκστρατείας, οι τρανς έχουν δυσφημιστεί ως σεξουαλικοί διεστραμμένοι και «groomers», ενώ οι υποστηρικτές τους στον ιατρικό χώρο έχουν κατηγορηθεί για κακοποίηση ανηλίκων, ιατρική αμέλεια και ακόμη και για «ακρωτηριασμό».

Σε απάντηση αυτών των αηδιαστικών και έντονων επιθέσεων, υπάρχει ισχυρή πίεση να συμμορφωθεί κάποιος όσο το δυνατόν περισσότερο στους παραδοσιακούς σεξουαλικούς κανόνες και αξίες. Για παράδειγμα, πολλοί που δηλώνουν ότι είναι υπέρ των τρανς παραδέχονται ότι τα παιδιά δεν πρέπει να έχουν καμία δυνατότητα να μεταβούν σε άλλο φύλο πριν από την νομική ενηλικίωση. Αυτό είναι αδιέξοδο. Τέτοιες παραχωρήσεις όχι μόνο δεν θα μειώσουν την αντίδραση, αλλά ανοίγουν επίσης την πόρτα σε περαιτέρω περιορισμούς των δικαιωμάτων των τρανς.

Οι παραχωρήσεις στη αστική ηθική θέτουν το κίνημα LGBTQ+ σε επικίνδυνη κατηφόρα. Το να παραδεχτεί με οποιονδήποτε τρόπο ότι τα άτομα δεν έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για το σώμα και τη σεξουαλικότητά τους σημαίνει ότι αφαιρείται η βάση του κινήματος. Παραδίδει την εξουσία της απόφασης στην οικογένεια, το κράτος και τη θρησκεία— στις ίδιες θεσμικές δομές που ευθύνονται για την καταπίεση των παιδιών, των γυναικών και των τρανς ανθρώπων.

4) Αναζητήστε Καταπιεσμένες Θρησκευτικές Μειονότητες

Οι καταπιεσμένες μειονότητες, ιδιαίτερα οι Μουσουλμάνοι στη Δύση, δεν είναι το πρώτο μέρος όπου οι περισσότεροι τρανς ακτιβιστές θα αναζητούσαν συμμάχους. Παρόλο που οι πιστοί Μουσουλμάνοι μπορεί να είναι πολύ συντηρητικοί σε θέματα σεξουαλικότητας, αποτελούν επίσης μία από τις πιο καταπιεσμένες και στοχοποιημένες ομάδες σε πολλές χώρες. Οι Μουσουλμάνοι, όπως και οι τρανς, βρίσκονται ολοένα και περισσότερο απομονωμένοι και στοχοποιημένοι από το κράτος. Σε αντίθεση με τους φιλελεύθερους που είναι απασχολημένοι προσπαθώντας να ενταχθούν στο νέο κοινωνικά συντηρητικό καθεστώς, στους Μουσουλμάνους συχνά απαγορεύεται αυτή η δυνατότητα.

Υπάρχει μια αντικειμενική βάση για μια συμμαχία που βασίζεται στην υπεράσπιση των βασικών δημοκρατικών δικαιωμάτων. Ωστόσο, τέτοιες συμμαχίες είναι δυνατές μόνο εάν οι αντιλήψεις που υπάρχουν στο μυαλό των ανθρώπων τίθενται σε δεύτερη μοίρα μπροστά στα κοινά συμφέροντα και των δύο ομάδων. Με τη σειρά της, η κοινή πάλη θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην αλλαγή νοοτροπίας και στις δύο πλευρές.

5) Δημιουργία Ενότητας μεταξύ Τρανς και Απελευθέρωσης των Γυναικών

Δεν υπήρξε μεγαλύτερη ζημιά στον αγώνα των τρανς από τη σύγκρουση με τον φεμινισμό. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις συντηρητικές και τομεακές απόψεις πολλών γυναικών. Αλλά έχει επίσης να κάνει με τον τρόπο που το ζήτημα των τρανς έχει προωθηθεί από το κύριο ρεύμα του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος. Στην προσπάθεια να καταρριφθεί το αυστηρό φράγμα μεταξύ των φύλων, το κίνημα έχει συχνά προσβάλει τις ευαισθησίες των γυναικών. Για παράδειγμα, είναι αφελές να ισχυρίζεται κανείς ότι η σύνδεση της γυναικείας ανατομίας και της εμμήνου ρύσης με τις γυναίκες αποκλείει εξ ορισμού τους τρανς άνδρες. Μετά από χιλιετίες κατά τις οποίες η καταπίεση των γυναικών συνδεόταν με τα σώματά τους, είναι κατανοητό ότι πολλές γυναίκες αντιδρούν αρνητικά όταν τους λένε ότι αυτή η σύνδεση δεν μπορεί πλέον να γίνεται.

Επιπλέον, η ιδέα ότι οι τρανς άνθρωποι μπορούν να ενταχθούν σε χώρους μόνο για γυναίκες χωρίς να δημιουργηθούν σοβαρές κοινωνικές εντάσεις αγνοεί το πόσο βαθιά ριζωμένη είναι η διαχωρισμένη βάση των φύλων και η καταπίεση στην κοινωνία. Δεν υπάρχει τέλεια λύση σε αυτό το πρόβλημα υπό τον καπιταλισμό. Ο αυστηρός διαχωρισμός των φύλων με βάση τη βιολογία δεν αποτελεί λύση. Είναι όχι μόνο πρακτικά ανέφικτος αλλά και επικίνδυνος και καταπιεστικός για τους τρανς ανθρώπους. Οι τρανς πρέπει να έχουν πρόσβαση στους χώρους του φύλου της επιλογής τους. Ταυτόχρονα, πρέπει να προβλέπονται μέτρα που να λαμβάνουν υπόψη τις συντηρητικές απόψεις και να μειώνουν τις συγκρούσεις αξιών.

Οι λύσεις συνήθως βρίσκονται στην αύξηση των πόρων με τρόπο που θα ωφελήσει τόσο τις τρανς όσο και τις cis γυναίκες γενικότερα. Μια προφανής λύση στη σύγκρουση σχετικά με την πρόσβαση των τρανς γυναικών σε καταφύγια γυναικών είναι να χτιστούν περισσότερα καταφύγια, να επιτρέπεται η πρόσβαση στις τρανς γυναίκες και ταυτόχρονα να προσφέρεται η επιλογή αυστηρού βιολογικού διαχωρισμού για όσες γυναίκες το επιθυμούν.

Ενώ προς το παρόν η υπεράσπιση της γυναικείας ταυτότητας είναι το κύριο όπλο που χρησιμοποιείται ενάντια στις τρανς γυναίκες, η τρέχουσα συντηρητική αντίδραση στρέφεται επίσης κατά του συνόλου των γυναικών. Οι συνθήκες των γυναικών, των LGBTQ+ ανθρώπων και των εργαζομένων είναι τελικά αλληλένδετες. Όλοι έχουν συμφέρον να ενωθούν σε κοινό αμυντικό αγώνα και, ευρύτερα, να αγωνιστούν για την απελευθέρωση των γυναικών, των τρανς και της εργατικής τάξης.

6) Η Εργατική Τάξη Είναι Η Καθοριστική Δύναμη

Η εργατική τάξη είναι η μόνη τάξη που μπορεί να υπερασπιστεί αποφασιστικά τα δικαιώματα των τρανς. Αυτό δεν συμβαίνει επειδή είναι η πιο φιλελεύθερη ομάδα της κοινωνίας—δεν είναι—αλλά επειδή έχει άμεσο ταξικό συμφέρον να ανατρέψει τον καπιταλισμό και να εδραιώσει μια κοινωνία χωρίς τάξεις που δεν θα χρειάζεται την καταπίεση βάσει φύλου.

Η βάση για μια συμμαχία τρανς και εργατικής τάξης δεν απαιτεί οι τρανς να εγκαταλείψουν τον αγώνα ενάντια στη δική τους καταπίεση. Η καταπίεση των τρανς  — όπως και η καταπίεση των ομοφυλόφιλων, των λεσβιών, των γυναικών και των φυλετικών μειονοτήτων— διαιρεί και αποδυναμώνει την εργατική τάξη. Μόνο με τον αγώνα για την απελευθέρωση κάθε καταπιεσμένης ομάδας εξίσου στην κοινωνία μπορεί να δημιουργηθεί ενότητα. Αυτό δεν είναι φιλελεύθερο «κολάζ». Η συγκολλητική ουσία που μπορεί να ενώσει αυτούς τους αγώνες είναι ο ταξικός αγώνας.

Αυτό δεν είναι μια αυτόματη διαδικασία· οι διάφοροι αγώνες πρέπει να συνενωθούν συνειδητά. Αλλά ο ταξικός αγώνας, μέσω των δικών του νόμων και της δυναμικής του, παρέχει το πεδίο για να πραγματοποιηθεί αυτή η διαδικασία. Ο κοινός αγώνας για ένα κοινό συμφέρον είναι η προϋπόθεση για την υπέρβαση της κοινωνικής οπισθοδρόμησης. Για να πραγματοποιηθούν τέτοιοι αγώνες, δεν πρέπει να τίθενται προϋποθέσεις. Για παράδειγμα, θα ήταν εντελώς αντιδραστικό να αποχωρήσει κάποιος από μια απεργία επειδή οι εργαζόμενοι εκφράζουν οπισθοδρομικές απόψεις στο ζήτημα των τρανς. Αντίθετα, πρέπει να έρχεται στο προσκήνιο, μέσα από τη διαδικασία της σύγκρουσης, το γεγονός ότι τα δικαιώματα των τρανς συνδέονται με εκείνα των εργαζομένων. Αυτό θα βοηθήσει στην αλλαγή των οπισθοδρομικών απόψεων.

Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι το κίνημα των τρανς δεν είναι ενιαίο. Παρόλο που όλοι και όλες οι τρανς είναι καταπιεσμένες και καταπιεσμένοι, δεν μοιράζονται όλοι ένα κοινό συμφέρον. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο οι τρανς ακτιβιστές και ακτιβίστριες να θέτουν πάντα τα συμφέροντα της εργατικής τάξης πάνω από όλα. Πρέπει, για παράδειγμα, να αποφεύγουν να στηρίζονται σε εταιρικές πολιτικές  ως μέσο υπεράσπισης των δικαιωμάτων τους.

Το κίνημα των τρανς θα πρέπει όσο το δυνατόν περισσότερο να συνδέει τον δικό του αγώνα με εκείνον της εργατικής τάξης. Ένα προφανές σημείο συνάντησης είναι ο αγώνας για δημόσια υγειονομική περίθαλψη, ένα καυτό ζήτημα που αφορά όλους μας. Η κρίση στην δημόσια υγειονομική περίθαλψη πηγαίνει χέρι-χέρι με τις επιθέσεις ενάντια στη φυλομετάβαση, στην ιατρική φροντίδα με αποδοχή και επιβεβαίωση φύλου αλλά και στα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών. Δεν χρειάζεται καν να συζητήσουμε πόσο ο αγώνας για καλύτερη υγειονομική περίθαλψη θα ωφελήσει τα τρανς άτομα. Το να αποτελέσει η ιατρική φροντίδα των τρανς, κεντρικό ζήτημα του αγώνα για ελεύθερη, δημόσια υγειονομική περίθαλψη όλων μας, σίγουρα μπορεί να ενδυναμώσει τους κοινούς μας αγώνες φέρνοντας χιλιάδες τρανς και τις οικογένειές τους στο ευρύτερο κοινωνικό κίνημα.

The post Τρανς Απελευθέρωση – Η προδοσία των φιλελεύθερων και μαρξιστικές απαντήσεις appeared first on Void Network.

“Statistics likes to talk about people in large numbers, because that way it can’t see their faces.”

EXCAVATOR

No one looks at an excavator and thinks:

“What a shame it’s not destroying anything right now.”

But the moment I refused to take part in a war, people suddenly appeared who were convinced I was wasting my life.

LANGUAGE

I’m tired of having to justify the fact that I was born in Ukraine and consider Russian my native language. I grew up in a Russian-speaking mining town in eastern Ukraine. It wasn’t a political statement. It was my life.

Before becoming president, Ukraine’s current president played a president in the popular Ukrainian TV series Servant of the People. The show was in Russian. If most Ukrainians had spoken Ukrainian back then, the show probably would have been in Ukrainian too. But for some reason it wasn’t. Neither were most of the films, music, books, TV programs, and everyday conversations I grew up with.

Some people see language as proof of loyalty. I see it as a tool. A hammer doesn’t become guilty because someone used it to hit another person. Language doesn’t either.

DUTY

Talk of duty begins precisely where volunteers run out.

No one asks a hammer whether it wants to drive nails or crack skulls. Its value is measured solely by its usefulness. Conversations about a man’s duty to his country often work the same way.

If I am expected to pretend to be a tool, then let me be neither a hammer nor a rifle. I’d rather be somebody’s vibrator.

UNITY

On the first day of the war, I boarded a bus from Kyiv to Lviv. Back then, every missile seemed to be flying not just toward the city, but directly at you. At least that’s how it felt.

Somewhere along the way came the news that men were no longer allowed to leave the country. A strange feeling. That morning you had still been a person. By evening, you had become a prohibited category.

Then soldiers pulled me off the bus. They forced me to sign a document stating that I was volunteering for military service. Later, friends explained that such a thing couldn’t possibly have happened. Later, women on the street politely reminded me that all men were expected to report to the draft office. Later, taxi drivers stopped asking for my destination and started asking: “The draft office?”

TV talked about national unity. In reality, the world was losing its mind faster than a morning erection appears. I’ve already used some of these stories in my fiction. The rest are still too dangerous to publish.

Everyone kept saying the war would be over in a few days. Four years have passed. No, the last missile won’t change anything. Some wars end before they begin. Others continue long after the ceasefire.

BORDERS

There it is again: another well-fed, comfortable person talking about the importance of borders. It’s strange hearing that from people who cross dozens of invisible borders every day.

The border between work and home.

The border between a friend and a lover.

The border between a child and an adult.

The border between the person you were a year ago and the person you are today.

Everything good in my life began with breaking someone’s rules. So whenever I hear that borders are sacred, I remember that love, emigration, and growing up begin with crossing them.

NATURE

I’m tired of hearing that sex between men is unnatural. That we should look to nature for guidance. Fine. Let’s take a look at what nature actually has to offer.

As a child from a broken home, it pains me to write this, but nature is not particularly sentimental. A cuckoo chick dropped into another bird’s nest throws the other chicks out to monopolize the attention of its foster parents. Nobody calls that unnatural.

I’ve been on many dates. Some of them were terrible, but none of my partners ever tried to eat me afterward, as female praying mantises and some spiders do.

Ducks evolved complex reproductive anatomy to protect themselves from gang rape.

Maybe we shouldn’t look to nature for moral guidance in every situation. Maybe we should just make love.

If morality is determined by nature, then infanticide, cannibalism, and group violence must also be considered natural.

Fortunately, people usually build ethics not on what exists in nature, but on consent, freedom, and the absence of harm. That’s why the argument that something is “unnatural” tells us nothing about whether it is good or bad.

And if my sex life is still your strongest argument against me, perhaps you’ve simply run out of arguments.

OBSERVATION

No important story in my life has ever started with:

“I followed all the instructions.”

THE FACELESS MAN

States love faces. Faces are easy to hit. Easy to photograph. Easy to paste into documents.

I met the Faceless Man in Romania. He was trying to sell an old book. What interested me wasn’t the book itself, but the description. It read:

“They say the illustrations in this book were drawn by Satan himself.”

Naturally, I didn’t believe it. But I became curious about the kind of person who would advertise a book that way. That’s how I found the Faceless Man.

Now he helps me distribute my stories. He’s from Ukraine too. Also of military age. Also refused to fight. We both find it amusing when people ask, yet again:

“Why doesn’t he have a face?”

Are you aware that men with Ukrainian passports can’t even access consular services anymore? It’s hardly surprising that he has no face. That country steals young men’s identities. Or at least tries to.

Later he admitted that he had never intended to sell the book. He simply knew that a book like that would attract unusual people.

One of those people was me.

SECURITY

I was walking down the street listening to a podcast about Michel Foucault’s Discipline and Punish. It talked about how the state created a system in which people police themselves even when no one is watching.

That’s how a woman wears makeup not because she wants to, but because she feels compelled to meet expectations imposed on her idea of femininity.

That’s how a prisoner behaves even after the guard has walked away.

I’d read Foucault before. I’d walked down that street before. But only then did I notice that there were sixteen cameras on it. None of them was pointed directly at me. None told me to stop. None demanded my papers. They were simply there.

That’s what a modern city looks like: nobody accuses you of anything. They just keep watching, in case.

COLLECTOR

The Faceless Man collects weird things. Banned books. Photographs of demolished monuments. Letters written by executed authors.

The thing is that this weirdo doesn’t really collect objects. He collects evidence that the world could have been arranged differently.

STATISTICS

When the war began, I quickly realized that, as far as the state was concerned, there were two different people.

The first was me.

The second was a military-aged man.

The first read books, wrote stories, and had sex.

The second existed only in a spreadsheet.

The state showed little interest in the first one, but a great deal of interest in the second. That was probably the moment I first understood how dangerous statistics can be.

Statistics doesn’t know who you are. It only knows which category to place you in. Age. Sex. Citizenship. Fitness for service.

To statistics, I was never a person. Every statistic is a cemetery where names have been replaced with numbers. I was merely the intersection of several parameters. That’s why I enjoy ruining statistics. Sometimes it’s the only way to remind a system that it made a mistake.

COERCION

I’d like someone to shave me every evening. But I’d want them to do it with care. I’d want them to enjoy the feeling of the razor gliding across my neck.

Problems don’t begin when people develop unusual desires. Problems begin when they stop caring about reciprocity and start valuing an action more than the person involved in it.

Yes, I’d like someone to shave me. But I’d want there to be an erotic subtext. The act itself doesn’t interest me. That’s why it would never occur to me to force someone to do it. Coercion would destroy the very thing that made it meaningful.

States and ideologies make this mistake all the time. They try to obtain through coercion what can exist only voluntarily.

An employer dreams of a worker who arrives at work with the same enthusiasm people bring to a date. A state dreams of a soldier who dies with the same enthusiasm people bring to bed. Both love talking about duty. Both become nervous when a person remembers their right to refuse.

The greatest stories of love, success, heroism, and self-sacrifice always exist on the other side of coercion. An artist carrying paintings from country to country while living in exile. A volunteer driving humanitarian aid across half a continent. A woman donating a kidney to her sister. What makes them beautiful is that they could have chosen otherwise.

Try forcing them to do the same thing, and you end up with an entirely different story.

DIALOGUE

“You can find something positive in any situation,” I tell the Faceless Man.

“Even this one?”

“At least the state can’t steal your identity twice.”

EUROPEAN PROTECTION

For all four years of the war, one thing has continued to irritate me. The European Union granted temporary protection to people with Ukrainian passports, yet never said the obvious part out loud: some of us need protection not only from the war, but from Ukraine itself.

I am one of those people.

At first, I thought the EU’s refusal to acknowledge this was merely a bureaucratic oversight. The Faceless Man disagreed. We even made a bet. If he turned out to be right, he would shave me every day for a month. What I would owe him if he won is better left undisclosed.

Now, as more and more people discuss restricting or even revoking protection for military-aged men, I am beginning to suspect that the Faceless Man was right.

It no longer looks like an oversight. It looks like a reservation left for the future. A way of preserving the right to decide, one day, who I really am. A refugee. A taxpayer. Or military manpower.

It seems the Faceless Man won’t need to buy new razor blades after all.

STRENGTH

I like large dogs. But when people see a Rottweiler, they immediately start talking about what it might do: maul someone, attack someone, tear someone apart. Very rarely does anyone point out that a dog can also lie in the sun and mind its own business.

Something similar happens whenever people talk about men. The moment a man happens to be physically stronger than those around him, society starts discussing what that strength should be used for: let him die for state borders, let him die for women and children. For some reason, people are far less interested in a man’s right to simply keep that strength to himself.

IRONY

In May, the Faceless Man disappeared for two weeks. It later turned out that he had simply gone to buy a book. When he returned, he said:

“The state loves statistics for the same reason a butcher loves scales.”

After that, I had to buy him a beer.

QUESTIONS FOR HOMEWORK

If borders are so sacred, why do people cross them for love?

If language determines loyalty, why did the Ukrainian president play a president in Russian?

If security is so important, why do cameras appear before trust?

If coercion works, why do states have to threaten people with punishment?

RECOMMENDATIONS FOR PROPER CONDUCT

And while people continue searching for moral guidance in nature, let me remind you that necrophilia has been repeatedly observed among those adorable penguins.

Welcome to the world of natural values.

ANTIHERO

Today, the Faceless Man told me about a dream he had. In the dream, he was trying to burn off his fingerprints with acid. It hurt. When he woke up, the first thing he did was check his hands.

Sometimes I think the Faceless Man exists only because states need people they can enter into a spreadsheet. Every phenomenon eventually creates its opposite. There are no locks without lockpicks. No heroes without villains. No system of records without those who want to disappear from them.

If nobody tried to count him, describe him, classify him, or use him, perhaps his face would have returned long ago. But that hasn’t happened. And the longer I watch the world, the less the Faceless Man seems like an exception.

He simply understood what was happening before everyone else.

___

More info and texts: https://ikharkow.com/ Support Ilya: https://buymeacoffee.com/ikharkow

The post How to Ruin Statistics: A Lesson from Ukraine- by Ilya Kharkow appeared first on Void Network.

Τον τελευταίο χρόνο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν δύο φορές την προηγμένη τεχνολογία τους και τη συντριπτική στρατιωτική ισχύ τους για να εξαπολύσουν αιφνιδιαστικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν και του Λιβάνου, σκοτώνοντας χιλιάδες αμάχους και καταστρέφοντας «εχθρικά» όπλα και σκάφη, καθώς και τζαμιά, εκκλησίες, νοσοκομεία, μουσεία, αυτοκινητόδρομους και γέφυρες. Παρά τους πομπώδεις ισχυρισμούς του Τραμπ, το Ιράν έχει νικήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Αν και το Ισραήλ διατηρούσε διαρκώς μια εστίαση χειρουργικής ακρίβειας στους στόχους του, οι ΗΠΑ ουδέποτε είχαν σαφή εικόνα του γιατί πολεμούσαν. Μη θέλοντας να φανεί ότι στερείται κάθε αιτιολογίας για το φονικό του ξέσπασμα, ο Τραμπ άρχισε προσφάτως να επαναλαμβάνει μηχανικά, σαν παπαγάλος, τους ισραηλινούς φόβους περί ιρανικής ατομικής βόμβας. Κάθε φορά που επαναλαμβάνει αυτόν τον πολεμικό στόχο, το αμερικανικό κοινό αντιλαμβάνεται ότι οι ΗΠΑ διεξάγουν έναν πόλεμο για λογαριασμό του Ισραήλ, όσο κι αν ο Τραμπ και οι αυλικοί του το αρνούνται.

Κανένας από τους στόχους του Ισραήλ δεν επιτεύχθηκε: ούτε η ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ούτε ο τερματισμός του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ούτε μια λαϊκή εξέγερση κατά του καθεστώτος. Αμέσως μετά τις επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου 2026, το Ιράν ανέλαβε τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, στην πρώτη επιτυχημένη αμφισβήτηση της αμερικανικής ναυτικής ισχύος από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Τρία αμερικανικά αεροπλανοφόρα αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν από τον Περσικό Κόλπο. Πέρα από την επιτυχημένη στόχευση του Ισραήλ, το Ιράν έσπειρε την καταστροφή σε περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, η Ιορδανία και το Κατάρ, που όλα τους διευκόλυναν τις επιθέσεις κατά του Ιράν. Η Ισλαμική Δημοκρατία προκάλεσε τόσο σοβαρές ζημιές σε γειτονικές αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, ώστε πολλές από αυτές έκλεισαν και αμερικανικά στρατεύματα καταυλίστηκαν σε ξενοδοχεία, αποδεικνύοντας σε πολλές μικρές χώρες ότι οι αμερικανικές βάσεις μπορεί να αποτελούν πηγή κινδύνου, όχι μόνο διπλωματικό πλεονέκτημα. Καταστράφηκαν τεράστιες εγκαταστάσεις ραντάρ στο Μπαχρέιν, όπως και στρατιωτικές υποδομές αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων δεκάδων μαχητικών, ελικοπτέρων, συστημάτων ραντάρ και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Τουλάχιστον 13 Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν και 380 τραυματίστηκαν, ενώ περισσότεροι από 3.400 Ιρανοί έχασαν τη ζωή τους, πιθανώς και έως 7.000, οι μισοί εξ αυτών άμαχοι. Με τη διευκόλυνση των ΗΠΑ, οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 3.700 Λιβανέζους.

Στις 15 Ιουνίου 2026, την επομένη της ανακοίνωσης του Τραμπ για το επικείμενο Memorandum of Understanding (MOU), ένα κύριο άρθρο των New York Times αποδέχθηκε την πικρή ήττα: με τίτλο «Ο Πρόεδρος έχει χάσει αυτόν τον πόλεμο», χαρακτήρισαν τη διευθέτηση «μια ταπεινωτική υποχώρηση για τον ίδιο και για το έθνος που ηγείται». Αν και το μέγεθος της πανωλεθρίας ίσως να μην είναι ακόμη σαφές, ο Άλφρεντ ΜακΚόι έχει ήδη αποσαφηνίσει το ιστορικό νόημα της αμερικανικής ήττας: «…όταν οι βόμβες πάψουν να πέφτουν και τα ερείπια απομακρυνθούν επιτέλους από τους δρόμους της Τεχεράνης και της Βηρυτού, ο αντίκτυπος μιας τέτοιας de facto ήττας στην παγκόσμια ισχύ των ΗΠΑ θα γίνει υπέρμετρα σαφής, καθώς συμμαχίες όπως το ΝΑΤΟ θα ατροφούν, η αμερικανική ηγεμονία θα εξανεμίζεται, η νομιμοποίηση θα χάνεται, η παγκόσμια αταξία θα αυξάνεται και η παγκόσμια οικονομία θα υποφέρει».

Στις παρακάτω παρατηρήσεις, εστιάζω στους συγκεκριμένους τρόπους με τους οποίους επιτεύχθηκε η υπεροχή του Ιραν στο πεδίο της μάχης.

Συγκεκριμένοι λόγοι της νίκης του Ιράν

1.

Στο πεδίο της μάχης, ο επιτυχημένος ασύμμετρος πόλεμος του Ιράν αποτελεί το κλειδί της νίκης του. Κατ’ αναλογία με τον ανταρτοπόλεμο στο Βιετνάμ, το Ιράν προκάλεσε σημαντικές ζημιές σε πολύ μεγαλύτερα στρατιωτικά μέσα. Τα μεγάλα αμερικανικά πολεμικά πλοία δεν μπορούν να ελιχθούν εύκολα στα στενά του Ορμούζ, ενώ τα εκατοντάδες μικρά ταχύπλοα του Ιράν, ορισμένα εξοπλισμένα με πυραύλους και τορπίλες, μπορούν να επιτεθούν αιφνιδιαστικά από όρμους, νησιά και παράκτιες σπηλιές. Μικρά υποβρύχια έχει αναφερθεί ότι κατάφεραν να κρυφτούν κάτω από γιγαντιαία αμερικανικά αεροπλανοφόρα. Οι ασύμμετρες τακτικές σμήνους του Ιράν, που συνδύαζαν ταυτόχρονα δεκάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους και τον «στόλο κουνουπιών» του (mosquito fleet), κατέβαλαν το κατά πολύ μεγαλύτερο αμερικανικό Ναυτικό. Έπειτα από σύντομες διεισδύσεις τον Μάιο και τον Ιούνιο, το αμερικανικό Ναυτικό ανέστειλε τις προσπάθειές του να επαναφέρει σε λειτουργία τα στενά του Ορμούζ και αποσύρθηκε άδοξα.

Στον αέρα, η «ψηφιδωτή» (mosaic) άμυνα του Ιράν προκάλεσε πολύ περισσότερες ζημιές απ’ όσες παραδέχονται οι ΗΠΑ. Δεκάδες, πιθανώς εκατοντάδες αεροσκάφη καταρρίφθηκαν, μεταξύ των οποίων επτά ιπτάμενα τάνκερ Stratotanker, δύο MC-130, ένα AWACS, ένα F-35, ένα F-15 και δεκάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Πολλά άλλα καταστράφηκαν στο έδαφος ή από «φιλικά πυρά». Ισραηλινές πόλεις δέχονταν συνεχείς επιθέσεις, ενώ τα drones FPV της Χεζμπολάχ αποκεφάλισαν τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής στον νότο. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ανάλωσαν την πλειονότητα των διαθέσιμων αποθεμάτων τους σε πυραύλους «Tomahawk», αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot και τους πιο προηγμένους ATACMS, ενώ το Ιράν διατηρεί το 70% του προπολεμικού αποθέματός του σε εκτοξευτές και πυραύλους, όπως αναφέρουν οι New York Times. Σε απάντηση αυτών των άρθρων, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη δημοσιογραφική κάλυψη των Times «ουσιαστικά εσχάτη προδοσία».

2.

Ένας πόλεμος σχεδιασμένος για το Ισραήλ έναντι ενός πολέμου επιβίωσης. Το Ιράν πολεμά στο πάτριο έδαφός του, με εκατομμύρια ανθρώπους έτοιμους να δώσουν τη ζωή τους για την εθνική ανεξαρτησία. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον «πόλεμο επιλογής» τους δολοφονώντας τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν και μεγάλο μέρος της οικογένειάς του στην πρώτη φονική τους ομοβροντία, αναγκάζοντας έτσι το Ιράν να πολεμήσει για την ίδια του την υπαρξιακή επιβίωση.

Η ισραηλινοαμερικανική στρατηγική της δολοφονίας ηγετικών στελεχών (από τον Γενικό Γραμματέα της Χεζμπολάχ Σαγέντ Χασάν Νασράλα έως τον Ιρανό Αγιατολάχ Αλί Χοσεϊνί Χαμενεΐ) αποτυγχάνει να κατανοήσει ότι το κίνημα αντίστασης στηρίζεται στη στωική αντοχή και σε ένα δόγμα ψηφιδωτής άμυνας, «μια γεωμετρία ανταρτοπολέμου σε κρατική κλίμακα, με αυτόνομες επαρχιακές διοικήσεις». Όπως ακριβώς η δολοφονία του Αμερικανού προέδρου Τζον Κένεντι τον ανέδειξε σε μάρτυρα και εθνικό ήρωα της Αμερικής, έτσι και οι δολοφονίες ηγετικών στελεχών στο Ιράν και τον Λίβανο ενίσχυσαν την αντίσταση απέναντι στους εχθρούς και έδωσαν περισσότερη ισχύ στις αυτόνομες μαχητικές μονάδες που είναι διατεταγμένες σε ολόκληρη την περιοχή.

Από τότε που η CIA ανέτρεψε τον δημοκρατικά εκλεγμένο πρωθυπουργό Μοχάμαντ Μοσαντέκ το 1953, το Ιράν αντιμάχεται τις αυτοκρατορικές επιταγές των ΗΠΑ. Καθ’ όλη τη διάρκεια των 47 ετών της ύπαρξής της, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιραν βρίσκεται υπό επίθεση: αρχικά μέσω ενός πολέμου δι’ αντιπροσώπων, με επικεφαλής τον άλλοτε συνεργάτη της CIA στο Ιράκ, Σαντάμ Χουσεΐν, που κόστισε στον ιρανικό και τον ιρακινό λαό τουλάχιστον μισό εκατομμύριο νεκρούς από το 1982 έως το 1988. Αν και οι ΗΠΑ ουδέποτε ανέπτυξαν συνεκτική στρατηγική, βρίσκονται πλέον κοντά σε ένα Memorandum of Understanding (Μνημόνιο Αμοιβαίας Κατανόησης) λιγότερο περιοριστικό για το Ιράν απ’ ό,τι η συμφωνία JCPOA της κυβέρνησης Ομπάμα του 2015, από την οποία ο Τραμπ αποχώρησε αυθαίρετα το 2018. Δεδομένης της μακράς ιστορίας των ΗΠΑ να παραβιάζουν σχεδόν κάθε συνθήκη που υπογράφουν, είναι εξόχως αμφίβολο αν η κυβέρνηση Τραμπ θα τηρήσει τους όρους οποιουδήποτε Μνημονίου Αμοιβαίας Κατανόησης. Το Ισραήλ έχει ήδη δηλώσει ότι δεν το αποδέχεται.

3.

Οι αποφάσεις των ΗΠΑ στο πεδίο της μάχης λαμβάνονται σε μεγάλο βαθμό από πολιτικά διορισμένα στελέχη περιορισμένης επάρκειας. Ο ίδιος ο Υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, είναι διορισμένος του Τραμπ, με στρατιωτική εμπειρία που περιορίζεται σε διοίκηση διμοιρίας στην Εθνοφρουρά. Τα προσόντα του είναι η απεριόριστη υποτέλεια προς τον Τραμπ, ο λευκός χριστιανικός εθνικισμός, η περιφρόνηση προς το Κογκρέσο και η θητεία του ως παρουσιαστή στο Fox News. Έχει αφαιρέσει τις γυναίκες και τις μειονότητες από τις προαγωγές, αντί να αναθέτει καθήκοντα με βάση την ικανότητα και την εξειδίκευση.

Για τη θέση του νέου Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών, ο Τραμπ είχε αρχικά επιλέξει τον Μπιλ Πούλτε, Διευθυντή της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Στεγαστικής Χρηματοδότησης, έναν άνθρωπο που «ξεχωρίζει επειδή δεν διαθέτει απολύτως καμία από την εμπειρία, τη γνώση και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την κρισιμότατη θέση που του ανέθεσε ο Τραμπ». Μεταξύ των λοιπών «προσόντων» του Πούλτε ήταν ότι είχε δωρίσει σχεδόν 1 εκατομμύριο δολάρια στον Τραμπ και σε άλλους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους, ότι είχε αναρτήσει στο X πως ο Τραμπ είναι «ο σπουδαιότερος πρόεδρος στην ιστορία», και ότι είχε επινοήσει αβάσιμες κατηγορίες περί απάτης εναντίον του Γερουσιαστή της Καλιφόρνια Άνταμ Σιφ και άλλων αντιπάλων του Τραμπ. Έπειτα από εκτεταμένες διαμαρτυρίες ότι ο Τραμπ έθετε τα προσωπικά του συμφέροντα πάνω από εκείνα του έθνους, ο Τραμπ άλλαξε την επιλογή του και προτίμησε τον Τζέι Κλέιτον, ομοσπονδιακό εισαγγελέα και πρώην Πρόεδρο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SEC). Αν και η αφοσίωσή του στον Τραμπ είναι αδιαμφισβήτητη, πρόκειται για έναν εισαγγελέα ποινικών υποθέσεων της Νέας Υόρκης, χωρίς καμία προϋπηρεσία στον χώρο των μυστικών υπηρεσιών.

Η πενιχρή αμερικανική πληροφόρηση και η ανοησία στην κορυφή γίνονται εύκολα αντιληπτές στους επανειλημμένους δημόσιους ισχυρισμούς του Τραμπ και του Χέγκσεθ ότι το Ιράν δεν διαθέτει ναυτικό ούτε αεροπορία. Πέρυσι, ο Τραμπ απείλησε να εισβάλει στη Γροιλανδία, φέτος απήγαγε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας και επιτέθηκε στο Ιράν, και στη συνέχεια έχει βάλει στο στόχαστρο την Κούβα, όπου αναμφίβολα θα τον υποδεχθούν εκπλήξεις εν αφθονία.

4.

Ενώ ο δωδεκαήμερος πόλεμος της ισραηλινοαμερικανικής επιθετικότητας του 2025 και ο σαρανταήμερος πόλεμος του 2026 έχουν παγιώσει την εθνική ενότητα στο Ιράν, μια συμπαγής πλειοψηφία Αμερικανών αντιτίθεται στον πόλεμο. Η δημοτικότητα του Τραμπ έχει κατρακυλήσει στα χαμηλότερα ιστορικά επίπεδά, ενώ η τιμή του πετρελαίου έχει ανέβει, αφήνοντάς τον απελπισμένο να υπογράψει ένα Μνημόνιο Αμοιβαίας Κατανόησης. Ένας ευρέως αναφερόμενος λόγος της λαϊκής δυσαρέσκειας είναι ο οικονομικός αντίκτυπος του πολέμου. Ενώ προβλέπεται ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες θα αποκομίσουν αυξημένα κέρδη εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, οι Αμερικανοί καταναλωτές έχουν ήδη δαπανήσει περισσότερα από 45 δισεκατομμύρια δολάρια επιπλέον σε ντίζελ και βενζίνη από τις 28 Φεβρουαρίου. Το κόστος βασικών τροφίμων, όπως ντομάτες, καφές και βόειο κρέας, έχει αυξηθεί πάνω από 20%, και ο πληθωρισμός των τιμών στα είδη κατανάλωσης βρίσκεται επί του παρόντος στο 4,3%. Ο πληθωρισμός των τιμών παραγωγού στα τέλη Μαΐου, ένας ακόμη πιο σημαντικός προγνωστικός δείκτης για το μέλλον, ανήλθε στο 6,5%. Πριν αναχωρήσει για το πρόσφατο ταξίδι του στην Κίνα, ο Τραμπ δήλωσε ότι «ούτε καν το σκέφτεται», ότι δεν τον «απασχολεί ούτε στο ελάχιστο» ο οικονομικός πόνος που επιφέρει ο πόλεμος στους Αμερικανούς. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου δεν έχουν ακόμη αποκαλύψει το πραγματικό κόστος του πολέμου σε δολάρια, ούτε έχουν δώσει πλήρη λογαριασμό για τους αθώους που δολοφονήθηκαν, για τα νοσοκομεία, τα σχολεία και τα τζαμιά που καταστράφηκαν.

Οι οικονομικοί παράγοντες είναι ένας από τους λόγους που οι Αμερικανοί δεν στηρίζουν τον «πόλεμο επιλογής» του Τραμπ και του «Σατανιάχου», αλλά πολλοί άνθρωποι αποτροπιάζονται από τη δολοφονία αθώων Ιρανών και Λιβανέζων. Οι δεκάδες μαθήτριες του Μιναμπ που δολοφονήθηκαν στις 28 Φεβρουαρίου άγγιξαν βαθιά τη συνείδηση των ανθρώπων. Η αντίθεση του Πάπα στον πόλεμο στηρίζεται από πολλούς Καθολικούς.

Προς ένα πραγματικά αντιπολεμικό κίνημα

Έχει περάσει πια ανεπιστρεπτί ο καιρός όπου οι άνθρωποι ανέχονταν τον έναν αδιάκοπο πόλεμο μετά τον άλλον ανάμεσα σε έθνη- κράτη οπλισμένα με όπλα μαζικής καταστροφής. Όπως κατέληξε απερίφραστα ο Χάουαρντ Ζιν, ο ίδιος ο πόλεμος είναι έγκλημα. Αντί να συζητά αν συγκεκριμένες πράξεις, όπως η γενοκτονία του Ισραήλ στη Γάζα, είναι εγκληματικές, ένα πραγματικό αντιπολεμικό κίνημα θα έπρεπε να αντιτίθεται σε κάθε κρατική βία στραμμένη εναντίον άλλων κρατών και λαών, θεωρώντας την καθαυτή ως το πρόβλημα. Τα όπλα μαζικής καταστροφής θα έπρεπε να απαγορευθούν διεθνώς, οι κατασκευαστές όπλων να ποινικοποιηθούν, και οι θιασώτες του πολέμου να φυλακιστούν.

Ακόμη και αν σκεφτεί κανείς ένα πιο περιορισμένο αντιπολεμικό κίνημα, η αρχή της εθνικής αυτοδιάθεσης ίσως είναι ηθικά επιτακτική· ωστόσο, η καταστολή το 2022 από το κράτος του Ιράν της εξέγερσης «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022 και η δολοφονία τουλάχιστον 3.000 ανθρώπων (συμπεριλαμβανομένων 200 στελεχών των δυνάμεων κρατικής ασφαλείας) κατά τη διάρκεια της κοινωνικής εξέγερσης του 2025 σκιαγραφούν ένα καθεστώς κάθε άλλο παρά ειρηνικό. (Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί αμφισβήτησε τη δυτική εκδοχή των τελευταίων αυτών γεγονότων, δηλώνοντας ότι ο απολογισμός των θυμάτων ήταν λιγότερος από το 10% του αριθμού νεκρών που επικαλείται ο Τραμπ.)

Στο πλαίσιο του αντιπολεμικού κινήματος κατά του Βιετνάμ στις ΗΠΑ, ο Χο Τσι Μινχ εξιδανικευόταν ως ένας ειλικρινής ηγέτης αφοσιωμένος στην ειρήνη και την ελευθερία του λαού του. Είχε πει το περίφημο: «Τίποτα δεν είναι πολυτιμότερο από την ανεξαρτησία και την ελευθερία». Ο Χο ήταν πιο δημοφιλής στις πανεπιστημιουπόλεις το 1970 απ’ ό,τι ο τότε Αμερικανός πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον. Είτε αυτό είναι αποτέλεσμα της αδιάκοπης ισλαμοφοβικής προπαγάνδας είτε όχι, δεν μπορεί να βρεθεί κανένα αντίστοιχο πρόσωπο στο Ιράν.

Παρ’ όλη την απαράδεκτη βία του εναντίον της ελευθερίας των γυναικών και των Κούρδων, το ιρανικό καθεστώς προσέφερε μια τεράστια ώθηση στην ανθρωπότητα, αποκρούοντας τους επιθετικούς πολέμους των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Το Ιράν όχι μόνο οδήγησε τις ΗΠΑ σε μια μεγάλη ήττα, αλλά ανέκοψε και τη μακροπρόθεσμη αμερικανική στρατηγική της περικύκλωσης της Κίνας με στρατιωτικές βάσεις, ως προετοιμασία για αυτό που πολλοί Αμερικανοί ιθύνοντες θεωρούν τον επερχόμενο πόλεμο με την Κίνα, η οποία αναδείχθηκε ακόμη ισχυρότερη μέσα από τους κακόβουλα μελετημένους πολέμους των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Σε μια πρόσφατη επίσκεψη μου στο Ασιατικο-Αφρικανικό Μουσείο του Μπαντούνγκ στην Ινδονησία, επισκέφθηκα τον χώρο όπου τιμάται η μνήμη της διάσκεψης του 1955 από την οποία γεννήθηκε το Κίνημα των Αδεσμεύτων. Εκεί είδα να εκτίθενται αμερικανικές εφημερίδες των αρχών της δεκαετίας του 1950 που διαρκώς διαλαλούσαν με πηχυαίους τίτλους την προειδοποίηση για την επικείμενη κινεζική εισβολή στην Ταϊβάν, μια τακτική εκφοβισμού που επαναλαμβάνεται καθημερινά για περισσότερα από 70 χρόνια. Από τον κομμουνιστικό θρίαμβο του 1949, η κυβέρνηση της Κίνας αντιμετωπίζεται ως «εχθρός», όπως ακριβώς το ισλαμικό καθεστώς έχει απομονωθεί, δεχθεί επιθέσεις και πιεστεί αδιάκοπα από την ίδρυσή του το 1979.

Η σημερινή αμερικανική καλλιέργεια φόβου γύρω από μια ιρανική ατομική βόμβα χρησιμεύει στο να εγκλωβίζει την ανθρωπότητα σε μια φυλακή καταστροφικών στρατιωτικών δαπανών, που κατασπαταλούν τον τεράστιο κοινωνικό μας πλούτο. Ο μιλιταρισμός υπονομεύει τα κολοσσιαία τεχνολογικά επιτεύγματα των τελευταίων αιώνων, μετατρέποντάς τα σε μορφή κυριαρχίας και όχι σε απελευθέρωση από τον μόχθο και την καταπίεση. Είναι πολύ νωρίς για να γιορτάσουμε το τέλος της αμερικανικής παγκόσμιας ισχύος και των ανεμπόδιστων «πολέμων επιλογής»· όμως, αν αποτύχουμε να αναγνωρίσουμε την αποφασιστικότητα και τη σταθερότητα του ιρανικού λαού, του οποίου το αίμα και η αταλάντευτη επιμονή κέρδισαν μια νίκη που πλήγωσε ένα άγριο θηρίο, χάνουμε την ευκαιρία να οραματιστούμε το μελλοντικό τέλος ενός παγκόσμιου συστήματος που παράγει προνόμια για τους δισεκατομμυριούχους και τις εταιρείες τους εις βάρος δισεκατομμυρίων ανθρώπων.

___

Μετάφραση: Τάσος Σαγρής (Κενό Δίκτυο)

O George Katsiaficas είναι Αμερικανός ιστορικός και κοινωνικός θεωρητικός. Είναι γνωστός για τα πολλά γραπτά του σχετικά με τα κοινωνικά κινήματα, συμπεριλαμβανομένων των The Imagination of the New Left: The Global Analysis of 1968 και The Subversion of Politics: European Autonomous Social Movements and the Decolonization of Everyday Life.

Περισσότερα κείμενα του δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του: https://www.eroseffect.com/

The post Γιατί το Ιράν νίκησε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ- George Katsiaficas appeared first on Void Network.

In the past year, Israel and the US have twice used their advanced technology and massive firepower to launch surprise attacks on Iran and Lebanon, killing thousands of civilians and destroying ‘enemy’ weapons and boats, as well as mosques, churches, hospitals, museums, highways and bridges. Notwithstanding Trump’s pompous claims, Iran has defeated the US and Israel.

Although Israel has continually had a laser sharp focus on its goals, the US never had a clear view of why it was fighting. Unwilling to appear devoid of a rationale for his killing spree, Trump has recently begun to mechanically parrot Israeli fears of an Iranian nuclear bomb. Every time he repeats this war aim, the American public understands that the US is fighting a war for Israel, no matter how much Trump and his yes-boys deny it.

None of Israel’s goals have been achieved, not the overthrow of the Islamic Republic, not an end to Iranian nuclear program, not a popular uprising against the regime. Immediately after the attacks of February 28, 2026, Iran took control of the Straight of Hormuz, the first successful contestation of US naval power since World War 2. Three US aircraft carriers were compelled to depart from the Persian Gulf. Besides its successful targeting of Israel, Iran rained destruction on US and Israel regional allies, including the UAE, Kuwait, Bahrain, Jordan, and Qatar—all of which facilitated attacks on Iran.  The Islamic Republic so badly damaged nearby American military bases that many have been closed, and US troops billeted in hotels, proving to many small countries that US bases can be liabilities as much as they may be assets. Huge radar installation in Bahrain were destroyed, as were tens of billions of dollars of military infrastructure, including dozens of jets, helicopters, radar systems, and drones. At least 13 US troops were killed and 380 wounded, while more than 3,400 Iranians lost their lives, possibly as many as 7,000, half of them civilians. Facilitated by the US, Israeli attacks have killed at least 3,700 Lebanese.

On June 15, the day after Trump announced the coming MOU, an editorial in The New York Times accepted bitter defeat: Headlined, ‘The President Has Lost This War’ they called the settlement, ‘a humiliating comedown for him and the nation he leads.’ Although the magnitude of the debacle may not yet be clear, Alfred McCoy has already clarified the historic meaning of the US defeat: ‘…when the bombs stop falling and the rubble is finally cleared from the streets of Tehran and Beirut, the impact on U.S. global power of such a de facto defeat will become all too clear — as alliances like NATO atrophy, American hegemony evaporates, legitimacy is lost, global disorder rises, and the world economy suffers.’

In the remarks below, I focus on specific ways the Islamic Republic’s battlefield superiority was achieved.

Specific Reasons for Iran’s Victory

1.

On the battlefield, Iran’s successful asymmetric warfare is key to its victory. Analogous to guerrilla war in Vietnam, Iran has inflicted significant damage on much larger military assets. Large US warships cannot easily maneuver in the narrow Hormuz Strait while Iran’s hundreds of small speedboats, some loaded with missiles and torpedoes, can suddenly attack from inlets, islands and coastal caves. Mini submarines have reportedly been able to hide underneath giant American aircraft carriers. Iran’s asymmetric swarm tactics, simultaneously combining dozens of drones, missiles, and its mosquito fleet overpowered the larger US Navy. After brief incursions in May and June, the US Navy suspended its efforts to re-open the Hormuz straights and unceremoniously withdrew.

In the air, Iran’s ‘mosaic’ defense have caused far more damage than the US acknowledges. Dozens, possibly hundreds of aircraft have been downed, including seven Stratotankers, two MC-130s, one AWACS, one F-35, one F-15, and dozens of drones. Many others have been destroyed on the ground or by ‘friendly fire.’ Israeli cities have been continually attacked, and Hezbollah’s FPV drones have decapitated Israeli occupation forces in the south. During the war, the US and Israel expended a large majority of available stocks of “Tomahawk” missiles, Patriot interceptors and more advanced ATACMS, while Iran retains 70% of its prewar stockpile of launchers and missiles, as reported by The New York Times. In response to those articles, Trump called Times’ reporting “virtual treason.”

2.

Fighting a war made for Israel versus a war of survival. Iran fights on its homeland with millions of people ready to give their lives for national independence. Israel and the US embarked on its ‘war of choice’ by killing Iran’s supreme leader and much of his family in its murderous opening salvo, compelling Iran to fight for its ‘existential existence.’

The Israeli-American strategy of killing key leaders (from Hezbollah’s Secretary-General Sayyed Hassan Nasrallah to Iranian Ayatollah Ali Hosseini Khamenei) fails to understand that the resistance movement is based upon stoic endurance and a mosaic defense doctrine, ‘a state-scale guerrilla geometry of autonomous provincial commands.’ Just as the martyrdom of US president John Kennedy made him an American hero, so murders of key leaders in Iran and Lebanon strengthened resistance against enemies and gave more power to autonomous fighting units arrayed across the region.

Since the CIA overthrew of democratically elected Prime Minister Mohammad Mosaddegh in 1953, Iran has been fighting US imperial dictates. For the full 47 years of its existence, the Islamic Republic has been under attack, first by a proxy war led by one-time Iraqi CIA collaborator Saddam Hussein that cost the Iranian and Iraqi people at least half a million dead from 1982 to 1988. Although the US has never developed a coherent strategy, it now is close to an MOU that is less restrictive of Iran than the Obama administration’s 2015 JCPOA agreement, from which Trump arbitrarily withdrew in 2018. Given the long history of the US breaking nearly every treaty it signs, it is highly doubtful that the Trump administration will adhere to the terms of any MOU. Israel has already claimed it does not accept it.

3.

US battlefield decisions are largely made by political appointees with limited competence. The Secretary of War, Peter Hegseth, is himself a Trump appointee with military experience limited to platoon command in the National Guard. His qualifications are unlimited fealty to Trump, white Christian nationalism, disdain for Congress, and service as a host on Fox News. He has removed women and minorities from promotions rather than assigning duties based upon ability and expertise.

For new Director of National Intelligence, Trump originally chose Bill Pulte, Director of the Federal Housing Fiance Agency, a man who ‘stands out for having absolutely none of the experience, knowledge and skills needed for the critically important job Trump has given him.’  Among Pulte’s other qualifications were having given nearly $1 million to Trump and other Republican candidates, having posted on X that Trump is ‘the greatest president in history,’ and having invented unsupported charges of fraud against California Senator Adam Schiff and other Trump antagonists. After a widespread outcry that Trump was putting his own interests above those of the nation, Trump switched his choice to Jay Clayton, a federal attorney and former Chair of the Securities and Exchange Commission. While his loyalty to Trump but is unquestioned, he is a New York criminal prosecutor with no intelligence background.

Poor American intelligence and stupidity at the top can be readily observed in Trump and Hegseth’s repeated public claims that Iran has no navy or air force. Last year, Trump threatened to invade Greenland, this year he has kidnapped the president of Venezuela and attacked Iran, and next he has Cuba in his sights, where he no doubt will be greeted with surprises aplenty.

4.

While the 12-day war of Israeli-American aggression in 2025 and the 40-day war of 2026 have galvanized national unity in Iran, a solid majority of Americans oppose the war. Trump’s popularity has plummeted to its lowest levels while the price of oil has risen, leaving him desperate to sign an MOU. One widely cited reason for popular dissatisfaction is the war’s economic impact. While oil companies are projected to garner increased profits of hundreds of billions of dollars, US consumers have already spent more than $45 billion more on diesel and gas since February 28. Costs for basic foods like tomatoes, coffee and beef are up over 20%, and consumer inflation is currently 4.3%. Producer inflation at the end of May, an even more important predictor of the future, rose to 6.5%. Before he left for his recent trip to China, Trump declared he does “not even think about it,” that he is “not even a little bit concerned” with the economic pain the war inflicts on Americans. Pentagon officials have yet to reveal the war’s real cost in dollars, nor have they fully accounted for innocents murdered, for hospitals, schools, and mosques destroyed.

Economic factors are one reason Americans do not support Trump and Satanyahu’s war of choice, but many people are horrified by murder of innocent Iranians and Lebanese. The dozens of Minab schoolgirls murdered on February 28 deeply affected people’s consciences. The Pope’s opposition to the war is supported by many Catholics.

Toward a Real Anti-War Movement

It is long past time for people to tolerate continuing war after war by nation-states armed with weapons of mass destruction. As Howard Zinn bluntly concluded, war itself is a crime. Rather than debating whether specific acts such as Israel’s genocide in Gaza are criminal, a real anti-war movement should oppose all state violence targeted at other states and peoples as themselves the problem. Weapons of mass destruction should be banned internationally, arms manufacturers criminalized, and advocates of war imprisoned.

Even in considering a more limited anti-war movement, the principle of national self-determination may be ethically compelling, yet Iran’s suppression of the 2022 uprising for ‘Women, Life, Freedom’ and the killing of at least 3,000 people (including 200 state security personnel) during the 2025 uprising portray a less than peaceful regime. (Iranian Foreign Minister Abbas Araghchi challenged the West’s version of the latter events, stating that the toll was less than 10% of Trump’s number of deaths.)

Within the Vietnam anti-war movement in the US, Ho Chi Minh was romanticized as a sincere leader dedicated to the peace and freedom of his people. He famously said, ‘Nothing is more precious than independence and freedom.’ Ho was more popular on college campuses in 1970 than then-US president Richard Nixon. Whether or not it is a result of constant Islamophobic propaganda, no comparable individual can be found in Iran.

For all its violence against women and Kurds, the Iranian regime has provided a huge boost to humanity by defeating US/Israeli wars of aggression. Not only has Iran dealt the US a major defeat, it has also punctured the long-term American strategy of surrounding China with military bases in preparation for what many US policymakers consider the coming war with China, which has emerged ever stronger from the ill-advised US/Israeli wars.

On a recent visit to the Bandung Asia-Africa Museum that commemorates the 1955 conference that birthed the non-aligned movement, US newspapers from the early 1950s were displayed that consistently blared headlines warning of the imminent Chinese invasion of Taiwan, a scare tactic that has been repeated daily for more than 70 years. Since the 1949 Communist triumph, the government of China has been regarded as an ‘enemy’ just as the Islamic regime has been cast out, attacked and continually pressured since its inception in 1979.

American fear-mongering today about an Iranian nuclear bomb serves to constrain humanity in a prison of wasteful and destructive military spending that squanders our vast social wealth. Militarism subverts enormous technological achievements of recent centuries by turning them into a form of domination, not liberation from drudgery and oppression. It is too soon to celebrate the demise of American world power and uninhibited wars of choice, but if we fail to recognize the resolve and steadfastness of Iranian people, whose blood and steadfastness won a victory that has wounded a savage beast, we miss the chance to envision the future demise of a world system that privileges billionaires and corporations at the expense of billions of human beings.

__

George Katsiaficas is an American historian and social theorist. He is known for his many writings on social movements, including The Imagination of the New Left: The Global Analysis of 1968 and The Subversion of Politics: European Autonomous Social Movements and the Decolonization of Everyday Life.

Read more at his site: https://www.eroseffect.com/

The post Why Iran Defeated the US and Israel- George Katsiaficas appeared first on Void Network.

This article is a contribution by Sissy Doutsiou, a member of the Void Network , to the dialogue on sex work.

Reality is so complex and social phenomena so multifaceted that we cannot analyse the entire spectrum of sex work, understand all the underlying factors, feel all the conditions, and highlight all the problems that arise.

There is no objective reality since the point of observation is never the same—modern physics taught us this. Our perspective is always influenced by a specific angle, a body, a position, a history.

Everything exists on a continuous plane of action and reaction, necessity and desire, which is impossible to separate. This is the first thing we must understand. The discussion about sex work cannot be squeezed into the dichotomy of for or against. Sex work can be pleasure but also compulsion, liberation but also entrapment, creation but also destruction.

We don’t need to hide how much pain sometimes and how many wounds open with this profession, and we shouldn’t avoid criticizing the psychological tensions lurking in sex work. Many things happen. Money, pleasure, laughter, desire, respect, and on the other hand, disgust, nerves, tolerance, even use of addictive substances to “live the moment.” At the same time, communities are built, resistance networks are created, lives are saved from poverty, despair and destitution, a way out is found to get by, studies are supported, rents, dreams. The hardest part is that all of this is simultaneously true.

What We Don’t Say

You will very rarely hear “this job traumatized me,” “I would like to say no but I need the fucking money,” “I snorted five lines of cocaine to have more pleasant sex,” “I think I can’t fall in love anymore.”

These things are whispered, if said at all, because we know what will happen. They will be used as ammunition in the war against sex work. They will be used against sex workers to create a horrifying image and to support the most conservative and violent positions so they can stigmatize, imprison, arrest, devalue, and pity people moving in this space.

And yet, all of this exists. Trauma can exist. Marginalization and alienation exist. The difficulty is real. It’s not easy work. But these don’t defame sex work. They defame the system that creates it. We want to bring to the foreground poverty, inequality and lack of choice. We want to attack this world where survival always happens on others’ terms.

The Good Things We Don’t Dare to Say

We don’t only balance between Virtue and Vice (the myth of Hercules), there isn’t only the uphill or the easy path (moralism). There aren’t only fat rich men who smell like soap and thin millionaire women who want you to rub their clit frantically for a straight hour. There are things that make sex work truly beautiful. There is love, respect, mutual care, caressing, care, conversations, confessions, hedonism, pleasure, love, meetings, networking. Sex workers, mainly abroad (America, Asia, rest of Europe) build communities that people “outside” can’t even imagine.

These aren’t communities made from theoretical slogans like “women with common interests.” They are communities made from the recipe of survival. The more experienced send lists of safe clients. They share skills, strategies, ways to avoid police, safe communication channels. They create material and psychological forms of mutual aid and don’t wait for anything from the state, NGOs and activist movements that don’t even recognize that what they do is work.

And then there’s the simple joy of sex work. Yes! So much laughter!!! Jokes, pranks, weird things. A client who makes you feel intelligent, desired, dominant. One who listens. One who thanks you as if you were the best decision of his life. During a paid sadomasochistic sex session there can be real joy. Why should we hide this?

Sex work often saves you when you’re in a difficult financial situation, if of course you’re in a position to manage to stay independent, find decent clients and move exactly as you want. This is a fact. The money comes quickly and when you need it. No professional resume and interviews required. The money isn’t ideal or stable or fairly distributed, but it’s money—this horrible cause of misery in the world, the existence of money.

And if this feeds arguments against sex work? If some feminists use it to say “so all these women are forced, we must save them, find them another job!!!!!” or also “because of all this we can’t validate sex work, there’s no free choice, these women……”

I don’t care about all that. I care about the truth. The ambivalence, the contradictions of life, the paradox, pleasure and compulsion, ease and boredom, the gift and guilt, emotional security and expensive lingerie. Isn’t this how our entire life is? The beggar and you with shopping bags from the boutique, the psychopath on the train asking you to help him and you continuing to scroll on Instagram or posting a photo of yourself on Facebook, the forced 14-hour workday, wage slavery and the spilled blood of Chicago’s May Day. Life goes on with workers and employees going back and forth to work morning and night. I care about understanding injustice and the causes of its perpetuation. This is the world!!!

Suddenly we have to solve the problem of sex work without even taking into account that some people choose this profession freely just as everyone chooses a bunch of other forms of work “freely.” Do we all really choose our jobs “freely” in the end?

I understand, the first thoughts are that the body becomes a commodity, yes but it’s my body, there is the decision, the choice to dispose of my body for as long as I want and where I want. But, the second thoughts are that this way love is wounded, yes but other times this is how it’s born, this is how it’s valued, this is how it’s recreated. Life is complex.

Things That Don’t Fit on Posters

There are sides of sex work that we don’t want to say even to our own feminist group. There are women who have sex for money while having no home. There are sex workers who pay bills, rents, food, while husbands have “disappeared” from their responsibilities. There are girls who were left orphaned, boys who haven’t chosen their gender yet, girls whose confidence is developing.

And what does the state do? It imprisons them in many cases, especially in America. It puts them in categories of its own invention. It calls them victims while treating them as criminals. Laws to combat pornography in practice push sex workers deeper into illegality. More secret dates, more dangerous places, less access to medical care, non-existent labor rights. This is not called help. This is the logic of stigmatization dressed in moralism.

Motherhood, studies, the beauty of life, degrees, happiness and sex work are not opposite concepts. People don’t want to be ashamed of their choices, don’t want to be oppressed and blackmailed, don’t need moral rules, suppression and policing. And yet not only the system of domination but often even libertarian spaces treat sex workers as victims, as suffering bodies, as sexual machines that are oppressed and not as people with dignity, will, ability to choose and enjoy. And yet, among all these sex workers everywhere in the world there are also unemployed people looking for ways to pay rent, there are sociologists with their PhDs, there are trans women and mothers with their happy children, and tender happy beings and artists and angry rebels, and people full of energy and will for life, and students and queer people and every kind of subject like in any workplace, people who don’t want to be ashamed of their choices, need support and care by all of us.

At this point I must be clear. Me the writer of this essay I am a white woman with some social privileges. I speak from my own experiences, my travels and meetings with people on 5 continents and mainly from my discussions with the anarchist movement of sex workers and trans women in Thailand and anarchist sex workers in the USA.

Racism and police violence, borders, authoritarian regimes and migration policies, conservative views and state mechanisms produce social exclusion and personal tragedies worldwide. Sex workers from Latin America, Asia or Africa perhaps face something that is not at all the same as people in Europe or America, more obstacles, more devaluation, more restrictions, more violence. The violence they experience is first racist and then violence against sex work. And when we talk about “right to choice” or “body self-determination,” we know that these words are not enough for those living under the racist gaze, daily police violence and colonial policies.

The movement supporting sex workers spreads across the world. Since white men dominate the planet, it is given that white sex workers have greater access to media, publishing houses and communication platforms. Sex workers who are migrants and poor share their experiences and views on life with us much more difficultly. Recognizing this is not petty-bourgeois guilt and shame, it is political responsibility. All of this is not just lived experience—it’s also public discourse. In this direction, open meetings, research, articles, lectures, texts, public events, films, documentaries are necessary. When we talk about sources, references and networks, we are not just talking about academic articles. We are talking about how the information produced by sex workers themselves, collectives, activists, communities, but also medical and social sciences, can be used to protect and spread the discourse of the subjects themselves.

In many fields from technology to public health, analysis of sources, networks and influences shows how knowledge is built. Which voices are heard, which are hidden, which fundamental texts shape our political views or direction of legislation? The same happens with sex work. If we look at which texts, which references, which stories dominate the public discourse about sex work, we will see how often the sex workers themselves are absent.

However, in many countries and in many studies, we observe something repetitive. Where sex work is decriminalized, where it is recognized as work, where sex workers organize collectively, where they participate in decision-making, violence decreases, health improves, the safety of the people who work in this space increases. The feeling of shame and the stigma of the “poor unfortunate prostitute” or the “lumpen element that had no other choice” weakens.

Community groups, unions, sex worker collectives have shown in practice that when sex workers themselves organize their self-protection, when there is access to doctors without fear, when there are labor rights and sex work can be discussed openly without stigma, when needs and desires are openly recognized, then abuse and sex trafficking decrease, exposure to sexually transmitted diseases decreases and the power of acceptance, kindness and dignity multiplies.

On the contrary, where criminalization and illegality prevail, stigmatization and saviorism, there is more violence, more police harassment, less access to health services, more darkness. Policies that see sex workers as subjects with voice, free will, choice and rights improve the lives of sex workers. Policies that treat sex work as a problem to manage attack and kill in a subterranean way the sex workers themselves.

Would There Be Sex Work in a Free World?

If there was no capitalism, would there be sex work? If there was no patriarchy, would there be pornography? Some say no. They argue that all sexuality as we live it today is a product of patriarchy, market, oppression. That all our desires are shaped by this system.

Some of us say something else. That there is something even deeper. A sexuality that is not only a result of coercion. Something erotic, spiritual, creative, that wants to be played, explored, shared. This something would exist even if we tore down patriarchy and capitalism tomorrow.

I don’t believe sex work would disappear in a free world. I believe it would change radically. It would stop being work out of necessity and become something like ritual, play, service, creation. Something that wouldn’t have fear, poverty, dependence in it. Something we wouldn’t need to call work in today’s way.

But we don’t live in that world. We live here.

Here, Now, in This World

What is needed is not saviors, not feminists who tell us there is no free choice in sex work, we don’t need women who are afraid, terrified by this choice as they would be terrified by a young girl on LSD trip. We need to support the rights of sex workers. Protection, legal recognition of this work, access to health services without fear and stigma, the ability to report violence without risking arrest, the ability to be heard about the difficulties and limits of the profession without it becoming a weapon against sex work itself, the ability to appreciate the ease, eroticism and friendships that arise without shame.

We want communities controlled by sex workers. Networks created by sex workers. Research that includes sex workers as subjects with opinions, not as cases. Policies written together with sex workers.

The principle “with us and not for us” is not a slogan for posters. It is a political stance. It is a demand. It is the refusal to let others decide about our bodies, our lives, our desires.

It doesn’t end here. Or rather, it shouldn’t end here. What begins with sex work—resistance, the creation of new communities, the invention of ways to survive and tenderness in a violent world—doesn’t stop at the boundaries of the profession. It extends to other struggles, other communities, other uprisings.

This matters. Not to convince that sex work is good in a one-dimensional way, but to admit the complexity. That it is simultaneously difficult and liberating, traumatic and vital, dangerous and tender. That we can stand in this contradiction without disappearing.

Don’t be afraid of paradox to understand the world. There, exactly there, lies the real power, in the moment when we tell the whole truth not just the part that suits us, but also what hurts, and what redeems.

Sissy Doutsiou is a member of Void Network, actress, poet and writer. You can read more of her essays at her Substack page The Erotics of the Resistance

The post Sex Work, Don’t Be Afraid appeared first on Void Network.

Το παρόν άρθρο, είναι μια συμβολή της Σίσσυς Δουτσίου, μέλος της συλλογικότητας Κενό Δίκτυο στο διάλογο για την σεξεργασία.

Η πραγματικότητα είναι τόσο πολύπλοκη και τα κοινωνικά φαινόμενα τόσο πολύπλευρα για να αναλύσουμε όλο το φάσμα της σεξεργασίας, να κατανοήσουμε όλα τα υποκείμενα, να συναισθανθούμε όλες τις συνθήκες και να αναδείξουμε όλα τα προβλήματα που προκύπτουν.

Δεν υπάρχει αντικειμενική πραγματικότητα από τη στιγμή που το σημείο παρατήρησης δεν είναι ποτέ το ίδιο, αυτό άλλωστε μας το έμαθε η σύγχρονη φυσική. Η άποψή μας είναι πάντα επηρεασμένη από μια συγκεκριμένη οπτική γωνία, ένα σώμα, μια θέση, μια ιστορία.

Όλα υπάρχουν σε ένα συνεχές επίπεδο πράξης και αντίδρασης, αναγκαιότητας και επιθυμίας, που είναι αδύνατον να διαχωρίσουμε. Αυτό είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να καταλάβουμε. Η συζήτηση για την σεξεργασία δεν μπορεί να στριμωχτεί στο δίπολο υπέρ ή κατά. Η σεξεργασία μπορεί να είναι απόλαυση αλλά και ψυχαναγκασμός, απελευθέρωση αλλά και παγίδευση, δημιουργία αλλά και καταστροφή.

Δε χρειάζεται να κρύβουμε πόσο πόνο μερικές φορές και πόσες πληγές ανοίγονται με αυτό το επάγγελμα και να αποφεύγουμε να κάνουμε κριτική στις ψυχολογικές εντάσεις που ελλοχεύουν στην σεξεργασία. Συμβαίνουν πολλά. Λεφτά, απόλαυση, γέλιο, καύλες, σεβασμός, και από την άλλη αηδία, νεύρα, ανοχή, ακόμη και χρήση εθιστικών ουσιών για «να ζήσουμε τη στιγμή». Παράλληλα χτίζονται κοινότητες, δημιουργούνται δίκτυα αντίστασης, γλιτώνουν ζωές από τη φτώχεια, την απόγνωση και την εξαθλίωση, βρίσκεται μια διέξοδος για να τα βγάλεις πέρα, υποστηρίζονται σπουδές, ενοίκια, όνειρα. Το πιο δύσκολο είναι πως όλα αυτά είναι ταυτόχρονα αληθινά.

Ό,τι δεν λέμε

Πολύ σπάνια θα ακούσεις «αυτή η δουλειά με τραυμάτισε», «θα ήθελα να πω όχι αλλά έχω ανάγκη τα γαμημένα τα φράγκα», «ήπια πέντε γραμμές κοκαΐνης για να γαμηθώ πιο ευχάριστα», «νομίζω ότι δεν μπορώ να ερωτευτώ πια»

Αυτά λέγονται ψιθυριστά, εάν ειπωθούνε, επειδή ξέρουμε τι θα συμβεί. Θα χρησιμοποιηθούν ως πυρομαχικά για τον πόλεμο ενάντια στη σεξεργασία. Θα χρησιμοποιηθούν εναντίον των σεξεργατριών για να δημιουργήσουν μια φρικιαστική εικόνα και για να υποστηριχτούν οι πιο συντηρητικές και βίαιες θέσεις ώστε να μπορούν να στιγματίζουν, να φυλακίζουν, να συλλαμβάνουν, να απαξιώνουν, και να λυπούνται άτομα που κινούνται σε αυτό το χώρο.

Κι όμως, όλα αυτά υπάρχουν. Το τραύμα μπορεί να υπάρξει. Η περιθωριοποίηση και η αποξένωση υπάρχουν. Η δυσκολία είναι αληθινή. Δεν είναι μια εύκολη δουλειά. Αλλά αυτά δεν δυσφημούν τη σεξεργασία. Δυσφημούν το σύστημα που τη γεννά. Θέλουμε να φέρουμε στο προσκήνιο τη φτώχεια, την ανισότητα και την έλλειψη επιλογών. Θέλουμε να επιτεθούμε σε αυτό τον κόσμο όπου η επιβίωση γίνεται πάντα με τους όρους των άλλων.

Τα καλά πράγματα που δεν τολμούμε να πούμε

Δεν ισορροπούμε μόνο ανάμεσα στην Αρετή και την Κακία (μύθος του Ηρακλή), δεν υπάρχει μόνο η ανηφόρα ή ο εύκολος δρόμος (ηθικισμός). Δεν υπάρχουνε μόνο πλούσιοι χοντροί που μυρίζουνε σαπούνι και εκατομμυριούχες γυναίκες αδύνατες που θέλουνε να τους τρίψεις λυσσασμένα την κλειτορίδα τους για μια συνεχόμενη ώρα. Υπάρχουν και αυτά που κάνουν τη σεξεργασία πραγματικά όμορφη. Υπάρχει αγάπη, σεβασμός, αμοιβαία φροντίδα, χάδι, περιποίηση, συζητήσεις, εξομολογήσεις, ηδονισμός, απόλαυση, έρωτας, γνωριμίες, δικτύωση. Οι σεξεργάτριες, κυρίως στο εξωτερικό (Αμερική, Ασία, υπόλοιπη Ευρώπη) χτίζουν κοινότητες που οι άνθρωποι «απ’ έξω» δεν μπορούν καν να φανταστούν.

Δεν είναι κοινότητες φτιαγμένες από θεωρητικά σλόγκαν τύπου «γυναίκες με κοινά συμφέροντα». Είναι κοινότητες φτιαγμένες από τη συνταγή της επιβίωσης. Οι πιο έμπειρες στέλνουν λίστες με ασφαλείς πελάτες. Μοιράζονται δεξιότητες, στρατηγικές, τρόπους αποφυγής της αστυνομίας, ασφαλή κανάλια επικοινωνίας. Δημιουργούν υλικές και ψυχολογικές μορφές αμοιβαίας βοήθειας και δεν περιμένουν τίποτα από το κράτος, τις ΜΚΟ και τα ακτιβιστικά κινήματα που δεν αναγνωρίζουν καν ότι αυτό που κάνουν είναι δουλειά.

Και μετά υπάρχει η απλή χαρά της σεξεργασίας. Ναι! Πολύ γέλιο!!! Αστεία, πλάκες, περίεργα πράγματα. Ένας πελάτης που σε κάνει να νιώθεις ευφυής, επιθυμητή, κυριαρχική.  Ένας που ακούει. Ένας που σε ευχαριστεί σαν να ήσουν η καλύτερη απόφαση της ζωής του. Κατά τη διάρκεια ενός πληρωμένου σαδομαζοχιστικού σεξ μπορεί να υπάρξει η πραγματική χαρά. Αυτό γιατί να το κρύψουμε;

Η σεξεργασία σώζει πολλές φορές όταν βρίσκεσαι σε μια δύσκολη οικονομική κατάσταση, εάν βέβαια είσαι σε θέση να καταφέρεις να  μείνεις ανεξάρτητη, να βρεις αξιοπρεπείς πελάτες και να κινηθείς έτσι ακριβώς όπως θέλεις εσύ. Αυτό είναι γεγονός. Τα λεφτά έρχονται γρήγορα και όταν τα χρειάζεσαι.  Δεν απαιτείται επαγγελματικό βιογραφικό και συνεντεύξεις. Δεν είναι τα χρήματα ιδανικά ή σταθερά ή δίκαια μοιρασμένα αλλά είναι χρήματα – αυτή η φρικτή αιτία δυστυχίας στον κόσμο, η ύπαρξη του χρήματος.

Κι αν αυτό τροφοδοτεί επιχειρήματα ενάντια στη σεξεργασία; Αν κάποιες φεμινίστριες το χρησιμοποιήσουν για να πουν «άρα όλες αυτές οι γυναίκες εξαναγκάζονται, πρέπει να τις σώσουμε,  να τους βρούμε μια άλλη δουλειά!!!!!» ή επίσης  «λόγω όλων αυτών δεν μπορούμε να επικυρώσουμε τη σεξεργασία, δεν υπάρχει η ελεύθερη επιλογή, οι γυναίκες αυτές ……».

Δεν με ενδιαφέρουν όλα αυτά. Με ενδιαφέρει η αλήθεια. Η αμφιθυμία, οι αντιφάσεις της ζωής, το παράδοξο, η απόλαυση και ο ψυχαναγκασμός, η ευκολία, και η βαρεμάρα, το δώρο και η ενοχή, η συναισθηματική ασφάλεια και τα ακριβά εσώρουχα. Έτσι δεν είναι άλλωστε ολόκληρη η ζωή μας; Ο ζητιάνος και εσύ με τις σακούλες από τη μπουτίκ, ο ψυχοπαθής μέσα στο τρένο που σου ζητάει να τον βοηθήσεις και εσύ συνεχίζεις να σκρολάρεις στο instagram ή δημοσιεύεις μια φωτογραφία σου στο facebook, το εξαναγκαστικό 14ώρο εργασίας, η μισθωτή σκλαβιά και τα αδικοχαμένο αίμα της Πρωτομαγιάς του Σικάγου. Η ζωή συνεχίζεται με τους εργάτες και τους υπαλλήλους να πηγαινοέρχονται στη δουλειά τους πρωί- βράδυ. Με ενδιαφέρει η κατανόηση της αδικίας και τα αίτια της διαιώνισής της. Αυτός είναι ο κόσμος!!!

Ξαφνικά πρέπει να λύσουμε το πρόβλημα της σεξεργασίας δίχως καν να λάβουμε υπόψιν ότι κάποιοι-κάποιες- κάποια άτομα το επιλέγουν αυτό το επάγγελμα ελεύθερα όπως όλοι επιλέγουν ένα σωρό άλλες μορφές εργασίας τους «ελεύθερα». Επιλέγουμε όλες μας πραγματικά τις δουλειές μας «ελεύθερα» τελικά;

Κατανοώ, οι πρώτες σκέψεις είναι ότι το σώμα γίνεται εμπόρευμα, ναι αλλά είναι το δικό μου το σώμα, υπάρχει η απόφαση,  η επιλογή να διαθέσω εγώ το σώμα μου όσο χρόνο θέλω εγώ και όπου θέλω εγώ. Μα, οι δεύτερες σκέψεις είναι ότι έτσι πληγώνεται ο έρωτας,  ναι  αλλά άλλες φορές έτσι γεννιέται, έτσι εκτιμάται, έτσι ξαναδημιουργείται. Είναι πολύπλοκη η ζωή.

Αυτά που δεν χωράνε στις αφίσες

Υπάρχουν πλευρές της σεξεργασίας που δεν θέλουμε να πούμε ούτε στην ίδια μας την φεμινιστική ομάδα. Υπάρχουν γυναίκες που κάνουν σεξ για λεφτά ενώ δεν έχουν σπίτι. Υπάρχουν σεξεργάτριες που πληρώνουν λογαριασμούς, νοίκια, φαγητό, ενώ οι σύζυγοι έχουνε «εξαφανιστεί» από τις υποχρεώσεις τους. Υπάρχουν κορίτσια που μείναν ορφανά, αγόρια που δεν έχουνε επιλέξει ακόμα το φύλο τους, κοπέλες που αναπτερώνεται η αυτοπεποίθησή τους.

Και το κράτος τι κάνει; Τις φυλακίζει σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά στην Αμερική. Τις βάζει σε κατηγορίες δικής του επινόησης. Τις ονομάζει θύματα ενώ τις αντιμετωπίζει ως εγκληματίες. Οι νόμοι για την καταπολέμηση της πορνείας στην πράξη σπρώχνουν τις σεξεργάτριες πιο βαθιά στην παρανομία. Πιο κρυφά ραντεβού, πιο επικίνδυνοι χώροι, λιγότερη πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη, ανύπαρκτα εργασιακά δικαιώματα. Αυτό δεν ονομάζεται βοήθεια. Αυτή είναι η λογική στιγματισμού ντυμένη με ηθικολογία.

Η μητρότητα, οι σπουδές, η ομορφιά της ζωής, τα πτυχία, η ευτυχία και η σεξεργασία δεν είναι αντίθετες έννοιες. Οι άνθρωποι δεν θέλουν να ντρέπονται με τις επιλογές τους, δεν θέλουν να καταπιέζονται και να εκβιάζονται, δεν χρειάζονται ηθικούς κανόνες, καταστολή και αστυνόμευση. Και όμως όχι μόνο το σύστημα της κυριαρχίας αλλά συχνά ακόμα και ελευθεριακοί χώροι αντιμετωπίζουν τις σεξεργάτριες ως θύματα, ως σώματα που υποφέρουν, ως σεξουαλικές μηχανές που καταπιέζονται και όχι ως άτομα με αξιοπρέπεια, βούληση, ικανότητα επιλογής και απόλαυσης. Κι όμως, ανάμεσα σε όλες αυτές τις σεξεργάτριες παντού στον κόσμο υπάρχουν και άνεργες που ψάχνουν τρόπο να πληρώσουν το νοίκι, υπάρχουν και κοινωνιολόγες με τα διδακτορικά τους, υπάρχουν και γυναίκες τρανς και μητέρες με τα χαρούμενα παιδιά τους, και τρυφερές ευτυχισμένες υπάρξεις και καλλιτέχνες και θυμωμένες επαναστάτισσες, και άτομα γεμάτα ενέργεια και θέληση για ζωή, και φοιτήτριες και queer άτομα και κάθε είδους υποκείμενα όπως σε κάθε εργασιακό πεδίο, άτομα που δεν θέλουν να ντρέπονται για τις επιλογές τους, χρειάζονται υποστήριξη και φροντίδα όπως όλοι μας.

Σε αυτό το σημείο βεβαία πρέπει να είμαι σαφής. Εγώ που γράφω είμαι μια λευκή γυναίκα με κάποια κοινωνικά προνόμια. Μιλάω μέσα από τα δικά μου βιώματα, τις εμπειρίες, τα ταξίδια και τις γνωριμίες μου με άτομα στις 5 ηπείρους και κυρίως από τις συζητήσεις μου με το αναρχικό κίνημα των σεξεργατριών και των τρανς γυναικών στην Ταϊλάνδη και τις αναρχικές σεξεργάτριες στις ΗΠΑ. Η ρατσιστική και αστυνομική βία, τα συνοριακά καθεστώτα και οι μεταναστευτικές πολιτικές, οι συντηρητικές αντιλήψεις και οι κρατικοί μηχανισμοί παράγουν σε όλο τον κόσμο κοινωνικό αποκλεισμό και προσωπικές τραγωδίες. Οι σεξεργάτριες από τη Λατινική Αμερική, την Ασία ή την Αφρική ίσως αντιμετωπίζουν κάτι που δεν είναι καθόλου το ίδιο με τα άτομα στην Ευρώπη ή την Αμερική, περισσότερα εμπόδια, περισσότερη απαξίωση, περισσότερους περιορισμούς, περισσότερη βία. Η βία που βιώνουν είναι πρώτα ρατσιστική και μετά βία απέναντι στη σεξεργασία. Και όταν μιλάμε για «δικαίωμα επιλογής» ή «αυτοδιάθεση του σώματος», ξέρουμε ότι αυτά τα λόγια δεν φτάνουν για όσες ζουν κάτω από το ρατσιστικό βλέμμα, την καθημερινή αστυνομική βία και τις αποικιοκρατικές πολιτικές.

Το κίνημα για την υποστήριξη της σεξεργασίας απλώνεται σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Από την στιγμή που ο λευκός κυριαρχεί στον πλανήτη είναι δεδομένο ότι οι λευκές σεξεργάτριες έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης, τους εκδοτικούς οίκους και στις πλατφόρμες επικοινωνίας. Οι σεξεργάτριες που είναι μετανάστριες και φτωχές μοιράζονται πολύ πιο δύσκολα τις εμπειρίες τους και τις απόψεις τους για την ζωή μαζί μας. Το να το αναγνωρίσουμε αυτό δεν είναι μικροαστικές τύψεις και ενοχές,  είναι πολιτική ευθύνη. Όλα αυτά δεν είναι μόνο βιώματα- είναι και δημόσιος λόγος. Σε αυτή την κατεύθυνση είναι απαραίτητές ανοιχτές συναντήσεις,  έρευνες, άρθρα, διαλέξεις, κείμενα, εκδηλώσεις, ταινίες, ντοκιμαντέρ. Όταν μιλάμε για πηγές, αναφορές και δίκτυα, δεν μιλάμε μόνο για πανεπιστημιακά άρθρα. Μιλάμε για το πώς η πληροφορία που παράγουν οι ίδιες οι σεξεργάτριες, οι συλλογικότητες, οι ακτιβίστριες, οι κοινότητες, αλλά και οι ιατρικές και κοινωνικές επιστήμες, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προστατεύσουν και να διαδώσουν τον λόγο των ίδιων των υποκειμένων.

Σε πολλούς τομείς  από την τεχνολογία μέχρι τη δημόσια υγεία, η ανάλυση πηγών, δικτύων και επιρροών δείχνει πώς χτίζεται η γνώση. Ποιές φωνές ακούγονται, ποιές κρύβονται, ποιά θεμελιώδη κείμενα διαμορφώνουν τις πολιτικές μας απόψεις ή κατεύθυνση της νομοθεσίας; Το ίδιο συμβαίνει και με τη σεξεργασία. Αν κοιτάξουμε ποιά κείμενα, ποιές αναφορές, ποιές ιστορίες κυριαρχούν στον δημόσιο λόγο για τη σεξεργασία, θα δούμε πόσο συχνά απουσιάζουν οι ίδιες οι σεξεργάτριες.

Όμως, σε πολλές χώρες και σε πολλές μελέτες, παρατηρούμε κάτι επαναλαμβανόμενο. Εκεί όπου η σεξεργασία αποποινικοποιείται, όπου αναγνωρίζεται ως εργασία, όπου οι σεξεργάτριες οργανώνονται συλλογικά, όπου συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων, μειώνεται η βία, βελτιώνεται η υγεία, αυξάνεται η ασφάλεια των ίδιων ατόμων που δουλεύουν σε αυτό το χώρο. Εξασθενεί το αίσθημα ντροπής και το στίγμα της «κακόμοιρης φτωχής ιερόδουλης» ή του «λούμπεν στοιχείο που δεν είχε άλλη επιλογή».

Κοινοτικές ομάδες, συνδικάτα, συλλογικότητες sexworkers έχουν δείξει στην πράξη ότι όταν οι ίδιες οι σεξεργάτριες οργανώνουν την αυτοπροστασία τους, όταν υπάρχει η πρόσβαση σε γιατρούς χωρίς φόβο, όταν υπάρχουν εργασιακά δικαιώματα και μπορεί η σεξεργασία να συζητηθεί ανοιχτά χωρίς στίγμα, όταν αναγνωρίζονται ανοιχτά οι ανάγκες και οι επιθυμίες, τότε μειώνεται η κακοποίηση και το sex trafficking, μειώνεται η έκθεση σε αφροδίσια νοσήματα και πολλαπλασιάζεται η δύναμη της αποδοχής, της ευγένειας και της αξιοπρέπειας.

Αντίθετα, όπου κυριαρχεί η ποινικοποίηση και η παρανομία, ο στιγματισμός και η σωτηριολογία υπάρχει περισσότερη βία, περισσότερη αστυνομική παρενόχληση, λιγότερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, περισσότερο σκοτάδι. Οι πολιτικές που βλέπουν τις σεξεργάτριες ως υποκείμενα με φωνή, ελεύθερη βούληση, επιλογή  και δικαιώματα βελτιώνουν τη ζωή των σεξεργατριών. Οι πολιτικές που θεωρούν τη σεξεργασία ως πρόβλημα προς διαχείριση, επιτίθονται και σκοτώνουν με έναν υποδόριο τρόπο τις ίδιες τις σεξεργάτριες.

Θα υπήρχε σεξεργασία σε έναν ελεύθερο κόσμο;

Αν δεν υπήρχε καπιταλισμός, θα υπήρχε σεξεργασία; Αν δεν υπήρχε πατριαρχία, θα υπήρχε πορνεία; Κάποιες λένε όχι. Υποστηρίζουν πως ολόκληρη η σεξουαλικότητα όπως τη ζούμε σήμερα είναι προϊόν πατριαρχίας, αγοράς, καταπίεσης. Ότι όλες οι επιθυμίες μας είναι διαμορφωμένες από αυτό το σύστημα.

Κάποιες άλλες λέμε ότι υπάρχει κάτι ακόμη πιο βαθύ. Μια σεξουαλικότητα που δεν είναι μόνο αποτέλεσμα καταναγκασμού. Κάτι ερωτικό, πνευματικό, δημιουργικό, που θέλει να παιχτεί, να εξερευνηθεί, να μοιραστεί. Αυτό το κάτι θα υπήρχε ακόμη κι αν γκρεμίζαμε αύριο την πατριαρχία και τον καπιταλισμό.

Δεν πιστεύω ότι η σεξεργασία θα εξαφανιζόταν σε έναν ελεύθερο κόσμο. Πιστεύω ότι θα άλλαζε ριζικά. Θα σταματούσε να είναι δουλειά από ανάγκη και θα γινόταν κάτι σαν τελετουργία, παιχνίδι, υπηρεσία, δημιουργία. Κάτι που δεν θα είχε μέσα του φόβο, φτώχεια, εξάρτηση. Κάτι που δεν θα χρειαζόταν να το ονομάζουμε εργασία με τον σημερινό τρόπο.

Αλλά εμείς δεν ζούμε σε αυτόν τον κόσμο. Ζούμε εδώ.

Εδώ, τώρα, σε αυτόν τον κόσμο

Aυτό που χρειάζεται δεν είναι σωτήρες, δεν είναι φεμινίστριες που μας λένε ότι δεν υπάρχει η ελεύθερη επιλογή στη σεξεργασία, δε χρειαζόμαστε γυναίκες που φοβούνται, τρομάζουν απέναντι σε αυτή την επιλογή όπως θα τρόμαζαν και μπροστά σε μια τρυπαρισμένη από LSD νεαρή κοπέλα. Χρειαζόμαστε να υποστηρίξουμε τα δικαιώματα των σεξεργατριών. Προστασία, νομική αναγνώριση της δουλειάς αυτής, πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας χωρίς φόβο και στιγματισμό, τη δυνατότητα καταγγελίας της άσκησης βίας χωρίς να υπάρχει ο κίνδυνος της σύλληψης, τη δυνατότητα να ακουστούν οι δυσκολίες και τα όρια του επαγγέλματος χωρίς αυτό να γίνεται όπλο εναντίον της ίδιας της σεξεργασίας, τη δυνατότητα να εκτιμηθεί η ευκολία, ο ερωτισμός και οι φιλίες που προκύπτουν χωρίς ντροπή.

Θέλουμε κοινότητες που ελέγχονται από σεξεργάτριες. Δίκτυα που δημιουργούνται από σεξεργάτριες. Έρευνες που συμπεριλαμβάνουν τις σεξεργάτριες ως υποκείμενα με άποψη, όχι ως περιστατικά. Πολιτικές που γράφονται μαζί με τις σεξεργάτριες.

Η αρχή «μαζί με εμάς και όχι για εμάς» δεν είναι σύνθημα για αφίσες. Είναι πολιτική στάση. Είναι απαίτηση. Είναι η άρνηση να αφήσουμε άλλους να αποφασίζουν για τα σώματά μας, τις ζωές μας, τις επιθυμίες μας.

Δεν τελειώνει εδώ. Ή μάλλον, δεν πρέπει να τελειώνει εδώ. Αυτό που ξεκινάει από τη σεξεργασία- η αντίσταση, η δημιουργία νέων κοινοτήτων, η εφεύρεση τρόπων επιβίωσης και τρυφερότητας μέσα σε έναν βίαιο κόσμο- δεν σταματάει στα όρια του επαγγέλματος. Απλώνεται σε άλλους αγώνες, άλλες κοινότητες, άλλες εξεγέρσεις.

Αυτό έχει σημασία. Όχι να πείσουμε ότι η σεξεργασία είναι καλή με έναν μονοδιάστατο τρόπο, αλλά να παραδεχτούμε την πολυπλοκότητα. Ότι είναι ταυτόχρονα δύσκολη και απελευθερωτική, τραυματική και ζωτική, επικίνδυνη και τρυφερή. Ότι μπορούμε να σταθούμε μέσα σε αυτή την αντίφαση χωρίς να εξαφανιστούμε.

Μη φοβάσαι το παράδοξο για να κατανοήσεις τον κόσμο. Εκεί, ακριβώς εκεί, βρίσκεται η πραγματική δύναμη, στη στιγμή που λέμε την αλήθεια ολόκληρη όχι μόνο το κομμάτι που μας βολεύει, αλλά και αυτό που πονάει, και αυτό που λυτρώνει.

____

Η Σίσσυ Δουτσίου είναι ηθοποιός, ποιήτρια και συγγραφέας, μέλος της συλλογικότητας Κενό Δίκτυο. Η πιο πρόσφατη συλλογή διηγημάτων της “Οι Αδερφές του Κάιν” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

The post Σεξεργασία, μη τη φοβάσαι appeared first on Void Network.