Θέμα του βιβλίου είναι οι διαστάσεις αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού που έλαβε η διαχείριση της πανδημίας Covid-19 και οι επιπτώσεις τους στη φυσιογνωμία του κοινωνικού κράτους. Το ξέσπασμα της πανδημίας Covid-19 αξιοποιήθηκε από τις κυρίαρχες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις ως πρόσχημα περαιτέρω αυταρχικοποίησης και εμπορευματοποίησης της κοινωνικής πολιτικής. Έπειτα από μια δεκαετία επάλληλων κρίσεων (οικονομική, προσφυγική, κλιματική), η υγειονομική απειλή εργαλειοποιήθηκε για την αναβάθμιση πολιτικών προτεραιοτήτων του νεοφιλελευθερισμού. Μέσω της ατομικής ευθύνης νομιμοποιήθηκαν πρακτικές καταστολής, αντί ενδυνάμωσης του κοινωνικού κράτους, για τη διαχείριση μιας πρωτόγνωρης και αδιάγνωστης κοινωνικής συνθήκης. Στην Ελλάδα, ο καταναγκαστικός εγκλεισμός στο σπίτι, ο κοινωνικός στιγματισμός της νεολαίας και η απαγόρευση των διαδηλώσεων, η εν γένει αστυνομοκεντρική διαχείριση της πανδημίας και οι ξυλοδαρμοί πολιτών, όπως και η κυνική διαχείριση του προσφυγικού, συμπορεύτηκαν με την προώθηση πρωτόγνωρων κοινωνικών απορρυθμίσεων: την ιδιωτικοποίηση της επικουρικής ασφάλισης, την κατάργηση του οκτάωρου, τη θεσμοθέτηση του «Πτωχευτικού Νόμου», την ανεπαρκή ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς, των δομών υγείας και εκπαίδευσης και τη σύσταση της πανεπιστημιακής αστυνομίας. Μια εκδοχή αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού φαίνεται να κερδίζει διαρκώς έδαφος επιχειρώντας να καθιερώσει τον νόμο και την τάξη των αγορών ως το παντοδύναμο δόγμα των καιρών μας.

Ένας κόσμος σε αναταραχή:

Η Κοινωνική Πολιτική σε συνθήκες πανδημίας

Απόστολος Καψάλης, Βαγγέλης Κουμαριανός και Νίκος Κουραχάνης- Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η προετοιμασία του συλλογικού τόμου “Κοινωνική Πολιτική, Αυταρχικός Νεοφιλελευθερισμός και Πανδημία” εκπληρώθηκε μέσα σε μία εξαιρετικά δύσκολη συνθήκη, αυτή της πανδημίας Covid-19. Η πανδημική κρίση θέτει σε δοκιμασία πολιτικές και ιδεολογικές παραδοχές, οικονομικές συνταγές, αλλά και την ίδια την κοινωνική συνθήκη συνύπαρξης των ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη. Θέτει, επίσης, σε επαναδιαπραγμάτευση τις μεγάλες αφηγήσεις για το παρόν και το μέλλον των κοινωνιών μας όσο και τις μικρές αφηγήσεις της καθημερινότητας, της ανθρώπινης επαφής με οικείους και αγνώστους. Αυτή η δύσκολη και πρωτόγνωρη για τις γενιές μας πραγματικότητα δεν αποτελεί μια αυτόνομη χρονική περίοδο. Αντίθετα, τοποθετείται και προστίθεται στο ευρύτερο πλαίσιο του σύγχρονου οικονομικού, πολιτικού και κοινωνικού περιβάλλοντος αλληλεπιδρώντας έντονα με αυτό.

Η διαχείριση της πανδημίας δεν θα μπορούσε παρά να είναι αποτέλεσμα των επιτευγμάτων και των αδυναμιών του παρελθόντος, δεν θα μπορούσε παρά να επηρεάζεται από το σύνολο των κοινωνικών πολιτικών και των ιδεολογικών αντιλήψεων και αντιπαραθέσεων των πρόσφατων δεκαετιών. Υπό το πρίσμα αυτό, η παρούσα συλλογική μελέτη εξετάζει τις πολλαπλές συνέπειες της πανδημίας Covid-19 ως μια νέα κρίση μέσα στις τρέχουσες κρίσεις και ως μια ακόμα εκδοχή κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Το ευρύτερο περιβάλλον αυτής της επώδυνης και αδιάγνωστης κατάστασης συντίθεται από την επίδραση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών σε βάρος των κατακτήσεων του κοινωνικού κράτους, από τις αναδιατάξεις που επιφέρουν οι πολιτικές λιτότητας, ιδιωτικοποίησης και (ανα)εμπορευματοποίησης των κοινωνικών αγαθών, όπως και από τη διαδικασία υπευθυνοποίησης της ιδιότητας του πολίτη.

Το διεθνές περιβάλλον σε συνθήκες πανδημίας

Από τις αρχές του 2020 ο πλανήτης έρχεται αντιμέτωπος με ιστορικές προκλήσεις παγκόσμιων διαστάσεων. Οι προκλήσεις αυτές θέτουν, εκ νέου, σε δοκιμασία τις αγορές και τις κοινωνίες σε όλες τις χώρες του κόσμου (Πετμεζίδου, 2021). Ενώ από το 2019 η παγκόσμια οικονομία έδειχνε σημάδια εισόδου σε έναν ακόμη κύκλο ύφεσης, η έξαρση της πανδημίας από την πρώτη στιγμή είχε σημαντικές αρνητικές συνέπειες σε δημοσιονομικό και κοινωνικό επίπεδο.

Σταχυολογώντας τις αναλύσεις διεθνών οργανισμών, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ή η Παγκόσμια Τράπεζα, εκτιμάται ότι οι φτωχοί θα γίνουν φτωχότεροι και περίπου 90 εκατ. άνθρωποι θα βρεθούν σε συνθήκες ακραίας στέρησης το 2021. Η παγκόσμια ύφεση το 2020 θα προσδιοριστεί στο -4,4% και οι ζημιές στην παγκόσμια παραγωγή θα φτάσουν τα 11 τρις δολάρια τη διετία 2020-2021 και συνολικά τα 28 τρις δολάρια την περίοδο 2020-2025 (Gopinath, 2020). Σύμφωνα με σχετικές έρευνες ανεξάρτητων οργανισμών στις ΗΠΑ, 50 εκατ. πολίτες είναι διατροφικά ανασφαλείς και από τον Μάρτη του 2020 συνολικά 73 εκατ. εργαζόμενοι έχουν περάσει στην ανεργία εντός αυτού του έτους (Gundersen, 2020).

Σε ό,τι αφορά την εργασία υπολογίζεται ότι το 2020 σε παγκόσμιο επίπεδο και σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2019 η μείωση των ωρών εργασίας ήταν της τάξης του 8,8%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 255 εκατ. θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, ενώ το φαινόμενο ήταν πιο έντονο στη Λατινική Αμερική, τη Νότια Ευρώπη και τη Νότια Ασία. Συγκριτικά με το 2019, το 2020 η ανθρωπότητα κατέγραψε απώλεια 114 εκατ. θέσεων εργασίας, με τις γυναίκες και τους νέους να πλήττονται περισσότερο. Αυτό το φαινόμενο, κατά τα 2/3 περίπου, μεταφράζεται μάλλον σε έξοδο από την ενεργή απασχόληση παρά σε μετάβαση σε κατάσταση ανεργίας. Μεταξύ 2020 και 2019 το ποσοστό ανεργίας σε παγκόσμιο επίπεδο αυξάνει κατά 1,1%, σημειώνοντας πολύ σημαντικότερη αύξηση από ό,τι το 2009 (+0,6%), ενώ η μείωση των εισοδημάτων των εργαζομένων προσδιορίζεται κατά μέσο όρο στο -8,3% (ILO, 2021).

Με βάση τις εκτιμήσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, η παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη δεν θα συνοδευτεί με αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, εφόσον δεν θα δημιουργηθούν αρκετές θέσεις εργασίας προκειμένου να υποστηριχθούν όσοι βρέθηκαν στην ανεργία εξαιτίας της πανδημίας, αλλά και οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας (ILO, 2021a). Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κρίση πανδημίας όχι μόνο δεν ειδώθηκε σαν μια ιστορική ευκαιρία για την προώθηση νέων κοινωνικών δικαιωμάτων (Karamesini, 2021), αλλά αντιθέτως επανεπιβεβαίωσε σε πολλές χώρες τη νεοφιλελεύθερη προσαρμογή με νέο πρόσημο -τις πολιτικές «έκτακτης ανάγκης»- ιδίως δε σε περιπτώσεις χωρών με μειωμένες συνδικαλιστικές/εργατικές και κοινωνικές, εν γένει, αντιστάσεις.

Οι αλλαγές που μοιραία θα υποστεί ο καπιταλισμός μπορεί να οδηγήσουν στην ανάδυση ενός νέου, εθνικιστικού και αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού, όχι λιγότερο, αλλά περισσότερο εχθρικού απέναντι στα λαϊκά στρώματα και τα δημοκρατικά δικαιώματα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2020, σε διεθνές επίπεδο, οι σημαντικότερες πολιτικές εξελίξεις με κινηματικό πρόσημο και με σημαντική παρουσία των μαζών στο προσκήνιο αντανακλώνται σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Αφενός, στις επίμονες και δυναμικές διαδηλώσεις του κινήματος των «κίτρινων γιλέκων» ενάντια στις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις Macron, ανελλιπώς και σε όλη τη διάρκεια του 2020. Αφετέρου, στις βίαιες εξεγέρσεις των κοινοτήτων των μαύρων και των χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων στις ΗΠΑ στο πλαίσιο του κινήματος «Δεν μπορώ να αναπνεύσω/I can’t breath» που επικαιροποιεί –με αφορμή τη δολοφονία Floyd από τις αστυνομικές δυνάμεις– το μέτωπο «Η ζωή των μαύρων μετράει / black lives matter», ενεργό ήδη από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας.

Τον χειμώνα 2020-2021 στο διεθνές περιβάλλον δεσπόζουν δύο πολιτικά γεγονότα, επίσης στις δύο προαναφερθείσες περιοχές του πλανήτη, αλλά για άλλη μια φορά κανένα από αυτά δεν είναι –ευθέως έστω– συνδεόμενο με την πανδημία. Από τη μία, οι συγκρουσιακές κινητοποιήσεις στη Γαλλία με αφορμή τη νέα νομοθεσία για την απαγόρευση της φωτογράφισης των αστυνομικών επιχειρήσεων και των οργάνων της τάξης κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων και διαμαρτυριών. Οι κινητοποιήσεις μάλιστα συνοδεύονται από νίκη των κινημάτων και οδηγούν σε «πάγωμα» των επιδιωκόμενων μεταρρυθμίσεων. Από την άλλη, η σχεδόν προαναγγελθείσα εισβολή ακροδεξιών υποστηρικτών του Trump στο Καπιτώλιο στις ΗΠΑ, με την ανοχή μεγάλου τμήματος των σωμάτων ασφαλείας, διαδραματίζεται στο περιθώριο μιας μαζικής συγκέντρωσης αμφισβήτησης των αποτελεσμάτων των αμερικανικών προεδρικών εκλογών και άρνησης της ομαλής διαδοχής στην Προεδρία.

Το κοινό στοιχείο ή ζητούμενο στις δύο αυτές περιπτώσεις είναι ο ρόλος των κατασταλτικών μηχανισμών σε δύο χώρες, όπου το επόμενο διάστημα οι γενικότερες πολιτικο-κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το μέλλον και την ποιότητα της δημοκρατίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Άλλωστε, το βασικό επίδικο έχει εγγενώς πολιτειακές διαστάσεις, δεδομένου ότι στη μία περίπτωση επί της ουσίας διακυβεύονται το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και οι δημοκρατικές εν γένει ελευθερίες των πολιτών, ενώ στην άλλη και σε κλίμα σχεδόν εμφυλιακών αποχρώσεων δοκιμάζεται η αντοχή του κράτους και των θεσμών του απέναντι σε καλά οργανωμένα σχέδια συνταγματικής εκτροπής από ακροδεξιούς κύκλους με την ενεργό στήριξη τμήματος του έως τότε κυβερνώντος ρεπουμπλικανικού κόμματος.

Η πανδημική κρίση λειτουργεί παράλληλα με αντίστοιχες πολιτικές εξελίξεις παγκοσμίως. Ο νέος ιός οδηγεί πολλές χώρες στη λήψη κατασταλτικών μέτρων (όπως η καραντίνα και ο αναγκαστικός εγκλεισμός) για την αντιμετώπισή του. Βασικά χαρακτηριστικά του ιού είναι η πολύ υψηλή μεταδοτικότητά του και, επακόλουθα, τα υψηλά επίπεδα θνησιμότητας (ιδιαίτερα σε ευπαθείς κατηγορίες του πληθυσμού) που προκαλούνται από αυτόν. Για την αντιμετώπισή του επιστρατεύονται κυρίως μέτρα αυτοπροστασίας, όπως η κοινωνική αποστασιοποίηση και η ατομική χρήση μάσκας, ο περιορισμός των μετακινήσεων των πολιτών, η αναστολή λειτουργίας ορισμένων κλάδων της οικονομίας, καθώς και η απαγόρευση συναθροίσεων (Eurofound, 2020), ακόμα και σε εξωτερικούς χώρους, όπου, ωστόσο, από τα υφιστάμενα επιστημονικά δεδομένα φαίνεται ότι η διασπορά του ιού είναι περιορισμένη.

Σε κάθε περίπτωση διαπιστώνεται ότι ο αυταρχισμός και η καταστολή εκδηλώνονται ως απάντηση στις κοινωνικές αντιδράσεις, αλλά ταυτόχρονα και ως αποτρεπτικά μέτρα στο όνομα της πειθάρχησης στα μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης του ιού και των συνεπειών της πανδημίας γενικότερα. Φαίνεται δε να λαμβάνουν μόνιμα και δομικά χαρακτηριστικά στη σφαίρα άσκησης των δημόσιων πολιτικών τη στιγμή, μάλιστα, που επιχειρείται να εμπεδωθούν στην κοινή γνώμη ως μια δυσάρεστη μεν, αλλά αναγκαία, κοινωνικά νομιμοποιημένη και αναπόφευκτη κεντρική πολιτική επιλογή.

Η διαχείριση της πανδημίας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η πανδημία φέρνει τους θεσμούς της ΕΕ ενώπιον μιας βαθιάς κρίσης, ενώ η έξαρση της πανδημίας και της οικονομικής ύφεσης βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη (Πετμεζίδου, 2021). Αν και παραμένει ακόμα αμφίβολο κατά πόσον οι σημαντικές πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα έχουν μόνιμο ή αποσπασματικό αποτύπωμα (Camous & Claeys, 2020), η διαχείριση της πανδημίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναδεικνύει τα ελλείμματα και τις ανεπάρκειες των ευρωπαϊκών πολιτικών αντιμετώπισης κρίσεων, όπως ιδίως η οικονομική «κρίση του ευρώ» από το 2009 και η κρίση διαχείρισης του «προσφυγικού» από το 2015 (Wolff & Ladi, 2020).

Ως προς τη διαχείριση του υγειονομικού κινδύνου, η ΕΕ συγκαταλέγεται στις πλούσιες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, στις οποίες εδρεύουν μεγάλες και μεσαίες ιδιωτικές φαρμακευτικές βιομηχανίες, οι οποίες δημιούργησαν εμβόλια με δημόσια χρηματοδότηση, αλλά μπλόκαραν την καταχώριση των πατεντών εμβολίων και φαρμάκων σε τράπεζα δεδομένων του ΠΟΥ σε βάρος φτωχότερων χωρών, με τον ισχυρισμό ότι τα μη αποδοτικά και υποχρηματοδοτούμενα συστήματα υγείας, η εκρηκτική ζήτηση και η έλλειψη παραγωγικής ικανότητας είναι πιο πιθανό να αποτελέσουν εμπόδια για φάρμακα και εμβόλια (WHO, 2020). Παρά την αλλαγή πλεύσης του προέδρου Beiden στις ΗΠΑ και τη στήριξη της άρσης της πατέντας για τα εμβόλια κατά της Covid-19, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβάλλει ενστάσεις και σκεπτικισμό, μολονότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθετεί επίσης θετική στάση.

Τον Ιούνιο του 2020 υιοθετείται η ευρωπαϊκή στρατηγική για τα εμβόλια, τη χρηματοδότηση φαρμάκων και εμβολίων με αντάλλαγμα το δικαίωμα αγοράς συγκεκριμένου αριθμού δόσεων σε συμφωνημένη τιμή και χρόνο με όρους ισοτιμίας των κρατών-μελών. Λίγους μήνες μετά, στην αρχή του 2021, οι καθυστερήσεις στη διανομή των εμβολίων που έχουν παραγγελθεί κεντρικά από την ΕΕ δημιουργεί προστριβές με τις εταιρείες εμβολίων, δίνει την ευκαιρία σε επιμέρους χώρες να αναπτύξουν μεμονωμένες πολιτικές προμήθειας και αρχίζει μια προσέγγιση με τη Ρωσία, και με γεωπολιτικά χαρακτηριστικά, μόλις γίνεται αντιληπτό ότι το εμβόλιο Sputnic-V είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό. Στη «σκοτεινή πλευρά» της διαχείρισης εμβολίων και μασκών προστασίας εμφανίζονται δείγματα μη εξαγωγής μασκών σε χώρες που έχουν ανάγκη, δήμευσης νοσοκομειακού υλικού από χώρες transit, αλλά και κατανομής εμβολίων ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα και όχι τον πληθυσμό.

Αναφορικά με τις οικονομικές πτυχές της κρίσης, το ΔΝΤ αρκετά νωρίς τονίζει την αναγκαιότητα αμοιβαιοποίησης μεταξύ των κρατών-μελών του οικονομικού και χρηματοπιστωτικού κινδύνου που προκύπτουν από την πανδημία (Batini et al., 2020). Ο περιορισμός της οικονομικής δραστηριότητας λόγω καραντίνας συνεπάγεται ιστορικών διαστάσεων ύφεση για τα κράτη-μέλη, εκτός χωρών όπως η Ελλάδα, που παρότι έχει μια από τις χειρότερες επιδόσεις, οι επιδόσεις αυτές είναι υποδεέστερες των συνεπειών της κρίσης του ευρώ (European Commission, 2020). Με δεδομένο το μέγεθος της ύφεσης, η ΕΕ συνολικά θα χρειαστεί να είναι πιο ευέλικτη στην εφαρμογή των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας, ώστε να αποφύγει την όξυνση της οικονομικής κρίσης (Heimberger, 2020).

Ταυτόχρονα ενισχύονται οι φωνές που θέτουν στο τραπέζι της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης όχι απλά τη δημοσιονομική χαλάρωση, αλλά και την ενίσχυση επενδύσεων συνδυασμό με δημοκρατικό συντονισμό (Truger, 2020). Η αναστολή της λειτουργίας της συνθήκης του Schengen γίνεται από όλους έναντι όλων, σε αντίθεση με το κλείσιμο των συνόρων στην κρίση του προσφυγικού το 2015. Η έλλειψη αλληλεγγύης των χωρών του Visengrad το 2015, ο ηθικός κίνδυνος (moral hazard) των πλεονασματικών χωρών το 2010, δεν συντρέχουν σε μία κρίση πανδημίας, η οποία απειλεί όλα τα κράτη-μέλη, σε όλες τις γωνιές της ευρωπαϊκής επικράτειας και ανεξάρτητα από την οικονομική τους συμπεριφορά (Myant, 2021). Όπως αναφέρει η Christine Lagarde στην ναρκτήρια ομιλία της 8ης Μαΐου 2020 στο εξ αποστάσεως συνέδριο του European University Institute για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «αν δεν θεραπευτούν όλες οι χώρες, όλοι θα υποφέρουν. Στην πράξη, η αλληλεγγύη είναι ατομικό συμφέρον».

Από τον Μάρτιο του 2020 όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ επικαλούνται τη ρήτρα διαφυγής από το Σύμφωνο Σταθερότητας και την πορεία προσαρμογής στους μεσοπρόθεσμους στόχους για να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των συστημάτων υγείας και να υλοποιήσουν μέτρα στήριξης των οικονομιών. Στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2020, την 20ή Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη σύστασή της ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου ώστε να διατηρηθεί η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Η απαγόρευση κρατικής βοήθειας στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς ανταγωνισμού κάμφθηκε αρκετά νωρίς, με την ενίσχυση μεγάλων αεροπορικών εταιρειών από τη Γαλλία και την Ολλανδία, αλλά και μικρότερων στην περίπτωση της Ελλάδας (Meunier & Mickus, 2020).

Το πρώτο βήμα αντίδρασης αφορούσε την παροχή δανείων από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) για την κάλυψη άμεσων, έμμεσων και προληπτικών αναγκών για δαπάνες και υποδομές υγείας των κρατών-μελών, αλλά το δεύτερο βήμα δημιούργησε το μηχανισμό SURE για τη στήριξη της απασχόλησης και την προστασία από τον κίνδυνο της ανεργίας για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες. Η αισιόδοξη προσέγγιση των εξελίξεων αυτών ώθησε ορισμένους να μιλάνε για αναγνώριση των προσπαθειών που απέτυχαν το 2012 για έκδοση ευρωομολόγων, ενώ η απαισιόδοξη προσέγγιση επικεντρώνεται στον προσωρινό χαρακτήρα αυτών των παρεκκλίσεων που θα επιβεβαιώσουν τον κανόνα της δημοσιονομικής σταθερότητας (Myant, 2021). Σημαντικότερη παρέμβαση, όμως, είναι ο επταετής προϋπολογισμός 2021-2027, ο οποίος αποφασίστηκε τον Δεκέμβρη 2020 παρά τις διαφωνίες των πλούσιων χωρών και τις εκπτώσεις στις ρήτρες «κράτους δικαίου» για χώρες όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία (Wolff & Ladi, 2020).

Μια νέα κρίση στην Ελλάδα των επάλληλων κρίσεων

Όπως και σε πολλές άλλες χώρες, θεμελιώδες γνώρισμα των πρακτικών διαχείρισης της πανδημικής κρίσης στην Ελλάδα είναι η έμφαση στην ατομική ευθύνη των πολιτών, η βιοπολιτική πειθάρχηση (Κοντιάδης, 2020) και η αυταρχική καταστολή όσων δεν συμμορφώνονται, η οποία μπορεί να δικαιολογείται από έναν συνδυασμό παραγόντων. Η ιδιαίτερη φύση του κινδύνου και της ανάγκης προσαρμογής των ατομικών συμπεριφορών, των συναντήσεων και των κανόνων υγιεινής επιτάσσει ένα μερίδιο ατομικής ευθύνης, δηλαδή συνειδητής συμπεριφοράς αυτο-προστασίας και προστασίας των άλλων. Διαμορφώνεται μια έμπρακτη αρνητική αλληλεγγύη-αλληλεξάρτηση στον βαθμό που κάθε άτομο ενδέχεται να συνιστά κίνδυνο για τους γύρω του, αλλά και για την κοινότητα ως σύνολο. Η ατομική ευθύνη δεν περιορίζεται στην ιδιαιτερότητα της COVID-19, αλλά συνδυάζεται με την πολιτική επιλογή της ελληνικής Πολιτείας να υποχωρήσουν οι δημόσιες ευθύνες για ενίσχυση των υποδομών και στελέχωση της δημόσιας υγείας, της παιδείας και των μέσων μαζικής μετακίνησης. Οι εκτιμήσεις της πρώτης περιόδου που αισιοδοξούσαν ότι στην πανδημία θα σημειωθεί μια «επιστροφή» στην αναγνώριση του ρόλου και της σπουδαιότητας των δημόσιων υποδομών, ιδίως στον χώρο της υγείας, δεν επιβεβαιώθηκαν.

Επιπλέον, η κεντρικότητα της «ατομικής ευθύνης» μπορεί να ερμηνευθεί και από την προτίμηση στη χρήση εξατομικευμένων κατασταλτικών αστυνομικών μεθόδων για τη συμμόρφωση των πολιτών, αντί της πειθούς και της εκστρατείας υγειονομικής ενημέρωσής τους. Έτσι, η τήρηση των κανόνων προστασίας, κατά την περίοδο της πανδημίας, γίνεται αντικείμενο πειθάρχησης και όχι μέσο έκφρασης κοινωνικής αλληλεγγύης. Σύμφωνα με συνέντευξη Έλληνα υπουργού ο «παιδαγωγικός» χαρακτήρας της προηγούμενης δήλωσης με sms κάθε επιτρεπόμενης μετακίνησης αποτελεί την εξαίρεση σε επίπεδο ΕΕ στον έλεγχο της τήρησης των μέτρων μέχρι τις αρχές Μαΐου 2021. Ο ρόλος της αστυνόμευσης αναβαθμίζεται, το προσωπικό των κατασταλτικών μηχανισμών αυξάνει, ενισχύεται κάθε είδους στόλος της αστυνομίας και ιδρύονται νέα αστυνομικά σώματα. Δεν μπορεί σε αυτό το σημείο να μην αναφερθεί ο συμβολισμός της επιλογής για τη θέση του Υπουργού Υγείας, μετά από δύο σχεδόν χρόνια πανδημικής κρίσης, ενός πολιτικού προσώπου με μακρά πορεία στον ακροδεξιό χώρο, και με, συχνά, δημόσιες ρατσιστικές, μισαλλόδοξες και αυταρχικές τοποθετήσεις, όπως ο Θάνος Πλεύρης.

Η λογική της ατομικής ευθύνης επιπρόσθετα αξιοποιείται και σαν εργαλείο απόδοσης ευθυνών ή και θυματοποίησης των πολιτών για τα χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού στην Ελλάδα. Οι κατηγορίες των πολιτών που αρνούνται για οποιονδήποτε λόγο να εμβολιαστούν κατηγορούνται συλλήβδην ως ανορθολογικοί και λοιδορούνται ως «ψεκασμένοι». Η προτεραιότητα της Πολιτείας δεν επικεντρώνεται στην ουσιαστική και σφαιρική ενημέρωση των πολιτών για τους πραγματικούς κινδύνους της Covid-19 και τα πραγματικά οφέλη των εμβολίων, μέσω ειδικής και στοχευμένης καμπάνιας ενεργοποιώντας ή αξιοποιώντας και την κινητοποίηση του ιατρικού προσωπικού για την πειθώ των πολιτών. Το γεγονός αυτό εξηγεί εν μέρει και την έκταση της αποτυχίας επίτευξης των στόχων του εμβολιασμού σε σχέση με την επιτυχία του lockdown κατά το πρώτο κύμα της πανδημίας. Η στοχοποίηση, ο στιγματισμός και οι κυρώσεις σε βάρος των ανεμβολίαστων πολιτών αξιοποιούνται επικοινωνιακά με σκοπό να καλυφθεί ο κυβερνητικός ανορθολογισμός της υγειονομικής διαχείρισης, στην οποία η προστασία της δημόσιας υγείας υποχωρεί στο όνομα της υποστήριξης της τουριστικής περιόδου ή όταν η υποχρέωση εμβολιασμού δημοσίων υπαλλήλων διαφοροποιείται μεταξύ των γιατρών-νοσηλευτών και των αστυνομικών-ιερωμένων, σε μια προσπάθεια να εξαιρεθεί και εντέλει να ευνοηθεί το «δεξί χέρι» της κυβέρνησης.

Η αυταρχική διαχείριση, δίχως στέρεα υγειονομική βάση, στο όνομα της πανδημίας είναι έκδηλη σε τρία, τουλάχιστον, πολιτικά γεγονότα. Πρώτον, στην απαγόρευση και βίαιη καταστολή συναθροίσεων (άνω των τριών ατόμων) κατά την επέτειο της 17ης Νοέμβρη αλλά και της επετείου της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, παρά τις διαβεβαιώσεις των οργανωτών των εκδηλώσεων μνήμης για την αυστηρή τήρηση των υγειονομικών πρωτοκόλλων (μάσκες, αποστάσεις). Δεύτερον, με τη de facto απαγόρευση –και συχνά με τη βίαιη καταστολή– κάθε λογής κινητοποιήσεων υποστήριξης των σωφρονιστικών δικαιωμάτων των κρατουμένων με αφορμή την απεργία πείνας του Δημήτρη Κουφοντίνα, τη στιγμή μάλιστα που η συμμετοχή σε πολιτικές συναθροίσεις είχε ήδη ρητά επιτραπεί, δίχως την υποχρέωση της εκ των προτέρων αποστολής sms κατ’ εξαίρεση μετακίνησης. Τρίτον, με τα περιστατικά αστυνομικής αυθαιρεσίας σε βάρος της νεολαίας κατά την κατασταλτική παρουσία της σε δημόσιους χώρους, όπως ιδίως με τον ξυλοδαρμό πολιτών στην πλατεία της Νέας Σμύρνης, που οδήγησαν σε μαζικές και συγκρουσιακές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας τόσο στην εν λόγω περιοχή όσο και σε πολλές άλλες ανά την επικράτεια.

Επιπλέον, η γενικευμένη αδιαφάνεια στη διαδικασία και το περιεχόμενο των αποφάσεων που αφορούν στη διαχείριση της πανδημίας, η μη δημοσίευση των πρακτικών των συνεδριάσεων της Επιτροπής λοιμωξιολόγων, η νομοθέτηση όχι μόνο της ασυλίας των μελών της Επιτροπής λοιμωξιολόγων, αλλά και η απαλλαγή από το καθήκον να συμμετέχουν ως μάρτυρες σε σχετικές δίκες συντείνουν σε μια αίσθηση αδιαφάνειας και αυταρχικής διακυβέρνησης που οδηγεί ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού στην αμφισβήτηση της επιστημονικής εγκυρότητας των συναφών πορισμάτων και της απουσίας πολιτικών σκοπιμοτήτων. Τέλος, αναπτύσσονται πρακτικές ενοχοποίησης και στοχοποίησης πληθυσμών με ηλικιακά, ταξικά ή γεωγραφικά χαρακτηριστικά, προκειμένου να νομιμοποιηθεί η λήψη οριζόντιων μέτρων για την αποφυγή απόδοσης ευθυνών για λάθη και παραλείψεις των κυβερνητικών αρχών.

Παρότι οι σχετικές αξιολογήσεις μπορεί να διαφέρουν, υποστηρίζεται ότι η κεντρικότητα της θέσης της ατομικής ευθύνης οφείλεται σε έναν συνδυασμό όλων των ανωτέρω παραγόντων. Η υγειονομική κρίση λαμβάνει εξαρχής προεκτάσεις οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, η οποία συγκρίνεται με εκείνη του 2008 (Μoreira & Higs, 2021). Τα διαθέσιμα μέχρι στιγμής στοιχεία φανερώνουν, ιδιαίτερα για τη χώρα μας, οικονομική ύφεση και κοινωνικές επιπτώσεις σοβαρότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αν και συγκριτικά θετικότερα δεδομένα αναφορικά με την εξάπλωση του κορονοϊού, έστω μέχρι τα μέσα του 2021 (Vanhercke et al., 2021).

Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα της ελληνικής διαχείρισης της πανδημίας έγκειται στο γεγονός ότι η ελληνική κοινωνία, όπως σε μικρότερο βαθμό και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, εισέρχεται σε μια νέα σημαντική κρίση χωρίς ακόμη να έχει ανακάμψει από μία δεκαετία βαθιάς οικονομικής δυσπραγίας και πολιτικών λιτότητας (Moreira et al., 2021) και ταυτόχρονα σε μια νέα φάση του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης που βιώνει την τελευταία δεκαετία ως κανονικότητα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία (Eurofound, 2021) την άνοιξη του 2021 στην Ελλάδα το ποσοστό των ατόμων που εργάζονταν πριν από την πανδημία και έχασαν τη θέση εργασίας τους είναι υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών «δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα» καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται στην Ελλάδα αφενός ένα από τα υψηλότερα ποσοστά απαισιοδοξίας και αφετέρου πολύ χαμηλά ποσοστά εμπιστοσύνης στην ελληνική κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο περιβάλλον αυτό περιορίζονται κάποιες σημαντικές δραστηριότητες της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, ενώ κάποιες άλλες αναστέλλονται πλήρως. Η παύση δραστηριότητας συνεπάγεται μείωση του ΑΕΠ, μείωση των θέσεων εργασίας και ανάπτυξη του ιδιαίτερου θεσμού της επιδοτούμενης μη-εργασίας (αναστολή συμβάσεων) στις επιχειρήσεις που πλήττονται. Το ξέσπασμα της πανδημίας Covid-19 σηματοδοτεί την προσθήκη ενός ακόμα κρίκου στην αλυσίδα των πολλαπλών κρίσεων της τελευταίας δεκαετίας, οι οποίες αποτελούν προϊόντα διαχείρισης της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας (Briggs et al., 2020).

Ενδεικτικό της επιλογής νεοφιλελεύθερης εξόδου από την πανδημία, δηλαδή της εξόδου με διαμόρφωση ακόμα ευνοϊκότερης θέσης ισχύος για το κεφάλαιο έναντι της εργασίας, είναι η συστηματική άρνηση της κυβέρνησης να στηρίξει το δημόσιο σύστημα υγείας και η προνομιακή αντιμετώπιση των ιδιωτικών κλινικών. Χαρακτηριστική εξέλιξη είναι η μείωση των δημόσιων δαπανών υγείας στον κρατικό προϋπολογισμό του 2021 (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, 2020).

Ο οδικός χάρτης των επικείμενων μεταρρυθμίσεων στην «Έκθεση Πισσαρίδη» διαπνέεται σε πολλά σημεία από λογικές ανταποδοτικής πρόνοιας, ιδιωτικοποίησης των κοινωνικών υπηρεσιών και επιδοματοποίησης των πολιτικών κοινωνικής προστασίας και αντιμετώπισης του κοινωνικού κινδύνου, εφόσον μάλιστα η δραστική μείωση της ανεργίας απουσιάζει ως έστω διακηρυκτικός στόχος από το εν λόγω κείμενο (Καραμεσίνη, 2020). Άλλωστε, η προνοιακή και επιδοματική φύση του ad hoc επιδόματος ανεργίας για τους τελούντες σε αναστολή (δηλωμένους) εργαζόμενους λόγω των συνεπειών της πανδημίας ύψους 534 ευρώ (πολύ κάτω από το όριο του κατωτάτου μισθού) προϊδεάζει προφανώς για μια μελλοντική εναρμόνιση των κοινωνικών πολιτικών και στη χώρα μας με τα προγράμματα ανάσχεσης της ακραίας φτώχειας των χωρών της Λατινικής Αμερικής ή άλλων αναπτυσσόμενων χωρών (Καψάλης, 2021).

Όσο η διαχείριση της μνημονιακής λιτότητας επιχειρήθηκε να νομιμοποιηθεί στην ατομική ευθύνη και στην ενοχοποίηση που απορρέει από την επωδό του «μαζί τα φάγαμε», τόσο η ατομική ευθύνη δεσπόζει και στο τρέχον περιβάλλον διαχείρισης της πανδημίας και ενσαρκώνεται με τα μέτρα αυτο-προστασίας, όπως αυτά αναφέρθηκαν παραπάνω. Το πλαίσιο διαχείρισης της πανδημίας θέτει, επομένως, την υπευθυνότητα των πολιτών στο επίκεντρο, προκειμένου να διατηρηθεί η τάση ελαχιστοποίησης των συστημάτων κοινωνικής προστασίας και εμπορευματοποίησης των κοινωνικών αγαθών.

Ερευνητικά ερωτήματα και διάρθρωση του τόμου

Η έξαρση της πανδημίας στον ευρωπαϊκό χώρο στις αρχές του 2020 βρίσκει την Ελλάδα σε μια ιδιάζουσα και μεταβατική ιστορική φάση έπειτα από πολλά χρόνια μνημονιακών πολιτικών ακραίας λιτότητας. Το 2018 η ανάκαμψη είναι ασθενική και τα πρώτα σημάδια οικονομικής ύφεσης εμφανίζονται πριν την εμφάνιση της Covid-19 στην Ευρώπη. Οι βαθιές πληγές σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο παραμένουν δυσεπούλωτες τη στιγμή που σε παγκόσμιο επίπεδο τα πρώτα κρούσματα μιας νέας ύφεσης είναι ήδη ορατά. Αυτό το μετα-μνημονιακό περιβάλλον –αυστηρής δημοσιονομικής και όχι μόνο επιτήρησης από τους θεσμούς της ΕΕ– σημαδεύεται στα μέσα του 2019 από την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τη συντηρητική παράταξη, έπειτα από 4,5 χρόνια συγκυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ με τους Ανεξάρτητους Έλληνες.

Χωρίς η Ελλάδα να έχει εξέλθει μιας κατάστασης διαρκούς κρίσης, ήδη από το 2008-2009, οι προκλήσεις που συνεπάγεται η πανδημία αντιμετωπίζονται με ένα μείγμα στρατηγικής που συνδυάζει χαρακτηριστικά οικονομικής λιτότητας και κατασταλτικής διακυβέρνησης. Στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής φαίνεται να δεσπόζει μια αντίληψη απορρύθμισης και εμπορευματοποίησης στη διαχείριση της πανδημίας, παρά επιστροφής σε συλλογικές και δημόσιες στρατηγικές ενίσχυσης των αδυνάτων. Συγκριτικά με όλες σχεδόν τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα το 2021 εξακολουθεί για δεύτερη συνεχή χρονιά να χαρακτηρίζεται από θετικό πρόσημο σε ό,τι έχει να κάνει με τις επιπτώσεις της πανδημίας με υγειονομικούς όρους, αλλά συνάμα από εξαιρετικά αρνητικές καταγραφές σε κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

Στο πλαίσιο αυτό άξια διερεύνησης αναδεικνύεται μια σειρά ερωτημάτων. Μια πρώτη δέσμη ερωτημάτων σχετίζεται με τη σύνδεση της εμβάθυνσης της κρίσης στην ελληνική περίπτωση την περίοδο της πανδημίας (2020-2021), αφενός, με τις επιλογές που υιοθετήθηκαν σε καιρούς ανάπτυξης (2000-2007) και, αφετέρου, με τις πολιτικές λιτότητας για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους της περιόδου (2010-2019). Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις πολιτικές, χρήζει διερεύνησης ο τρόπος με τον οποίο η διαχείριση της πανδημικής κρίσης επηρεάζει επιμέρους πεδία κοινωνικής πολιτικής και ιδιαίτερα ως προς τους άξονες της υπευθυνοποίησης, της ιδιωτικοποίησης και του αυταρχισμού. Σημαντικό ζητούμενο του ανά χείρας βιβλίου είναι να αναδειχθούν συνολικά για την κοινωνική πολιτική της Ελλάδας και για κάθε επιμέρους πεδίο της οι ιδιαίτερες εκφάνσεις μιας αυταρχικής νεοφιλελεύθερης προσέγγισης την τελευταία διετία σε σύγκριση με τις αντίστοιχες εξελίξεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Στα παραπάνω ερωτήματα επιδιώκεται να τεθούν απαντήσεις μέσω των κεφαλαίων που εμπεριέχονται σε αυτόν τον τόμο. Ο θεωρητικός προβληματισμός έχει ως αφετηρία την εννοιολογική πλαισίωση που επιχειρείται να τεθεί από τους επιμελητές. Σε αυτό το κεφάλαιο εξετάζονται οι ευρύτερες συνδηλώσεις της επικράτησης εννοιών όπως η ατομική ευθύνη και η αλληλένδετη σχέση τους με την ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής πολιτικής. Θέση μας είναι ότι η ανάδυση και κυριαρχία εννοιών, όπως ο προνοιακός πλουραλισμός, και ο συγκεκριμένος τρόπος προώθησης του εγχειρήματος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης είχαν σημαντικές επιπτώσεις στην οπισθοχώρηση της κοινωνικής πολιτικής. Παράλληλα, μια εκδοχή αυταρχικού φιλελευθερισμού είναι εκείνο το όχημα που επιβάλλει αυτές τις αλλαγές, καταστέλλοντας κοινωνικές αντιστάσεις και νομιμοποιώντας συγκεκριμένα πρότυπα εξατομικευμένης εργασιακής και ασφαλιστικής σχέσης και κατασκευής φαινομένων ακραίας φτώχειας ως κανονικότητα.

Στο δεύτερο κεφάλαιο ο Bill Jordan περιγράφει τον αυταρχισμό σαν μια προκαθορισμένη λειτουργία του παγκόσμιου καπιταλισμού. Η έλλειψη οικονομικής ανάπτυξης σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια στασιμότητα των εισοδημάτων της εργατικής τάξης οδηγούν τόσο τα φιλελεύθερα όσο και τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα σε πολλές χώρες σε απώλεια της πολιτικής υποστήριξής τους και σε αυταρχικοποιημένες μορφές διακυβέρνησης. Κατά τον Jordan, μόνο μια ενεργή κοινωνία των πολιτών μπορεί να κινητοποιηθεί παράγοντας τις απαραίτητες διεκδικήσεις για την αναστροφή αυτών των τάσεων.

Στο τρίτο κεφάλαιο ο Théo Bourgeron επισημαίνει ότι ακραία δεξιές κυβερνήσεις όπως του Ηνωμένου Βασιλείου, των ΗΠΑ και της Βραζιλίας άφησαν αρχικά τον ιό Covid-19 να εξαπλωθεί μεταξύ του πληθυσμού και καθυστέρησαν την επιβολή αυστηρών μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης. Εστιάζοντας στην αρχική αντίδραση του Ηνωμένου Βασιλείου στην Covid-19, o Bourgeron βασίζεται στη μαρξιστική θεωρία του κράτους του Νίκου Πουλαντζά για να καταδείξει πώς αυτό το δόγμα διαχείρισης της πανδημίας προήλθε από τις μεταβολές της καπιταλιστικής τάξης του Ηνωμένου Βασιλείου. Θεωρεί ότι η κρίση της Covid-19 αποτελεί παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η αναδιάρθρωση των καπιταλιστικών καθεστώτων συσσώρευσης εκφράζει ένα νέο δόγμα διαχείρισης καταστροφών, ακραίων δεξιών ιδεολογιών, φιλελεύθερων-απολυταρχικών θεσμών, και την αυξανόμενη ισχύ καπιταλιστικών παραγόντων που έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από ακραία γεγονότα.

Στο επόμενο κεφάλαιο ο Miloš Šumonja τονίζει ότι τα νεοφιλελεύθερα κράτη σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν τη συνεχιζόμενη «καταπολέμηση του ιού» για την ενίσχυση του δεξιού ελέγχου των συνθηκών των εργατικών τάξεων. Έτσι, όσες ακαδημαϊκές και δημοσιογραφικές ερμηνείες μιλούν για τον «Κεϋνσιανισμό έκτακτης ανάγκης» παραγνωρίζουν ότι πάντα ο νεοφιλελευθερισμός υποστήριζε ταυτόχρονα «την ελεύθερη αγορά και το ισχυρό κράτος».

Στο τελευταίο κεφάλαιο του πρώτου μέρους, o Κώστας Δημουλάς αναλύει τα βασικά χαρακτηριστικά του καθεστώτος γενικευμένης έκτακτης ανάγκης που αρχικά επιβλήθηκε κατά την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση του 2008 και εγκαθιδρύθηκε ως μία νέα θεσμοθετημένη πραγματικότητα κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19. Βασικοί πυλώνες αυτού του καθεστώτος είναι ένα νέο παραγωγικό και εργασιακό πρότυπο, ο ψηφιακός συντονισμός και η επιτήρηση του δημόσιου και ιδιωτικού χώρου και η αποσύνδεση της κοινωνικής πολιτικής από τα θεσμοθετημένα κοινωνικά δικαιώματα. Όπως καταδεικνύεται από το περιεχόμενο της εργασίας, το καθεστώς γενικευμένης έκτακτης ανάγκης καθιερώθηκε ως de facto πραγματικότητα και στην Ελλάδα και πλαισιώνει τον τρόπο που σχεδιάζεται και εφαρμόζεται συνολικά η κοινωνική πολιτική.

Το δεύτερο μέρος του συλλογικού τόμου επικεντρώνεται στην εξέταση των πτυχών της κοινωνικής ασφάλισης και της απασχόλησης ως δύο βασικών πυλώνων κοινωνικής πολιτικής που προωθούνται μορφές ατομικής ευθύνης, νεοφιλελευθερισμού και αυταρχικοποίησης στην Ελλάδα. Ο Βαγγέλης Κουμαριανός επεξεργάζεται τις παρεμβάσεις στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 σε συνάρτηση με το ευρύτερο περιβάλλον των παρεμβάσεων κοινωνικής προστασίας. Τα χαρακτηριστικά ατομικής ευθύνης και ευελιξίας ενισχύουν την έκθεση των ασφαλισμένων στον αυταρχισμό της αγοράς και την κανονικοποίηση της ανασφάλειας. Η μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, η λειτουργία του συστήματος στα πρότυπα της επιχείρησης και ο σχεδιασμός της σταδιακής κεφαλαιοποιητικής λειτουργίας της επικουρικής ασφάλισης γήρατος αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά των προωθούμενων αλλαγών.

Η Μαρία Καραμεσίνη επικεντρώνεται στις διαστάσεις της ανεργίας και στις πολιτικές απασχόλησης που εφαρμόζονται την περίοδο της πανδημίας. Κατά την Καραμεσίνη, η Ελλάδα αποτελεί ακραίο παράδειγμα περαιτέρω απορρύθμισης μιας ήδη απορρυθμισμένης, από τα μνημόνια και τις προ πανδημίας νομοθετικές παρεμβάσεις, αγοράς εργασίας. Ακόμα και σημαντικά προγράμματα ενεργητικής πολιτικής απασχόλησης, που υιοθετήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, συμβάλλουν στην απορρύθμιση, ενώ οι απώλειες εισοδήματος των μισθωτών ήταν επίσης από τις μεγαλύτερες στην ΕΕ.

Οι Απόστολος Καψάλης και Γιάννης Κουζής ασχολούνται με τη διάσταση των εργασιακών σχέσεων στον καιρό της πανδημίας. Κυριαρχούν χαρακτηριστικά όπως η επισφαλής προστασία των θέσεων εργασίας, η διατήρηση του απορρυθμισμένου πλέγματος της συλλογικής διαπραγμάτευσης και η παράλληλη ενίσχυση του διευθυντικού δικαιώματος, η επίταση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης, η συρρίκνωση των εργατικών αποδοχών και η υπόθαλψη όλων των μορφών παραβατικότητας στην εργασία και στην κοινωνική ασφάλιση. Κατά προέκταση, η απουσία μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής προάσπισης του κόσμου της εργασίας σε συνθήκες εκ νέου βαθιάς ύφεσης και κρίσης και η πλήρης εξατομίκευση της εργασιακής σχέσης καταλήγει να συρρικνώνει περαιτέρω τα κοινωνικά δικαιώματα και να εμβαθύνει τον αυταρχισμό στο εσωτερικό της επιχείρησης.

Οι Δημήτρης Παπανικολόπουλος και Δημήτρης Κατσορίδας εξετάζουν τον ρόλο των συνδικάτων εν μέσω πανδημικής κρίσης. Κάνοντας επισκόπηση στις εργασιακές κινητοποιήσεις της μνημονιακής δεκαετίας τονίζουν ότι με την έναρξη της πανδημίας ο κόσμος της εργασίας αντιμετώπισε δύο σημαντικές προκλήσεις: Αφενός, το κλείσιμο πολλών επιχειρήσεων, η αναστολή εργασίας για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους, καθώς και η δραματική πτώση του τζίρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, σηματοδότησαν ένα σοβαρό μείγμα οικονομικών απειλών. Αφετέρου, η απαγόρευση των συναθροίσεων, με σκοπό τον περιορισμό της διασποράς του ιού, ισοδυναμούσε με μια κατασταλτική απειλή που περιόριζε τις πολιτικές ευκαιρίες που είχαν στη διάθεσή τους για να αποσοβήσουν τις οικονομικές απειλές που ενέσκηψαν.

Το τρίτο μέρος του συλλογικού τόμου έχει ως θέμα τις πολιτικές υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης που αναπτύχθηκαν για τη διαχείριση της υγειονομικής κρίσης. Οι Ανδρέας Φερώνας και Χαράλαμπος Οικονόμου υποστηρίζουν ότι η εμφάνιση της Covid-19, ως μιας κρίσης μέσα στην κρίση, αποτελεί καταλυτικό παράγοντα για τον επαναπροσδιορισμό των αντιλήψεων και των εφαρμοζόμενων πολιτικών στα πεδία της υγείας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Οι νεοφιλελεύθερες μνημονιακές πολιτικές οδήγησαν στη φτωχοποίηση και τον κοινωνικό αποκλεισμό μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού και ταυτόχρονα αφαίρεσαν κρίσιμους πόρους από ένα ήδη υπολειμματικό κράτος ευημερίας, που ήταν αναγκαίοι για την ανθεκτικότητά του έναντι των πιέσεων που τους ασκεί η υφιστάμενη πανδημία. Επιπρόσθετα, η «ιατρικοποίηση» της υγειονομικής κρίσης και η αναδυόμενη τάση αυταρχικής πανοπτικής επιτήρησης, ως κύριων πρακτικών διαχείρισης της πανδημίας, αποτυγχάνουν στη λύση των κοινωνικών προβλημάτων και εντείνουν τα φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού.

Οι Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος, Έφη Μακρίδου και Μιχάλης Πουλημάς προσεγγίζουν την κρίση δημόσιας υγείας ως μια κρίση ασφάλειας. Κατά τους συγγραφείς, ήδη από τη δεκαετία του ’90, οι διεθνείς οργανισμοί υγείας προετοιμάζονταν για την αντιμετώπιση μιας πανδημίας των διαστάσεων της Covid-19. Μέχρι και το 2019, ωστόσο, η σχετική κινητοποίηση στηρίχθηκε σε ένα δίπτυχο υγείας και ασφάλειας, κατά το οποίο, η μεν υγεία συρρικνώθηκε στη βιοϊατρική διάστασή της, αποσυνδεόμενη πλήρως από τους δομικούς προσδιοριστές της και την κατάσταση των εθνικών συστημάτων υγείας – η δε ασφάλεια ταυτίστηκε με την οικονομική, πολιτική και δημογραφική σταθερότητα των καπιταλιστικών κοινωνιών. Τις τάσεις αυτές τις εξετάζουν μέσα από τα παραδείγματα της Ελλάδας και της Γαλλίας.

Ο Νίκος Φωτόπουλος αναφέρεται στις εκπαιδευτικές πολιτικές που ασκούνται εν μέσω πανδημίας. Η πανδημική κρίση έρχεται να επισπεύσει μια σειρά από δρομολογημένες στρατηγικές εντείνοντας μετασχηματισμούς και μεταλλάξεις προς την κατεύθυνση μιας υβριδικής βιοπολιτικής ελέγχου, κυριαρχίας και αλλοτρίωσης. Τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο οι εν λόγω διεργασίες επιφέρουν έναν εκ βάθρων επαναπροσδιορισμό του εκπαιδευτικού γίγνεσθαι με κύρια χαρακτηριστικά την ένταση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων, την άνοδο της ιδιωτικοποίησης, τον κατακερματισμό του κοινωνικού και δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης, αλλά και τη «μετάλλαξη» του εκπαιδευτικού παραδείγματος.

Οι Δέσποινα Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραχάνης εξετάζουν την ψήφιση του «πτωχευτικού νόμου» ως όψη ατομικής ευθύνης, νεοφιλελευθερισμού και αυταρχικοποίησης των πολιτικών διαχείρισης της ακραίας φτώχειας την περίοδο της πανδημίας. Η ψήφιση του πτωχευτικού δικαίου συνυφαίνεται με την άρση οποιουδήποτε πλαισίου προστασίας της κύριας κατοικίας για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Παράλληλα, παραχωρεί μεγάλη εξουσία στις τράπεζες για τη διαχείριση των πλειστηριασμών ακινήτων και την εκπλήρωση των εξώσεων. Μάλιστα, θεσμικές πρωτοβουλίες με αυτό το περιεχόμενο λαμβάνονται σε μια περίοδο όπου η στεγαστική αυτοπροστασία επιβάλλεται ως θεμελιώδες μέσο διαχείρισης της υγειονομικής κρίσης.

Οι Γεωργία Σπυροπούλου, Δημήτρης Παρσάνογλου, Νίκος Τριμικλινιώτης και Βασίλης Τσιάνος επιδιώκουν να τροφοδοτήσουν με τα δεδομένα της πανδημίας το προϋπάρχον καθεστώς διαχείρισης της μεταναστευτικής και προσφυγικής κινητικότητας αντλώντας στοιχεία και πληροφορίες από δύο εν εξελίξει έρευνες σε Ελλάδα και Κύπρο. Στη βάση αυτή, παρατηρείται η αναδημιουργία παλαιών και η εμφάνιση νέων «καθεστώτων εξαίρεσης», δηλαδή αυταρχικών καθεστώτων επιτήρησης και παρεκκλίσεων ως προς τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων των μετακινούμενων πληθυσμών.

Ο συλλογικός τόμος, ο οποίος ξεκίνησε να γράφεται το φθινόπωρο του 2020 και εκπληρώθηκε το καλοκαίρι του 2021, ολοκληρώνεται με την απόπειρα των επιμελητών του να σκιαγραφήσουν έναν ελάχιστο κορμό διαπιστώσεων. Η προσπάθεια αυτή συντελείται με την επίγνωση των διαφοροποιημένων προσεγγίσεων που εντοπίζονται στις επιμέρους συμβολές, αλλά και με τη βαθιά συναίσθηση της αναγκαιότητας στοιχειωδών ερεθισμάτων και απαντήσεων που θα εμπλουτίσουν τον κριτικό αναστοχασμό σε σχέση με τα σημαίνοντα κοινωνικά επίδικα.

Βιβλιογραφία

Ελληνόγλωσση

ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, (2020). «Κρατικός προύπολογισμός 2021» https://www.gsevee.gr/deltiatupou/1175-2021

Καραμεσίνη, Μ. (2020). «Έκθεση Πισσαρίδη»: Η ανεργία απούσα, η ευελιξία ως εμμονή, η κατάρτιση ως πανάκεια, η αυτοαπασχόληση ως πρόβλημα, στο Ε. Αγγελή & Θ. Παρασκευόπουλος (επιμ.), Σχέδιο Ανάπτυξης για την Ελληνική Οικονομία («Έκθεση Πισσαρίδη»): Μια κριτική επισκόπηση. Αθήνα: Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς.

Καψάλης, Α. (2021). Οι εργασιακές σχέσεις στο περιβάλλον του Covid-19, Τετράδια Μαρξισμού, 13: 147-160.

Κοντιάδης, Ξ. (2020). Πανδημία, βιοπολιτική και δικαιώματα, Ο κόσμος μετά τον Covid-19. Αθήνα: Καστανιώτη.

Πετμεζίδου, Μ. (2021). Η Πανδημία και το Μέλλον του Κοινωνικού Κράτους, στο Η. Κονδύλης & Α. Μπένος (επιμ.), Πανδημία COVID-19 και οι Σύγχρονες Απειλές στη Δημόσια Υγεία. Αθήνα: Τόπος.

Ξενόγλωσση

Batini, N., Lamperti, F. & Roventini, A. (2020). Reducing risk while sharing it: a fiscal recipe for the EU at the time of COVID-19. International Monetary Fund, Working Paper, 20/181.

Camous, A. & Claeys, G. (2020). The evolution of European economic institutions during the COVID‐19 crisis, European Policy Analysis, 6(2): 328-341.

Eurofound (2020). Factsheet for case GR‐2020‐15/671–measures in Greece. Retrieved November 23, 2020 from https://static.eurofound.europa.eu/covid19db/cases/GR-2020-15_671.html?utm_source=externalDashboard&utm_medium=powerbi&utm_campaign=covid-19.

Eurofound (2021). Living, working and COVID-19 (Update April 2021): Mental health and trust decline across EU as pandemic enters another year. May 2021. https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef21064en.pdf.

European Commission (2020). Identifying Europe’s recovery needs, Commission Staff Working Document, SWD (2020) 98 final, 27 May 2020. https://bit.ly/35Zo1iX.

Gopinath, G. (2020). A Long, Uneven and Uncertain Ascent, https://blogs.imf.org/2020/10/13/a-long-uneven-and-uncertain-ascent/.

Gundersen, C. (2020). The Impact of the Coronavirus on Food Insecurity in 2020, October 2020, Feeding America. [online] Διαθέσιμο στο: https://www.feedingamerica.org/research/coronavirus-hunger-research [Ημέρα Πρόσβασης 18/02/2021].

Heimberger, P. (2020). Potential Output, EU Fiscal Surveillance and the COVID-19 Shock, Intereconomics, Leibniz Information Centre for Economics, 3: 167-174.

ILO (2021). Le COVID-19 et le monde du travail, 7ème édition, 25 Janvier. Geneva.

ILO (2021a). World Employment and Social Outlook: trends 2021. Geneva.

Karamessini, M. (2021). The Covid-19 Crisis and Socio-Economic Disruption in Europe: Threats and Challenges for Labour, in W. Baier, E. Canepa & H. Golemis (eds.), Capitalism’s Deadly Threat, Transform! Europe Yearbook 2021, pp. 153-184.

Meunier, S. & Mickus, J. (2020). Sizing up the Competition: Explaining Reforms of European Union Competition Policy in the Covid-19 Era, Journal of European Integration, 42(8): 1077-1094.

Moreira, A. & Hick, R. (2021). COVID‐19, the Great Recession and social policy: Is this time different? Social Policy and Administration, [Online] Version of Record online: [04 January 2021].

Moreira, A., Leon, M., Moscarola, F.C. & Roumpakis, A. (2021). In the eye of the storm…again! Social policy responses to COVID19 in Southern Europe, Social Policy and Administration, [Online] Version of Record online: [04 January 2021].

Myant, M. (2021). The economic and social consequences of Covid-19, in B. Vanhercke, S. Spasova & B. Fronteddu (eds.), Social policy in the European Union: state of play 2020. Facing the pandemic. Brussels: European Trade Union Institute (ETUI) and European Social Observatory (OSE).

Truger, A. (2020). Reforming EU Fiscal Rules: More Leeway, Investment Orientation and Democratic Coordination, Intereconomics (5): 277-281.

Vanhercke, Β., Spasova, S. & Fronteddu, B. (2021). Social policy in the European Union: state of play 2020, 21th Annual Report, 2021, Brussels: ETUI.

Wolff, S. & Ladi, S. (2020). European Union Responses to the Covid-19 Pandemic: adaptability in times of Permanent Emergency, Journal of European Integration, 42(8): 1025-1040.

World Health Organization (2020). Members discuss intellectual property response to the COVID-19 pandemic, 20 October 2020, Press Release, [online] Διαθέσιμο στο: https://www.wto.org/english/news_e/news20_e/trip_20oct20_e.htm?fbclid=IwAR3S4HoL3A4Z_BtVJZtUB6Ks-15QbNSfJnUH73nbG6PH5ofV2gGuobKQIiE

ΔΕΙΤΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ:

http://www.toposbooks.gr/contents/books_details.php?nid=770

The post Κοινωνική Πολιτική, Αυταρχικός Νεοφιλελευθερισμός και Πανδημία appeared first on Void Network.

Σε πείσμα όσων επιμένουν να μιλάνε για «μια απλή γρίπη» η υγειονομική διάσταση της πανδημίας υπάρχει και είναι τραγική- ο θάνατος και το πένθος εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία. Την ίδια στιγμή όμως, ζούμε δέσμιοι των παγκόσμιων νόμων της καπιταλιστικής οικονομίας, ενώ βρισκόμαστε αντιμέτωποι, κυριολεκτικά, με μια εγκληματική πολιτική από την πλευρά της τοπικής κυβέρνησης. Δεν είναι μόνο οι θάνατοι από τον Covid, είναι οι θάνατοι από όλες τις άλλες ασθένειες, που διαρρέουν της κρατικής στατιστικής, καθώς το ΕΣΥ έγινε λίγο-πολύ μονοθεματικό. Είναι η σωματική και ψυχική ταλαιπωρία χιλιάδων ανθρώπων από τις χαμηλότερες τάξεις που δεν έχουν δυνατότητα πρόσβασης σε ιδιωτικές δομές υγείας, που είδαν τα χειρουργεία τους να αναβάλλονται, που έπρεπε να περιμένουν άρρωστοι σε ατέλειωτες ουρές, που υποχρεώθηκαν να αισθανθούν όχι μόνο ευάλωτοι και εγκαταλελειμμένοι απέναντι στη ζωή και τον θάνατο, όχι μόνο αβεβαιότητα απέναντι σε ένα μέλλον που μοιάζει δυσοίωνο, αλλά τελικά να ζήσουν μια συνθήκη επιβεβλημένης κατωτερότητας, να βιώσουν ότι η ζωή τους αξίζει λιγότερο.

Θα μπορούσε κάποιος να πει πως “όλοι πεθαίνουν κάποια στιγμή”, και “δεν μπορεί το οποιοδήποτε σύστημα υγείας να εξαλείψει τη θνητότητα”. Αλλά αυτή η «αμπελοφιλοσοφία» ταυτίζεται με την κυρίαρχη διαχείριση της πανδημίας που αναπαριστά τους θανάτους ως φυσικό γεγονός, κακό ριζικό, νούμερα στις οθόνες, συσκοτίζοντας τις κοινωνικές και πολιτικές διαμεσολαβήσεις μεταξύ της ασθένειας και του θανάτου. Η κακή κατάσταση του ΕΣΥ δεν είναι επιχείρημα, αφού δεν υπήρξε καμία προσπάθεια για ουσιαστικές βελτιώσεις του εδώ και δεκαετίες.

Τι άλλο θα μπορούσαμε να περιμένουμε από μια συγκυβέρνηση νεοφιλελεύθερων και φασιστών που αντιμετωπίζουν την υγεία ως άλλη μια εμπορική συναλλαγή που η ποιότητα της καθορίζεται από το πορτοφόλι του καθενός μας; Όπου φτωχός και η μοίρα του… Ιδού ο πυρήνας της κρατικής «βιοπολιτικής».

Έτσι, αντί για ουσιαστική κοινωνική φροντίδα είχαμε καταστολή και lockdown. Οι χιλιάδες θάνατοι αποδεικνύουν πως, παρά τις τεράστιες θυσίες των γιατρών και των νοσηλευτών, η κρατική διαχείριση απέτυχε. Οι χιλιάδες νέοι άνεργοι αποδεικνύουν πως το μέλλον που μας υπόσχεται ο καπιταλισμός είναι φρικιαστικό. Η θλίψη και η οργή συσσωρεύονται.  

Οι κυβερνήτες για να διασώσουν το νόμο της αγοράς και την τάξη των κυρίαρχων απλά βγάζουν τους καθημερινούς θανάτους από το κάδρο της πολιτικής ατζέντας. Το πένθος των απλών ανθρώπων δεν έχει καμιά σημασία για όσους βλέπουν το κέντρο της πόλης μόνο από τις κάμερες της αστυνομίας, για όσους μας κοιτάζουν σαν σκουλήκια από τα γραφεία των υπουργείων και τα γυάλινα κτίρια των πολυεθνικών, για όσους εκμεταλλεύονται την φτώχεια και το καθημερινό μας άγχος για να πλουτίζουν εις βάρος μας.

Από την άλλη δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι τα πάντα, ακόμα και τα εμβόλια, είναι μέρος κάποιου σχεδίου «πειθάρχησης». Υπάρχουν και φτωχές χώρες πολύ πιο απείθαρχες από την Ελλάδα στην καπιταλιστική περιφέρεια που οι μάζες αποκλείονται από τον εμβολιασμό, οι πλούσιοι εκεί επέλεξαν να τα κρατήσουν μόνο για τον εαυτό τους.  Φυσικά όμως, υπάρχει μια κατασταλτική ορθολογικότητα, το “κράτος ασφάλειας”, οικοδομείται εδώ και χρόνια ως αναγκαία συνθήκη της επιτελούμενης κοινωνικής αναδιάρθρωσης. Η φτώχεια και το άγχος μας απαιτεί να κοιτάζουμε αδιαμαρτύρητα για ώρες τις οθόνες. Όσοι τολμήσουν να στρέψουν το βλέμμα τους και να κοιτάξουν τριγύρω θα βρούνε την αστυνομία να περιπολεί τους δρόμους και τις κάμερες να δίνουν εντολές και παραγγέλματα. Ανεξάρτητα περιεχομένου, η πανδημία αποτέλεσε καταλύτης για περισσότερο αυταρχισμό, ένα ποιοτικό βήμα προς μια κοινωνία κάθετου και διάχυτου ελέγχου.

Η αδυναμία των κοινωνικών κινημάτων, και εν τέλει των υποτελών τάξεων, είναι η αδυναμία άρθρωσης των δικών μας μέτρων, που αφορούν τις δικές μας ανάγκες μέσα στην πανδημία. Είναι η αδυναμία να υπερβούμε τους διαχωρισμούς, να σπάσουμε την ιδιώτευση, το ιδεολογικό περιχαράκωμα, την σύγχυση και την θεωρητική ένδεια, να δώσουμε νόημα στην απελπισία, να αντιστρέψουμε την προοπτική, να ζήσουμε την αλληλοβοήθεια, να μοιραστούμε την εξέγερση, να κατοικήσουμε την ουτοπία.

Στο μέτρο που μας αναλογεί, η εποχή μας είναι μια στιγμή του αγώνα για υγεία και φροντίδα προς όλους, για αξιοπρέπεια, ζωή, ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη.

Για όλους τους λόγους του κόσμου, καλούμε τις φίλες και τους φίλους μας να πάρουν μαζικά μέρος στην διαδήλωση το Σάββατο 5/2/2022 στην πλατεία Συντάγματος – ώρα 13.00

ΝΑ ΜΗΝ ΖΗΣΟΥΜΕ ΣΑΝ ΔΟΥΛΟΙ

Κενό Δίκτυο (Θεωρία, Ουτοπία, Συναίσθηση, Εφήμερες Τέχνες)

The post Κενό Δίκτυο: Υγεία-Αξιοπρέπεια-Ζωή-Ελευθερία appeared first on Void Network.

ΝΑ ΝΙΚΗΣΕΙ Η ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, Η ΖΩΗ, Η ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ!

Η συνέλευση του Αυτοδιαχειριζόμενου Κοινωνικού Χώρου Pasamontaña από το Μάρτη του 2020 πήρε θέση μάχης ενάντια στην πανδημία και την κρατική διαχείριση προτάσσοντας τη συλλογική αντιμετώπιση του κινδύνου, την κοινωνική αυτοπροστασία και τον αγώνα ενάντια στην εγκληματική θυσία του λαού για χάρη της καπιταλιστικής κερδοφορίας.

1,5 χρόνο μετά, ΕΜΕΙΣ, τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα και η βάση της κοινωνίας βρισκόμαστε σε πολύ χειρότερη θέση: 13.000 νεκροί (χωρίς να συνυπολογίζουμε όσους έχασαν τη ζωή τους από άλλες ασθένειες που δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς λόγω της κατάρρευσης του συστήματος υγείας), χιλιάδες τραυματισμένοι από τον ιό, την ανεπαρκή νοσηλεία και τις μακρόχρονες επιπτώσεις της Covid-19 και μια ολόκληρη κοινωνία βυθισμένη στο φόβο και την αγωνία για το αύριο.

Η τραγικά βιωμένη και καθολικά επιβεβαιωμένη εμπειρία της επικίνδυνης νόσου της Covid-19 δεν αφήνει περιθώρια να αθωωθεί ή να δικαιολογηθεί το έγκλημα της εξουσίας, αλλά ούτε και περιθώρια αμφισβήτησης, υποτίμησης ή άρνησης της πραγματικότητας.

Ως κοινωνία, ως γειτονιές, ως εργαζόμενες τάξεις πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε τον ανοιχτό πόλεμο που δεχόμαστε:

1. την πανδημία που δεν αφορά καν μόνο τους ηλικιωμένους ή τις «ευπαθείς ομάδες» όπως σκόπιμα άφηναν να εννοηθεί και που χτυπάει κυρίως την Τάξη μας, τις ταλαιπωρημένες από τη δουλειά και τις συνθήκες ζωής λαϊκές μάζες, τους φτωχούς και τις αποκλεισμένες. Τώρα που έχουμε μπροστά μας ένα 4^ο κύμα που αν γίνει ανεξέλεγκτο -λόγω του συνδυασμού του αποφασισμένου να μην ξαναχάσει κέρδη κεφαλαίου και της «κούρασης» του κόσμου- θα αποβεί καταστροφικό.

2. Την ισοπέδωση όσων κοινωνικών και εργατικών κεκτημένων είχαν απομείνει από τους αγώνες του παρελθόντος και τον εντεινόμενο αυταρχισμό της κρατικής καταστολής, καθώς η εξουσία οχυρώνεται και προετοιμάζεται για να αντιμετωπίσει τα αποτελέσματα της πανδημίας και της βαθιάς κρίσης που γιγαντώνει τα αδιέξοδα του συστήματος οδηγώντας το σε νέες κρίσεις, πολεμικές συγκρούσεις, φυσικές καταστροφές κάθε τύπου.

3. Τη φασιστική ακροδεξιά που επιχειρεί να ξαναβγεί στο δρόμο για να παίξει τον ιστορικό της ρόλο: τον αποπροσανατολισμό και τη διάσπαση κάθε κοινωνικής – ταξικής ενότητας, τη νομιμοποίηση και την εμβάθυνση της εφαρμοζόμενης κρατικής πολιτικής που καταστρέφει την κοινωνική πλειοψηφία.

Η ΘΑΝΑΤΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΥΡΗΝΑ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Κάθε βήμα στη διαχείριση της πανδημίας υπαγορεύεται από τον βασικό καπιταλιστικό κανόνα: διαφύλαξη της ύπαρξης και της ιδεολογικής κυριαρχίας του συστήματος & της απρόσκοπτης-εύρυθμης λειτουργίας των αλυσίδων παραγωγής, διανομής & κατανάλωσης.

Η μόνη «προστασία» που προσφέρει το κράτος είναι αυτή που χρειάζεται για να λειτουργεί και να μη διαλυθεί το σύστημα και η στοιχειώδης κοινωνική συνοχή. Αν ήταν αλλιώς δε θα είχαμε ούτε μίνιμουμ μισθό, ούτε σχολεία, νοσοκομεία και άλλες κοινωνικές κατακτήσεις. Όλες οι δομές «πρόνοιας» που δημιουργήθηκαν υπό την πίεση των κινημάτων, των εξεγέρσεων και των επαναστάσεων αποτελούν ακριβώς τέτοιες δομές και όχι κάποια αγαθοεργία προς τις εργαζόμενες τάξεις. Άρα ναι, το κράτος δε «νοιάζεται για το καλό μας» αλλά πάντα φροντίζει να μη διαταραχθεί η εκάστοτε κοινωνική ισορροπία που αν σπάσει θα ρισκάρει να καταστραφεί από μια νικηφόρα κοινωνική επανάσταση.

Η αρχική στρατηγική σκόπιμης υποτίμησης του Sars-Cov-2 (Γενάρης 2020) έφερε το σύστημα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αντιμέτωπο με τις εκατόμβες των νεκρών στο καπιταλιστικό κέντρο (Β. Ιταλία, Νέα Υόρκη, Μ. Βρετανία κ.ά.). Η εξάπλωση της επιδημίας στην Ασία και τη Δύση αποδείχθηκε μη διαχειρίσιμη, καταστροφική για την παραγωγή και με ανεξέλεγκτες κοινωνικές διαστάσεις. Έκτοτε (Μάρτης – Απρίλης 2020) επικράτησε η «ορθολογική» τάση του κεφαλαίου με τα λεγόμενα lockdowns (μερικοί περιορισμοί σε τομείς της οικονομίας και της κοινωνικής δραστηριότητας), ακριβώς για να αποφευχθεί η συνολική διακοπή της οικονομίας και όλες οι κοστοβόρες κινήσεις που έπρεπε να γίνουν για να αντιμετωπιστεί νωρίς και οριστικά η πανδημία.

Τελικά η λεγόμενη μέθοδος/στρατηγική «ακορντεόν» (το ελεγχόμενο άνοιγμα – κλείσιμο τομέων της οικονομίας όταν η επιδημία βγαίνει εκτός ελέγχου) και η στρατηγική «ζούμε με τον ιό» (δηλαδή ότι «πρέπει να χωνέψουμε τις χιλιάδες απώλειες για χάρη της καπιταλιστικής κερδοφορίας») έχουν οδηγήσει μέχρι τώρα σε πάνω από 4 εκατομμύρια νεκρούς παγκοσμίως, 13.000 στην Ελλάδα και το τέλος της πανδημίας να μη φαίνεται πουθενά.

ΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ

Η εξουσία του πλούτου, έχοντας ως βασικό ζητούμενο την επαναφορά της καπιταλιστικής κανονικότητας με το λιγότερο δυνατό κόστος, επένδυσε στην εξεύρεση αποτελεσματικών εμβολίων. Όντως, η γρήγορη αποκωδικοποίηση του Sars-Cov-2, η παγκόσμια επιστημονική συνεργασία και η επένδυση δισεκατομμυρίων στην έρευνα και την παραγωγή έφεραν τα γρήγορα θετικά αποτελέσματα, ανοίγοντας παράλληλα νέους δρόμους και δυνατότητες στην ιατρική επιστήμη.

Ο μαζικός εμβολιασμός, που είναι αντικειμενικά ένα ισχυρό και αποδοτικό όπλο στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιδημιών, ανακηρύχθηκε ως η μόνη μαγική λύση, ακριβώς γιατί θεωρήθηκε η πιο συμφέρουσα διέξοδος από την πανδημία χωρίς να χρειαστούν όλες εκείνες οι δομικές αλλαγές που θα συνεπάγονταν απώλειες κέρδους και παραδοχή της εγκληματικής φύσης του συστήματος (διακοπή της λεηλασίας της φύσης, αλλαγή της δομής και της κατεύθυνσης της οικονομίας, αλλαγές στην εργασία, τα ΜΜΜ, τα σχολεία, ολοκληρωμένη επιδημιολογική επιτήρηση και ισχυρή αναβάθμιση της δημόσιας υγείας με νέες δομές και προσλήψεις προσωπικού).

Την ίδια στιγμή αναδεικνύεται ο αξεπέραστος δομικός παραλογισμός και ανορθολογισμός της εξουσίας, αφού τα κέρδη και οι ανταγωνισμοί της φαρμακευτικής βιομηχανίας αλλά κυρίως η ανάγκη να διαφυλαχθεί η ιδεολογική ηγεμονία της ελεύθερης αγοράς, κάνουν απαγορευτικό το άνοιγμα της πατέντας των εμβολίων (παρόλο που ένα μέρος του κεφαλαίου το προτείνει γνωρίζοντας ότι είναι η μόνη λύση) οδηγώντας στην καταστροφική καθυστέρηση της μαζικής παραγωγής και διάθεσής τους.

Η καθυστέρηση στην παραγωγή και οι διακρατικοί ανταγωνισμοί ευθύνονται για τις επικοινωνιακές παλινωδίες, τη σύγχυση και την παραπληροφόρηση της περασμένης άνοιξης (βλ. εμβόλιο AstraZeneca) αλλά και την ταξική διανομή των εμβολίων, την έλλειψη στις χώρες του τρίτου κόσμου και την καθυστέρηση του μαζικού εμβολιασμού στη Δύση. Σήμερα μόνο το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει εμβολιασθεί πλήρως ενώ στις φτωχότερες χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Λ. Αμερικής ούτε το 2% δεν έχει κάνει την 1η δόση.

Από τη δική μας σκοπιά, τη σκοπιά των λαϊκών στρωμάτων και των αγωνιζόμενων, αυτή η πρεμούρα των καπιταλιστών για τα εμβόλια σήμαινε ότι έπρεπε να εξετάσουμε δύο φορές τα επιστημονικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους. Αυτή είναι και η αρχική πηγή της καχυποψίας μερίδας των λαϊκών τάξεων απέναντι στα νέα εμβόλια.

Σήμερα, μετά από 8 μήνες εμβολιασμών στη Δύση, μετά από πολλαπλά διασταυρωμένες μελέτες στην πραγματική ζωή (1,5 δις οι πλήρως εμβολιασμένοι παγκοσμίως) και τις δημόσιες τοποθετήσεις όλων ανεξαιρέτως των αγωνιζόμενων γιατρών και επιστημόνων, έχουμε όλα τα δεδομένα κόντρα στην οργανωμένη παραπληροφόρηση και τη συνωμοσιολογία και δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο εμβολιασμός μπορεί να είναι ασφαλής και αποτελεσματικός όταν γίνει γρήγορα, μαζικά και  συνδυαστεί με τις υπόλοιπες στρατηγικές αντιμετώπισης της πανδημίας.

Την ώρα που οι πλούσιοι και οι προνομιούχοι έσπευσαν να εμβολιαστούν πρώτοι και εκτός σειράς για να προστατέψουν τη ζωή και την υγεία τους, οι λαϊκές τάξεις βρίσκονται ξανά εγκλωβισμένες στα ψευτοδιλήμματα και τις επικοινωνιακές τακτικές των κρατών αλλά και την οργανωμένη παραπληροφόρηση και διασπορά του ψέματος από ακροδεξιά κέντρα εξουσίας.

Δυστυχώς στην παραπληροφόρηση συμβάλλουν και διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι αγωνιστές οι οποίοι μέσα στη σύγχυση και την ανεπάρκεια βασικής διαλεκτικής και αναλυτικής ικανότητας έχουν φτάσει να αναπαράγουν και να καθοδηγούνται από εθνικόφρονες ή φιλελεύθερους καθηγητάδες, εναλλακτικούς ψευτογιατρούς και ακροδεξιές ιστοσελίδες. Μπερδεύοντας τις μάσκες με τις χειροπέδες και τα μαζικά τεστ με τη βιοπολιτική ζημιώνουν την εργατική τάξη την ώρα που δολοφονείται, διασπείροντας τη σύγχυση και τις ατομικιστικές λογικές.

Ο ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ – ΟΧΙ ΚΡΑΤΙΚΗ

Παίρνουμε ξεκάθαρη θέση υπέρ της αναγκαιότητας του καθολικού εμβολιασμού ως ένα ακόμη μέσο για το ξεπέρασμα της πανδημίας. Έχουμε ταξική και κοινωνική υποχρέωση να συμμετέχουμε ενεργά στη συλλογική αυτοπροστασία από τον ιό που χτυπάει εμάς και τις διπλανές μας, τους φτωχούς και τους αποκλεισμένους. Όπως κάνουμε από την αρχή της πανδημίας χωρίς να περιμένουμε κανένα Κράτος – Πατέρα να μας υποχρεώσει ή να μας αποτρέψει από το κοινωνικό και ταξικό καθήκον να διασωθεί ο λαός ώστε ζωντανός και όρθιος να μπορέσει να αγωνιστεί για μια ζωή με αξιοπρέπεια.

Απέναντι στην κρατική «ατομική ευθύνη» και την μικροαστική αδιαφορία για το σύνολο, να αναλάβουμε όλοι την ευθύνη που μας αναλογεί ξεπερνώντας συλλογικά τους όποιους λογικούς ή παράλογους φόβους μπορεί να έχει ο καθένας. Η απειροελάχιστη πιθανότητα σοβαρής παρενέργειας που μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί, δεν μπορεί καν να συγκριθεί με τη συλλογική τραγωδία.

Απέναντι στην τραγωδία που βιώνουμε ως λαός, κανείς -και κυρίως όχι στο όνομα των κοινωνικών ταξικών αγώνων- δεν μπορεί να επικαλείται «τον εαυτό του» και τις καπιταλιστικές ατομικές «ελευθερίες» κάνοντας άστοχες και επικίνδυνες συγκρίσεις με τις ναζιστικές θηριωδίες, λες και πρόκειται για ιατρικό πείραμα. Ειδικά οι αγωνιζόμενοι για την κοινωνική απελευθέρωση οφείλουν -όπως επιβάλλει η ιστορία τους- να αναδείξουν με το παράδειγμά τους τις αξίες της αυταπάρνησης και της αγωνιστικής αλληλεγγύης κόντρα στην φοβική οχύρωση πίσω από ατομικιστικές λογικές και ανορθολογικές φαντασιώσεις.

Το κράτος χρησιμοποιεί ηλίθιες διαφημιστικές καμπάνιες, ανταλλάγματα και κυρώσεις γιατί ένα κράτος δε ξέρει άλλο τρόπο παρά την επιβολή, το μαστίγιο και το καρότο. Επαναφέρει διαρκώς το ζήτημα του «υποχρεωτικού εμβολιασμού» για να πιέσει αλλά και να καταδείξει όσους δεν εμβολιάζονται ως μοναδικούς υπαίτιους για τη συνεχιζόμενη πανδημία και να αποτινάξει από πάνω του τις ευθύνες. Αλλά το γεγονός ότι το κράτος προωθεί τον εμβολιασμό για να επανέλθει η καπιταλιστική κανονικότητα δε συνεπάγεται ότι ο λαός πρέπει να αυτοκαταστραφεί αυτοκτονικά για μια στείρα υποτιθέμενη εναντίωση.

Η αυτονόητη εναντίωση και απέχθεια απέναντι στις κρατικές υποχρεωτικότητες και εκβιασμούς δε θα γίνει ούτε δικαιολογία για αντικοινωνικές πρακτικές, ούτε πάτημα για τη φασιστική ακροδεξιά η οποία πάνω στον «υποχρεωτικό εμβολιασμό» χτίζει την άρνηση των εμβολίων και της πανδημίας που καταστρέφει την τάξη μας.

Στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται από τη βαθιά οικονομική κρίση και τη συνεχιζόμενη πανδημία της Covid19 (η οποία ακόμα και όταν γίνει ενδημική νόσος θα απαιτεί ένα αναβαθμισμένο σύστημα υγείας για να την αντιμετωπίζει) οι αγωνιζόμενοι και η κοινωνία δεν πρέπει να χάσουμε τον προσανατολισμό μας.

Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε ενάντια στο κράτος και την εργοδοσία για τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα όλων, όπως πάντα χωρίς εξαιρέσεις. Η αναγκαιότητα του εμβολιασμού δεν μπορεί να γίνει εργαλείο ενάντια σε εργαζόμενους με κανένα τρόπο.

Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε μαζί με τους μαχόμενους υγειονομικούς για την άμεση ενίσχυση και αναβάθμιση του δημόσιου συστήματος υγείας συνολικά, για την επίταξη του ιδιωτικού τομέα, για να έχουν όλοι και όλες ασφαλή πρόσβαση στα εμβόλια και την υψηλού επιπέδου θεραπεία – περίθαλψη που μας αξίζει, για πλήρη, αντικειμενική επιστημονική ενημέρωση και ιατρική συμβουλή, για μέτρα που θα προστατεύουν τους εργαζόμενους από την έκθεση στον ιό.

Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε για μια επιστήμη και τεχνολογία που θα είναι όπλα στα χέρια της κοινωνίας για την καλυτέρευση της ζωής και της εργασίας μας, και όχι στην υπηρεσία του κράτους και του καπιταλισμού για τα κέρδη των πλουσίων και τον έλεγχο των λαών.

Η ΕΠΑΝΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ ΖΗΤΩΝΤΑΣ ΘΑΝΑΤΟ

Για να νομιμοποιηθεί η εγκληματική διαχείριση της πανδημίας είναι αναγκαία η οργανωμένη υποτίμησή της και η σχετικοποίηση της κοινωνικής ζημιάς των εκατομμυρίων ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους ενώ θα μπορούσαν να ζουν.

Χωρίς αρνητές της πανδημίας, χωρίς τη διαρκή τροφοδότηση της «ψεκασμένης» συνωμοσιολογίας δε θα μπορούσε να υπάρξει εγκληματική διαχείριση, εκατομμύρια νεκροί, αντιφατικά ημίμετρα και πουλημένες επιστημονικές επιτροπές. Χωρίς όλους αυτούς να μετατοπίζουν διαρκώς το δημόσιο διάλογο, τη σκέψη, και την ενέργεια της κοινωνίας και των κινημάτων, ο λαός και οι οργανωμένες δυνάμεις θα περίμεναν «με το δάχτυλο στη σκανδάλη» κάθε εγκληματική ενέργεια της πολιτικής εξουσίας που κοστίζει δεκάδες χιλιάδες νεκρούς της Τάξης μας, ανθρώπους που πεθαίνουν στα ράντζα «σαν το σκυλί στ’ αμπέλι» λόγω των ανύπαρκτων μέτρων ελέγχου της πανδημίας και της εγκατάλειψης της δημόσιας υγείας.

Πλάι στην ιδεολογική γραμμή του κράτους που λέει «τί να κάνουμε, πρέπει να δουλέψει και η οικονομία», ορθώνεται το πιο βαθύ σκοτάδι που διακηρύττει ότι «δεν υπάρχει πανδημία». Πλάι στην κρατική γραμμή που λέει «να επανέλθουμε στην κανονικότητα με όσους νεκρούς χρειάζεται για να διασωθεί το σύστημα», ανασταίνεται το φασιστικό «ζήτω ο θάνατος» για να μη διαταραχθεί η μίζερη κανονικότητα που ονομάζουν ελευθερία.

Η άρνηση της πανδημίας είναι το σημείο πάνω στο οποίο συγκροτείται παγκοσμίως η φασιστική ακροδεξιά βγαίνοντας στο δρόμο ως υποτιθέμενη αντιπολίτευση χρησιμοποιώντας τη συνωμοσιολογία και την παραπληροφόρηση. Προωθείται από ισχυρά τμήματα του κεφαλαίου με πρώτους κήρυκες τα πολιτικά ανδρείκελα Τράμπ, Τζόνσον, Μπολσονάρο κ.ά. Η οργανωμένη παραπληροφόρηση δομείται από συγκεκριμένους «επιστήμονες» που παίρνουν συχνά βήμα στα κυρίαρχα Μ.Μ.Ε. και διαδίδεται από κλασικές ακροδεξιές – συνωμοσιολογικές ιστοσελίδες μέχρι διάφορους «καλλιτέχνες» επ’ αμοιβή.

Οι οργανωτές των συλλαλητηρίων και των στημένων συγκρούσεων, από το αμερικάνικο καπιτώλιο μέχρι την πλατεία Συντάγματος, αποτελούν την εμπροσθοφυλακή του κεφαλαίου που επιχειρεί να επανασυγκροτήσει σε «κίνημα» τους οργανωμένους φασίστες και το πλήθος των μικροαστών που συνθλίβονται από τις καπιταλιστικές κρίσεις και τον σύγχρονο κόσμο συνολικά. Η κάθοδος στο δρόμο και τις πλατείες όλων αυτών των ηλιθίων, φασιστών και θρησκόληπτων δεν είναι κάποια αυθόρμητη λαϊκή αντίδραση που οφείλουμε να αφουγκραστούμε αλλά η απάντηση του κεφαλαίου στις κοινωνικές – ταξικές διεκδικήσεις για τη δημόσια υγεία και τα κοινωνικά – εργασιακά δικαιώματα, αυτά που ξεδιπλώθηκαν στο δρόμο σπάζοντας τις απαγορεύσεις: από τις κινητοποιήσεις των αγωνιζόμενων υγειονομικών, την περσινή πρωτομαγιά, τη 17^η, 26^η Νοέμβρη και 6^η Δεκέμβρη μέχρι τις κινητοποιήσεις αλληλεγγύης στον αγωνιστή Δ. Κουφοντίνα που εξελίχθηκαν σε μαζικές πορείες ενάντια στον κρατικό αυταρχισμό συνολικά, και με αποκορύφωμα τη Νέα Σμύρνη.

Η ιστορική εμπειρία (η οποία επανεπιβεβαιώθηκε τραγικά στη χώρα και τις γειτονιές μας με αποκορύφωμα τις δολοφονίες του μετανάστη εργάτη Σαχζάτ Λουκμάν και του αντιφασίστα εργάτη και μουσικού Παύλου Φύσσα) δείχνει ξανά και ξανά ότι ο φασισμός είναι η προέκταση της κρατική πολιτικής και όχι η αντίθεσή της όπως θέλει να εμφανίζεται. Το πλήθος αυτό θα βρεθεί ενάντια στους εργαζόμενους και θα ζητάει υποχρεωτικά μέτρα και «απαρτχάϊντ» για τους ρομά, τους ομοφυλόφιλους, τους αντιφασίστες, τους κομμουνιστές και τους αναρχικούς.

Απέναντι στο φασισμό χρειάζεται να αντιπαρατεθούμε συνολικά επί της ουσίας και επί των πραγματικών επίδικων. Δεν υπάρχει αντικρατικός και αντιφασιστικός αγώνας χωρίς συνολική αντιπαράθεση με την πολιτική ιδεολογία του κράτους, του κεφαλαίου και του φασισμού. Για να μην κερδίσει κοινωνικό χώρο ο φασισμός χρειάζεται ισχυρό ταξικό κίνημα που πολεμάει για τα κοινωνικά προβλήματα και ανάγκες και όχι υιοθέτηση των θέσεων και των σκοπών του. Όταν ο φασισμός συγκροτήθηκε γύρω από την αντιμεταναστευτική υστερία, το αντιφασιστικό κίνημα δεν είπε «όντως, είναι πολλοί οι μετανάστες», ούτε ότι «όντως, κάποιοι μετανάστες είναι εγκληματίες» αλλά υπερασπίστηκε στο λόγο και το δρόμο τους μετανάστες εργάτες ως υποκείμενο που δέχεται την κρατική και παρακρατική βία. Δε νοείται αποδοχή ή δικαιολόγηση των περιεχομένων των φασιστικών συγκεντρώσεων ή ακόμα χειρότερα παρουσία όπως κάνουν διάφοροι αριστεροί εθνικιστές δίνοντας άλλοθι και στρώνοντας το δρόμο στο φασισμό.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΩΝ

Στη νέα εποχή που ανοίγεται μπροστά μας οι περιβαλλοντικές κρίσεις και οι φυσικές καταστροφές θα είναι όλο και περισσότερο μέρος της κανονικότητας, αποτέλεσμα της καταστροφικής λεηλασίας της Φύσης και της μηδενικής προετοιμασίας απέναντί τους. Ο φαύλος κύκλος της εκμετάλλευσης του φυσικού πλούτου και των φυσικών καταστροφών δεν πρόκειται να σπάσει όσα μέτρα και αν παρθούν, αν δεν υπάρξει επαναστατική αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της παραγωγής, της εργασίας και της ζωής συνολικά. Η μόνη ρεαλιστική διέξοδος από τις δομικές αντιφάσεις του καπιταλισμού που τον βυθίζουν στη διαρκή ύφεση, η μοναδική αντικειμενικά λύση που θα αποτρέψει την καταστροφή όλων μας είναι η συνολική επαναστατική έξοδος από το υπάρχον σύστημα.

Η πανδημία δεν επιταχύνει απλά τη συνεχιζόμενη καπιταλιστική κρίση αλλά οδηγεί στην έκρηξη τα δομικά αδιέξοδα του καπιταλισμού που βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με τις αξεπέραστες εσωτερικές και αυτοκαταστροφικές του αντιφάσεις.

Η κοινωνία πρέπει πρώτα απ’ όλα να βγει όρθια από την πανδημία και όρθια σημαίνει έχοντας τις λιγότερες δυνατές απώλειες για να μην μεγαλώσει το συλλογικό τραύμα και συνηθίσουμε τον θάνατο, και με συλλογική αλληλεγγύη και κοινωνική-ταξική συνείδηση για να διεκδικήσουμε τη ζωή που μας αξίζει.

Το χειρότερο αποτέλεσμα της πανδημίας -χειρότερο και από τα εκατομμύρια των νεκρών- θα είναι η επικράτηση της νεοφιλελεύθερης αντίληψης ότι θυσιάζουμε όσους χρειάζεται προκειμένου να μη διαλυθεί η οικονομία και τα πλούτη των αφεντικών. Θα είναι η ανάδυση ενός νέου φασισμού που συγκροτείται και αναπαράγεται μέσα στην κοινωνία γύρω από τις αμέτρητες συνωμοσίες, την άρνηση της πραγματικότητας και της αλληλοσφαγής στο όνομα μιας υποτιθέμενης «ελευθερίας». Θα είναι να αποδεχτούμε την τραγωδία του αναξιοπρεπούς θανάτου και των άθλιων συνθηκών περίθαλψης και νοσηλείας σε διαλυμένα νοσοκομεία και μια ζωή που αξίζει μόνο όσο παράγει τα κέρδη των πλουσίων ενώ παράλληλα γίνεται όλο και πιο ανυπόφορη από τα ωράρια και τις συνθήκες εργασίας, την εμπορευματοποίηση των πάντων, τις πολεμικές διακρατικές συγκρούσεις.

Ως κοινωνία και ως αγωνιζόμενοι για την ατομική και κοινωνική απελευθέρωση να αγωνιστούμε οργανωμένα για τις συνθήκες της ζωής μας και για να πάρουμε εμείς, οι παραγωγοί του πλούτου, τις αποφάσεις στα χέρια μας για να μην υπάρξει ξανά φτώχεια, θάνατος, καταστροφή.

Μια βόλτα στους δρόμους της εξαθλίωση των άστεγων, των ζητιάνων, των φτωχών, στις γειτονιές της διαλυμένης υγείας των εργατών αρκεί για να απαντήσουμε: Υγεία και Ζωή για όλους! Θάνατος στο θάνατο!

ΜΟΝΟ Ο ΛΑΟΣ ΣΩΖΕΙ ΤΟ ΛΑΟ

ΝΑ ΜΗ ΣΥΝΗΘΙΣΟΥΜΕ – ΝΑ ΜΗ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΟΥΜΕ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ & ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΑΣ

ΑΜΕΣΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ – ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΠΙΤΑΞΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΗ, ΑΣΦΑΛΗΣ ΚΑΙ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ, ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΞΙΖΕΙ ΑΜΕΣΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ & ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΘΑΝΑΤΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΑΤΟΥΣ – ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ – ΦΑΣΙΣΜΟΥ

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ – ΤΑΞΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΘΑ ΝΙΚΗΣΕΙ!

_____

Αυτοδιαχειριζόμενος Κοινωνικός Χώρος

Pasamontaña

Αύγουστος 2021

The post Το κοινωνικό κέντρο Pasamontaña για την πανδημία, την κρατική πολιτική και τις κοινωνικές αντιστάσεις appeared first on Void Network.

___________________

Κάποια στιγμή τους επόμενους μήνες, θα κηρυχθεί η λήξη της κρίσης και θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε στις “ασήμαντες” δουλείες μας. Για πολλούς από εμάς, αυτό θα μοιάζει σαν να ξυπνάνε από ένα όνειρο.

Τα μέσα ενημέρωσης και οι πολιτικές τάξεις σίγουρα θα μας ενθαρρύνουν να σκεφτούμε με αυτόν τον τρόπο. Αυτό είναι που συνέβη και μετά την οικονομική κατάρρευση του 2008. Υπήρξε μια σύντομη στιγμή προβληματισμού και αμφισβήτησης. Τι είναι η “οικονομία”, τέλος πάντων; Δεν είναι απλώς τα χρέη των άλλων; Τι είναι το χρήμα; Είναι κι αυτό οτιδήποτε άλλο εκτός από χρέος; Τι είναι το χρέος; Δεν είναι απλά μια υπόσχεση; Αν το χρήμα και το χρέος είναι απλά μια συλλογή υποσχέσεων που δίνουμε ο ένας στον άλλο, τότε δεν θα μπορούσαμε εξίσου εύκολα να αλλάξουμε αυτές τις υποσχέσεις; Το παράθυρο που ανοίχτηκε στο να σκεφτούμε με νέους τρόπους όλα αυτά τα ζητήματα έκλεισε σχεδόν αμέσως από εκείνους που επέμεναν να το βουλώσουμε, να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε και να επιστρέψουμε στις δουλειές μας, ή τουλάχιστον να αρχίσουμε να ψάχνουμε για μια δουλειά.

Την τελευταία φορά, οι περισσότεροι από εμάς το έχαψαν. Αυτή τη φορά, είναι κρίσιμο να μην πάθουμε το ίδιο.

Γιατί, στην πραγματικότητα, η κρίση που βιώσαμε ήταν το ξύπνημα από έναν ύπνο. Βρεθήκαμε αντιμέτωποι με την αντικειμενική πραγματικότητα της ανθρώπινης ζωής, το γεγονός πως είμαστε ένα σύνολο από εύθραυστα όντα που φροντίζουν το ένα το άλλο. Καταλάβαμε πως εκείνοι που έχουν την τεράστια ευθύνη της φροντίδας που μας κρατά ζωντανούς είναι υπέρ-φορολογημένοι, ανεπαρκώς αμειβόμενοι και ταπεινώνονται καθημερινά, ενώ ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να κλωθογυρίζουν φαντασιώσεις και αυταπάτες, να εισπράττουν ενοίκια και, κατά βάση, να εμποδίζουν εκείνους που κατασκευάζουν, επιδιορθώνουν, μετακινούν και μεταφέρουν πράγματα ή εργάζονται για την κάλυψη των απαραίτητων αναγκών άλλων ζωντανών όντων. Είναι επιτακτική η ανάγκη να μην γλιστρήσουμε πίσω σε μια πραγματικότητα όπου όλα αυτά δημιουργούν κάποιο είδος ανεξήγητης αίσθησης, όπως συχνά νοιώθουμε με όσα δεν βγάζουν νόημα μέσα στον ύπνο μας.

Τι λέτε για αυτό: Γιατί δεν σταματάμε επιτέλους να αντιμετωπίζουμε ως απολύτως φυσιολογικό, το γεγονός ότι όσο πιο προφανές είναι πως η δουλειά κάποιου ωφελεί τους άλλους, κατά πάσα πιθανότητα τόσο λιγότερο πληρώνεται για αυτήν. Ή να σταματήσουμε να επιμένουμε ότι η λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφασίζονται οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις, ακόμη και όταν αυτές επιταχύνουν την καταστροφή του μεγαλύτερου μέρος της ζωής πάνω στη Γη;

Εν αντιθέσει με όλα αυτά, μόλις λήξει η κατάσταση έκτακτης ανάγκης, καλύτερα να θυμηθούμε όσα πλέον πραγματικά έχουμε καταλάβει: ότι εάν αυτό που ονομάζουμε «οικονομία» σημαίνει το οτιδήποτε, αυτό είναι ο τρόπος με τον οποίο παρέχουμε ο ένας στον άλλο όσα έχουμε ανάγκη για να ζούμε (με κάθε έννοια του όρου). Ότι, αυτό που αποκαλούμε σήμερα «αγορά», είναι σε μεγάλο βαθμό απλώς ένας τρόπος καταγραφής του συνόλου των επιθυμιών των πλούσιων ανθρώπων, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι τουλάχιστον ελαφρώς διαταραγμένοι, ενώ οι πιο ισχυροί ανάμεσα τους ήδη ολοκληρώνουν την κατασκευή καταφυγίων μέσα στα οποία σχεδιάζουν να κρυφτούν, όσο εμείς συνεχίζουμε να είμαστε αρκετά ανόητοι ώστε να πιστεύουμε τους υπηρέτες τους που διακηρύσσουν, πως όλοι μας, συλλογικά, στερούμαστε της βασικής κοινής λογικής για να κάνουμε το οτιδήποτε ώστε να αποτρέψουμε τις επερχόμενες καταστροφές.

Αυτή τη φορά όμως, μήπως μπορούμε να τους αγνοήσουμε εντελώς;

Το μεγαλύτερο μέρος από όσα κάνουμε αυτή τη στιγμή είναι ένα dreamwork, παράγουμε και ελέγχουμε τα όνειρα. Όσα όμως ονειρευόμαστε, όλα αυτά που κάνουμε, υπάρχουν για να αισθάνονται οι πλούσιοι καλά με τον εαυτό τους και για να κάνουν τους φτωχούς να νιώθουν απελπισία. Αν απλώς σταματούσαμε τα πάντα, ίσως θα ήταν δυνατόν να δώσουμε στους εαυτούς μας ένα πολύ πιο λογικό σύνολο υποσχέσεων: για παράδειγμα, τουλάχιστον, να δημιουργήσουμε μια «οικονομία» που θα μας επιτρέπει να φροντίζουμε πραγματικά τους ανθρώπους που μας φροντίζουν.

David Graeber (1961-2020)

Μετάφραση: Νίκος Γκατζίκης – Τάσος Σαγρής

The post David Graeber – Μετά την πανδημία, μην πέσουμε ξανά για ύπνο. appeared first on Void Network.

Το κείμενο της συλλογικότητας Crimethinc που ακολουθεί καταγράφει την ιστορία της επιδημίας και της παρέμβασης του Malatesta, συμπεριλαμβάνοντας όλο το διαθέσιμο πρωτογενές υλικό σχετικά με τη συμμετοχή των Ιταλών αναρχικών, μέρος του οποίου δεν έχει παρουσιαστεί προηγουμένως. Μεγάλο μέρος του ιστορικού υπόβαθρου έχει βασιστεί στο εξαιρετικό Η Νάπολη την εποχή της Χολέρας, 1884-1911 του Frank M. Snowden. Ευχαριστούμε τον Davide Turcato, επιμελητή του συνόλου των κειμένων του Malatesta, το Διεθνές Κέντρο Ερευνών επί του Αναρχισμού στη Λοζάνη, και όλους τους ριζοσπάστες αρχειονόμους και βιβλιοθηκονόμους παντού που διατηρούν την αναρχική ιστορία, επιτρέποντάς μας να μαθαίνουμε από το παρελθόν.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Νίκος Γκατζίκης

“Το 1884, η χολέρα σάρωσε πολλές περιοχές της Ιταλίας, πλήττοντας με ιδιαίτερη ένταση τη Νάπολη. Με βάση τις επίσημες στατιστικές, η χολέρα έπληξε πάνω από 14.000 ανθρώπους στην επαρχία της Νάπολης, σκοτώνοντας 8.000 από αυτούς, από τους οποίους οι 7.000 έχασαν τη ζωή τους στην πόλη της Νάπολης. Το κράτος αντέδρασε με την επιβολή εγκλεισμού: η πόλη τέθηκε υπό στρατιωτικό νόμο, επιβλήθηκαν περιορισμοί στις μετακινήσεις, χρησιμοποιώντας μεθόδους παρόμοιες με αυτές που χρησιμοποιήθηκαν στο σεισμό της Messina ή στο πιο πρόσφατο σεισμό στην L’Aquila. Οι εθελοντές από τον Λευκό Σταυρό, τον Ερυθρό Σταυρό, τους σοσιαλδημοκράτες, τους δημοκρατικούς και τους σοσιαλιστές, υιοθέτησαν μια αρκετά διαφορετική προσέγγιση. Οι Felice Cavallotti, Giovanni Bovio, Andrea Costa και ο Errico Malatesta, δραστηριοποιήθηκαν και αυτοί στους δρόμους της Νάπολης. Και όχι χωρίς να διατρέξουν κίνδυνο για την δική τους υγεία: οι σοσιαλιστές εθελοντές Massimiliano Boschi, Francesco Valdrè και Rocco Lombardo μολύνθηκαν από τη χολέρα και χάθηκαν.”

Ελεγεία της Alessia Bruni Cavallazzi για την Florentine Lombard, Αγγλίδα αναρχικό που υπηρέτησε στον Ερυθρό Σταυρό κατά τη διάρκεια της επιδημίας.

“Ο Malatesta και άλλοι σύντροφοι από διάφορα μέρη της Ιταλίας πήγαν στη Νάπολη ως ιατρικοί εθελοντές για να φροντίσουν τους χτυπημένους από την επιδημία της χολέρας. Δύο αναρχικοί, οι Rocco Lombardo και Antonio Valdrè, πέθαναν εκεί, χτυπημένοι από την ασθένεια. Ο γνωστός αναρχικός Galileo Palla διακρίθηκε ιδιαίτερα με την ανιδιοτέλεια, την ενέργεια και πνεύμα αυτοθυσίας. Ως πρώην φοιτητής ιατρικής, στον Malatesta ανατέθηκε ένα τμήμα των ασθενών. Είχαν ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό ανάκαμψης γιατί ήξερε πώς να αναγκάσει το δήμο της Νάπολης να παραδώσει τα περισσευούμενα σε τροφή και φάρμακα, τα οποία ο ίδιος διένειμε ελεύθερα. Τον πρότειναν για παρασημοφόρηση για την προσφορά του, την οποία ο ίδιος αρνήθηκε. Με το τέλος της επιδημίας, οι αναρχικοί έφυγαν από τη Νάπολη και δημοσίευσαν ένα μανιφέστο που εξηγούσε ότι “η πραγματική αιτία της χολέρας είναι η φτώχεια, και το πραγματικό φάρμακο για την πρόληψη της επιστροφής της δεν μπορεί να είναι παρά η κοινωνική επανάσταση.”

Η ζωή του Malatesta του Luigi Fabbri¹

Η χολέρα είναι μια μεταδοτική βακτηριακή ασθένεια που τυπικά μεταδίδεται μέσω μολυσμένων δικτύων νερού και προκαλεί εμετό και διάρροια μέχρι το θάνατο. Ήταν η “πραγματική αιτία της χολέρας” πράγματι η φτώχεια, ή αυτό ήταν απλά ιδεολογική ρητορική; Διαβάστε παρακάτω και αποφασίστε μόνοι σας.

Η Γέννηση της Ιταλίας – και του Ιταλικού Αναρχισμού

Η Ιταλία ήταν ακόμα μια νεαρή χώρα όταν η επιδημία της χολέρας χτύπησε το 1884. Για να καταλάβουμε το γιατί η Νάπολη χτυπήθηκε τόσο σκληρά και τι σήμαινε το ότι αλληλέγγυοι αναρχικοί ταξίδεψαν ως εκεί από όλες τις μεριές της χώρας, θα πρέπει να πάμε πίσω δύο δεκαετίες.

Μέχρι το 1861, η Ιταλία ακόμα δεν είχε δημιουργηθεί σαν χώρα. Η χερσόνησος ήταν διαιρεμένη σε πλήθος βασιλείων και δουκάτων υπό την εξουσία πολλών διαφορετικών ηγεμόνων. Οι αρχικοί υποστηρικτές της Ιταλικής ενοποίησης ήταν εθνικιστές όπως ο Giuseppe Mazzini, ο οποίος καλούσε τους επαναστάτες δημοκρατικούς σε όλη την Ευρώπη να ανατρέψουν τους παλιούς μονάρχες και να ιδρύσουν νέα έθνη στη βάση τόσο της κοινής γλώσσας και γεωγραφίας, όσο και της “ενότητας των κοινών στόχων”. Η ιδέα ήταν ότι πλούσιοι και φτωχοί θα έπρεπε να δουλέψουν με αλληλεγγύη, ενωμένοι κάτω από τη σημαία του έθνους.

Στην πραγματικότητα, οι λαοί της Ιταλικής χερσονήσου δεν είχαν κοινή γλώσσα και πολιτισμό. Πολλές από τις διαλέκτους που μιλούνταν στα διάφορα μέρη της χερσονήσου ήταν αμοιβαία ακατανόητες για τους πληθυσμούς που ζούσαν εκεί. Υπήρχαν τεράστιες πολιτισμικές και οικονομικές διαφορές μεταξύ των διαφορετικών περιοχών. Ο Mazzini επιδίωκε να εφεύρει μια κοινή γλώσσα και πολιτισμό εκεί όπου δεν υπήρχε τίποτα από τα δύο, προκειμένου να δημιουργήσει τα θεμέλια για ένα ανταγωνιστικό και σύγχρονο κράτος.

Ενάντια στις ίδιες τους τις προθέσεις, εκείνοι οι οποίοι επιδίωξαν να εφαρμόσουν το πρόγραμμα του Mazzini για την εθνική απελευθέρωση, τελικά έφεραν την ενοποίηση της Ιταλίας κάτω από την εξουσία ενός μονάρχη. Επαναστάτες όπως ο Giuseppe Garibaldi ρίσκαραν τις ζωές τους στον ανταρτοπόλεμο για την ενοποίηση της χερσονήσου σε ένα δημοκρατικό κράτος, αλλά όποτε κατάφερναν να ρίξουν ένα βασιλιά, ένας άλλος απλώς έπαιρνε τον έλεγχο της περιοχής, μέχρις ότου ο Βασιλιάς Victor Emmanuel της Σαρδηνίας έγινε τελικά ο ηγεμόνας ολόκληρης της Ιταλίας. Μόλις ανέλαβε την εξουσία, ο Victor Emmanuel δεν εργάστηκε υπό τη σημαία του έθνους για την ευημερία όλων των Ιταλών. Αντίθετα, ξεκίνησε τη λεηλασία του νότιου μέρους της χερσονήσου για να γεμίσει τα θησαυροφυλάκιά του. Με το να φαντάζεται ότι  το σύνολο των Ιταλών θα μπορούσαν να μοιράζονται ένα κοινό συμφέρον, ο Mazzini είχε αποτύχει να αντιληφθεί την πάλη των τάξεων στη βάση της καπιταλιστικής κοινωνίας.

Ενώ βρισκόταν σε εξορία στο Λονδίνο το 1864, ο Mazzini πήρε μέρος στην ίδρυση της Διεθνούς Ένωσης Εργατών, μιας παγκόσμιας ομοσπονδίας εργατικών συνδικάτων. Ο Karl Marx ώθησε τον Mazzini έξω από νωρίς, μόνο για να χάσει τον έλεγχο της Διεθνούς καθώς οι εργάτες έκλιναν προς τις ιδέες των αναρχικών όπως του Mikhail Bakunin. Ο ίδιος ο Bakunin είχε πάρει προηγουμένως ο ίδιος μέρος σε εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες και είχε απογοητευτεί από τις ελλείψεις και τις προδοσίες του εθνικισμού.

Γεννημένος έξω από τη Νάπολη το 1853, ο Errico Malatesta μεγάλωσε συμμετέχοντας σε μια από τις μυστικές εταιρείες του Mazzini. Ενώ σπούδαζε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Νάπολης, αποβλήθηκε και φυλακίστηκε για τη συμμετοχή του σε μια διαδήλωση που είχε οργανώσει ο Mazzini. Ήταν όμως υπό την βασιλεία του Βασιλιά Victor Emmanuel που είδε από πρώτο χέρι ότι η ηγεμονία ενός Ιταλού βασιλιά δεν ήταν καλύτερη από την ηγεμονία ενός μονάρχη με οποιαδήποτε άλλη εθνικότητα. Μέχρι τη στιγμή της Παρισινής Κομμούνας την άνοιξη του 1871, ο  Malatesta και οι σύντροφοί του αναζητούσαν μια νέα προσέγγιση για την κοινωνική αλλαγή.

Στην Ιταλία, ήταν ο Bakunin, όχι ο Marx, που αντιπροσώπευε την κύρια εναλλακτική στον εθνικισμό του Mazzini. Ο  Malatesta και οι σύντροφοί του μπήκαν στη Διεθνή μαζί με τον Bakunin και άλλους αντιεξουσιαστές από όλη την Ευρώπη. Αναμφισβήτητα, η ριζοσπαστικοποίηση του Ιταλικού τμήματος της Διεθνούς σηματοδότησε την εμφάνιση του αναρχισμού ως ένα πλήρες κοινωνικό κίνημα. Είχε ακόμα σημαντικό αντίκτυπο στην οργάνωση της εργατικής τάξης στην Ιταλία, όπου ο αναρχισμός παρέμεινε το πιο δυνατό ρεύμα μέσα στο εργατικό κίνημα για πολλά χρόνια μετά, διαμορφώνοντας το αντιεξουσιαστικό ήθος των οργανώσεων βάσης στη Νάπολη και αλλού στη χερσόνησο.

Ο Malatesta αφιερώθηκε σε μια ζωή επαναστατικού αγώνα, βοηθώντας να δημιουργηθούν ενώσεις αλληλοβοήθειας για τους εργάτες σε όλη την Ιταλία και παίρνοντας μέρος σε ανοιχτές εξεγέρσεις το 1874 και 1877. Όλη αυτή η δράση τράβηξε την προσοχή των αρχών, οδηγώντας σε σειρά δικαστηρίων και ποινών φυλάκισης. Το 1883, έπειτα από χρόνια στην εξορία, ο Malatesta επέστρεψε στην Ιταλία για να εκδώσει μια εφημερίδα και να συνεχίσει την οργανωτική δράση.

Η Νάπολη την Παραμονή της Επιδημίας

Το 1884, πάνω από μισό εκατομμύριο άνθρωποι ζούσαν στη Νάπολη, καθιστώντας την την πιο πολυπληθή πόλη της Ιταλίας. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού αποτελούνταν από πρώην αγρότες που  είχαν ξεριζωθεί από την ύπαιθρο  και εργάζονταν ως τεχνίτες ή πωλητές ή ήταν απλώς άνεργοι. Οι μισθοί στην Ιταλία ήταν από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη και στη Νάπολη ήταν χαμηλότεροι από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη Ιταλική πόλη. Το ενοίκιο αντιπροσώπευε τουλάχιστον το μισό των συνολικών δαπανών κάθε οικογένειας. Παράνομες καπιταλιστικές οργανώσεις όριζαν τις τιμές των τροφίμων και συνεργάζονταν με τις δημοτικές αρχές για να διατηρούν τον έλεγχο του τι είδους εγκληματική δραστηριότητα ήταν επιτρεπτή.

Μετά την Ιταλική ενοποίηση, η Νάπολη είχε χάσει τη θέση της ως έδρα της μοναρχίας. Κατά συνέπεια, η ισχύς και ο πλούτος παρέμεναν συγκεντρωμένα στα χέρια μιας τάξης ελίτ, χωρίς  η οικονομία να έχει τη δυναμική που θα επέτρεπε τη διανομή του πλούτου στον υπόλοιπο πληθυσμό. Οι πόροι που επενδύονταν σε δομές δημόσιας υγείας κάθε είδους ήταν ελάχιστοι.  Τα νοσοκομεία λειτουργούσαν σε ανθυγιεινές συνθήκες, με συνωστισμό και ελλιπή εξοπλισμό, έχοντας μια δικαιολογημένα κακή φήμη. Το δεξιό κόμμα είχε τον έλεγχο της κυβέρνησης. Το αριστερό κόμμα αντιπροσώπευε μια πιστή αντιπολίτευση που ζητούσε απλώς μικρές μεταρρυθμίσεις, ενώ η Καθολική Εκκλησία ήταν αρκετά ισχυρή για να αποτελεί έναν τρίτο πόλο μέσα στην κοινωνία.

Οι αναρχικοί δεν είδαν καμία δυνατότητα ουσιαστικής μεταρρύθμισης μέσα σε αυτό το σύστημα. Αντί αυτού, επικεντρώθηκαν στη δημιουργία δικτύων βάσης μέσω των οποίων εργάτες, αγρότες και φτωχοί θα μπορούσαν να κυκλοφορούν τα αγαθά για τη διασφάλιση της συλλογικής τους επιβίωσης, να αμύνονται απέναντι στις αδικίες και να διαδίδουν το όραμα για έναν κόσμο στον οποίο η εξουσία και τα αγαθά θα  διαμοιράζονταν ελεύθερα μεταξύ όλων.

Ορισμένα στοιχεία αυτού του περιβάλλοντος είναι ανάλογα με την κατάστασή μας σήμερα, όπου η μεταβιομηχανική οικονομία έχει αφήσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού χωρίς σταθερή απασχόληση ή αποταμίευση. Τα μέτρα λιτότητας έχουν υπονομεύσει τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας για να πλουτίσουν οι λίγοι πλούσιοι, ενώ το πολιτικό σύστημα έχει επανειλημμένα προδώσει εκείνους που επιδιώκουν να επιφέρουν κοινωνικές αλλαγές.

Ιούλιος τους 1884: η Χολέρα Φτάνει στη Γαλλία

Οι επιδημίες χολέρας ήταν πάντα συνδεδεμένες με τους αυτοκρατορικούς πολέμους. Το 1883, Ινδοί στρατιώτες που υπηρετούσαν στα βρετανικά στρατεύματα κατοχής της Αιγύπτου έφεραν τη χολέρα στη βόρεια ακτή της Αφρικής, όπου σκότωσε 60.000 ανθρώπους. Το 1884, τα γαλλικά στρατεύματα συμμετείχαν σε μια αποικιακή εκστρατεία για τον έλεγχο της Ινδοκίνας, κατά τη διάρκεια της οποίας μια επιδημία σάρωσε την εμπόλεμη ζώνη. Η Χολέρα βρήκε το δρόμο της μέσα στην εφοδιαστική αλυσίδα του στρατού πίσω στη Μεσόγειο, έφτασε στο γαλλικό λιμάνι της Τουλόν και εξαπλώθηκε στη Μασσαλία έως τις 25 Ιουνίου.

Το κοινό και ο Τύπος αναγνώρισαν ότι η γαλλική στρατιωτική επέμβαση ήταν η πηγή της επιδημίας. Διαδηλώσεις και γκράφιτι καταδίκαζαν την πολιτική αποικιακής επέκτασης της γαλλικής κυβέρνησης. Στη Γαλλία και την Ιταλία, οι αναρχικοί κατάλαβαν ότι η αποικιακή κυριαρχία σε άλλους λαούς ωφελούσε την κυρίαρχη τάξη των αποικιστών, θέτοντας παράλληλα σε κίνδυνο τους απλούς ανθρώπους και από τις δύο πλευρές.

Το 1884, περισσότεροι από 200.000 Ιταλοί ζούσαν στη Γαλλία. Η πλειονότητα ήταν πρώην μικροί γαιοκτήμονες ή ενοικιαστές γης που είχαν ασχοληθεί με τη γεωργία έως ότου η επέκταση της παγκόσμιας αγοράς τους οδήγησε να βρεθούν χωρίς δουλειά και πέρα από τα σύνορα για να αναζητήσουν απασχόληση – ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που 110 χρόνια αργότερα η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου Βόρειας Αμερικής θα ξερίζωνε αμέτρητους Μεξικάνους campesinos (αγρότες που ζουν από τα προϊόντα που παράγουν) και θα τους ωθούσε να περάσουν τα σύνορα με τις ΗΠΑ. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις ήταν στην Τουλόν και στη Μασσαλία, με ιταλικούς πληθυσμούς 10.000 και 60.000, αντίστοιχα. Αυτές ήταν επίσης οι γαλλικές πόλεις που επλήγησαν περισσότερο από τη χολέρα – και η επιδημία έπληξε με χειρότερο τρόπο τις φτωχές κοινότητες μεταναστών.

“Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των θυμάτων στην Τουλόν και στη Μασσαλία ήταν Ιταλοί”, ανέφεραν οι New York Times. Το ποσοστό θανάτου για τους Ιταλούς μετανάστες μπορεί να είχε φτάσει το 1 στους 10. Στη Νάπολη στην εποχή της χολέρας, ο Frank M. Snowden περιγράφει μια αποκαλυπτική ατμόσφαιρα:

Οι δρόμοι ραντίζονταν με καρβολικό οξύ σε μια προσπάθεια να “πνιγούν” τα μικρόβια της χολέρας. Φωτιές από πίσσα και θείο ανάβονταν σε κάθε γωνιά για να καθαρίσουν τον αέρα. Οι δημόσιες συγκεντρώσεις κάθε είδους απαγορεύθηκαν. Οι επιβάτες των σιδηροδρόμων και οι αποσκευές τους υποκαπνίζονταν. Και οι αποχετεύσεις ξεπλένονταν. Το αστικό τοπίο ξαφνικά μεταμορφώθηκε πέραν αναγνώρισης από τη φωτιά, τον τσουχτερό καπνό, την ασυνήθη μυρωδιά του οξέος και τους σχεδόν ερημωμένους δρόμους. Σε αυτό το απειλητικό περιβάλλον, η οικονομική δραστηριότητα σταμάτησε εντελώς καθώς όλα τα εργοστάσια και τα καταστήματα έκλεισαν. Ήταν σχεδόν αδύνατον να βρεθούν προμήθειες, και όσοι παρέμεναν παρακολουθούσαν με αγωνία να εμφανίζονται τα πρώτα πρόωρα συμπτώματα, πεισμένοι ότι εισέπνεαν δηλητήριο με την κάθε αναπνοή.

Τον Ιούλιο του 1884, ενώ οι κρατικοί εμπειρογνώμονες από την Εθνική Ακαδημία Ιατρικής της Γαλλίας ήταν ακόμα σε άρνηση για το ότι υπήρχε σε εξέλιξη έξαρση επιδημίας χολέρας, πολλοί Ιταλοί γιατροί και νοσηλευτές έκαναν την πρακτική τους στο νοσοκομείο Pharo στη Μασσαλία. Εκεί, οι μεσοαστοί Γάλλοι γιατροί κάπνιζαν συνεχώς πούρα για να δημιουργούν αυτό που φαντάζονταν πως ήταν κυριολεκτικά ένα προπέτασμα καπνού, ανάμεσα στους ίδιους και στους ασθενείς τους. Οι γιατροί πειραματίζονταν με μια ποικιλία από μη αποδεδειγμένες θεραπείες όπως ήταν η ηλεκτροπληξία. Στις πρώτες εβδομάδες της επιδημίας, το ποσοστό θνησιμότητας στο νοσοκομείο Pharo ήταν ένα τρομακτικό 95%.

Προς επιδείνωση των πραγμάτων, η κρίση ενέτεινε επίσης τη μισαλλοδοξία εναντίον των Ιταλών μεταναστών. Για τη γαλλική κυβέρνηση και την κυρίαρχη τάξη, αυτό ήταν μια ευκαιρία για να απαλλαγούν από εκείνους που ορισμένοι θεωρούσαν ως το απείθαρχο τμήμα του πλεονασματικού πληθυσμού. Υπό την απειλή του θανάτου από την επιδημία, αλλά και των ξενοφοβικών επιθέσεων και της επιθετικής κυβερνητικής πολιτικής, δεκάδες χιλιάδες Ιταλοί κατέφυγαν από την άλλη πλευρά των συνόρων – φέρνοντας μαζί τους την επιδημία.

Για όλους αυτούς τους λόγους, οι Ιταλοί αναρχικοί ασχολήθηκαν αμέσως με την επιδημία καθώς αυτή εξαπλωνόταν στις γαλλικές ακτές τον Ιούλιο του 1884.

Εκείνο τον καιρό ο Malatesta βρισκόταν στη Φλωρεντία της Ιταλίας, εκδίδοντας το αναρχικό περιοδικό La Questione Sociale (Το Κοινωνικό Ζήτημα). Εκδιωγμένος από την Ιταλία υπό την αστυνομική πίεση μετά την αποτυχημένη εξέγερση του 1877, είχε ζήσει στη Γαλλία, την Αγγλία και την Αίγυπτο – όπου, σύμφωνα με τον Luigi Fabbri, προσπάθησε να συμμετάσχει στην αντι-αποικιακή εξέγερση με επικεφαλής τον Ahmed ʻUrabi, την ίδια εξέγερση για την οποία τα Βρετανικά στρατεύματα είχαν μεταφερθεί από την Ινδία για να καταστείλουν.

Με την επιστροφή του στην Ιταλία το 1883, ο Malatesta φυλακίστηκε για έξι μήνες με κατασκευασμένες κατηγορίες για “ανατρεπτική δράση“, μια νεφελώδη κατηγορία για συνωμοσία που το ιταλικό κράτος χρησιμοποιεί ενάμιση αιώνα τώρα σαν ανάχωμα ενάντια στην αναρχική οργάνωση. Τον Ιανουάριο του 1884, χωρίς να βρεθεί ποτέ σε δίκη, ο Malatesta καταδικάστηκε σε φυλάκιση τριών ετών, αλλά απελευθερώθηκε εν αναμονή του εφετείου. Αυτές είναι οι συνθήκες υπό τις οποίες ο ίδιος και οι σύντροφοί του δραστηριοποιούνταν στην οργάνωση κινημάτων και τη δημοσίευση κειμένων.

Το άρθρο που ακολουθεί από το τεύχος του Ιουλίου του 1884 του La Questione Sociale, πιθανότατα γραμμένο από τον ίδιο τον Malatesta, περιγράφει πώς σκεφτόντουσαν ο ίδιος και οι σύντροφοί του πάνω στις αιτίες τους επιδημίας. Η θεωρία τους ότι η χολέρα προερχόταν από τα μολυσμένα δέλτα των ποταμών έβρισκε σύμφωνους τους περισσότερους μορφωμένους Ιταλούς γιατρούς εκείνης της εποχής, αν και έκτοτε έχει ξεπεραστεί από τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα. Από την άλλη πλευρά, το επιχείρημά τους ότι ο καπιταλισμός αποτυγχάνει να δώσει την ώθηση για την αντιμετώπιση των συλλογικών προβλημάτων, παραμένει τόσο επίκαιρο σήμερα, όσο την ημέρα που γράφτηκε. Το προσάρτημα, μετάφραση μιας επιστολής από έναν Παρισινό ξυλουργό, είναι ιδιαίτερα ανατριχιαστικό σε μια εποχή που οι καπιταλιστές μας προτρέπουν να επιστρέψουμε στην εργασία μας ακόμη και με τον κίνδυνο του θανάτου από COVID-19, με ένα μέρος της εργατικής τάξης να είναι πρόθυμο να συμμορφωθεί.

Η Χολέρα

Η Χολέρα βρίσκεται στη Γαλλία: ίσως εισβάλει σε μεγάλο τμήμα της Ευρώπης.

Οι άνθρωποι που είναι ικανοποιημένοι από τη ζωή τους συνήθως μας κατηγορούν για προκατάληψη και υπερβολή, όταν αποδίδουμε το μεγαλύτερο μέρος των κακών που πλήττουν την ανθρωπότητα στην επικρατούσα δομή της κοινωνικής οργάνωσης. Μιλούν με προθυμία για την τύχη ή τη μοίρα (τους φυσικούς νόμους) και προσπαθούν να διαχωρίσουν το ζήτημα της ευθύνης από τους ίδιους και από το κοινωνικό σύστημα που τα παράγει ή τα υποστηρίζει, κατηγορώντας την ασυνείδητη φύση, και συχνά την κατάχρηση, ή το απροσδόκητο, ή χίλιες δυο άλλες δημοφιλείς πηγές του κακού.

Θα δούμε ότι αυτοί οι άνθρωποι, που θεωρούν πάντα αναγκαία και αναπόφευκτα τον πόνο και τη δυστυχία των άλλων ανθρώπων, προσφεύγουν επίσης στο φυσικό νόμο όσον αφορά τη χολέρα, πράγμα που καθιστά αναπόφευκτη ή ακόμη και χρήσιμη την περιοδική εμφάνισή της μεταξύ των ανθρώπων. Υποστηρίζουμε ότι η ύπαρξη της χολέρας, και η εμφάνισή της στην Ευρώπη και στο περιβάλλον ανάμεσά μας που ευνοεί την ανάπτυξή της, αποτελεί σφάλμα του τρέχοντος κοινωνικού συστήματος.

Η χολέρα (τουλάχιστον η ασιατική ποικιλία, που είναι η μόνη που προκαλεί πραγματικά τον τρόμο) προέρχεται από το Δέλτα του Γάγγη, όπως η πανούκλα προήλθε κάποτε από το Δέλτα του Νείλου, και όπως ο κίτρινος πυρετός εξακολουθεί να προέρχεται από το Δέλτα του Μισισιπή και από ερημωμένα μέρη της Αμερικής και της Δυτικής Αφρικής και απειλεί συνεχώς την Ευρώπη.

Αυτές οι ασθένειες έρχονται από τους βάλτους που σχηματίζονται στα δέλτα των ποταμών που εγκαταλείπονται στην τύχη τους, λόγω της αποσύνθεσης πτωμάτων και άλλων οργανικών υλικών που φέρνουν εκεί τα τεράστια ρεύματα. Ένα μέρος του δέλτα του ποταμού Νείλου έχει αποστραγγισθεί. Η πανούκλα έχει σχεδόν εξαφανιστεί πλήρως στην Αίγυπτο και έχει ξεχαστεί εντελώς στην Ευρώπη. Γιατί να μην αποστραγγισθεί λοιπόν και το δέλτα του Γάγγη;

Μπορεί να χρειαστεί πολλή δουλειά, τεράστιες δαπάνες, αλλά πώς θα μπορούσε να συγκριθεί αυτό με τις δαπάνες των κυβερνήσεων σε μη παραγωγικά ή επιβλαβή πράγματα; Πόση θα ήταν η ταλαιπωρία ή η επιβάρυνση από μια εκστρατεία των ευρωπαϊκών λαών κατά της χολέρας, σε σύγκριση με την ηθική και υλική ζημία που προκαλούνται από έναν από αυτούς τους πολέμους που επαναλαμβάνονται τόσο συχνά μεταξύ των λαών;

Το δέλτα του Γάγγη δεν έχει αποστραγγισθεί, διότι το έργο αυτό δεν έχει μέχρι σήμερα προσελκύσει την ιδιωτική επένδυση, μέσω της οποίας λίγοι καπιταλιστές θα μπορούσαν να έχουν πλουτίσει με τον ιδρώτα και το θάνατο των φτωχών ανθρώπων της Ινδίας, και επειδή στην εποχή της έλλειψης αλληλεγγύης μέσα στην οποία ζούμε, η αντιπαλότητα, ο εγωισμός και ο πατριωτισμός, εμποδίζουν όλους τους λαούς από το να συμβάλλουν ελεύθερα στη βελτίωση του εδάφους στο οποίο ζει ένας από αυτούς τους λαούς, αντί αυτού πυροδοτούν τα μίση και τους πολέμους.

Ίσως αυτό το δέλτα του ποταμού και όλες οι μεγάλες ανθυγιεινές πληγές που πλήττουν τον κόσμο δεν θα επουλωθούν, έως ότου οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες της ανθρωπότητας μετασχηματιστούν εντελώς – δηλαδή, έως ότου ο κόσμος να ανήκει σε όλους και ο καθένας να έχει το δικαίωμα και τα μέσα να εργαστεί προς τη βελτίωσή του, έως ότου κανείς να μην μπορεί να διεκδικεί αποκλειστικό δικαίωμα για ένα κομμάτι γης και να δημιουργεί εμπόδια στους ανθρώπους να το αποκαταστήσουν, έως ότου όλες οι δυνάμεις που απασχολούνται σήμερα στην εξέγερση και την καταστολή, σε πολέμους και σε προετοιμασίες για πολέμους, ή που μένουν λανθάνουσες και ανενεργές, να μπορούν να χρησιμοποιούνται με επωφελείς τρόπους και, ενισχυμένες εκατό φορές από τη συλλογική ένωση, να επιστρέφουν στην ανθρωπότητα όλη τη ισχύ που μπορούμε να επιτύχουμε έναντι του φυσικού περιβάλλοντος.

Αλλά, δεν είναι γελοίο να μιλάμε για την αποστράγγιση του Γάγγη – όταν εδώ, στην Ιταλία, τα έλη που βρίσκονται δίπλα μας δεν έχουν αποστραγγιστεί, ενώ αντίθετα, αυξάνουν όλο και περισσότερο τη θανατηφόρα ζώνη τους;

Και αυτή τη χολέρα που θα μπορούσαμε να την εξαλείψουμε αλλά δεν το κάνουμε λόγω της μορφής της κοινωνικής μας οργάνωσης, αυτή η χολέρα από την οποία δεν κάνουμε κάτι να απελευθερώσουμε την Ινδία και που η Ινδία μας τη στέλνει από καιρό σε καιρό, σαν για να μας υπενθυμίζει ότι ο άνθρωπος δεν αμαρτάνει ποτέ ατιμώρητα εναντίον της ανθρώπινης αλληλεγγύης – μήπως ήρθε αυτή η χολέρα στην Ευρώπη από μόνη της, μεταφερόμενη από τους ανέμους, χωρίς να είναι κανενός το λάθος;

Όχι, ούτε καν. Αντιθέτως, φαίνεται ότι μας την έφερε η κυβέρνηση της Γαλλικής Δημοκρατίας. Η πολιτισμένη Γαλλία πηγαίνει για να κατακτήσει τη βάρβαρη Ασία και τα πλοία της, λίγο πολύ νικηφόρα, φέρνουν πίσω την τρομερή μάστιγα κουβαλώντας την μέσα τους. Εμείς, οι πολιτισμένοι λαοί, επιβαλλόμαστε με τη σφαγή και την ερήμωση στους βαρβάρους με λόγχες και κανόνια, και οι βάρβαροι στέλνουν πίσω σφαγή και ερήμωση μέσω της χολέρας. Ω, ανθρώπινη οικογένεια! Εκτός από το ότι η σφαγή που κάνουμε είναι εθελοντική, πραγματοποιείται με σκοπό τη ληστεία, ενώ η εκδίκηση των βαρβάρων είναι ακούσια και ασυνείδητη. Ποιος είναι λοιπόν ο πιο βάρβαρος;

Και δεν υπάρχουν μήπως ανθυγιεινά σπίτια εδώ στην Ευρώπη, δεν είναι η τροφή κακής ποιότητας και διατροφικής αξίας, δεν υπάρχει εξαντλητική δουλειά, δεν είναι μήπως η φτώχεια (κόρη της εξατομικευμένης ιδιοκτησίας) που καθιστά δυνατή την εξάπλωση της Ασιατικής νόσου; Όταν ο κίνδυνος έχει φτάσει μπροστά μας, οι επιτροπές υγιεινής είναι απασχολημένες με τη θέσπιση μέτρων που είναι για γέλια αν όχι για κλάματα, ή με προτάσεις που πετυχαίνουν μόνο να εκφράσουν μια αιματηρή ειρωνεία. Ακούτε για αυτά τα μεγάλα πλάνα από τα πανεπιστήμια ή τα συμβούλια υγείας που κηρύττουν Να τρώτε υγιεινά και να αποφεύγετε την υπερβολική εργασία. Και ενώ οι αγρότες που κερδίζουν κατά μέσο όρο 27 σεντς την ημέρα και ζουν με χαλασμένη πολέντα και με νερό που δεν είναι πάντα καθαρό, ζητούν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, η κυβέρνηση που πληρώνει φοιτητές πανεπιστημίου και συμβούλους υγείας (με τα χρήματα του λαού, φυσικά) βάζει τους αγρότες στη φυλακή και θέτει τους στρατιώτες του στη διάθεση των ιδιοκτητών. Και οι γιατροί που θα έπρεπε να παραιτηθούν από τη θέση τους, η οποία έχει καταστεί άχρηστη, και να ρίξουν την ευθύνη στην κυβέρνηση και στους ιδιοκτήτες για τις δολοφονικές τους δραστηριότητες, συνεχίζουν να ετοιμάζουν αναφορές και να υπαγορεύουν συμβουλές!

Εν τω μεταξύ, η χολέρα συνεχίζει να εξαπλώνεται με αργό ρυθμό, και ίσως σύντομα εκραγεί με τρομακτική ενέργεια. Και θα προκαλέσει περισσότερους θανάτους και περισσότερο πόνο από δέκα επαναστάσεις, μόνο μία από τις οποίες θα ήταν αρκετή για την εξάλειψη μια για πάντα της χολέρας και χιλιάδων άλλων παθήσεων. Ωστόσο, για κάμποσο καιρό ακόμα, οι τρυφερές καρδιές θα συνεχίσουν να φοβούνται τις επαναστατικές υπερβολές!

Παρακάτω παρουσιάζουμε πιστή μετάφραση μιας επιστολής που ένας Παρισινός ξυλουργός απέστειλε πριν από μέρες στην καθημερινή σοσιαλιστική εφημερίδα Le Cri du Peuple (“Η κραυγή του λαού”). Πρόκειται για μια αυθεντική επιστολή, στην οποία έχουν γίνει μόνο λίγες διορθώσεις της φόρμας: είναι ζοφερή, άγρια, αλλά περιγράφει έντονα τις συνθήκες που έχει επιβάλει στους εργάτες η αστική τάξη και εκφράζει πραγματικά τη διάθεση των πιο ενεργητικών, των πιο επικίνδυνων μελών του προλεταριάτου.

Αστοί, αν ο εγωισμός δεν σας έχει κάνει εντελώς ανόητους, σκεφτείτε πάνω σε αυτή την επιστολή. Σκεφτείτε τι θα σας συνέβαινε όταν μια ημέρα της επανάστασης συναντούσατε αυτούς τους εργάτες στους οποίους, χάρη στις πράξεις σας, είχε μείνει μόνο μια ελπίδα, να έχουν να κατασκευάσουν πολλά φέρετρα, και… αλλά δεν έχει καμία σημασία. Εσείς θα παραμείνετε όπως είστε και αυτό που είναι να γίνει θα γίνει.

“Κάποιοι που ακούνε ότι η χολέρα βρίσκεται ανάμεσά μας νοιώθουν τα στομάχια τους να γυρίζουν από το φόβο. Αντιθέτως, αντί να φοβάμαι, εγώ φωνάζω στη χολέρα: Χαίρε! Και να έρθεις γρήγορα.

“Η ζωή είναι δύσκολη. Τα πράγματα είναι άσχημα. Είμαι ένας καλός εργαζόμενος και μου αρέσει η δουλειά μου. Η μυρωδιά του ξύλου μου φουσκώνει το στέρνο. Πόσο όμορφα είναι τα μεγάλα ξάσματα που κυρτώνουν και παρασύρονται τόσο υπέροχα με τις κινήσεις ενός αεροπλάνου! Τι υπέροχο ήχο κάνουν οι άξονες κάτω από το σφυρί! Δεν είμαι ποτέ τόσο χαρούμενος, όσο όταν πέφτουν μεγάλες σταγόνες ιδρώτα στον πάγκο μου από το βρεγμένο μου μέτωπο.

“Έχω μείνει χωρίς δουλειά! Είναι εδώ και δύο μήνες τώρα που δεν έχω δουλειά. Όλα τα αφεντικά έχουν – όπως λένε – υπερβολικά πολλούς εργαζομένους και όχι αρκετές παραγγελίες. Δύο μήνες χωρίς δουλειά! Λίγο ακόμα και τα χέρια μου θα γίνουν μαλακά και λευκά σαν τα χέρια ενός τζέντλεμαν. Εν τω μεταξύ, όλα μου τα πράγματα είναι στο ενεχυροδανειστήριο και ακόμη και οι αποδείξεις τους έχουν λήξει. Στο ντουλάπι μέσα δεν υπάρχει τίποτα εκτός από την πείνα. Το μόνο που έχω στο δωμάτιό μου είναι ένα καρφί και ένα κομμάτι σχοινί. Τα φυλάω, μπορούν πάντα να φανούν χρήσιμα.

“Χτύπησα όλες τις πόρτες προσφέροντας φτηνά τις ικανότητές μου. Τίποτα. Ταξίδεψα σε όλη την περιοχή. Περπάτησα για μίλια κατά μήκος των λευκών δρόμων, δίπλα από λυπημένες φτελιές που πέθαιναν από τη δίψα. Κάθε φορά που άκουγα το χτύπημα ενός σφυριού από μακριά, ή το στρίγκλισμα ενός πριονιού, η καρδιά μου χτυπούσε γρήγορα. Στρεβλωμένη ελπίδα! Ναι, η ελπίδα έρχεται ξανά! Αλλά όχι, τίποτα. Παντού τα ίδια, και επέστρεφα το βράδυ, όταν δεν μπορούσα άλλο πια, απογοητευμένος, πεθαμένος από την πείνα, με το λαιμό ξεραμένο και τις σόλες των παπουτσιών μου λίγο πιο φθαρμένες από την προηγούμενη μέρα.

“Πώς θέλετε να μην φωνάζω εγώ και όλοι όσοι είναι σαν κι εμένα: Χαίρε χολέρα; Γέρνουμε προς τα εμπρός γεμάτοι ελπίδα, απλώνουμε τα χέρια μας και κουνάμε τα καπέλα μας, όπως κάνουμε όταν βλέπουμε το πρόσωπο ενός φίλου που περιμέναμε, να εμφανίζεται στη στροφή ενός δρόμου. Αφήστε την λοιπόν να έρθει και ας κάνει γρήγορα! Στα πράσινα οστέινα χέρια της, στις πτυχές του δηλητηριασμένου μανδύα της, μεταφέρει την ασθένεια της εργασίας. Ας δουλέψει για εμάς. Αν έρθει, η Ασιατική, θα υπάρχει ανάγκη για φέρετρα. Μπορώ να φτιάξω φέρετρα εγώ, μπορώ!

“Μεγάλα και μικρά. Κάποια όμορφα, κάποια συνηθισμένα. Για πλούσιους και για φτωχούς. Σε δρυ και σε έλατο. Εδώ είναι. Εξυπηρετηθείτε. Θα υπάρχει ένα για όλους. Απλά ρωτήστε. Ποιος είναι ο επόμενος; Έλα λοιπόν, προχωράμε λέμε! Τι; Είναι δικό μου λάθος ότι, για να ζήσω, χρειάζομαι άλλους να πεθάνουν; Και εκατοντάδες, χιλιάδες. Τότε εμείς, οι εργαζόμενοι, θα έχουμε δουλειά και θα είμαστε σε θέση να ζητάμε όποια αμοιβή θέλουμε. Και πολύ καλά θα κάνουμε! Να ζήσει η χολέρα.

“Εμείς δεν σε φοβίζουμε, μάστιγα. Εάν πρέπει να σπάσεις τα μετά βίας ζωντανά σώματά μας, σε ευχαριστώ. Δεν είναι, έτσι και αλλιώς, καθόλου διασκεδαστικό να ζεις τη ζωή που ζούμε. Αλλά καθώς σε περιμένουμε να μας οδηγήσεις στην κόλαση, σίγουρα θα ρίξεις μερικά νομίσματα στις τσέπες μας, και εμείς θα γελάσουμε μαζί σου. Φέρσου μας όσο άσχημα θέλεις, δεν είσαι τόσο δολοφονική όσο η έλλειψη εργασίας, ούτε τόσο εγωίστρια όσο οι αστοί, ούτε τόσο σκληρή όσο ο εκμεταλλευτής.

“Έλα. Εχω αρκετή δύναμη στα χέρια μου για να φτιάξω φέρετρα για ολόκληρο το Παρίσι, αν το θες. Φοβάσαι; Στο καλό τότε! Χαίρε χολέρα!

Η αστυνομία της Φλωρεντίας στόχευε επανειλημμένα τη La Questione Sociale, εκμεταλλευόμενη μικρές παραβάσεις για να δικαιολογήσει την κατάσχεση όλων των αντίτυπων της εφημερίδας. Ο Malatesta και οι σύντροφοί του αναγκάστηκαν να σταματήσουν τη δημοσίευσή της στις αρχές Αυγούστου του 1884, καθώς η χολέρα εξαπλωνόταν γύρω από τη Μεσόγειο.

Αύγουστος 1884: η Χολέρα Φτάνει στην Ιταλία

Στην Ιταλία, οι εκπρόσωποι της Καθολικής Εκκλησίας εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση για να περιγράψουν την επιδημία ως Θεϊκή Κρίση πάνω στην κοσμική κοινωνία – συγκεκριμένα ως τιμωρία για την εξάπλωση του σοσιαλισμού και του αθεϊσμού. Προέτρεπαν τους ανθρώπους να προσκυνούν με μετάνοια αντί να ακολουθούν τα μέτρα ασφαλείας.

Το κράτος ανέσυρε τις διαδικασίες καραντίνας από το πρωτόκολλο του προηγούμενου αιώνα για την αντιμετώπιση της βουβωνικής πανώλης, κινητοποιώντας τον στρατό για να σχηματίσει ένα κορδόνι στα Γαλλικά σύνορα. Οι πολιτικές τους φαινόντουσαν διφορούμενες και αυθαίρετες. Στην αρχή, κράταγαν τους ταξιδιώτες σε καραντίνα για τρεις ημέρες, μετά για πέντε ημέρες και μετά για επτά. Με την λήξη της καραντίνας, όλοι οι επιβάτες και τα υπάρχοντά τους υποκαπνίζονταν με θείο και χλώριο ή απολυμαίνονταν με καρβολικό οξύ, διαβρωτικό υπόστρωμα ή διχλωριούχο υδράργυρο. Αυτό δεν είχε άλλη ιατρική επίδραση από το να ερεθίζει τους πνεύμονες. Ο κύριος στόχος του ήταν να δημιουργεί ένα δραματικό θέαμα, έτσι ώστε το κράτος να φαίνεται πως έχει αναλάβει δράση ενάντια στην επιδημία.

Για ένα σύγχρονο ισοδύναμο, δεν χρειάζεται να κοιτάξουμε πιο πέρα από τις κυβερνήσεις που ξοδεύουν πόρους στον απολύμανση ολόκληρων πόλεων ως απάντηση στο COVID-19, όταν η συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων διαδίδεται από άτομο σε άτομο.

Εκτοπισμένοι για δεύτερη φορά, οι πρόσφυγες που επέστρεφαν στην Ιταλία δεν ήθελαν να παγιδευτούν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Πολλοί από αυτούς απέφυγαν το στρατιωτικό κορδόνι, ταξιδεύοντας παράνομα μέσα από τους λόφους. Καθώς, ωστόσο, τα κρούσματα της χολέρας εμφανίζονταν στη μια περιοχή της Ιταλίας μετά την άλλη, περισσότερα στρατιωτικά κορδόνια αναπτύσσονταν σε όλη τη χώρα. (Αυτό θυμίζει τις προαναφερθείσες κατηγορίες “ανατρεπτικής δράσης” με τις οποίες το ιταλικό κράτος προσπαθεί μέχρι και σήμερα να ελέγξει τους αναρχικούς, με το να επιβάλλει περιορισμούς στα ταξίδια.) Οι εσωτερικοί περιορισμοί στις μετακινήσεις διέκοψαν την οικονομία, επέβαλλαν την πείνα, δημιούργησαν φόβο και εξάπλωσαν την ξενοφοβία και την παράνοια σε όλη την Ιταλία. Μερικοί προληπτικοί έβλεπαν τους ξένους που ταξίδευαν ως κακοποιούς που είχαν την πρόθεση να εξαπλώσουν την ασθένεια, όπως και σήμερα οι ανίδεοι συντηρητικοί αποδίδουν το COVID-19 σε κάποιο είδος Κινεζικής συνωμοσίας – όταν δεν το αποκαλούν φάρσα των Δημοκρατικών.

Σε κάθε περίπτωση, η απόπειρα να σταματήσει η εξάπλωση της χολέρας μέσω του στρατιωτικού αποκλεισμού ήταν μια θλιβερή αποτυχία. Το κράτος ήταν πάντα δύο βήματα πίσω από την επιδημία – και οι βαριές επεμβάσεις του απλώς ωθούσαν τους ανθρώπους να αποκρύπτουν τα νέα κρούσματα. Όπως υποστηρίζει ο Snowden,

“Στην αυγή της εποχής της επιστημονικής ιατρικής, η ύπαρξη στιβαρής πολιτικής για την προστασία της δημόσιας υγείας θα εξαρτιόταν από την σωστή και άμεση πληροφόρηση. Η απειλή της στρατιωτικής επιβολής ήταν αντ’ αυτού ο καλύτερος τρόπος για να διακοπούν οι γραμμές επικοινωνίας μεταξύ του πληθυσμού και των αρχών. Ακόμη χειρότερα, η μετακίνηση μεγάλου αριθμού στρατιωτών, που προέρχονταν σε μεγάλο βαθμό από κοινωνικές ομάδες υψηλού κινδύνου, από τοποθεσία σε τοποθεσία και μέσα σε ανθυγιεινές συνθήκες, ήταν από μόνη της ένα εξαιρετικό μέσο εξάπλωσης μιας επιδημίας. Ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας της χολέρας ήταν η ιστορία των μετακινήσεων των νέων με στολή.”

Αυτό το φαινόμενο μας είναι γνώριμο και σήμερα, όπου η αστυνομία της Νέας Υόρκης και του Ντιτρόιτ έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διάδοση του COVID-19, μεταφέροντάς το από τη μία γειτονιά στην άλλη και μετατρέποντας τα κρατητήρια και τις φυλακές σε στρατόπεδα θανάτου.

Η πρώτη ιταλική πόλη που γνώρισε μεγάλη έξαρση της επιδημίας χολέρας ήταν η la Spezia, μια πόλη λιμάνι όπως η Τουλόν. Οι πρώτοι θάνατοι αποκρύπτονταν από τους ιατρικούς αξιωματούχους, αλλά όταν η χολέρα μόλυνε την παροχή νερού και οι θάνατοι εκτοξεύτηκαν, ο στρατός σφράγισε πλήρως την πόλη επιβάλλοντας λιμό και πανικό. Στα μέσα Σεπτεμβρίου, σημειώθηκαν δυο μέρες απελπισμένων μαχών καθώς οι κάτοικοι προσπαθούσαν να διαπεράσουν τη στρατιωτική ζώνη με τη βία.

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο τεράστιος αριθμός προσφύγων που βρίσκονταν σε καραντίνα, οι ιταλικές αρχές δημιούργησαν τα lazarretos – στρατόπεδα καραντίνας – συμπεριλαμβανομένου ενός στο νησί ακριβώς έξω από τη Νάπολη. Σε αυτά τα κέντρα περιορισμού, οι φρουροί ανάγκαζαν τους πρόσφυγες να ανταλλάσσουν τα τελευταία από τα υπάρχοντά τους για φαγητό. Η μετάδοση της ασθένειας βρήκε το δρόμο της πίσω στη Νάπολη μέσω αυτών των κατασχεμένων προϊόντων. Αυτά τα στρατόπεδα καραντίνας μας θυμίζουν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης όπως αυτό στο νησί της Λέσβου, στο οποίο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τοποθετούν σήμερα πρόσφυγες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων των προσφύγων για τη διαφύλαξή τους παραμένει και σήμερα η επίσημη κυβερνητική πολιτική. Σε αυτά τα σύγχρονα στρατόπεδα συγκέντρωσης σημειώνονται επίσης περιοδικές ταραχές, καθώς οι πρόσφυγες αγωνίζονται για να διεκδικήσουν ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης.

Μέχρι τα τέλη Αυγούστου 1884, οι άνθρωποι στη Νάπολη πέθαιναν σε τόσο μεγάλους αριθμούς που δεν ήταν πλέον δυνατό να μείνει κρυφή η άφιξη της χολέρας. Η στρατιωτική καραντίνα δεν είχε περιορίσει την έξαρση της επιδημίας – αντίθετα, την είχε μεταφέρει στη μεγαλύτερη πόλη της Ιταλίας.

Σεπτέμβριος 1884: Η επιδημία στη Νάπολη

Ο στρατός είχε αποτύχει. Τώρα, η αντιμετώπιση της επιδημίας εναπόκειντο στους αξιωματούχους της υγείας.

Κάθε φορά που οι αξιωματούχοι μάθαιναν για κάποιον για τον οποίο υπήρχε υποψία ότι είχε χολέρα, έστελναν μια ομάδα φρουρών συνοδευόμενη από έναν γιατρό για να συλλάβουν τον άρρωστο και να τον μεταφέρουν στο νοσοκομείο. Τότε μια ομάδα απολύμανσης θα εμφανιζόταν για να καταστρέψει ή να απολυμάνει τα αντικείμενα του αρρώστου. Στην αρχή, το νοσοκομείο δεν είχε καν κρεβάτια για να φιλοξενήσει τους ανθρώπους που μεταφέρονταν εκεί.

Επιπλέον, οι αξιωματούχοι ξεκίνησαν μια εκστρατεία για τον “καθαρισμό” της πόλης, ανάβοντας μεγάλες φωτιές θείου κάθε βράδυ σε κάθε γωνιά του δρόμου και σε κάθε πλατεία. Αυτό έκανε τον ήδη μολυσμένο αέρα σχεδόν αδύνατο να τον αναπνεύσεις. Ο Δήμος τοιχοκόλλησε επίσης ανακοινώσεις παντού – στο ιδίωμα της βόρειας Ιταλίας, αντί για την τοπική ναπολιτάνικη διάλεκτο – εξηγώντας ότι οι άνθρωποι μπορούσαν να προστατευθούν από την ασθένεια με το να ζουν σε καθαρούς και ευάερους χώρους, ακολουθώντας μια υγιεινή διατροφή τρώγοντας φαγητό καλής ποιότητας, πίνοντας καθαρό νερό, και αποφεύγοντας τόσο τις δημόσιες τουαλέτες όσο και το άγχος… εν συντομία, με το είναι μέλη της άρχουσας τάξης.

Οι αξιωματούχοι έκαναν και μερικά χρήσιμα πράγματα, όπως παροχή στέγης και γευμάτων για τους πολύ φτωχούς, και κάποια αφελή πράγματα, όπως πλύσιμο των τοίχων. Όμως η χολέρα είχε μολύνει το πόσιμο νερό της πόλης και το ποσοστό θανάτων σύντομα αυξήθηκε σε πάνω από έναν στους 100 ανθρώπους. Με το ρυθμό που αυξάνονταν τα πτώματα, η ταφή όλων των νεκρών έγινε αδύνατη. Κάποιοι ρίχτηκαν σε μαζικούς τάφους, ενώ άλλοι αφέθηκαν να σαπίσουν στο σημείο που είχαν πεθάνει.

Η μεσαία τάξη και η αριστοκρατία έφυγαν από την πόλη. Αυτή τη φορά, ο ταξικά συνειδητοποιημένος στρατός δεν έκανε καμία προσπάθεια για να τους σταματήσει. Η κυβέρνηση απαγόρευσε τις δημόσιες συναθροίσεις, αλλά απελπισμένοι άνθρωποι συγκεντρώνονταν στις εκκλησίες για να ικετεύσουν ελεημοσύνη, μαζεύονταν στους δρόμους και έκαναν θρησκευτικές πομπές, απαιτούσαν δωρεές και επιτίθονταν σε εκείνους που δεν μπορούσαν να πληρώσουν.

Το 1884, οι επιστήμονες δεν γνώριζαν καμία αποτελεσματική θεραπεία για τη χολέρα. Οι γιατροί στη Νάπολη πειραματίζονταν με ένα ευρύ φάσμα προσεγγίσεων, από τον καθαρισμό των εντέρων με οξύ έως τη χορήγηση ηλεκτροσόκ, στρυχνίνης και υποδόριων ενέσεων αλατούχου διαλύματος. Πολλές από αυτές τις θεραπείες απλώς επιτάχυναν το θάνατο των ασθενών. Όσοι επιζούσαν από τη νοσηλεία είχαν να διηγηθούν ιστορίες τρόμου για τα πειράματα των γιατρών πάνω στους ασθενείς τους.

Ως αποτέλεσμα, και λόγω της σχέσης αυτών των γιατρών με τους φρουρούς που τους συνόδευαν και την επεμβατική πολιτική του κράτους, η λαϊκή γνώμη στράφηκε εναντίον των γιατρών. Πολλοί θεώρησαν επίσης ύποπτο ότι αυτοί οι πλούσιοι κύριοι (που μπορούσαν να πληρώσουν για καθαρό νερό και συνθήκες υγιεινής) προσβάλλονταν τόσο σπάνια από την ασθένεια. Οι γιατροί έπεφταν συχνά θύματα επιθέσεων όταν έμπαιναν σε φτωχές γειτονιές, πυροδοτώντας επανειλημμένα ταραχές και αντιπαραθέσεις με τον στρατό.

Με τους πλούσιους να έχουν δραπετεύσει, οι προσπάθειες του δήμου με τον καθαρισμό των υπονόμων και το ασβέστωμα των τοίχων εκλήφθηκαν μεταφορικά ως τμήμα μιας προσπάθειας για την εξάλειψη και την εξόντωση των φτωχών. Όπως εξηγεί ο Snowden,

Τον Σεπτέμβριο του 1884, μια μεγάλη φοβία δηλητηρίασης κατέλυσε την πόλη της Νάπολης. Υπό το φόβο ότι οι δημοτικοί αξιωματούχοι συμμετείχαν σε μια διαβολική συνωμοσία για την εξάλειψη του πλεονασματικού πληθυσμού, ο λαός θεώρησε ότι η χολέρα ήταν στην κυριολεξία πράξη ταξικού πολέμου. Οι αξιωματούχοι της υγείας, οι γιατροί και οι δημοτικοί φρουροί που ξαφνικά εμφανίστηκαν στα στενά της Παλιάς Νάπολης [θεωρούνταν] πράκτορες μιας θανατηφόρας συνωμοσίας. Η αποστολή τους ήταν να σκοτώσουν τους φτωχούς και το όπλο τους ήταν η δηλητηρίαση.

Μια τέτοια αντίδραση, φυσικά, είναι ακατανόητη έξω από το πλαίσιο της από καιρό και βαθιά ριζωμένης καχυποψίας του λαού απέναντι στην εξουσία.

Σε μια κοινωνία με τόσες ανισότητες, οι αρχές είχαν κερδίσει από καιρό αυτήν την καχυποψία. Οι κάτοικοι της Νάπολης ένιωθαν προδομένοι από τη δομή τη εξουσίας που τους κυβερνούσε, που είχε προέλευση από τη βόρεια Ιταλία, όπως και οι φτωχοί της Νάπολης ένιωσαν προδομένοι από την κυρίαρχη τάξη των Ναπολιτάνων. Καθώς ο Σεπτέμβριος κυλούσε, μαζικές συγκρούσεις ξεσπούσαν μεταξύ στρατιωτών και κατοίκων, οι οποίες κλιμακώνονταν σε ένοπλες μάχες. Σημειώθηκαν εξεγέρσεις σε δύο από τις φυλακές της πόλης. Καθώς η Νάπολη κατρακυλούσε στο χάος, οι πολιτικές για τη δημόσια υγεία στην πράξη ακυρώνονταν. Όπως και ο στρατός, οι κρατικοί αξιωματούχοι της υγείας είχαν αποτύχει να αντιμετωπίσουν την κατάσταση.

Η Απάντηση των Κινημάτων Βάσης

Ευτυχώς, οι κρατικοί θεσμοί δεν ήταν οι μόνοι που ανταποκρίθηκαν στην επιδημία.

Η πρώτη απάντηση από τα κινήματα βάσης οργανώθηκε από απλούς εργάτες στη Νάπολη, σαν αυτούς που είχε αναλάβει να οργανώσει ο Malatesta τη δεκαετία του 1870. Στις 29 Αυγούστου, η Società Operaia (“Εργατική Εταιρεία”), μια ριζοσπαστική οργάνωση αλληλοβοήθειας που ιδρύθηκε το 1861, ανακοίνωσε μια νέα πρωτοβουλία που είχε σκοπό την παροχή βοήθειας σε όποιον η οικογένειά του είχε πληγεί από τη χολέρα. Αυτή η “υγειονομική εταιρεία” απαρτιζόταν από λίγους έμπιστους γιατρούς που συνοδεύονταν από απλούς εργάτες που υπηρετούσαν ως νοσοκόμοι. Βασιζόμενοι στα λιγοστά κεφάλαια της Società Operaia, πρόσφεραν φάρμακα, καθαρές κουβέρτες, φαγητό και οικονομική βοήθεια τόσο στους ασθενείς όσο και στους πενθούντες. Καθώς δεν ήθελαν να έχουν καμία σχέση με τα νοσοκομεία ή τη διοίκηση της Δήμου, φρόντιζαν τους ασθενείς της χολέρας στα ίδια τους τα σπίτια, πηγαίνοντας μόνο εκεί όπου είχαν λάβει ρητή πρόσκληση. Έχοντας αποκτήσει διασυνδέσεις με τους εργάτες σε όλες τις φτωχές γειτονιές της Νάπολης, μπόρεσαν να διαδώσουν τα νέα για τις υπηρεσίες τους από στόμα σε στόμα.

Μια εβδομάδα αργότερα, στις 4 Σεπτεμβρίου, ένας συντάκτης εφημερίδας από τη μεσαία τάξη με το όνομα Rocco de Zerbi, κάλεσε σε μια συνάντηση στην οποία συμμετείχε η Società Operaia, η ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Νάπολης, εκπρόσωποι του Τύπου και διάφοροι τοπικοί παράγοντες. Η ιδέα ήταν να δημιουργηθεί μια οργάνωση σε ολόκληρη την πόλη που θα πήγαινε την “υγειονομική εταιρεία” των εργατών στο επόμενο στάδιο. Όπως συμβαίνει συχνά, οι αρχικές προσπάθειες από ριζοσπάστες οργανωτές της βάσης είχαν προσελκύσει ακτιβιστές από τη μεσαία τάξη που είχαν περισσότερους πόρους και ήταν πεπεισμένοι ότι θα μπορούσαν να κάνουν καλύτερη δουλειά σε αυτό που είχαν αρχίσει μόνοι τους οι απλοί άνθρωποι. Η οργάνωση που προέκυψε από αυτήν τη συνάντηση, που ονομάστηκε επίσημα Επιτροπή Βοήθειας για τα Θύματα της Χολέρας, έγινε κοινώς γνωστή ως Λευκός Σταυρός.

Οι ενώσεις των εργατών συνέχισαν να συντονίζουν τις προσπάθειες των οργανώσεων βάσης σε όλη την πόλη – αλλά έχοντας τους πόρους και τα διαπιστευτήρια των χορηγών του, ο Λευκός Σταυρός πήρε όλα τα εύσημα στα διεθνή μέσα ενημέρωσης και στη συνέχεια στην ιστοριογραφία. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός του Λευκού Σταυρού κατέληξε να είναι 200 φορές μεγαλύτερος από τα αρχικά κεφάλαια που είχε συγκεντρώσει η Società Operaia. Ωστόσο, ο Λευκός Σταυρός εξαρτιόταν από τις επαφές των εργαζομένων και την εμπιστοσύνη που είχαν κερδίσει οι ριζοσπαστικές εργατικές οργανώσεις μεταξύ των φτωχών και των εξαγριωμένων.

Η επιρροή των εργατικών ενώσεων και η επιφυλακτικότητα των εργατών ανάγκασαν τον Λευκό Σταυρό να ακολουθήσει μια θεμελιωδώς αντί-ιεραρχική προσέγγιση. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα αμφισβητούσε τις καλές προθέσεις του, ο Λευκός Σταυρός αποτελούταν εξ ολοκλήρου από μη αμειβόμενους εθελοντές. Αντί να δοκιμάζουν πειραματικές θεραπείες στους ασθενείς, οι εθελοντές του Λευκού Σταυρού περιορίζονταν στο να παρέχουν καταπραϋντική φροντίδα και να διανέμουν καθαρές κουβέρτες, σεντόνια, στρώματα, απολυμαντικά και τρόφιμα. Δεν είχαν ποτέ όπλα πάνω τους, και δεν επέμεναν στον υποχρεωτικό υποκαπνισμό ή την καταστροφή της περιουσίας των ασθενών με χολέρα. Μαθαίνοντας από την πρωτοβουλία της Società Operaia, έμεναν σε απόσταση από το κράτος, προσφέροντας βοήθεια μόνο όταν τους το ζητούσαν και αρνούνταν να έχουν την οποιαδήποτε σχέση με τους φρουρούς που ακολουθούσαν τους κρατικούς γιατρούς.

Όπως έγραφε έπειτα ο de Zerbi,

“Ποτέ δεν επέτρεψα τη συγχώνευση της ιατρικής μας υπηρεσίας με τις υπηρεσίες της πόλης. Οποιαδήποτε τέτοια συγχώνευση θα μας εξίσωνε με τις αρχές και με αυτόν τον τρόπο θα κατέστρεφε το έργο μας… γιατί το κοινό θα μας φοβόταν και θα μας απέφευγε.“

Ενώ οι ακτιβιστές από τη μεσαία τάξη υιοθετούσαν το μοντέλο οργάνωσης των κινημάτων της βάσης, άλλοι λιγότερο συμπαθητικοί χαρακτήρες ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για το ποιος θα παρουσιαστεί ως ο σωτήρας της Νάπολης.

Ο βασιλιάς Umberto, γιος του Victor Emmanuel υπό τον οποίο είχε γίνει η ένωση της Ιταλίας, έφτασε στη Νάπολη στις 9 Σεπτεμβρίου. Ο Umberto ήταν ένας αντιδραστικός συντηρητικός, μισητός από τους εργάτες και τους ριζοσπάστες σε όλη την Ιταλία για τις πολιτικές του. Τη χρονιά που ανέβηκε στην εξουσία, το 1878, ο αναρχικός Giovanni Passannante είχε αποπειραθεί να τον δολοφονήσει. Χρόνια μετά την επιδημία, το 1900, ο αναρχικός Gaetano Bresci θα κατάφερνε να σκοτώσει τον Umberto, για να πάρει εκδίκηση για την απόφασή του να ανταμείψει έναν στρατηγό που ήταν υπεύθυνος για την σφαγή εν ψυχρώ πάνω από 300 διαδηλωτών το 1898. (Παρεμπιπτόντως, λίγο πριν από αυτό, ο Bresci διακινδύνευσε πάλι τη ζωή του για να αφοπλίσει έναν επίδοξο δολοφόνο που πυροβόλησε τον Malatesta.) Ο Umberto δεν είχε τη συμπάθεια των φτωχών.

Το καθεστώς του Umberto βρισκόταν σε διαμάχη με την Καθολική Εκκλησία. Η επίσκεψή του στη Νάπολη είχε υπολογιστεί για να επισκευάσει αυτή τη σχέση, εδραιώνοντας τον συντηρητισμό στην Ιταλία. Άλλοι θεσμοί της άρχουσας τάξης, όπως η Τράπεζα της Νάπολης, αναζητούσαν τρόπους για να σταθεροποιήσουν εκ νέου την οικονομία μέσω της φιλανθρωπίας. Εάν η μοναρχία, η Εκκλησία και οι καπιταλιστές στο ανώτερο επίπεδο, κατάφερναν να παρουσιαστούν ως αυτοί που φρόντιζαν για τον λαό της Νάπολης, θα νομιμοποιούσαν την εξουσία τους, καθιστώντας πιο δύσκολο για τους διοργανωτές της βάσης να κινητοποιήσουν το λαό να αντισταθεί στις διάφορες μορφές καταπίεσης που διατηρούσαν τα προνόμια της άρχουσας τάξης.

Και εν τω μεταξύ, χιλιάδες πέθαιναν στη Νάπολη.

Οι Αναρχικοί στη Νάπολη

Αυτές ήταν οι προκλήσεις τη στιγμή που ο Malatesta και άλλοι αναρχικοί από όλη την Ιταλία προσπαθούσαν να ξεκινήσουν για τη Νάπολη. Από τις αρχές Αυγούστου διοργάνωναν προσπάθειες αλληλεγγύης για όσους είχαν πληγεί από την έξαρση της επιδημίας της χολέρας. Ήταν πρόθυμοι να πάρουν μέρος στις προσπάθειες για την περίθαλψη στο πεδίο της δράσης. Ο ίδιος ο Malatesta είχε μεγαλώσει στη Νάπολη και είχε σπουδάσει εκεί ιατρική. Η ποινή φυλάκισης που κρεμόταν πάνω από το κεφάλι του δεν τον απέτρεπε. Ωστόσο, μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου, ο Malatesta και οι σύντροφοί του στη Φλωρεντία δεν είχαν καταφέρει να συγκεντρώσουν αρκετά χρήματα για το ταξίδι.

Στο “ο Galileo Palla και τα γεγονότα της Ρώμης (1 Μαΐου 1891)”, που δημοσιεύτηκε στο τεύχος της 23ης Μαΐου του 1891 της εβδομαδιαίας εφημερίδας La Rivendicazione (“Η απαίτηση”) στο Forli,² ο  Malatesta θυμάται πώς συναντήθηκε με τον Galileo Palla, έναν αναρχικό που βοήθησε στη χρηματοδότηση του ταξιδιού τους, και επαινεί τις ακούραστες προσπάθειες του Palla όταν έφτασαν στη Νάπολη.

Γνώρισα τον Palla στη Φλωρεντία το 1884. Η χολέρα μαινόταν στη Νάπολη, και υπήρχαν πολλοί από εμάς μεταξύ των Σοσιαλιστών που λαχταρούσαν να τρέξουν να διασώσουν όσους υπέφεραν από τη χολέρα. Ενώ προσπαθούσαμε να συλλέξουμε τα χρήματα για το ταξίδι, έφτασε ο Palla, ο οποίος θα πήγαινε κι αυτός στη Νάπολη, και καθώς είχε περισσότερα χρήματα από όσα χρειαζόταν για το εισιτήριο του τρένου, έκανε στάση στη Φλωρεντία για να δει αν μπορούσε να βοηθήσει όποιον ήταν πρόθυμος να ξεκινήσει και δεν μπορούσε να το κάνει λόγω έλλειψης χρημάτων.

Ήρθε στο σπίτι μου φωνάζοντας και χειρονομώντας. “Πώς”, μου είπε, “Πώς και δεν πας στη Νάπολη!”

– “Ποιος είσαι?” ρώτησα.

– “Τι σε νοιάζει;” ήταν η απάντησή του. “Αυτοί που βασανίζονται από τη χολέρα δεν χρειάζονται να γνωρίζουν το όνομα εκείνου που στέκεται στο προσκέφαλό τους.”

 “Σωστά”, είπα — “Πολλοί από εμάς εδώ θέλουμε να πάμε, αλλά δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να συγκεντρώσουμε τα χρήματα για το ταξίδι”. Τότε ο Palla αδειάζει τις τσέπες του στο τραπέζι, και έτσι, με τα χρήματά του και μαζί με αυτά που μπορέσαμε να βρούμε στη Φλωρεντία, καταφέραμε να φύγουμε – οι Gigia Pezzi, Arturo Feroci, Vinci, Delvecchio, εγώ και άλλοι σύντροφοι.

Η συμπεριφορά του Palla στη Νάπολη ήταν υπέροχη. Γενναίος, ακούραστος, εργαζόταν μέρα νύχτα. Ήμασταν όλοι άφραγκοι, μερικές φορές δεν είχαμε να φάμε και σχεδόν ζηλεύαμε τη σούπα που δίναμε στους ασθενείς που ανάρρωναν. Ο Palla έλαβε κάποια χρήματα από το σπίτι του, τα οποία αντιστοιχούσαν σε μεγάλο βαθμό στις ανάγκες του. Αλλά, όπως θα είχε κάνει και ο καθένας από εμάς, τα έβαλε στο κοινό ταμείο, έτσι ώστε να μπορέσουμε να επιβιώσουμε όλοι μέχρι το τέλος της επιδημίας.

Ζητήστε από τους αναρχικούς το οτιδήποτε, Rocco De Zerbi – δεν θα έχεις ξεχάσει τις υπηρεσίες των αναρχικών της Φλωρεντίας αν θυμάσαι έναν ψηλό, αδύνατο, μάλλον γκρινιάρη νεαρό που, τις στιγμές όταν περίμενε να γίνει η διανομή των υπηρεσιών, άραζε στο πίσω μέρος της αίθουσας επιτροπής του Λευκού Σταυρού, σιωπηλός, πίσω από όλους, αλλά που με το πρώτο αίτημα για εθελοντή, θα πηδούσε, μπροστά από οποιονδήποτε άλλο, και θα έβγαινε μπροστά φωνάζοντας: “Εγώ!”

“Αλλά εσύ”, θα έλεγαν μερικές φορές, “είσαι τώρα εκτός βάρδιας”.

 “Δεν έχει σημασία”, θα απαντούσε, “Μπορώ να επιστρέψω.” Και επέστρεφε και τους εξέπληττε όλους με την πραγματικά εξαιρετική φυσική του αντοχή, κερδίζοντας τον θαυμασμό από καρδιάς, με την αφοσίωση, με την ευαισθησία με την οποία φρόντιζε τους ασθενείς. Αυτός ο νεαρός ήταν ο Palla.³

Αυτή η διήγηση δείχνει πόσο στενά συνεργάστηκαν οι Malatesta, Palla και άλλοι με τον Λευκό Σταυρό στη Νάπολη – και είναι ενδεικτική για το χαρακτήρα αυτής της συνεργασίας.

Μέχρι τις 13 Σεπτεμβρίου, περισσότεροι από 1000 εθελοντές από όλη την Ιταλία, καθώς και από την Ελβετία, τη Γαλλία, την Αγγλία και τη Σουηδία, είχαν ενταχθεί στις προσπάθειες για την ανακούφιση από την επιδημία. Σε αντίθεση με τις προσπάθειες του κράτους, η κινητοποίηση είχε τεράστια επιτυχία. Περίπου τα δύο τρίτα των ασθενών που βρίσκονταν στη φροντίδα των εθελοντών του Λευκού Σταυρού επέζησαν. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα ποσοστά θανάτου στα νοσοκομεία της Νάπολης, στα οποία πέθανε η πλειονότητα των ασθενών με χολέρα.

Οι αναρχικοί ήταν στην πρώτη γραμμή αυτών των προσπαθειών. Σύμφωνα με τον Nunzio Dell’Erba (βλ. Παράρτημα), στους Malatesta και Palla στη Νάπολη προστέθηκαν άλλοι σύντροφοι από τη Φλωρεντία, συμπεριλαμβανομένων των Luigia Minguzzi, Francesco Pezzi, Arturo Feroci, Giuseppe Cioci και Pietro Vinci, για να μην αναφέρουμε πολλούς άλλους αναρχικούς από ολόκληρη τη χερσόνησο. Δεν γνωρίζουμε πόσοι από αυτούς προσβλήθηκαν από τη χολέρα κατά τη διάρκεια της δράσης τους, αλλά γνωρίζουμε ότι δύο αναρχικοί πέθαναν από αυτήν – οι Antonio Valdrè και Rocco Lombardo – καθώς και ο σοσιαλιστής Massimiliano Boschi.

Ο Λευκός Σταυρός είχε χωρίσει τη Νάπολη σε δώδεκα τμήματα. Σύμφωνα με τον Luigi Fabbri, ο Malatesta και οι σύντροφοί του ανέλαβαν την ευθύνη για τη διοργάνωση ενός από αυτών των τμημάτων. Ο Fabbri ισχυρίζεται ότι οι ασθενείς με χολέρα σε αυτό το τμήμα είχαν το υψηλότερο ποσοστό ανάκαμψης σε όλη τη Νάπολη, επειδή ο Malatesta – καθώς είχε μεγαλώσει στη Νάπολη και διατηρούσε στενούς δεσμούς με τα πιο μαχητικά στοιχεία του τοπικού εργατικού κινήματος – ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικός στο να εξαναγκάζει τις δημοτικές αρχές να παραδίδουν τρόφιμα και φάρμακα, τα οποία οι αναρχικοί έπειτα διένεμαν σε όσους τα είχαν ανάγκη.

Η καταγραφή του Fabbri βασίζεται σε ιστορίες που πρέπει να είχε ακούσει από τον ίδιο τον  Malatesta. Έχει φτάσει σε μας κάποιο υλικό από τον Malatesta που το επιβεβαιώνει. Σύμφωνα με τα πρακτικά του δικαστηρίου στο «Verbale d’Udienza», 21-28 Απριλίου, κατά τη διάρκεια της δίκης του στην Ανκόνα το 1898, ο Malatesta κατέθεσε:

“Το 1884, αφού ξεκίνησα μια ομάδα αναρχικών, πήγα στη Νάπολη για να βοηθήσω τα θύματα της χολέρας. Οι καθηγητές μου εκεί με έβαλαν υπεύθυνο της ιατρικής υπηρεσίας και έμεινα στη Νάπολη μέχρι το πέρας της επιδημίας και έλαβα έπαινο γι’ αυτό.”

Μια ελαφρώς διαφορετική καταγραφή αυτών των επαίνων εμφανίζεται στο περιοδικό L’Agitazione, στην οποία λέγεται ότι ο Malatesta πρόσθεσε:

“Ήμουν κι εγώ στη Νάπολη κατά τη διάρκεια της επιδημίας και η επιτροπή με επαίνεσε.”⁴

Μπορούμε να πάρουμε μια γεύση της εμπειρίας των αναρχικών στη Νάπολη από τις αναφορές από την Ιταλία που εμφανίστηκαν στην ελβετικό αναρχικό περιοδικό Le Révolté μεταξύ Σεπτέμβρη και Δεκέμβρη του 1884:

“Η Χολέρα έκανε τη θανατηφόρα εμφάνισή της και στην Ιταλία και, αυτήν την ώρα, παίρνει πολλές ζωές, φυσικά μεταξύ των προλεταριακών οικογενειών που δεν διαθέτουν την πολυτέλεια της υγιεινής, για τον απλό λόγο ότι αυτή είναι προνόμιο που κατέχει μόνο η αστική τάξη, όπως και όλα τα άλλα.“

–Le Révolté, 14 Σεπτεμβρίου 1884

“Γράφοντας αυτές τις λίγες γραμμές, θέλω να προσφέρω την αλληλεγγύη που αξίζει στον σύντροφό μας Rocco Lombardo από τη Γένοβα.

Ένας γοητευτικός νεαρός άνδρας, χωρίς να έχει κλείσει τα 27, τολμηρός και γενναιόδωρος, ήταν ένας από τους πιο αφοσιωμένους και ευφυείς μεταξύ των επαναστατικών αναρχικών της Γένοβας. Αφιέρωσε όλη του τη δύναμη και όλες τις σκέψεις του στην υπόθεσή μας – στο να πραγματοποιηθεί ένα επαναστατικό κίνημα, οπουδήποτε, στο να βεβαιωθεί ότι η οργάνωση είχε γίνει με τον σωστό τρόπο, όπως απαιτούσαν οι φιλοδοξίες του και η ακούραστη αφοσίωσή του.

Μια ευκαιρία παρουσιάστηκε. Η χολέρα βρισκόταν στη Νάπολη και έπαιρνε πολλά θύματα από τους προλετάριους αδελφούς του. Ενώθηκε με άλλους συντρόφους και έφυγε από το Μιλάνο που βρισκόταν, για να πάει στην καρδιά του κινδύνου.

Με το που έφτασε στη Νάπολη, έγινε από τους πιο γνωστούς για το θάρρος και την ανιδιοτέλεια του στη βοήθεια των θυμάτων της τρομερής μάστιγας. Χτυπημένος ο ίδιος από την ασθένεια, πέθανε στις 18 Σεπτεμβρίου.

Ο Lombardo ήταν ένας ένθερμος προπαγανδιστής. Την προηγούμενη χρονιά, στο Τορίνο, είχε ιδρύσει την εφημερίδα Proxinzus Taus, την οποία υποστήριζε με τους συντρόφους του με όλες τις θυσίες που ήταν ικανός να κάνει μέχρι την τελευταία στιγμή. Αυτή η εφημερίδα παρέμεινε μαχητική μέχρι το τέλος, παραμένοντας στις επάλξεις για αρκετούς μήνες.

Φτωχέ Rocco, πέθανες χωρίς να έχεις έναν φίλο κοντά σου να σου αποδώσει το αντίτιμο της αλληλεγγύης που σου άξιζε. Σου το αποδίδουμε σήμερα πάνω από τον τάφο σου, δεσμευόμαστε να υπερασπιστούμε αυτές τις ιδέες που σου ήταν τόσο αγαπητές και να θυσιάσουμε τους εαυτούς μας όπως έκανες και εσύ για την Κοινωνική Επανάσταση.”

– Le Révolté, 28 Σεπτεμβρίου 1884

“Λαμβάνουμε από τους φίλους μας στο Μιλάνο μια διαμαρτυρία ενάντια στις συκοφαντίες που ο κληρικός και αστικός τύπος σωρεύει στους αναρχικούς, και συγκεκριμένα στον σύντροφο Rocco Lombardo, του οποίου ο θάνατος ανακοινώθηκε στο τελευταίο μας τεύχος. Σύντροφοι, δεν αξίζει να χάνουμε χρόνο να απαντάμε στις συκοφαντίες που εκτοξεύουν αυτές οι μαριονέτες. Απλά, όπου τους συναντήσετε, δώστε τους μια κλοτσιά… “

– Le Révolté, 25 Οκτωβρίου 1884

“Στη Νάπολη, όπως γνωρίζετε, η χολέρα έχει προκαλέσει τον όλεθρο μεταξύ των εργατών. Δεν θα μπορούσε να υπάρξει σαφέστερη απόδειξη της ανισότητας στην σημερινής κοινωνία. Οι φίλοι μας, που πήγαν κατά τη διάρκεια της επιδημίας για να βοηθήσουν τους ασθενείς, μόλις δημοσίευσαν ένα μανιφέστο, στο οποίο αποκαλύπτουν την πραγματική αιτία της χολέρας – τη φτώχεια. Και έχουν υποδείξει τη μόνη θεραπεία – την Κοινωνική Επανάσταση.

“Οι εφημερίδες εδώ σκανδαλίστηκαν, φυσικά, και μια εφημερίδα κληρικών δεν παρέλειψε να ζητήσει το μένος της αστυνομίας εναντίον αυτών των αδυσώπητων αναρχικών, οι οποίοι αρνούνται να επιτρέψουν στους ανθρώπους να πεθάνουν ειρηνικά.”

 – Le Révolté, 7 Δεκεμβρίου 1884

Δυστυχώς, απ’ όσο γνωρίζουμε, κανείς δεν μπόρεσε να εντοπίσει το μανιφέστο που αναφέρεται στο τεύχος της 7ης Δεκεμβρίου.

Νίκη κατά της Χολέρας;

Ο Λευκός Σταυρός διαλύθηκε επίσημα στις 26 Σεπτεμβρίου, ανακοινώνοντας ότι η κρίση είχε περάσει στο βαθμό που οι δημοτικές αρχές μπορούσαν και πάλι να αντιμετωπίσουν την επιδημία από μόνες τους. Είναι πιθανόν οι εργατικές ενώσεις να συνέχισαν τις δικές τους προσπάθειες για αλληλοβοήθεια, όπως έκαναν και πριν από την εμφάνιση του Λευκού Σταυρού. Χάρη εν μέρει στις προσπάθειές τους, οι θάνατοι μειώθηκαν σημαντικά τον Οκτώβριο και η επιδημία τελείωσε επίσημα στις αρχές Νοεμβρίου. Το κίνημα βάσης δεν είχε νικήσει τη χολέρα από μόνο του – αλλά είχε επιτύχει κάτι που το κράτος δεν μπορούσε να κάνει, να βοηθήσει χιλιάδες φτωχούς ανθρώπους να επιβιώσουν από την καταστροφή. Πάνω απ’ όλα, είχε αποδείξει ότι τα καλύτερα προγράμματα βοήθειας είναι αυτά που ξεκινούν από εκείνους που τα έχουν ανάγκη, επιτρέποντάς τους να καθορίσουν οι ίδιοι ποιες είναι οι ανάγκες τους και οι προτεραιότητές τους.

Για τον Malatesta προτάθηκε να γίνει επίσημη βράβευση σε αναγνώριση των προσπαθειών του. Ο ίδιος την αρνήθηκε. Το ίδιο κράτος που προσπαθούσε να τον ανταμείψει για όσα είχε κάνει στη Νάπολη, τον περίμενε επίσης για να τον βάλει στη φυλακή για όσα ποτέ δεν είχε κάνει στη Φλωρεντία. Άλλωστε, ο ίδιος δεν επιθυμούσε να γίνει ηγέτης – ήθελε να είναι απλώς ένας σύντροφος μεταξύ συντρόφων.

Αν είναι αλήθεια, όπως λέει ο Fabbri, το ότι οι φτωχοί Ναπολιτάνοι στο τμήμα της Νάπολης που βοήθησε να οργανώσει ο Malatesta είχαν το υψηλότερο ποσοστό επιβίωσης – όχι λόγω των ιατρικών ικανοτήτων του Malatesta, αλλά λόγω της πίεσης που κατάφεραν οι αναρχικοί στην κυβέρνηση για να την αναγκάσουν να παραδώσει αποθηκευμένες προμήθειες – αυτό επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό ότι “η πραγματική αιτία της χολέρας ήταν η φτώχεια”. Στο Η Νάπολη την Εποχή της Χολέρας, ο ιστορικός Frank Snowden υποστηρίζει ότι η φτώχεια ήταν μια σοβαρή αιτία της επιδημίας του 1884 στη Νάπολη: “Η χολέρα ευδοκιμεί στη φτώχεια επειδή οι φτωχοί, από τον υποσιτισμό και τις εντερικές διαταραχές, έχουν την προδιάθεση να προσβληθούν από την ασθένεια.”

Η κύρια λύση για τη χολέρα, όπως γνωρίζουμε σήμερα, είναι να δοθεί σε όλους πρόσβαση σε καθαρό νερό. Οι υδραυλικοί, και όχι οι γιατροί, είναι οι ήρωες αυτής της ιστορίας. Όμως – όπως απέδειξαν επανειλημμένα ξεσπάσματα χολέρας στη Νάπολη και αλλού κατά τη διάρκεια του 20ού και του 21ου αιώνα – βασιλιάδες, καπιταλιστές και πρωθυπουργοί, όλοι θα κρατήσουν ένα μέρος του πληθυσμού να ζει σε επικίνδυνες συνθήκες, εκτός εάν η συλλογική αλληλεγγύη και η χωρίς συμβιβασμούς εξέγερση τους αναγκάσουν να διαμοιράσουν τους πόρους που προσπαθούν να συσσωρεύσουν.

Παραθέτοντας το χαμένο μανιφέστο, το πραγματικό φάρμακο για την πρόληψη της επιστροφής της χολέρας δεν μπορεί να είναι άλλο από την κοινωνική επανάσταση.

Τι έγινε Μετά;

Εκείνο το φθινόπωρο, αφού επέστρεψε στη Φλωρεντία, ο Malatesta κατάφερε να αποφύγει την ποινή φυλάκισης που κρεμόταν πάνω από το κεφάλι του, δραπετεύοντας από την Ιταλία κρυμμένος μέσα σε ένα κουτί με ραπτομηχανές. Για τον επόμενο μισό αιώνα, συνέχισε να οργανώνει και να γράφει, αφήνοντας το σημάδι του στο αναρχικό κίνημα πάνω σε τρεις ηπείρους.

Στα γραπτά του, αξιοποίησε επανειλημμένα την εμπειρία του με τη χολέρα, χρησιμοποιώντας τη για να αναδείξει το πώς οι μοίρες των ανθρώπων στις αντίθετες πλευρές του πλανήτη συνδέονται άρρηκτα – κάτι που η πανδημία COVID-19 μας έχει δείξει για άλλη μια φορά σήμερα – και τονίζοντας ότι το ίδιο το κράτος δεν μπορεί να προστατέψει τη δημόσια υγεία, μόνο βάζει εμπόδια στους γιατρούς που προσπαθούν να την προστατεύσουν.

Ολοκληρώνουμε με μερικές επιλογές από το έργο του:

“ Ο κάτοικος της Nάπολης ενδιαφέρεται εξίσου για την βελτίωση των συνθηκών υγιεινής των ανθρώπων που ζούνε στις όχθες του Γάγγη, απ’ όπου τού έρχεται η χολέρα, όσο και για τη βελτίωση του αποχετευτικού συστήματος της ίδιας του της πόλης. Η ευημερία, η ελευθερία ή η τύχη του βουνήσιου, που ζει χαμένος ανάμεσα στους κατακόρυφους γκρεμούς των Απεννίνων, δεν εξαρτάται μόνο απ’ την κατάσταση της ευημερίας ή την εξαθλίωση μέσα στην οποία ζούνε οι κάτοικοι του  χωριού του, ή ακόμα απ’ τη γενικότερη κατάσταση του Ιταλικού λαού, αλλά επίσης κι απ’ την κατάσταση των εργατών στην Αμερική ή στην Αυστραλία, απ’ την ανακάλυψη ενός Σουηδού επιστήμονα, απ’ τις ηθικές και υλικές συνθήκες των Κινέζων, απ’ τον πόλεμο ή την ειρήνη στην Αφρική, κοντολογίς, εξαρτάται απ’ όλες τις μεγάλες και μικρές περιστάσεις που επηρεάζουν την ανθρώπινη ζωή σ’ οποιοδήποτε σημείο του κόσμου. ”

-Errico Malatesta, “Αναρχία”

“ Εκείνοι που κατέχουν κυβερνητικά αξιώματα, έχοντας αφήσει την προηγούμενη κοινωνική τους θέση κι ασχολούμενοι πρωταρχικά με το να διατηρήσουν την εξουσία, χάνουν κάθε ικανότητα να ενεργούν αυθόρμητα και δε γίνονται παρά μόνο εμπόδιο στην ελεύθερη δράση των άλλων.

Με την κατάργηση αυτής της αρνητικής δύναμης που συνθέτει μια κυβέρνηση, η κοινωνία θα γίνει ό,τι μπορεί με τις δοσμένες δυνάμεις και δυνατότητες της στιγμής…

Αν υπάρχουν γιατροί και δάσκαλοι υγιεινής, θα οργανωθούν μόνοι τους για να υπηρετήσουν την υγεία. Κι αν δεν υπάρχει κανένας, δεν μπορεί να τους δημιουργήσει μια κυβέρνηση – το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να τους δυσφημίσει στα μάτια του λαού, που έχει την προδιάθεση να υιοθετεί υποψίες, που είναι μόνο μερικές φορές βάσιμες, αναφορικά με οτιδήποτε επιβάλλεται πάνω του – και να τους στείλει να σφαγιαστούν από το λαό ως δηλητηριαστές όταν επισκέπτονται ανθρώπους που έχουν χτυπηθεί από τη χολέρα. “

Errico Malatesta, “Αναρχία”

“Μην ρωτάς, είπε ένας σύντροφος, με τι θα πρέπει να αντικαταστήσουμε τη χολέρα. Είναι ένα κακό, και το κακό πρέπει να εξαλειφθεί, όχι να αντικατασταθεί. Αυτό είναι αλήθεια. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι η χολέρα επιμένει και επιστρέφει, εκτός εάν οι συνθήκες βελτιωμένης υγιεινής έχουν αντικαταστήσει εκείνες που επέτρεπαν πρώτα στην ασθένεια να κερδίζει και να εξαπλώνεται. “

 -Errico Malatesta, “Demoliamo. E poi?” Pensiero e Volontà (Rome) 3, no. 10 (June 16, 1926).

Παράρτημα: Πρόσθετες Παραπομπές

Οι Καταβολές του Σοσιαλισμού στη Νάπολη του Nunzio Dell’Erba και Ο Ιταλικός Αναρχισμός, 1864-1892 του Nunzio Pernicone, προσφέρουν και τα δύο σύντομες αναφορές για την αναρχική κινητοποίηση ως απάντηση στην επιδημία στη Νάπολη. Το βιβλίο του Pernicone είναι διαθέσιμο στα Αγγλικά, από τις εκδόσεις AK Press. Εδώ είναι το σχετικό υλικό από το βιβλίο του Nunzio Dell’Erba σε ελεύθερη απόδοση:

“Τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο [1884], υπήρξε έντονη συμμετοχή των αναρχικών από όλη την Ιταλία σε γενναιόδωρες προσπάθειες βοήθειας προς τους Ναπολιτάνικους πληθυσμούς που επλήγησαν από τη χολέρα.

Στις 13 Σεπτεμβρίου, οι Luigia Minguzzi, Pezzi, Malatesta, Arturo Feroci, Galileo Palla, Giuseppe Cioci και Pietro Vinci αναχώρησαν για τη Νάπολη. Την ίδια περίοδο, ο Cavallotti, ο Musini, ο [πρώην αναρχικός πολιτικός Andrea] Costa, και άλλοι πήγαν εκεί. Οι σοσιαλιστές της Ραβέννα έστειλαν τις ευχές τους οι προλετάριοι του Mezzogiorno [νότια Ιταλία] «σύντομα, αμέσως, να απελευθερωθούν από τη χολερική μόλυνση, όπως μια μέρα (να απελευθερωθούν) από την αστική μόλυνση, η οποία σκοτώνει όπως κάθε άλλη ασθένεια”⁵

Στην διαδήλωση αλληλεγγύης των σοσιαλιστών της Ραβέννα, οι ζωηρές και ισχυρές φωνές των σοσιαλιστών της Πάρμα, της Μπολόνια, του Λούγκο, του Τορίνο, της Αλεξάνδρειας, της Γένοβα και του Μιλάνου, ενώθηκαν σε διαμαρτυρία ενάντια στον «μάγο» [Πρωθυπουργό Agostino] Depretis και σε συμπαράσταση προς τους συντρόφους τους στο Mezzogiorno.

Προς τα τέλη Σεπτεμβρίου του 1884, τρεις από αυτούς, ο λιθογράφος Rocco Lombardo της αναρχικής ομάδας του Μιλάνου, ο Massimiliano Boschi του Συλλόγου «Τα Δικαιώματα της Ανθρωπότητας» της Πάρμα, και ο Antonio Valdrè της Castelbolognese, έπεσαν θύματα της επιδημίας.

Η Χολέρα επιδείνωσε τις ήδη λυπηρές συνθήκες διαβίωσης του προλεταριάτου αναγκάζοντας τα αφεντικά να απολύσουν τους εργάτες και τους καταστηματάρχες να κλείσουν τα μαγαζιά τους, όπως συνέβη στην περίπτωση της “ένωσης τσαγκάρηδων” η οποία αριθμούσε περίπου 400 μέλη. Αλλά, όπως θυμόταν ο Carlo Gardelli, σοσιαλιστής από τη Romagna που μετακόμισε στη Νάπολη, η χολέρα “όχι μόνο προκάλεσε σοβαρές υλικές ζημιές, αλλά προκάλεσε και άλλες μορφές βλάβης, πολύ μεγαλύτερες, στον ηθικό τομέα”.⁶

Περαιτέρω ανάγνωση

• Brigate volontarie d’altri tempi—I sovversivi e il colera di Napoli, 1884 [Voluntary Brigades of Yesteryear: The Subversives and the Cholera Epidemic of Naples, 1884]

• Cholera Revolts: A Class Struggle We May Not Like, Samuel Kline Cohn, Jr.

• The Method of Freedom: An Errico Malatesta Reader, edited by Davide Turcato

• Italian Anarchism, 1864-1892, Nunzio Pernicone

• Epidemics and Society: From the Black Death to the Present, Frank M. Snowden

• Naples in the Time of Cholera, 1884-1911, Frank M. Snowde

• From the Cholera Riots to the Coronavirus Revolts, Jesse Walker

1. Η καταγραφή του Fabbri επιβεβαιώνει σε μεγάλο βαθμό την εκδοχή του Max Nettlau, που δημοσιεύτηκε λίγα χρόνια νωρίτερα στο Errico Malatesta: Η Βιογραφία ενός Αναρχικού: “Το φθινόπωρο του 1884, ο Malatesta και άλλοι σύντροφοι πήγαν στη Νάπολη, όπου η χολέρα είχε πάρει ανησυχητικές διαστάσεις, και έπιασαν δουλειά στα νοσοκομεία. Ο Costa και άλλοι Σοσιαλιστές έκαναν το ίδιο. Δύο αναρχικοί, ο Rocco Lombardo, πρώην συντάκτης της εφημερίδας του Τορίνο ‘Proximus Tuns’, και ο Antonio Valdre, υπέκυψαν από την επιδημία. Αυτοί που επέστρεψαν δήλωσαν σε ένα μανιφέστο πως η πραγματική αιτία της χολέρας είναι η εξαθλίωση και το αληθινό φάρμακο η κοινωνική επανάσταση. (c. ‘Revolte,’ September 28, Dec. 7, 1884; Nov. 8, 1885).”

2. Αυτό το άρθρο αναδημοσιεύτηκε αργότερα στο τεύχος της 1ης Οκτωβρίου 1933 του Studi Sociali στον Montevideo (Ουρουγουάη), όπου το διαβάσαμε, χάρη στη βοήθεια του Davide Turcato.

3. Ο Malatesta συνεχίζει: ”Μετά την επιδημία της χολέρας στη Νάπολη, ήμουν πάντα σε επαφή ή σε στενή σχέση με τον Palla. Τον έχω δει σε πολύ δύσκολες περιστάσεις και τον έβρισκα πάντα να είναι καλός, πάντα έτοιμος να βάλει τον εαυτό του και τα χρήματά του στην υπηρεσία της υπόθεσής μας, των φίλων ή των αναγκών, πάντα θαρραλέος και πρώτος να υψώσει το ανάστημα στον κίνδυνο, πάντα προσηλωμένος σε όλα με την ψυχή του, με όλη του τη δύναμη αφιερωμένη στον θρίαμβο της καλοσύνης. Έχω διεισδύσει, με τον εξαναγκασμό ή με την οικειότητα, στα βάθη του κάπως άγριου χαρακτήρα του, και έχω δει μια τεράστια αγάπη για τους ανθρώπους, μια ισχυρή πίστη στην καλοσύνη, μια σταθερή απόφαση να αφιερώσει τη ζωή του στον θρίαμβο των ιδεών του, και είδα με συγκίνηση το πώς αυτές οι αποστολικές ιδιότητες ήταν αρμονικά ενωμένες με τη βαθιά στοργή που έτρεφε για τη μητέρα του, την οποία θυμόταν συχνά, και της οποίας η μνήμη γέμιζε με δάκρυα τα μπλε μάτια του.”

4. Il Processo,” parts1-10, L’Agitazione, Supplemento Quotidiano, nos. 1-10 (April 21-30, 1898). Και τα δύο αυτά αποσπάσματα εμφανίζονται στα αγγλικά στη συλλογή συγγραμμάτων του Malatesta του Davide Turcato, A Long and Patient Work: The Anarchist Socialism of L’Agitazione, 1897-1898.

5. Partenza di socialini per Napoli, in “Il Comune” (Organo del Partito Socialista Rivoluzionario italiano), Ravenna, 20-21 dicembre 1884, a. 11, n. 50

6. Δείτε την επιστολή του Carlo Lardelli, Νάπολη, 1 Δεκεμβρίου 1884, στο “Il Commune”, α. II, 7-8 Δεκεμβρίου 1884, αρ. 59. ”Ο ιερέας ήξερε πώς να αρπάζει την ευκαιρία της θλιβερής περίστασης και να την εκμεταλλεύεται προς όφελός του. Ήξερε, μέσα στην ατυχία του, την αδυναμία του λαού και επωφελούνταν από αυτήν. Σήμερα είναι ο κυρίαρχος στον τομέα. Οι πόρτες των σπιτιών είναι καλυμμένες με γραπτά που εξακολουθούν να παρακαλούν τον Θεό και την Παναγία να απελευθερώσουν από τη μάστιγα, οι τοίχοι γέμισαν και πάλι με εικόνες, όπως συνέβαινε και υπό την κυριαρχία των Βουρβόνων. Δεν υπάρχει πια πίστη στην επιστήμη και στην εργασία της ανθρωπότητας. Περισσότερη ελπίδα δίνεται με ένα ψέκασμα αγιασμού απ’ ότι με οποιοδήποτε φάρμακο.“

_________

The post Οι Αναρχικοί εναντίον της Χολέρας – O Mαλατέστα και η επιδημία του 1884 appeared first on Void Network.

1. Ο βασικός πυρήνας των ανορθολογικών πεποιθήσεων, όταν αυτές εξελίσσονται σε μαζικό κοινωνικό φαινόμενο, είναι η πραγματική κοινωνική εμπειρία, η οποία έχει εκτοπιστεί (displaced) και στρεβλωθεί ως συνέπεια του εκτοπισμού της από τα αρχικά της συγκείμενα.

2. Στο φαινομενικό επίπεδο, η αντιεμβολιαστική ιδεολογία επικεντρώνει στην αντίληψη περί ενός όλο και πιο παρεμβατικού, πανταχού παρόντος κράτους, που δολοπλοκεί ατέρμονα για το πώς θα εποικήσει κάθε λεπτομέρεια της ιδιωτικής ζωής των πολιτών.

3. Η αντίληψη αυτή είναι κραυγαλέα στρεβλή και ιδεολογική. Στις ΗΠΑ, στην Αγγλία, στην Ελλάδα και αλλού, η Πανδημία έδωσε πληθώρα τεκμηρίων όχι πανταχού παρόντος κράτους αλλά, αντίθετα, αποσυρμένου και αδιάφορου κράτους, κράτους που εγκατάλειψε εκατομμύρια στη μοίρα τους, τόσο για να αποφύγει το κόστος της υγειονομικής προστασίας τους, όσο και για κυνικότερους λόγους, όπως η μακροπρόθεσμη μείωση του “γηρασμένου” και εξαρτημένου από την κοινωνική πρόνοια πληθυσμού. Το κράτος βέβαια παραμένει παρεμβατικό και κατασταλτικό–μόνο όμως στους τομείς που αυτό επιλέγει και όχι αδιάκριτα και γενικά. Γενικά, η πολιτική θεωρία έχει παταγωδώς αποτύχει να αντιληφθεί το πρόσωπο Ιανού στο κράτος, τη διαρκή μεταμόρφωση του από γίγαντα σε νάνο και αντίστροφα.

4. Ο μηχανισμός αυτής της μεταμόρφωσης, αυτό που ρυθμίζει την κατεύθυνση της, είναι το κεφάλαιο, το οποίο δεν μπορεί ποτέ να αναλύεται ως κάτι αυτόνομο από το κράτος, όπως και είναι αστείο να αναλύεται το κράτος χωρίς αναφορά στην οργανική του ενότητα με το κεφάλαιο. Γι αυτό και οι “αντικρατιστές” που δεν έχουν τίποτε ουσιαστικό να παρατηρήσουν για τον τρόπο λειτουργίας του κεφαλαίου σήμερα είναι απλώς (νέο)φιλελεύθεροι.

5. Μια βασική διάσταση–στην ουσία ασταμάτητη από τα τέλη του 19ου αιώνα και δώθε–της ανάπτυξης του κεφαλαίου είναι η συγκέντρωση, αφενός σε όλο και λιγότερα χέρια και αφετέρου σε όλο και ισχυρότερα μονοπώλια. Και οι δύο διαστάσεις αυτής της διαδικασίας έχουν σημάνει, με ιδιαίτερα οξυμένο τρόπο μετά την πίεση που άσκησε στους μικρότερους κεφαλαιούχους, και, ακόμα περισσότερο, στα μεσαία και μικροαστικά στρώματα, η κρίση, την απώλεια μεγάλου τμήματος της μικροϊδιοκτησίας: μικρά εμπορικά καταστήματα, βιοτεχνίες, μικρές επιχειρήσεις με εξειδίκευση στις υπηρεσίες, κλπ, καταστράφηκαν στην περίοδο 2008-2020, ενώ γιγαντώθηκαν όσες είχαν ήδη μεγαλώσει αρκετά.

6. Εμπειρικά, βιωματικά, η μαζική καταστροφή των μικρών επιχειρήσεων, καταστημάτων, κλπ σήμαινε την απώλεια σχετικής αυτονομίας από το μεγάλο κεφάλαιο που απολάμβαναν εκτεταμένα ακόμη κοινωνικά στρώματα. Αλλά οι συνέπειες της καταστροφής αυτής περιελάμβαναν και την απώλεια περιουσιακών στοιχείων σε κατασχέσεις, πλειστηριασμούς κλπ., και άρα την όξυνση της αμεσότητας της ανασφάλειας και της επισφαλούς σχέσης με τα “κατώτερα” κοινωνικά στρώματα.

7. Οι παρανοϊκοί φόβοι γύρω από τον εμβολιασμό και τα σενάρια συνωμοσίας γύρω από τον κορονοϊό περιστρέφονται *ολοκληρωτικά* γύρω από το θέμα της *απώλειας αυτονομίας* . Σωματοποιούν αλληγορικά (και στρεβλά) μια *πραγματική* οικονομική και κοινωνική εμπειρία. Με τον τρόπο αυτό, την εκφράζουν και την αποκρύπτουν ταυτόχρονα, όπως ακριβώς κάνουν τα όνειρα, και γενικότερα, η γλώσσα του ασυνείδητου. Δεν είναι πια ότι ο μικροκαταστηματάρχης έχει γίνει υπάλληλος μεγάλου καταστήματος, ή ότι ο μικροβιοτέχνης έχει τσακιστεί από την οικονομία κλίμακας των μεγάλων κρατών, αλλά ότι υπάρχει οργανωμένο σχέδιο να ελέγξουν τον εγκέφαλο του (τον οποίο αξιοδοτεί αντιστρόφως ανάλογα με την αξία της εργασίας του), ή το σώμα του, τις αναπαραγωγικές του δυνάμεις, κλπ.

8. Επειδή το αντιεμβολιαστικό ασυνείδητο είναι, όπως κάθε μορφή μαζικού ανορθολογισμού, το ακριβώς αντίθετο από ότι νομίζει–δηλαδή, είναι βαθιά *καθεστωτική* μορφή αντίληψης– είναι ιδιαίτερα γόνιμο έδαφος ανάπτυξης μορφών ρατσισμού, εκ των οποίων ξεχωρίζει το αντισινικό και το αντισημιτικό στοιχείο. Το γεγονός δε ότι το κομμάτι αυτό του αντιεμβολιαστικού ασυνειδήτου που εστιάζει σε παρανοϊκές φαντασιώσεις για την 5G σύνδεση στρέφεται κατά κύριο λόγο ενάντια στη ραγδαία άνοδο της κινεζικής τεχνικής προόδου κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι. Αυτοί που συνέλαβαν ανώτατο στέλεχος της κεντρικής στην ανάπτυξη της τεχνολογίας Huawei δεν ήταν οι τρελάκηδες της διπλανής πόρτας αλλά το Καναδικό και Αμερικανικό κράτος. Στην πραγματικότητα, οι φαντασιώσεις των τρελάκηδων εκφράζουν εν προκειμένω (δια)κρατικές αγωνίες, και σε τελική ανάλυση τη δυτική αγωνία για απώλεια όχι απλώς “ανταγωνιστικών (τεχνολογικών) πλεονεκτημάτων” αλλά και του μονοπωλίου στα υπερκέρδη που απορρέουν από αυτά.

_____________________

Ο Αντώνης Μπαλασόπουλος γεννήθηκε το 1970 στη Θεσσαλονίκη και είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Τμήμα Αγγλικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Εκτός του ερευνητικού του έργου, έχει δημοσιεύσει δημιουργική πρόζα, ποίηση και διήγημα σε πολλά έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά στη Βρετανία, την Κύπρο και την Ελλάδα. Έργα του στο χώρο της δημιουργικής γραφής είναι: Απ’ το μάτι της βελόνας. Αρχείο ελλειπτικών παρορμήσεων (πρόζα, GalerieAstra, εκτός εμπορίου, Αθήνα, 2010), Το βιβλίο των μικρών συλλογισμών (πρόζα, GalerieAstra, Αθήνα, 2011), Πολλαπλότητες του Μηδενός (ποίηση, Σαιξπηρικόν, Θεσσαλονίκη, 2020), και, προσεχώς, Το βιβλίο των πλασμάτων και Λευκό στο λευκό (ποίηση).

The post Τo αντιεμβολιαστικό ασυνείδητο- Αντώνης Μπαλασόπουλος appeared first on Void Network.

Αποτελεί άραγε η φετινή επέτειος άλλη μια τέτοια περίσταση ή λόγω της έκτακτης συγκυρίας της πανδημίας θα πρέπει να ακυρωθούν οι κατ’ έθιμον εκδηλώσεις; Εάν κανείς αποκριθεί στο ερώτημα έχοντας ως αφετηρία (αλλά και ως τελικό σημείο) της σκέψης του ένα υγειονομικό επιχείρημα – περί αποφυγής της εξάπλωσης του ιού υπό συνθήκες συνάθροισης πλήθους που μεγεθύνει το κίνδυνο, τότε η απάντηση θα πρέπει να είναι αναμφισβήτητα η ακύρωση των συγκεντρώσεων. Σε έναν τέτοιο συλλογισμό η υγειονομική διάσταση της πανδημίας θεωρείται σημαντικότερη όλων των άλλων πτυχών και ιεραρχείται πρώτη ως κριτήριο λήψης απόφασης.

Εάν, από την άλλη μεριά, ο κίνδυνος του covid19 θεωρηθεί λιγότερο σημαντικός από το ευρύτερο κοινωνικό επίδικο της εποχής μας, τότε η επέτειος της εξέγερσης πρέπει να τιμηθεί κανονικά. Εάν δηλαδή εκτιμήσουμε πως αφήνοντας την εξουσία να κυβερνά ερήμην της κοινωνίας και να αποφασίζει ανεξέλεγκτα βλάπτουμε μακροχρόνια πολύ περισσότερο την υγεία μας και τη ζωή μας, καθώς εν δυνάμει στερούμαστε κατακτήσεις αγώνων  που δόθηκαν μέσα στις δεκαετίες, τότε η απόφαση να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε μπαίνει σε πρώτη μοίρα, ειδικά για όσους από εμάς δεν ανήκουμε σε ευπαθείς ομάδες ή δεν έχουμε στο κοντινό μας περιβάλλον ανθρώπους που κινδυνεύουν άμεσα.

Στην πρώτη περίπτωση, η απόφαση προσανατολίζεται στα άτομα, στις εμπρόσωπες διαδράσεις τους και στην βιολογική υπόστασή τους στο παρόν. Στη δεύτερη, τα άτομα τοποθετούνται μέσα σε πιο περίπλοκες σχέσεις με το κοινωνικό τους περιβάλλον, και τα σώματα πολιτικοποιούνται ρητά συνενώνοντας το παρόν με το παρελθόν και το μέλλον μέσα από πολιτισμικές σημασίες που παραπέμπουν σε αντιλήψεις και αξίες ενός αντι-ηγεμονικού κόσμου. Εν μέσω πανδημίας και οι δύο απαντήσεις είναι ασφαλώς σεβαστές.

Ωστόσο, το Κενό Δίκτυο, αποφάσισε να ακολουθήσει τη δεύτερη διαδρομή- το ρίσκο της συνέχισης του αγώνα, όχι μόνο γιατί αισθανόμαστε κάπως άβολα με τα κοστούμια των στυγνών ορθολογικών επιλογών. Κυρίως, όμως, επειδή η επέτειος της εξέγερσης επιτρέπει και σε εμάς και σε όλους μας να στοχαστούμε και να εκφράσουμε δημόσια τον αποτροπιασμό μας για τη κρατική διαχείριση της πανδημίας, διατηρώντας συνάμα μια κριτική στάση που θεωρούμε όχι μόνο πολιτικά γόνιμη και ριζοσπαστική, αλλά και ευθυγραμμισμένη με μια ορισμένη γνώση που συσσωρεύεται διαρκώς αναφορικά με τον κόσμο στον οποίο κατοικούμε και τη θέση του ανθρώπου μέσα σε αυτόν.

Συναισθανόμενοι τον ανθρώπινο πόνο που προκαλεί η ασθένεια, παρατηρούμε με δέος την απρόβλεπτη τροπή της ιστορίας, αλλά και τα μυστήρια της ζωής. Ωστόσο, η πανδημία του Covid-19 σύντομα θα αρχίσει να υποχωρεί και με τη συμβολή των νέων εμβολίων θα τεθεί υπό έλεγχο. Αυτή τη στιγμή, όμως, πρέπει να κατανοήσουμε το μήνυμα που στέλνει στις κοινωνίες μας. Και το μήνυμα αυτό είναι διπλό.

Από τη μια μεριά, έχει να κάνει με τη χρήση των οικονομικών πόρων για την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας. Οι πόροι αυτοί έτσι κι αλλιώς ανήκουν σε όλους μας. Επομένως, το αίτημα για δημόσια δωρεάν υγεία για όλους, την ουσιαστική ενίσχυση του Ε.Σ.Υ με το απαραίτητο υγειονομικό προσωπικό και επαρκείς υποδομές για τις ανάγκες ιατρικής φροντίδας όλων είναι σήμερα, περισσότερο από ποτέ, κοινωνικά δίκαιο, λογικά επιβεβλημένο, ηθικά και πολιτικά ορθό. Μια σε βάθος μεταρρύθμιση του Ε.Σ.Υ προς χάριν του δημόσιου, συνολικού και δωρεάν χαρακτήρα παροχής φροντίδας, με δυο λόγια, συνιστά τη διεκδίκηση που κανείς δεν δικαιούται να ξεχνά ή να απεμπολίσει.

Την ίδια στιγμή, δεν θρέφουμε αυταπάτες. Γνωρίζουμε καλά πως ούτε η νεοσυντηρητική κυβέρνηση της Ν.Δ, ούτε οι «αστοί» υποστηρικτές της, ούτε οι κρατικοδίαιτες βδέλες που ξέρουν να πλουτίζουν χωρίς να παράγουν τίποτε θα ενδιαφερθούν για το δημόσιο σύστημα υγείας. Δεν γίνεται να μας πείσουν πως θα στηρίξουν έναν θεσμικό χώρο για να μοιράσουν σε όλους κάτι το οποίο οι ίδιοι δεν θεωρούν πως είναι κοινό, κάτι που πιστεύουν ότι θα έπρεπε να πουλιέται και να αγοράζεται και μάλιστα ακριβά- την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ. Είναι η απουσία του όρου «ενσυναίσθηση» από το λεξιλόγιό τους που τους κάνει να μην μπορούν να φανταστούν τις αγωνίες και τους φόβους των χαμιλόμισθων, των φτωχών και των αποκλεισμένων. Και αυτή η απουσία συμπόνιας είναι η άλλη όψη του ταξικού ρατσισμού που εκδηλώνεται στις επιλογές τους. Φανερά, ή συγκεκαλυμμένα πάει χέρι-χέρι με τον κοινωνικό δαρβινισμό τους.

Ακόμη κι αν όροι σαν αυτούς (‘ταξικός ρατσισμός’, ‘κοινωνικός δαρβινισμός’) φαντάζουν ξένοι στους νεοσυντηρητικούς, οι αντιλήψεις στις οποίες παραπέμπουν δεν παύουν να αποτελούν μέρος της καθημερινής κοινής τους λογικής, δηλαδή κομμάτι του βιωμένου πολιτισμού τους. Αυτή η υπαρξιακή συνθήκη, σύμφυτη με το ταξικό έθος, είναι στην πραγματικότητα και ο βαθύτερος λόγος που οι εκπρόσωποι της αντίδρασης απεργάζονται ασταμάτητα την αποδιάρθρωση της εργασίας. Πραγματικά πιστεύουν πως κάποιοι άνθρωποι «αξίζουν» και κάποιοι όχι, πως ό,τι δεν φέρνει κέρδος δεν «αξίζει» να υπάρχει.

Από την άλλη μεριά, το μήνυμα του κορωνοϊού συνδέεται με την οικολογική καταστροφή που συντελείται κάθε στιγμή σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Ο Covid-19 δεν είναι απλώς άλλος ένας δύσκολα αντιμετωπίσιμος ιός της γρίπης που καλεί την επιστήμη να τον «νικήσει» για να επιστρέψουμε μετά όλοι ήσυχοι στις δουλειές μας. Ο τρόπος αρχικής μετάδοσης του ιού και ο τόπος προέλευσής του, δηλαδή η μεταπήδησή του από την ‘άγρια’ ζωή στην κτηνοτροφία και από εκεί στον άνθρωπο, αποτελεί την καλύτερη απόδειξη για την αλληλεξάρτηση ανθρώπου-περιβάλλοντος. Οι κυρίαρχες εκδοχές της καπιταλιστικής «ανάπτυξης» συναρτώνται με διαφορετικούς τρόπους με την διαδικασία της καταστροφής του περιβάλλοντος και και την εξαφάνιση της βιοποικιλότητας. Εισβάλλοντας σε μέχρι πρότινος ‘ανέγγιχτα’ οικοσυστήματα, η κινητοποιούμενη από το κέρδος τεχνική διαδικασία μαζικής παραγωγής αγαθών και προϊόντων εισβάλλει ταυτόχρονα στα μικροβιολογικά υποστρώματα του περιβάλλοντος και τα επηρεάζει, απειλώντας την ύπαρξή μας με τρόπους πολλαπλούς. Για να το πούμε απλά, ο κορωνοϊός είναι προπομπός των καταστροφικών συνεπειών που επιφέρει η υπερθέρμανση του πλανήτη γιατί δημιουργήθηκε από τις ίδιες διαδικασίες που προκαλούν την κλιματική αλλαγή.

Πιστή στην πολιτισμική της λογική που θέλει τον άνθρωπο εξωτερικό στοιχείο του κόσμου, η καπιταλιστική μεγαμηχανή εξαπολύει την επίθεσή της πάνω στις ψυχές και τη σάρκα των όντων, καταλαμβάνει κάθε σπιθαμή εδάφους και μετατρέπει το φυσικό χώρο σε δικό της διάκοσμο. Ενώ εκμηδενίζει τους ανθρώπινους κόσμους –τους διαφορετικούς τρόπους ύπαρξης και αντίληψης- ο πολιτισμός που καθορίζεται από την ιδέα ότι μπορεί να ελέγξει τα πάντα, κάθε μορφή ζωής και ύλης του περιβάλλοντος, έρχεται αντιμέτωπος με το συμβάν εκείνο που ισοδυναμεί με την ασθένεια και το θάνατο.

Καθώς η ‘έρημος’ συνεχίζει να εξαπλώνεται με ταχύτατους ρυθμούς, καθώς τα κορμιά συνεχίζουν να υποτάσσονται στη δύναμη εκείνη που μεθοδικά οργανώνει την απίσχανση του πολιτικού φαινομένου και αποπειράται την εξαφάνιση της πολιτικής σύγκρουσης – μια νέα, δυστοπική πραγματικότητα ανατέλλει ακόμα και όταν ο ακριβής χαρακτήρας της μας διαφεύγει και αδυνατούμε να την προσδιορίσουμε: η κοινωνική επιστροφή στον οίκο, στην ιδιώτευση κυριαρχεί και η πόλη (προσωρινά;) ερημώνει. Από πού άραγε θα αναδυθεί τώρα η σχετική ενότητα του αντι-ηγεμονικού στοιχείου που θα αναμετρηθεί με την πλανητική κυριαρχία;

Υπό συνθήκες πανδημίας η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου θέτει ένα ερώτημα που υπερβαίνει τα στενά όρια της ελληνικής πραγματικότητας με ιδιαίτερο τρόπο. Σε έναν όλο και πιο αλληλοσυνδεόμενο κόσμο, πού ακριβώς τελειώνει μια δύσκολη υγειονομική πραγματικότητα και πού ξεκινά η επιθυμία όλων των καταπιεσμένων για σημαντικές αλλαγές σε πλανητική κλίμακα;

Έχει έρθει ίσως η εποχή που η επιθυμία θα αναποδογυρίσει τον κόσμο. Θα χρειαστεί βεβαίως, λίγη ειλικρίνεια. Όπως έγραψαν πρόσφατα οι σύντροφοι της ‘Αόρατης Επιτροπής’ από τη Γαλλία: «Όσο η αλήθεια δεν θα τίθεται ως ζητούμενο, ζητούμενο δεν θα υπάρχει. Τίποτα δεν θα υπάρχει. Τίποτα εκτός από αυτό το διαπλανητικό τρελάδικο. Οι αλήθειες είναι πολλαπλές, το ψέμα όμως είναι ένα, γιατί έχει συνασπιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο ενάντια στην παραμικρή αλήθεια που θα θελήσει να αναδυθεί».

Την ίδια στιγμή, γνωρίζουμε φυσικά πως πολλοί σύντροφοι και συντρόφισσες, φίλοι και φίλες, σε αυτή την δύσκολη συγκυρία θα επιλέξουν να μείνουν σπίτι και να φροντίσουν τους δικούς τους ανθρώπους. Πολλοί θα επιλέξουν να προστατεύσουν συγγενικά πρόσωπα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, νεογέννητα μωρά και παιδιά αποφεύγοντας να συνευρεθούν στα πλαίσια μιας μεγάλης διαδήλωσης. Τους προτρέπουμε να μετατρέψουν το μπαλκόνι του σπιτιού τους σε κομμάτι της διαδήλωσης, να φτιάξουν το δικό τους πανό- το δικό τους σύνθημα, να το κρεμάσουν από το μπαλκόνι τους στέλνοντας ένα σινιάλο ελευθερίας σε όλους τους γείτονες τους.

Δεν θεωρούμε την απόφαση όσων από εμάς αποφασίσουν να μην διαδηλώσουν ως απολιτίκ ή ηττοπαθή στάση, δεν απαξιώνουμε τις επιλογές τους, δεν έχουμε σκοπό να επιβάλλουμε μια μορφή αγωνιστικού ψυχαναγκασμού. Γνωρίζουμε όμως πως υπάρχουν πολλά πράγματα που ενώνουν εμάς που θα επιλέξουμε να διαδηλώσουμε και όσους θα επιλέξουν να μην κατέβουν στο δρόμο. Όλοι εμείς μοιραζόμαστε την ίδια οργή και την ίδια απελπισία. Οργή για μια νέο-φιλελεύθερη υπερσυντηρητική κυβέρνηση που φαντάζεται πως θα μας σώσει από την επιδημία με γελοίες απαγορεύσεις και υπακοή στους νόμους της καπιταλιστικής αγοράς. Οργή για ένα σύστημα που παράγει μόνο αυταπάτες, κρίση, επιδημίες, θάνατο, ψευδείς επιθυμίες και σκουπίδια. Οργή και απελπισία.

Απελπισία καθώς βλέπουμε εκατομμύρια ανέργους χωρίς εισόδημα, ηλικιωμένους χωρίς αξιοπρέπεια, νέους χωρίς μέλλον, παιδιά χωρίς χαμόγελο, καλλιτέχνες χωρίς δικαίωμα έκφρασης, λαούς χωρίς δικαίωμα δημόσιας συνάθροισης, σχολεία χωρίς δασκάλους, νοσοκομεία χωρίς νοσοκόμες, πόλεις χωρίς πλατείες, διαβάτες με περιορισμούς κυκλοφορίας, ανθρώπους με άδεια βλέμματα και άδειες τσέπες. Την ίδια στιγμή οι βουνοκορφές και οι θάλασσες ιδιωτικοποιούνται, το πράσινο τσιμέντο φτάνει στις αετοφωλιές και η «πράσινη ανάπτυξη» καταστρέφει το περιβάλλον μας και τα χωριά μας.

Άρα, ό,τι και αν αποφασίσεις για την διαδήλωση της 17 Νοέμβρη ξέρουμε πως καταλαβαίνεις. Η απόφαση μας να αρνηθούμε την απαγόρευση της διαδήλωσης του Πολυτεχνείου και να κατέβουμε στο δρόμο ενάντια στην κρατική διαχείριση της επιδημίας του Covid 19 στέλνει ένα σινιάλο προς τους καταπιεσμένους και τους απελπισμένους. Όταν θα συναντηθούμε πραγματικά κανένας δεν θα μπορεί να αισχροκερδεί εις βάρος μας και να μας διατάζει.

Συνάμα, στέλνουμε και ένα σινιάλο στη κυβέρνηση: 46 χρόνια μετά το τέλος της δικτατορίας ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί του νομίζουν πως είναι βασιλιάδες, πως μπορούν να κυβερνάνε με διαταγές χωρίς να λογοδοτούν στη κοινωνία, να επιτρέπουν και να απαγορεύουν τη ζωή μας κατά βούληση. Ξεχνάνε όμως, πως οι βασιλιάδες δεν υπάρχουν πλέον γιατί κόψαμε τα κεφάλια τους.

___________

ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ

http://voidnetwork.gr

Το Κενό Δίκτυο θα συμμετάσχει στην διαδήλωση του Πολυτεχνείου την Τρίτη 17 Νοέμβρη 2020 στο μπλοκ του οικολογικού δικτύου SUPPORT EARTH

Συγκέντρωση ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΛΑΥΘΜΩΝΟΣ – ΏΡΑ 14.00 μ.μ.

The post ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ: Ζούμε για να αφανίσουμε τους δικτάτορες αυτού του κόσμου- Πολυτεχνείο 2020 appeared first on Void Network.

Στο παραπάνω βίντεο αποτυπώνεται η επίθεση διμοιρίας των ΜΑΤ κατά διερχομένου στην Πάτρα, το Σάββατο 7 Νοέμβρη 2020, κατά την πρώτη μέρα της επιβολής lockdown σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Για το τι πραγματικά συνέβη αναδημοσιεύουμε το κείμενο του αυτοδιαχειριζόμενου χώρου Επί τα Πρόσω που ακολουθεί:

Ανακοίνωση για τα γεγονότα στην Πάτρα- Σαβ. 7/11

Το Σαβ. 7/11 το απόγευμα υπήρχε ανακοινωμένη συγκέντρωση ενάντια στην καταστολή, την απαγόρευση κυκλοφορίας και την κρατική διαχείριση της πανδημίας καλεσμένη από την Ανοιχτή Συνέλευση για την Αλληλεγγύη ενάντια στον ολοκληρωτισμό.

Από νωρίς διμοιρίες των ματ είχαν καταλάβει την περιοχή γύρω από την Πλ. Όλγας και το Παράρτημα. Ένας σύντροφος που έφτασε στο χώρο του Παραρτήματος δέχθηκε απρόκλητη επίθεση από τα ΜΑΤ και προσήχθη όντας τραυματισμένος στο αυτί. Την ίδια ώρα όσοι σύντροφοι και συντρόφισσες προσέγγιζαν την πλατεία. εξαιτίας της κατάληψης της από την αστυνομία, δεν μπόρεσαν να φθάσουν και αυθόρμητα κινήθηκαν προς τον Αυτοδιαχειριζόμενο Χώρο «Επί Τα Πρόσω» ώστε να συζητήσουν και να συντονίσουν την απάντησή τους.

Το Επί Τα Πρόσω ήταν ήδη ανοικτό με ανακοινωμένο κάλεσμα για συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης στην περίοδο της πανδημίας και της οξυμένης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης. Τα ΜΑΤ περικύκλωσαν το χώρο του στεκιού και επιτέθηκαν απρόκλητα στο κόσμο που βρισκόταν εκεί, χτυπώντας με μανία συντρόφους, προσάγοντας 8 από αυτούς και σπάζοντας την είσοδο του χώρου.

Για περισσότερες από δύο ώρες, ο χώρος του στεκιού ήταν περικυκλωμένος από κάθε λογής κατασταλτικές δυνάμεις, ενώ αλληλέγγυοι σύντροφοι και συντρόφισσες ενώθηκαν και επιχείρησαν να πλησιάσουν εκ νέου στο Ε.τ.Π., το οποίο υπερασπίζονταν αρκετοί σύντροφοι από την ενδεχόμενη εισβολή των μπάτσων.

Εν μέσω απαγόρευσης κυκλοφορίας είναι επιτακτικό και αναγκαίο να βρεθούμε στους δρόμους του αγώνα και της αντίστασης. Σε καμία περίπτωση η πολιτική δράση δεν πρέπει να ανασταλεί αλλά αντίθετα πρέπει να κλιμακωθεί. Κόντρα στις απαγορεύσεις και την συντονισμένη επίθεση κράτους και κεφαλαίου να προτάξουμε τον οργανωμένο και αδιάλλακτο αγώνα. Να συγκρουστούμε με τους νόμους και τις επιταγές των κυρίαρχων.

Δεν πρόκειται να μείνουμε σιωπηλοί και να αφήσουμε στο δημόσιο λόγο να κυριαρχεί ο φόβος, δε πρόκειται να αφήσουμε το ζωτικό μας χώρο, που είναι ο δρόμος και οι πλατείες, να καταλαμβάνεται από την κατασταλτική μπότα τους κράτους που περνάει εν μέσω πανδημίας πτωχευτικούς νόμους, αντι-εργατικά νομοσχέδια και νομιμοποίηση του 10ωρου εργασίας. Αντιθέτως προτάσσουμε την κοινωνική-ταξική αλληλεγγύη μεταξύ των “από τα κάτω” της κοινωνίας που ιδιαίτερα στη τωρινή συνθήκη με την πανδημία και την κρατική διαχείρισή της εξαθλιωνόμαστε ακόμη περισσότερο (άνεργοι/ες, μετανάστες/στριες, κρατούμενοι/ες, ηλικιωμένοι/ες) καθώς και την έμπρακτη υπεράσπιση του προαναφερθέντα ζωτικού μας χώρου που ανέκαθεν αποτελούσε τόπο συνεύρεσης, ζύμωσης και αγώνα της τάξης μας.

Γιατί ακριβώς μέσω των εργαλείων, των χώρων, του λόγου, των δράσεων μας αντανακλώνται οι αξίες του κόσμου που ονειρευόμαστε, ενός κόσμου μακριά από τις καπιταλιστικές λογικές του κέρδους, του ανταγωνισμού, του ατομισμού, ενός κόσμου αλληλεγγύης, ισότητας, ελευθερίας.

Κυρ. 8/11 στις 12 το μεσημέρι καλούμε σε ανοιχτή αντικατασταλτική συγκέντρωση – συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης, στον Αυτοδιαχειριζόμενο Χώρο «Επί Τα Πρόσω» (Πατρέως 87) και στη συνέχεια σε ανοιχτή συνέλευση για να οργανώσουμε τις απαντήσεις μας απέναντι στην κρατική καταστολή και τρομοκρατία.

ΝΑ ΣΤΗΣΟΥΜΕ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟ

ΑΝ ΔΕΝ ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΜΕ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΜΑΣ ΘΑ ΓΙΝΟΥΝΕ ΜΟΝΤΕΡΝΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ

Ανοιχτή Συνέλευση για την Αλληλεγγύη ενάντια στον Ολοκληρωτισμό

Αυτοδιαχειριζόμενος Χώρος «Επί τα Πρόσω»

Συντρόφισσες/ Σύντροφοι

Πάτρα: Άγρια καταστολή, προσαγωγές και προσπάθεια σύλληψης του εκδότη του tetartopress

Επιχείρηση καταστολής που θυμίζει άλλες εποχές, εκτυλίχθηκε το απόγευμα 7 Νοέμβρη από την αστυνομία στην Πάτρα.

Συγκεκριμένα, στις 6 το απόγευμα και μια ώρα πριν την συγκέντρωση που είχε ανακοινωθεί ενάντια στην κρατική διαχείρισης της πανδημίας και στα φασιστικά φαινόμενα αστυνομικής βίας και καταστολής, μεγάλη αστυνομική δύναμη αποτελούμενη από διμοιρίες ΜΑΤ, ΟΠΚΕ και ΔΙΑΣ απέκλεισαν το χώρο γύρω από την κατάληψη Παραρτήματος και την πλατεία Όλγας, όπου είχε προγραμματιστεί η συγκέντρωση, αφού προχώρησαν σε δύο προσαγωγές. Παράλληλα, σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες, έγιναν έλεγχοι στην πλατεία Όλγας και επιδόθηκαν πρόστιμα παράνομης κυκλοφορίας πάρα το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα άτομα που ελέγχθηκαν, επέδειξαν τις απαραίτητες βεβαιώσεις κυκλοφορίας.

Αφού ενημερωθήκαμε ως tetartopress για τις παραπάνω προσαγωγές, ο εκδότης του site Βασίλης Πέττας βρέθηκε έξω από την Αστυνομική Διεύθυνση Δυτικής  Ελλάδος.

Στην προσπάθειά του να καταγράψει τη μαρτυρία ενός από τους προσαχθέντες που ήταν τραυματισμένος, με τον οποίο είχε οπτική επαφή από το παράθυρο του κτηρίου της Αστυνομικής Διεύθυνσης, προσήχθη για εξακρίβωση στοιχείων παρά το γεγονός ότι αμέσως δήλωσε τη δημοσιογραφική του ιδιότητα. Στη συνεχεία και για περίπου μια ώρα έγιναν τρεις προσπάθειες σύλληψής του για διαφορετικούς λόγους κάθε φορά. Η τελευταία, μάλιστα, αφορούσε κατάθεση μήνυσης από αστυνομικό με πολιτικά για δήθεν βιαιοπραγία από τον Βασίλη Πέττα, εναντίον του.

Η πραγματικότητα είναι πως λίγη ώρα πριν, και ενώ του είχαν ανακοινώσει πως συλλαμβάνεται επειδή δήθεν βιντεοσκοπούσε αστυνομικούς που έβρισαν προσαχθέντες, ο ίδιος αστυνομικός τον απομόνωσε σε χώρο που δεν είχε επαφή με άλλο κόσμο,  αποκομμένοι από τους υπολοίπους προσαχθέντες και  χωρίς κανέναν λόγο βιαιοπράγησε κατά του εκδότη  Β. Πέττα, απωθώντας τον βίαια πάνω σε ένα τοίχο με ένα φοριαμό, με αποτέλεσμα τον ελαφρύ τραυματισμό του στο κεφάλι, την πλάτη και  το πρόσωπο.

Ακούγοντας οι άλλοι προσαχθέντες τη φασαρία, άρχισαν να φωνάζουν και τότε στον χώρο που ήταν απομονωμένος ο Βασίλης Πέττας, εισέβαλαν δύο άντρες των ΜΑΤ. Την ώρα που τον άφηναν ελεύθερο τον ενημέρωσαν πως θα συλληφθεί μετά από μήνυση -του αστυνομικού που τον χτύπησε-, για βιαιοπραγία εναντίον του αστυνομικού. Στη συνέχεια παρενέβη αστυνόμος και του είπε πως δεν θα γίνει μήνυση αρκεί να απομακρυνθεί από τον χώρο και να σταματήσει να κάνει ρεπορτάζ. Χαρακτηριστικά του ανέφερε: «Είναι μικρή η Πάτρα, ξέρουμε ποιος είσαι και τι προσπαθείς να κάνεις…».

Την ίδια ώρα, που συνέβαιναν αυτά στο αστυνομικό μέγαρο, πραγματοποιήθηκε επίθεση από αστυνομικές δυνάμεις στον αυτοδιαχειριζόμενο χώρο Επί Τα Πρόσω και εισβολή με κρότου λάμψης και  ρίψεις χημικών, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν νέες προσαγωγές γύρω από το κτίριο του αυτοδιαχειριζόμενου χώρου στην οδό Πατρέως.

Συνολικά  απόψε στην Πάτρα είχαμε  εννέα προσαγωγές και αρκετούς τραυματίες. Λίγο πριν τις 9 το βράδυ οι προσαχθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι.

Πηγή φωτογραφιών:   Αναρχική Ομάδα Δυσήνιος Ίππος

πηγή άρθρου: https://tetartopress.gr/

Επίθεση της αστυνομίας στην κεντρική πλατεία στην Ξάνθη

«Όλα ξεκίνησαν χτες το απόγευμα, περίπου στις 6 και 20, όταν ενώ καθόμασταν στην Κεντρική Πλατεία Ξάνθης, με μάσκες και τις αποστάσεις που έχουν επιβάλει. Μας έκαναν ντου περισσότεροι από 20 Αστυνομικοί και Ασφαλίτες. Μας περικύκλωσαν. Μπήκε στην μέση ο Διευθυντής Αστυνομίας (όπως μας ανέφερε πως είναι) και λέει “Λοιπόν, σας δίνω περιθώριο 5 λεπτά να έχετε φύγει όλοι στα σπίτια σας”. Όταν ο πρώτος ρώτησε για ποιο λόγο, αφού φοράμε μάσκες και τηρούμε τα μέτρα του επιτέθηκαν πρώτα λεκτικά λέγοντας “Δε θα ρωτάτε εδώ. Απλά θα κάνετε ό,τι σας λέμε. Τέλος”.

Μετά από άρνηση του πρώτου, τον όρμηξαν. Ξέφυγε και όπως φαίνεται και ακούγεται και στο βίντεο, ο Διευθυντής Αστυνομίας λέει στον νεαρό “φεύγεις ρε πουτανιτσα? Ε πουτανίτσα”. Ζήτησα τον λόγο εγώ και τον ρωτάω για ποιο λόγο μιλάτε έτσι? Και χωρίς δεύτερη σκέψη με όρμηξαν. Τους ρωτούσα για ποιο λόγο με ορμάνε και μου έλεγαν “σιωπή, μη μιλάς” και μετά απ’ την επίθεση καταλαβαίνοντας πως δεν θα έχουν πως να το δικαιολογήσουν όλο αυτό, μας απαίτησαν να σβήσουμε τα βίντεο απ’ τα κινητά μας μετά βίας. Όταν εμένα μετά από μάχη που είχα μαζί τους κατάφεραν να με πάνε στο περιπολικό και να μου σβήσουν τα βίντεο με τις εγκληματικές τους πράξεις, ερχόταν ο φίλος μου ο “Haik” από πίσω να τους απωθήσει να με πάρουν μέσα. Με αποτέλεσμα να του λένε “θα έχεις την ίδια κατάληξη και εσύ…σβήσε το βίντεο” και ύστερα μπροστά σε πλήθος κόσμου είχε το χέρι του στο όπλο και τον απειλούσε και αυτόν να σβήσει τα βίντεο που τους “έκαιγαν”. Δυστυχώς κατάφεραν να σβήσουν τα περισσότερα βίντεο.

Ευτυχώς 3 σημαντικά αρχεία σώθηκαν και είναι το παραπάνω αρχείο σε 3 αποσπάσματα. Όση ώρα μου είχαν γυρισμένο το χέρι και έτοιμο να σπάσει μου έλεγαν “πουτάνα πονάς? Από εδώ και πέρα αυτά είναι τα νέα δεδομένα. Εμείς θα κάνουμε ότι θέλουμε και εσείς θα είστε στη σιωπή με το κεφάλι κάτω πουτάνα. Καταλαβες? Τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις μαλακίες που ξέρατε είναι παρελθόν. Τώρα θα κάνετε αυτό που λέμε εμείς πουτάνες”.

Οι μέρες που ζούμε είναι πολύ σκοτεινές και επικίνδυνες και ελπίζω μετά απ’ αυτόν τον Πόλεμο να βρεθεί ξανά Ειρήνη, Υγεία και Αγάπη σε όλο τον κόσμο. Δε θα περάσει ο φασισμός. Αντίσταση στην καταπάτηση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Καμία υποταγή στην Χούντα που έχουν χτίσει ύπουλα και βίαια. Αντιστεκόμουν πάντα σε κάθε είδους φασισμού. Αντιστέκομαι και τώρα όπως φαίνεται και στο βίντεο. Θα αντιστέκομαι για όσο ζω για Ελευθερία, για ισότητα, για τα Ανθρώπινα δικαιώματα μας. Για την αξιοπρέπεια μας. Καλή μας δύναμη. Καλές αντοχές».

[Η παραπάνω καταγγελία συνοδευόμενη από το βίντεο δημοσιεύτηκε στο Facebook από τον Diek Comitato στις 4 Νοεμβρίου 2020. Δημοσιεύονται και τα δύο αυτούσια ως έχουν].

The post Αποθρασύνεται η αστυνομική βία- Μαρτυρίες από Πάτρα και Ξανθη appeared first on Void Network.

Να συναντηθούμε στα πάρκα και στις πλατείες, στους δρόμους και στις γωνίες, στα δάση και στις παραλίες, να απελευθερώσουμε κάθε σπιθαμή αληθινού εδάφους από το κράτος και την επιχειρηματική δραστηριότητα, να εκδιώξουμε από τον δημόσιο χώρο την αστυνομία και κάθε μορφή οργανωμένης επιτήρησης, στο όνομα της συλλογικής χαράς.

Τώρα περισσότερο από ποτέ…

       Να βιώσουμε στο δημόσιο χώρο τη φιλία, την αγάπη και το παιχνίδι, να γνωρίσουμε και να γνωριστούμε με τον ‘άλλο’, να στηρίξουμε τους αδύναμους, να επικοινωνήσουμε χωρίς διαμεσολαβήσεις, να πετάξουμε τα προσωπεία της προσποίησης, να μικρύνουμε τις αποστάσεις που μας χωρίζουν, να συμμαχήσουμε και να οργανώσουμε τις απαντήσεις που τους φοβίζουν, να δημιουργήσουμε, να ανακαλύψουμε και να ζήσουμε τη συνάφεια, στο όνομα της ενότητας που απειλεί τους ισχυρούς.

Τώρα περισσότερο από ποτέ…

       Να επανοικειοποιηθούμε τον δημόσιο χώρο, να επανανακαλύψουμε τα ‘κρυμμένα’ του σημεία και να τον υπερασπιστούμε ως δικό μας. Να αποτυπώσουμε σε αυτόν τα δικά μας νοήματα, να εδαφικοποιήσουμε τις σχέσεις της ισότητας και της αλληλεγγύης, να εξερευνήσουμε εκεί τις δυνατότητες ενός διαφορετικού μέλλοντος, να πλάσουμε αντιηγεμονικούς κόσμους με δικούς μας κανόνες, θεσμούς και τελετουργίες. Στο δημόσιο χώρο ας ονειρευτούμε, λοιπόν, κι ας σχεδιάσουμε ξανά το τέλος του παρόντος κόσμου, στο όνομα της ελευθερίας.

ΝΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΟΥΜΕ ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ

ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ [ Θεωρία, Ουτοπία, Συναίσθηση, Εφήμερες Τέχνες]

http://voidnetwork.gr

The post Κενό Δίκτυο- Να απελευθερώσουμε το Δημόσιο Χώρο appeared first on Void Network.

Πώς θα βγει η κοινωνία μας από την κρίση του COVID-19; Τελικά η πανδημία, μας δείχνει ότι χρειαζόμαστε περισσότερη συγκεντρωτική κρατική εξουσία; Περισσότερη επιτήρηση και έλεγχο; Ποιες είναι οι απειλές εναντίον μας – και πώς μπορούμε να προετοιμαστούμε για να τις αντιμετωπίσουμε;

________________________

Πριν κάποιες μέρες, ο αριθμός των θανάτων από κορωνοϊό στη Νέα Υόρκη ξεπέρασε τον αριθμό των θανάτων από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Κάθε φορά που ειδικοί αναλυτές και πολιτικοί επικαλούνται την 9/11, ξέρεις ότι προσπαθούν να προετοιμάσουν τη δημόσια σκηνή για σοκ και δέος.

Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου χρησίμευσαν για να δικαιολογήσουν τον νόμο περί πατριωτισμού, την κατ’ εξαίρεση έκδοση και τα βασανιστήρια, την κατοχή του Αφγανιστάν και του Ιράκ. Αυτά άνοιξαν το δρόμο για μια σειρά άλλων καταστροφών, συμπεριλαμβανομένης της ανόδου του Ισλαμικού Κράτους. Ενώ 2977 πολίτες σκοτώθηκαν στις 11 Σεπτεμβρίου, ο επακόλουθος «Πόλεμος κατά της τρομοκρατίας» σκότωσε τουλάχιστον εκατό φορές περισσότερους πολίτες.

Εάν η σύγκριση της 11ης Σεπτεμβρίου δείχνει κάτι, είναι ότι η κρατική απάντηση στην πανδημία θα είναι πολύ πιο καταστροφική από τον ίδιο τον ιό. Ας εξετάσουμε ποιοι είναι οι κίνδυνοι και ας αποπειραθούμε να μελετήσουμε τη λογική εκείνων που έχουν σκοπό να ηγηθούν της κρατικής αντίδρασης στον ιό προκειμένου να προετοιμαστούμε για το επόμενο στάδιο της κρίσης. Αυτή την φορά θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι πριν η επόμενη κρίση μας πλήξει ξανά. Δεν είναι αναπόφευκτο το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης να είναι η επιβολή της τυραννίας. Αντιθέτως, μπορεί να είναι η αρχή μιας μεγάλης αναταραχής.

Όπως υποστηρίξαμε ήδη από τα τέλη του προηγούμενου αιώνα, υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ Ζωής και επιβίωσης. Η αντιμετώπιση της πανδημίας και των ολοκληρωτικών δυνάμεων που την συνοδεύουν μας δίνουν την ευκαιρία να ανησυχούμε όχι μόνο για το πώς θα επιβιώσουμε, αλλά και για το πώς θέλουμε να ζήσουμε.

_____________________

«Και οι κανονισμοί για την πανούκλα ρίχνουν μεγάλη σκιά στην πολιτική ιστορία. Σήμαναν μια τεράστια επέκταση της κρατικής εξουσίας σε σφαίρες της ανθρώπινης ζωής που ποτέ πριν δεν είχαν υπαχθεί σε πολιτική εξουσία. Δικαιολόγησαν τον έλεγχο της οικονομίας και της μετακίνησης των ανθρώπων, ενέκριναν την παρακολούθηση και τη βίαιη κράτηση, και επέτρεψαν την εισβολή σε σπίτια και την εξαφάνιση των πολιτικών ελευθεριών. Με το αδιάσειστο επιχείρημα μιας έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία, αυτή η επέκταση της εξουσίας καλωσορίστηκε από την εκκλησία και από ισχυρές πολιτικές και ιατρικές φωνές. Η εκστρατεία κατά της πανούκλας αποτέλεσε ορόσημο για την εμφάνιση του απολυταρχισμού, και γενικότερα, προώθησε τη συσσώρευση της εξουσίας και τη νομιμοποίηση του σύγχρονου κράτους».

• Επιδημία και Κοινωνία από τον Μαύρο Θάνατο έως σήμερα, Frank M. Snowden (Epidemics and Society from the Black Death to the Present, Frank M. Snowden)

Η χειρότερη εκδοχή

Εξαιτίας της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και του αυτοματισμού, ένα αυξανόμενο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού είναι απλώς άνευ σημασίας για τη βιομηχανική παραγωγή και διανομή. Κατά συνέπεια, οι εργάτες έχουν κατακλύσει τον τομέα των υπηρεσιών, δουλεύοντας όλο και περισσότερες ώρες για να επιβιώσουν. Οι κυβερνήσεις, αντί να επαναδιαπραγματεύονται τις ειρηνευτικές συμφωνίες μεταξύ των καπιταλιστών και των εργατών χρησιμοποιώντας τις πολιτικές που στήριζαν τον καπιταλισμό μέχρι και τον 20ο αιώνα, έχουν βασιστεί σε ολοένα και πιο κατασταλτική αστυνόμευση, ενώ εξαρτώνται από τις τεχνολογικές καινοτομίες για να διατηρούν τον ανήσυχο πληθυσμό υπό έλεγχο. Παρ ‘όλα αυτά – ή αλλιώς για αυτόν ακριβώς τον λόγο – η αναταραχή χτύπησε κόκκινο το 2019 με εξεγέρσεις σε Χονγκ Κονγκ, Χιλή, Καταλονία, Λίβανο, Σουδάν, Αϊτή και δεκάδες άλλες χώρες, με περισσότερες να αναμένονται για το 2020… μέχρι που ο ιός έφερε τα πάνω κάτω.

Αυτή δεν είναι κατάσταση μέσα στην οποία να μπορεί να αντιμετωπιστεί και μια πανδημία. Όταν οι αρχές θεωρούν ένα αυξανόμενο ποσοστό του πληθυσμού ως αναλώσιμη ενόχληση που διατηρείται υπό περιορισμό με την χρήση συνεχούς αυξανόμενης βίας, έχουν πλέον ελάχιστα κίνητρα για να μας κρατήσουν όλους ζωντανούς. Μερικοί, όπως ο Τραμπ, θέλουν να δημιουργήσουν περιφραγμένες κοινότητες με βάση την τάξη, την φυλή και την εθνότητα και να αφήσουν όλους εμάς τους υπόλοιπους αποκλεισμένους, στο έλεος των διαρκώς αυξανόμενων κινδύνων. Άλλοι ελπίζουν να επιτύχουν μια νέα συμφωνία μεταξύ κυβερνητών και κυβερνόμενων παρέχοντας ένα ψήγμα ασφάλειας σε όλους μας με αντάλλαγμα άνευ προηγουμένου μορφές υποταγής, παρακολούθησης και ελέγχου. Παρακάτω, θα εξετάσουμε και τις δύο αυτές προτάσεις για τη σταθεροποίηση της κρατικής εξουσίας τον 21ο αιώνα.

Εάν πολλοί ριζοσπάστες μοιάζουν περιέργως αισιόδοξοι όσον αφορά τις προοπτικές κοινωνικής αλλαγής, είναι μόνο και μόνο γιατί οι τρέχουσες συνθήκες διαβίωσης μας έχουν γίνει τόσο εξώφθαλμα ανυπόφορες – όχι επειδή έχουν κάτι ιδιαίτερα ελπιδοφόρο.

Από πολλές απόψεις, η χειρότερη εκδοχή είναι ήδη εδώ. Τα ρομπότ της αστυνομίας περιπολούν ήδη τους δρόμους της Βόρειας Αφρικής ενώ drones στοχεύουν χωρικούς στην Ιταλία. Ο Viktor Orbán έχει γίνει ο εκ των πραγμάτων δικτάτορας της Ουγγαρίας στην καρδιά της δήθεν δημοκρατικής Ευρώπης. Η ισλαμοφοβική κυβέρνηση της Ινδίας έχει κλειδώσει μέσα 1,3 δισεκατομμύρια ανθρώπους με μια διαταγή. Στην Ανατολική Ιάβα, οι εντολές της κατ’ οίκον παραμονής χρησιμοποιήθηκαν για τη διάλυση συγκεντρώσεων κατοίκων που υπερασπίζονταν την περιοχή τους ενάντια σε ένα καταστροφικό ορυχείο χρυσού – αλλά όχι για να σταματήσουν τις εξορυκτικές επιχειρήσεις. Από την Κίνα μέχρι το Περού, η πανδημία έχει προσφέρει ένα πρόσχημα στις κυβερνήσεις να καταστείλουν δημοσιογράφους που έβγαζαν στο φως την κακοδιαχείρισή της. Ο Τραμπ εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση για να εντείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις σε όλο το Δυτικό Ημισφαίριο – όχι για να αποσπάσει την προσοχή μας από τον χειρισμό του ιού, όπως ανόητα υποθέτουν ορισμένοι, αλλά επειδή ο ιός του δίνει μια ακαταμάχητη ευκαιρία να προωθήσει την ατζέντα του.

________________

Στις ΗΠΑ, ο κίνδυνος έκθεσης κατανέμεται αυστηρά βάσει κοινωνικής τάξης. Οδηγοί κατ’ οίκον παραδόσεων εμπορευμάτων πηγαίνουν τα ψώνια του σουπερμάρκετ σε προγραμματιστές υπολογιστών που δεν φεύγουν ποτέ από τα σπίτια τους. Νοσοκόμες που έχουν αναλάβει τη θεραπεία ασθενών με συμπτώματα COVID-19 φέρνουν μαζί τους iPhone έτσι ώστε οι γιατροί να μπορούν να δουν πρόσωπο με πρόσωπο τους ασθενείς χωρίς οι ίδιοι να εκτίθενται σε κίνδυνο.

Με τον περιορισμό στα σπίτια μας, είμαστε μια κρατούμενη καταναλωτική βάση σε μια καπιταλιστική πόλη που διευθύνεται από την Amazon, εξαρτώμενη από εταιρείες τηλεπικοινωνιών που θα μπορούσαν να μας αποκόψουν τον ένα από τον άλλο με το πάτημα ενός διακόπτη. Οι αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο παρακολούθησης, εντοπισμού και ελέγχου όλων των κινήσεών μας με διαβατήρια βάσει ιατρικών δεδομένων. Εάν ένα τέτοιο πρόγραμμα υλοποιηθεί, θα μπορούσαν να το επεκτείνουν νομικά ώστε να ελέγξουν την ελευθερία κινήσεων μετατρέποντας ολόκληρη την κοινωνία μας σε μια φυλακή.

Ακόμα και σε έθνη που έχουν «εξομαλύνει την καμπύλη», τα μέτρα έκτακτης ανάγκης, όπως η διατήρηση απόστασης σε δημόσιους χώρους (social distancing) και οι απαγορεύσεις μεγάλων συγκεντρώσεων, ενδέχεται να διαρκέσουν ακόμα ένα χρόνο, ενόσω η αναζήτηση του εμβολίου βρίσκεται υπό εξέλιξη. «Μέχρι να υπάρξει εμβόλιο, οι ΗΠΑ χρειάζονται είτε καταστροφικά για την οικονομία επίπεδα κοινωνικής απόστασης, είτε μια κατάσταση ψηφιακής παρακολούθησης συγκλονιστικού μεγέθους και εμβέλειας, ή μια συσκευή μαζικής δοκιμής ακόμη πιο απόλυτης παρεμβατικότητας».

«Διάβασα τα σχέδια για άνοιγμα της οικονομίας. Είναι τρομακτικά.» (“I’ve read the plans to reopen the economy. They’re scary.,” Ezra Klein)

Πρέπει να μιλήσουμε ειλικρινά για το τι σημαίνουν όλα αυτά για τα κοινωνικά κινήματα. Παράλληλα με τον ιό, βιώνουμε την πιο βάναυση επίθεση στην ελευθερία μας, τουλάχιστον για μια γενιά. Πολλά από τα εργαλεία μας για συλλογική αυτοάμυνα εξαρτώνται από τη συγκέντρωση μεγάλου αριθμού ατόμων, κάτι που ο ιός καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνο. Ακόμα κι αν μια νέα εξέγερση στο μοντέλο της εξέγερσης στη Χιλή ξεσπάσει αργότερα μέσα στη χρονιά, αξιωματούχοι της δημόσιας υγείας θα θεωρήσουν κάτι τέτοιο ως επιδημιολογικό κίνδυνο και θα απαιτήσουν την επιβολή νέου lockdown. Αυτό θα προκαλέσει ρήξη στις τάξεις μας μεταξύ εκείνων που αφιερώνονται στην αντίσταση με κάθε τίμημα και εκείνων που θεωρούν κάτι τέτοιο μια ανεύθυνη συμπεριφορά εξάπλωσης του ιού επιλέγοντας τη συνολική συνθηκολόγηση.

Κάτι τέτοιο παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα. Μερικοί πειραματίζονται με τις αυτοκινητοπορείες, αλλά πρέπει να αναπτύξουμε ένα πολύ ευρύτερο φάσμα επιλογών.

Ενώ εκμεταλλεύονται την πανδημία για να εδραιώσουν την εξουσία και να προωθήσουν τις ατζέντες τους, οι αυταρχικοί όλων των χρωμάτων χρησιμοποιούν και αυτήν την ευκαιρία για να νομιμοποιήσουν την εξουσιαστική κρατική παρέμβαση ως το μόνο αποτελεσματικό μέσο αντιμετώπισης μιας κρίσης όπως το COVID-19. Πρέπει να καταρρίψουμε τα επιχειρήματά τους, παρουσιάζοντας πιο πειστικά και ενθαρρυντικά μοντέλα για τον τρόπο αντιμετώπισης αυτής της κρίσης. Ακόμη και με όλη την τεχνολογία και την υποταγή που έχει στη διάθεσή του, το κράτος δεν μπορεί να κυριαρχήσει χωρίς έστω μια κάποια ενδεικτική νομιμότητα, χωρίς ένα βαθμό κοινωνικής συναίνεσης. Περνώντας οριστικά από το καρότο στο ραβδί, οι κυβερνήτες μας βάζουν ένα επικίνδυνο στοίχημα.

__________________________________

ΦΕΡΝΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Η πανδημία ωθεί στα όρια τους αρκετές εντάσεις που ήδη αποσταθεροποιούσαν την κοινωνία μας . Ας δούμε αυτά τα ζητήματα παράλληλα:

Οικονομική κρίση

Πολλοί είχαν προβλέψει μια νέα οικονομική κρίση εδώ και χρόνια. Το χρέος έχει χρησιμεύσει για να διατηρήσει την οικονομία σε λειτουργία – και να διασφαλίσει τους ανθρώπους που την κατέχουν – για δεκαετίες τώρα. Εάν οι όροι αποπληρωμής ενός χρέους μπορούν να ανασταλούν ή να ακυρωθούν με ένα νομοθετικό πλαίσιο, εάν ο καπιταλισμός λειτουργεί μόνο επειδή οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να διασώζουν τράπεζες και εταιρείες με έξοδα όλων των άλλων, τότε θεωρητικά, αυτή η κατάσταση θα πρέπει να θέσει υπό αμφισβήτηση ολόκληρο το σύστημα. Σήμερα γίνονται ολοφάνεροι οι τρόποι με τους οποίους η καπιταλιστική οικονομία αποτυγχάνει να ανταποκριθεί στις βασικές ανάγκες των περισσότερων ανθρώπων για ασφάλεια, για κάλυψη των υλικών αναγκών, για χαρά, συντροφικότητα και μια ζωή που έχει νόημα να την ζεις. Η απαίτηση για κοινωνική απομάκρυνση του ενός από τον άλλον και οι αυταρχικές, κατασταλτικές πολιτικές εντολές εμποδίζουν όλους εμάς να υποστηρίξουμε οποιαδήποτε μορφή μιας εφικτής εναλλακτικής λύσης. Πολλοί άνθρωποι μπορεί απλά να προσκολληθούν στην εξιδανικευτική νοσταλγία της κανονικότητας ενός ιδεατού παρελθόντος.

Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη υπήρξε από καιρό ένα ακριβό προνόμιο. Σε πολλές πολιτείες, ο νόμος περίθαλψης των ανασφάλιστων που ονομάστηκε Obamacare δεν έκανε καμία διαφορά στις ζωές των φτωχότερων. Με την πανδημία γίνεται σαφές πώς η υγεία των φτωχών μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο τον πληθυσμό. Υπάρχουν δύο πιθανές απαντήσεις σε αυτό. Η μια είναι, η κοινωνία μας να κατευθύνει πόρους για την κάλυψη των αναγκών υγειονομικής περίθαλψης ολόκληρου του πληθυσμού – με τους δικούς μας όρους, σύμφωνα με τις δικές μας προτεραιότητές. Η άλλη πιθανή απάντηση είναι η κοινωνική ελίτ να διαχειρίζεται τους κινδύνους για την υγεία του γενικού πληθυσμού ως μια απειλή που πρέπει να αντιμετωπιστεί με σκοπό την προστασία και την διασφάλιση των δικών της συμφερόντων, για την προστασία των προνομιούχων.

Στέγαση

Σε όλο τον κόσμο, η ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία των ιδιοκτητών απέναντι στους ενοικιαστές και οι πολιτικές εξωραϊσμού και εκμετάλλευσης ολόκληρων περιοχών των πόλεων έχουν ήδη εκτοπίσει αμέτρητα εκατομμύρια και κατέστησαν τη στέγαση σχεδόν ανυπόφορη για την πλειοψηφία των ανθρώπων. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σχεδόν το ένα τρίτο των ενοικιαστών διαμερισμάτων στις ΗΠΑ δεν πλήρωσαν ενοίκιο για τον Απρίλιο του 2020. Εκείνοι που είχαν με τεράστιες δυσκολίες την δυνατότητα να πληρώνουν ένα σπίτι- κλουβί τώρα βρέθηκαν φυλακισμένοι μέσα σε αυτό. Την ίδια στιγμή η εντολή «Μένουμε στο Σπίτι» βρίσκει πολλά εκατομμύρια άστεγους στους δρόμους της Γης.

Παράλληλα με τον Κορωνοϊό, η ενδοοικογενειακή βία και τα ζητήματα ψυχικής υγείας έχουν φτάσει σε επιδημικές αναλογίες.

Όλα αυτά φέρνουν στην επιφάνεια το ερώτημα: τι είναι το σπίτι μας; Πρέπει να υποθέσουμε πως είναι μια ακίνητη περιουσία στην οποία κάποιος μπορεί να κερδοσκοπεί, ένας χώρος απομόνωσης, ένα μικρό κάστρο τύπου πατριαρχικής φεουδαρχίας, «το σπίτι ενός ανθρώπου είναι το κάστρο του»; Ή είναι κάτι άλλο – το αίσθημα ασφάλειας που δημιουργείται από τη συλλογική αλληλεγγύη, κάτι που θα μπορούσε να ενώνει τα άτομα και τις κοινότητες αντί να μας χωρίζει;

« Ιδιοκτήτες, διευθυντές επενδυτικών εταιριών, τραπεζίτες, δανειοδότες, τοκογλύφοι, αστυνόμοι και εισπρακτικές εταιρίες – σε αυτή τη γειτονιά υπερασπιζόμαστε ο ένας τον άλλον. Το σπίτι μας δεν είναι ένα ιδιωτικό απομονωμένο περίβλημα που μας χωρίζει μεταξύ μας σε μικροσκοπικά τσιφλίκια, τα οποία να μπορούν να χωριστούν το ένα από το άλλο και να κατακτηθούν ένα-ένα από εσάς! Τα σπίτια μας είναι η συλλογική μας αλληλεγγύη, μια διαδικασία που χτίζουμε μαζί, όταν στεκόμαστε ο ένας δίπλα στον άλλον, οι πράξεις μας, οι επιλογές μας και η ικανότητα μας να παρεμβαίνουμε όταν δημιουργείται κάποιο πρόβλημα. Όσο περισσότερο αντιστέκεται ο καθένας μας, τόσο πιο ασφαλείς θα είμαστε όλοι μας.”

_______________

Κοινωνική απομόνωση

Η πανδημία έχει περιορίσει κυριολεκτικά δισεκατομμύρια ανθρώπους στα σπίτια τους – εκείνους που έχουν τουλάχιστον σπίτια – αλλά σε πολλές περιπτώσεις αυτό είχε απροσδόκητο αποτέλεσμα, ενεργοποιώντας το σπίτι ως χώρο κοινωνικότητας, δημιουργώντας νέες μορφές οικειότητας και ενισχύοντας τα κοινωνικά δίκτυα. Ωστόσο, αυτή η κοινωνικότητα είναι σε μεγάλο βαθμό εικονική – και εξαρτάται από έναν πολύ μικρό αριθμό τηλεπικοινωνιακών εταιρειών και ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Αυτήν τη στιγμή, η κοινωνική αποστασιοποίηση ασκεί τόσο μεγάλη πίεση στους ανθρώπους, που πολλοί από εμάς αισθανόμαστε μια απελπιστικά επείγουσα ανάγκη να συγκεντρωθούμε σε μεγάλα πλήθη, να αγκαλιάσουμε τους φίλους μας και να τρίβουμε τους αγκώνες μας με αγνώστους. Η αξία των δημόσιων χώρων και της κοινωνικότητας δεν ήταν ποτέ πιο ξεκάθαρη. Εάν αυτή η πίεση συνεχίσει να αυξάνεται, θα μπορούσε να παράγει ταραχές ή απελευθερωτικά αποτελέσματα.

Αλλά τι θα συμβεί αν η κοινωνική αποστασιοποίηση συνεχιστεί με ποικίλες μορφές για ακόμα έναν χρόνο ή περισσότερο; Θα συνηθίσουν οι άνθρωποι, αντιμετωπίζοντας φοβικά τα πλήθη, αναπτύσσοντας αγοραφοβία και νέες κοινωνικές ανησυχίες; Θα έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ να συσχετιζόμαστε με εικονικά μέσα που στη συνέχεια θα συνεχίσουμε να το κάνουμε αυτό ακόμα και όταν θα μπορούμε να είμαστε μαζί αυτοπροσώπως; Η εξουσία που κατέχουν οι αλγόριθμοι εταιρειών όπως το Facebook για να καθορίζουν και να διαμορφώνουν το διαδικτυακό διάλογο θα επηρεάσει όσα μπορούμε να φανταστούμε και να κατανοήσουμε; Αυτό θα συμβεί σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό από ό, τι συμβαίνει ήδη;

Οικολογία

Η μείωση των οικολογικών ζημιών κατά την περίοδο της καραντίνας στην Κίνα έγινε είδηση σε όλο τον κόσμο. Μέχρι τώρα, όλοι θεωρούσαν την τρέχουσα περιβαλλοντική καταστροφή ως κάτι πέρα από τον έλεγχό μας. Τώρα είναι σαφές ότι – αν το επιλέξουμε – θα μπορούσαμε να την σταματήσουμε. Ούτε η δημοκρατία, ούτε οι αυταρχικές κυβερνήσεις κατάφεραν να βάλουν αυτό το θέμα σε προτεραιότητα. Αλλά αν ένας ιός μπορεί να σταματήσει την οικολογική καταστροφή, το ίδιο θα μπορούσε επίσης να κάνει ένα αντικυβερνητικό κοινωνικό κίνημα.

Ολοκληρωτισμός

Τα σύνορα, η κρατική επιτήρηση, ο αυταρχισμός και η βία του αστυνομικού κράτους είχαν ήδη εντατικοποιηθεί πριν από τη πανδημία. Οι αρχές παίζουν ένα επικίνδυνο παιχνίδι, τύπου όλα ή τίποτα. Αυτή τη στιγμή, έχουν μια ισχυρή δικαιολογία για την υφαρπαγή της εξουσίας – αλλά αν υπερβούν τα όρια, όλη αυτή η πίεση που έχει συσσωρευτεί θα μπορούσε να εκραγεί.

Σε διάφορες χώρες η απελευθέρωση κρατουμένων για την αποσυμφόρηση των φυλακών υπογραμμίζει ότι ούτως ή άλλως, δεν θα έπρεπε να είναι φυλακισμένοι αυτοί οι άνθρωποι. Η αστυνομία παρουσιάζεται ότι εμποδίζει την εξάπλωση του ιού, αλλά σύμφωνα με αυτή τη λογική, θα ήταν πιο ασφαλές να τους απομονώσουμε και αυτούς επίσης. Είναι το απόγειο της ανοησίας να φανταστεί κανείς ότι ο ιός είναι ένας “εχθρός” που μπορεί να καταπολεμηθεί με στρατιωτικά μέσα σε έναν «πόλεμο», για να χρησιμοποιήσουμε τη ρητορική του Τραμπ. Όπως η Λερναία Ύδρα, κάθε χτύπημα που μπορούν να επιφέρουν οι ένοπλες δυνάμεις και η αστυνομία στον ιό εντείνουν τα γενικότερα καταστροφικά του αποτελέσματα . Το ερώτημα παραμένει αν αυτό θα ισχύσει και για τις αντιστάσεις μας.

ΤΡΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Αναλύοντας τα διαθέσιμα πλαίσια για τον τρόπο αντιμετώπισης της πανδημίας, μπορούμε να απλουστεύσουμε τις επιλογές που προσφέρονται σε τρία ανταγωνιστικά στρατόπεδα: τους οπαδούς του θανάτου, τους αποστόλους της επιβίωσης και τους οπαδούς της ζωής.

Οι οπαδοί του Καπιταλισμού – δηλαδή σαν να λέμε, ο Θάνατος

Δεν ήταν ποτέ πιο προφανές ότι όλα όσα κρατούν στη «ζωή» την αγορά αντιπροσωπεύουν το θάνατο μας. Ο Ντόναλντ Τραμπ και οι άλλοι δολοφόνοι βαρόνοι θα μας οδηγήσουν πίσω στις δουλειές μας να εργαστούμε για χάρη των πολύτιμων προϋπολογισμών τους. Όλα τώρα μας έχουν γίνει πολύ πιο σαφή. Ο Καπιταλισμός ήταν πάντα μια λατρεία του θανάτου. Πουλάμε τις ανεπανάληπτες στιγμές της ζωής μας για μισθούς, εξαφανίζουμε τα δάση για πριονίδι, κάνουμε τον καθαρό αέρα αιθαλομίχλη, το νερό- δηλητήριο, καθώς ο κερδοσκοπικός ανταγωνισμός της αγοράς καθιστά τους πλούσιους πλουσιότερους και φτωχοποιεί όλους τους υπόλοιπους. Με αυτό το ρυθμό, σύντομα θα ενταχθούμε στα αμέτρητα είδη ζωής που έχουμε ήδη αφανίσει.

Αυτό δεν είναι απλώς ένα ερώτημα για το εάν οι κυβερνήτες θα μας ζητήσουν να επιστρέψουμε στη δουλειά μας προτού τους δώσουν την άδεια οι επιστήμονες. Αυτή τη στιγμή παντού, οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να εκτελούν διαταγές με κίνδυνο έκθεσης του οργανισμού τους στο COVID-19 προκειμένου να πληρώσουν τα ενοίκια των σπιτιών που κατοικούνε. Η αγορά έχει και τώρα προτεραιότητα έναντι της ανθρώπινης ζωής, όπως ακριβώς ήταν και πριν από την πανδημία.

_________________________________

Ενώ υποτιμούν τους κινδύνους της επιστροφής μας στη δουλειά, εθνικιστές όπως ο Trump στις Η.Π.Α. και ο Matteo Salvini στην Ιταλία έχουν χρησιμοποιήσει την πανδημία για να προωθήσουν το πρόγραμμά τους για κλείσιμο των συνόρων, υπονοώντας ότι οι Κινέζοι, οι Αφρικανοί και οι Λατινοαμερικανοί μετανάστες είναι υπεύθυνοι για τη διάδοσή του. Στην πραγματικότητα, φαίνεται ότι ο ιός έφτασε στη Νέα Υόρκη από την Ευρώπη. Οι βασικοί φορείς της πανδημίας περιλαμβάνουν πιθανώς την παγκόσμια επιχειρηματική τάξη, τους πολιτικούς και τους αστυνομικούς, ομάδες που τους επιτρέπεται να συγκεντρώνονται σε μεγάλες ομάδες και να κυκλοφορούν ελεύθερα χωρίς κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισμό.

Είτε έτσι διαδίδεται ο κορωνοϊός είτε όχι, αυτοί είναι οι φορείς του ιού του ελέγχου – κάτι που καθιστά τον κορωνοϊό ακόμα πιο επικίνδυνο. Αν δεν είχαν στα χέρια τους όλη αυτή την αστυνομία, τις κάμερες, τα δικαστήρια και τις φυλακές, θα είχαμε ήδη από καιρό καταργήσει το πολιτικό και οικονομικό σύστημα που δημιουργεί τόσο μεγάλες διαφορές στον πλούτο και την εξουσία. Αν δεν υπήρχαν όλες αυτές οι ανισότητες, δεν θα ήμασταν αναγκασμένοι να συνεχίζουμε να εμφανιζόμαστε στη δουλειά. Ειδικά τώρα που αυτό συνεπάγεται να εκθέτουμε τον εαυτό μας σε στατιστικά σημαντικότερο κίνδυνο να σκοτωθούμε, αντιμετωπίζοντας τον κορωνοϊο μαζί με όλους τους υπόλοιπους, συνήθεις, εξευτελισμούς της μισθωτής εργασίες. Η άνιση κατανομή πόρων και εξουσίας αυξάνει τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι φτωχοί, αλλά αυξάνει επίσης την πιθανότητα οι φτωχοί, οι άστεγοι και οι εργαζόμενοι να υποχρεωθούν να κάνουν πράγματα που συνεχίζουν να διαδίδουν τον ιό.

Η ειρωνεία της τύχης έφερε το «φιλελεύθερο» Ραντ Πολ να είναι ο πρώτος γερουσιαστής που βρέθηκε θετικός στον κορωνοϊό – και πολλοί ήλπιζαν ότι ο ιός θα τον τιμωρούσε για τις ύβρεις που έχει διαπράξει. Η μόλυνσή του όμως, όπως και η μόλυνση τόσων πολλών αστυνομικών στη Νέα Υόρκη, είναι μια τέλεια μεταφορά για τον κίνδυνο στον οποίο μας θέτουν καθημερινά όλοι αυτοί. Δεν υπήρχε ποτέ κανένας κίνδυνος να αναγκαστεί ο γερουσιαστής Ραντ Πολ ή ο πρωθυπουργός της Αγγλίας Μπόρις Τζόνσον να πεθάνουν χωρίς να έχουν πρόσβαση σε αναπνευστήρες ή μονάδες εντατικής θεραπείας. Η αδιαφορία, η απροσεξία, η βία και η κερδοσκοπία όσων κατέχουν την εξουσία είναι οι βασικοί φορείς μέσω των οποίων ο ιός εκθέτει όλους εμάς τους υπόλοιπους σε θανάσιμο κίνδυνο. Το COVID-19, δεν είναι ένας εκδικητικός άγγελος που θα απονέμει δικαιοσύνη φέρνοντας εις πέρας την εκδίκηση των ανθρώπων ενάντια στους καταπιεστές τους.

Είναι εύκολο να είσαι επικριτικός όταν αστοί φορολογούμενοι που πληρώνουν κάθε χρόνο χωρίς άγχος ψηφιακά καθοδηγημένους πυραύλους που σφαγιάζουν ανθρώπους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, πανικοβάλλονται από τον κορωνοϊό. Αλλά ας μην είμαστε υπεροπτικοί απέναντι στο θάνατο. Η τυχόν αδιαφορία μας για τους κινδύνους του ιού και οι πιθανές επιφανειακές κριτικές που εκφράζονται για την πανδημία θα εξυπηρετήσουν τελικά τους εργοδότες που στοχεύουν να υποβαθμίσουν την αξία του κινδύνου που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι και τους πολιτικούς που θα προτιμούσαν να μας αφήσουνε να πεθάνουμε.

Ναι, οι καρδιακές παθήσεις και ο καρκίνος θα σκοτώσουν περισσότερους ανθρώπους από τον κορωνοϊό φέτος. Το ίδιο μπορεί να προκαλέσουν οι επιπλοκές ασθενών με AIDS. Λίγοι έχουν χαραμίσει έστω και μια σκέψη τελευταία για τα εκατομμύρια που σκοτώθηκαν ή εκτοπίστηκαν από παγκόσμιες συγκρούσεις, αν και οι πρόσφυγες θα είναι μεταξύ εκείνων που θα αντιμετωπίσουν ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα λόγω της πανδημίας. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ανίκανοι να κατανοήσουν το κόστος, τις βλαβερές συνέπειες του τρόπου ζωής μας, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης αυτοκτονίας – δολοφονίας ολόκληρης της βιόσφαιρας από την κλιματική αλλαγή που παράγεται βιομηχανικά. Σε αυτό το πλαίσιο, η μεγάλη μας εστίαση στον κορωνοϊό μοιάζει σχεδόν μυωπική. Καλύτερα όμως, αντί να συνηθίσουμε μια ακόμη απειλή, θα έπρεπε να επεκτείνουμε την ανησυχία μας και την ιδιαίτερη φροντίδα που δείξαμε στο ξέσπασμα του κορωνοϊού και σε όλες τις άλλες τραγωδίες τις οποίες μοιάζει οι περισσότεροι από εμάς να έχουμε πλέον συνηθίσει.

Κάθε θάνατος που προκαλείται από την άνιση κατανομή των πόρων της κοινωνίας μας είναι μια ανυπολόγιστη τραγωδία. Πρέπει να ανταποκριθούμε σε κάθε έναν από αυτούς τους θανάτους με τον τρόπο που οι κάτοικοι του Ferguson, Missouri ανταποκρίθηκαν στη δολοφονία του Michael Brown, με τον τρόπο που οι κάτοικοι της Ελλάδας ανταποκρίθηκαν στον θάνατο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Ενώ οι καπιταλιστές σίγουρα θα προσπαθήσουν να εντείνουν και να εκμεταλλευτούν τις διακρίσεις μεταξύ των «μόνιμων εργαζομένων», των πρόσφατα ανέργων, και εκείνων που ήταν ήδη επισφαλείς ή αποκλεισμένοι για να μας βάλουν όλους εναντίον όλων των άλλων, πρέπει να δημιουργήσουμε δεσμούς ουσιαστικής αλληλεγγύης μεταξύ εκείνων που απειλούνται από τις ίδιες τις δουλειές τους και εκείνους που κινδυνεύουν από ανεργία, μεταξύ εκείνων που δεν μπορούν να πληρώσουν ενοίκιο, εκείνων που αγωνίζονται να πληρώσουν τα δάνεια τους και εκείνων που ήταν άστεγοι πολύ πριν από όλα αυτά. Ο καθένας μας είναι απαραίτητος.

Οι Απόστολοι της Τεχνοκρατίας—Δηλαδή σαν να λέμε, η Επιβίωση

“Ενώ η Αμερική μπορεί αρχικά να καθυστερεί στην δράση, όταν πάρει μπρος, μπορεί πιθανόν να φτάσει τις ικανότητες των πιο εξουσιαστικών κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας.”

–Το Πράγμα που Καθορίζει την Αντίσταση μιας Χώρας στον Κορωναϊό, Φράνσις Φουκουγιάμα

Οι δημαγωγοί σαν τον Τραμπ συναγωνίζονται με τους κεντρώους, σαν το κόμμα των Δημοκρατικών, που σκοπεύουν να διατηρήσουν τις ίδιες ιεραρχικές δομές, αλλά προτείνουν μια πιο σοφή και αποδοτική λειτουργία τους. Από τους New York Times μέχρι τους Δυτικούς θαυμαστές του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος, πολλοί ειδήμονες προσπάθησαν να διαχωριστούν από την ανίδεη και άτσαλη απόκριση του Τραμπ στον ιό ζητώντας πιο αυστηρά μέτρα. Είναι οι πιο παθιασμένοι υποστηρικτές των παρεμβατικών μέτρων επιτήρησης που περιγράφηκαν παραπάνω. Σε αντάλλαγμα προσφέρουν σε όσους ο Τραμπ θα εγκατέλειπε στο θάνατο, μια καλύτερη πιθανότητα επιβίωσης.

Όντως, αυτή η πανδημία δεν μοιάζει να υπογραμμίζει την ανάγκη για περισσότερο συγκεντρωτισμό, περισσότερη επιτήρηση, μιας ακόμα “δυνατότερης” κυβέρνησης;

Στην πραγματικότητα, κάθε μορφή κυβέρνησης — από την Κίνα και το Ιράν μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες — έχει αποκρύψει πληροφορίες για την πανδημία και έχει καθυστερήσει να αποκριθεί σε αυτή με τρόπους που αύξησαν το ρίσκο για όλους. Στο Ιράν, η δικαιολόγηση ήταν η διατήρηση της ηρεμίας του πληθυσμού εν όψει εκλογών, στις Ηνωμένες Πολιτείες η διατήρηση της λειτουργίας του χρηματιστηρίου όσο το δυνατόν περισσότερο. Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι αρχές δεν είχαν αρκετό έλεγχο, το πρόβλημα είναι η ίδια η συγκέντρωση της εξουσίας. Όποτε η εξουσία συγκεντρώνεται στα χέρια λίγων, είτε πρόκειται για μια στρατιωτική χούντα, για στελέχη κόμματος ή εκλεγμένους πολιτικούς, πάντα θα βάζουν σαν προτεραιότητα τα δικά τους συμφέροντα πάνω από αυτά των άλλων. Κάθε φιλόδοξο κόμμα εξουσίας μας λέει ότι η δικιά τους διακυβέρνηση θα είναι καλύτερη από των άλλων, ή ότι θα μπορούσαν να κάνουν περισσότερο καλό με περισσότερη εξουσία, αλλά θα πρέπει να είμαστε υποψιασμένοι ώστε να μην εμπιστευόμαστε τέτοιες υποσχέσεις.

Ο Φράνσις Φουκουγιάμα διατύπωσε την άποψη ότι το αν οι άνθρωποι εμπιστεύονται τους κυβερνήτες τους είναι ο πιο αποφασιστικός παράγοντας που καθορίζει την αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών αποκρίσεων στην πανδημία:

“Αυτό που έχει σημασία στο τέλος δεν είναι η μορφή του καθεστώτος, αλλά το αν οι πολίτες εμπιστεύονται τους ηγέτες τους, και το αν αυτοί οι ηγέτες διαχειρίζονται ένα ικανό και αποτελεσματικό κράτος.”

Αυτό χάνει το νόημα με έναν προφανή και ανειλικρινή τρόπο: τι συμβαίνει όταν υπάρχει ευρεία εμπιστοσύνη σε μια “ικανή και αποτελεσματική” κυβέρνηση που δεν κάνει αυτό που είναι προς το καλύτερο συμφέρον του πληθυσμού;

Για τους αναρχικούς, η απάντηση σε αυτό το πρόβλημα είναι ξεκάθαρη. Το μόνο πράγμα που μπορεί να μας κρατήσει ασφαλείς είναι η εδραίωση ευρέων οριζόντιων μέσων για την μετάδοση πληροφοριών είτε το επιθυμούν οι αρχές, είτε όχι — ώστε να ξεπεράσουμε την κρατική λογοκρισία που καθυστέρησε την δημόσια ενημέρωση για την επιδημία του COVID-19 στην Κίνα, για παράδειγμα — και να είμαστε ικανοί να υλοποιούμε τα δικά μας αυτόνομα, συμμετοχικά μέτρα επιβίωσης, αλληλοβοήθειας και συλλογικής αυτοάμυνας. Αν εξαρτόμαστε από τις υπάρχουσες κυβερνήσεις για την λύση όλων των προβλημάτων μας, θα είμαστε περιορισμένοι στην αποδοχή των επικινδύνων και ιδιοτελών πολιτικών τους ενώ θα επενδύουμε τις ελπίδες μας σε απογοητευτικές απόπειρες να επιτευχθεί αλλαγή μέσω των εκλογών, όπως και με την καμπάνια του Μπέρνι Σάντερς.

Η εναλλακτική στην υιοθέτηση τεχνοκρατικών από-τα-πάνω λύσεων δεν είναι η αποθέωση της ατομικής ελευθερίας σε μια βάση απομόνωσης. Τουναντίον, είναι η επένδυση της ενέργειας μας στον να γίνουμε πιο ικανοί να μοιραζόμαστε πληροφορίες και να συντονίζουμε δραστηριότητες διεθνώς, όπως πάντα πρότειναν οι αναρχικοί. Ο συντονισμός και ο συγκεντρωτισμός είναι δύο πολύ διαφορετικά πράγματα.

Όπως άλλοι έχουν πει, τα περισσότερα εύσημα για τα μέτρα που καθυστέρησαν την διάδοση του COVID-19 πρέπει να δοθούν στους καθημερινούς ανθρώπους που έχουν εθελοντικά πράξει την κοινωνική αποστασιοποίηση καθώς και άλλες υπεύθυνες πρακτικές, όχι στις κυβερνήσεις.

Η εθελοντική, αυτο-οργανωμένη δραστηριότητα που υπαγορεύεται από την ηθική και όχι από τον εξαναγκασμό θα έχει πάντα τα καλύτερα αποτελέσματα. Αν οι πόροι και οι γνώσεις κατανέμονται ευρέως και με ίσο τρόπο, οι άνθρωποι είναι πολύ πιο ικανοί να αξιολογήσουν, να θέσουν προτεραιότητες και να χειριστούν τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν και προξενούν για τους άλλους, από οποιοδήποτε συγκεντρωτικό σώμα λήψεως αποφάσεων.

Κοντολογίς, ο μόνος τρόπος να εξασφαλίσουμε ότι τα υπάρχοντα πολιτικά συστήματα θα εξυπηρετήσουν τις ανάγκες μας είναι να είμαστε ικανοί να τα ανατρέψουμε εύκολα όταν μας προδίδουν. Περισσότερος συγκεντρωτικός έλεγχος θα κάνει αυτήν την ανάγκη πιο δύσκολη.

Αυτό μας φέρνει σε μια σχετική ερώτηση που θα είναι ιδιαιτέρως σημαντική στα χρόνια μετά το τέλος της πανδημίας. Δεν θα άξιζε να εγκαταλείψουμε τις ατομικές μας ελευθερίες εάν με αυτό το τρόπο μπορούσαμε να κερδίσουμε λίγη περισσότερη ασφάλεια σε αντάλλαγμα; Το πιθανότερο είναι ότι θα δούμε δημαγωγούς από το κέντρο να υποστηρίζουν αυτήν τη συμφωνία με τον διάβολο.

Χωρίς την ελευθερία να οργανωθούμε και να υπερασπίσουμε τους εαυτούς μας με τους όρους μας, έξω και εναντίον της άρχουσας τάξης, δεν θα μπορέσουμε να διατηρήσουμε τα όποια οφέλη κερδίσουμε μέσα της. Ακόμα και αν η μόνη μας έγνοια ήταν η διαφύλαξη της επιβίωσης μας με τους πιο βασικούς και υλικούς όρους, η εγκατάλειψη ακόμα και ενός εκατοστού ελευθερίας δεν θα μας βοηθούσε να επιτύχουμε αυτόν τον σκοπό.

Το γνωστό μυστικό για τους κεντρώους και τους τεχνοκράτες είναι ότι δεν μας προσφέρουν μια πραγματική εναλλακτική λύση απέναντι στην επικράτηση του ολοκληρωτισμού και της απολυταρχίας. Τα προγράμματα τους πάντα εξυπηρετούν την ενίσχυση του κρατικού μηχανισμού που οι ολοκληρωτικοί εξαπολύουν εναντίον μας. Ο Τραμπ κληρονόμησε όλη τη δύναμη που ο Ομπάμα είχε συγκεντρώσει στο εκτελεστικό γραφείο. Στο τέλος, η επιλογή μεταξύ κτηνώδους ολοκληρωτισμού και αποδοτικής τεχνοκρατίας είναι ψευδής.

Ας καταλήξουμε με μερικά λόγια για την εμπειρογνωμοσύνη στις επιστήμες. Μέχρι τώρα οι ιατρικοί επιστήμονες είναι πιθανώς η μόνη ομάδα από τις αρχές της πανδημίας που έχει περάσει από την παρούσα καταστροφή αλώβητη στα μάτια της κοινής γνώμης. Αλλά η ιατρική βιομηχανία καθεαυτή ποτέ δεν λειτούργησε προς όφελος όλης της ανθρωπότητας. Ιδανικά, η ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης θα έπρεπε να είναι μια συλλογική προσπάθεια που εμπλέκει όλο το ανθρώπινο είδος, όχι ένα πεδίο όπου πιστοποιημένοι ειδικοί υπαγορεύουν την Αλήθεια σε όλους τους άλλους.

Ο καπιταλισμός και τα θεσμικά συστήματα εξουσίας έχουν εδώ και καιρό παρεμποδίσει τη συμμετοχική ανάπτυξη της γνώσης, περιορίζοντας την πρόσβαση στην επιστημονική διαδικασία μέσω πνευματικών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, θεσμικών μονοπωλίων στην πληροφορία, και καθορίζοντας ποιος έχει και ποιος δεν έχει πρόσβαση στις χρηματοδοτήσεις.

Το κίνητρο του κέρδους που η αγορά επιβάλλει στους ερευνητές νοθεύει τις προτεραιότητες τους και παρεμβάλλεται στην ίδια την ερευνητική διαδικασία — για παράδειγμα, εργαζόμενοι σε ιατρικές μελέτες που νοικιάζουν τους εαυτούς τους σαν πειραματόζωα για να πληρώσουν το νοίκι τους, δεν έχουν περισσότερα κίνητρα να απαντήσουν ειλικρινά σε ερωτήσεις από ότι οι ιατρικές επιχειρήσεις που αναζητούν το κέρδος.

Η παρούσα πανδημία έχει καταδείξει την αξία των συνεργατικών διεθνιστικών προσεγγίσεων πάνω από τα μοντέλα της αγοράς. Πρακτικά ο καθένας μας σε όλο τον κόσμο ελπίζει ότι οι επιστήμονες θα συνεργαστούν πέρα από θεσμικά και εθνικά σύνορα για παράξουν το εμβόλιο. Όπως σε κάθε πτυχή της ζωής μας, χρειαζόμαστε περισσότερη αυτονομία, περισσότερη επικοινωνία και οριζόντιο συντονισμό, όχι και άλλη ιεραρχία. Το υπάρχον ιατρικό κατεστημένο δεν είναι πιο ικανό να μας κυβερνήσει από ότι οι κυρίαρχοι πολιτικοί θεσμοί.

Οι σύντροφοι μας από τη Θεσσαλονίκη μαζί με αντιφασιστικές οργανώσεις δημιουργούν ένα δίκτυο αλληλοβοήθειας για τον Covid 19 στο κοινωνικό κέντρο Μικρόπολίς, για την άμεση δράση σε σχέση με την υγεία και την αξιοπρέπεια. Η αλληλεγγύη είναι το όπλο μας.

___________________-

Οι Παρτιζάνοι της Ελευθερίας — δηλαδή σαν να λέμε, η Ζωή!

Σε μια πανδημία που έχει στερήσει την ζωή από τις κοινωνικές χρήσεις της, η ζωή φαίνεται να απειλεί την κοινωνία ολοκληρωτικά.”

–Η Πανδημική Κοινότητα, Νιλ Μάτα Ρέϊες

Η επιβίωση είναι ουσιώδης για την ζωή, αλλά η ζωή δεν εξαντλείται εκεί. Είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη. Είναι αρκετά απλό να μιλάμε για επιβίωση, μπορούμε να την ορίσουμε με ιατρική ορολογία. Το να μιλάμε όμως για ζωή, από την άλλη, είναι εγγενώς επαναστατικό. Όταν κάποιος λέει «η Ζωή μου», μιλάει πάντα για έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής, ένα συγκεκριμένο σύνολο από σχέσεις και συναισθήματα και αξίες. Αυτοί που αναφέρονται στην “ζωή” σαν αυτό που εννοούν με την λέξη να είναι αυταπόδεικτο έχουν πάντα κάποιου είδους κρυμμένης ατζέντας.

Όταν οι κυβερνήτες μας, προσπαθούν να εστιάσουν την συζήτηση στους τρόπους εξασφάλισης της επιβίωσης μας, θα πρέπει να αλλάζουμε το θέμα στο τι είδους ζωές θέλουμε να ζήσουμε στον μετα-πανδημικό κόσμο. Ίσως να υπάρχουν κάποια εξουσιαστικά μοντέλα που μπορούν όντως να εξασφαλίσουν την επιβίωση μας, αλλά κανένα δεν μπορεί να δώσει το είδος της ζωής που επιθυμούμε. Αν μόνο παζαρεύουμε με τους κυβερνήτες μας για την εργασία, τους μισθούς, και για το σύστημα υγείας που είναι απαραίτητο για την επιβίωση μας, τότε στην καλύτερη, θα βγούμε από όλο αυτό με εγγυημένη στέγαση σε πανομοιότυπες μονάδες καραντίνας, βραχιόλια ψηφιακής ταυτότητας κωδικοποιημένα με βιολογικά δεδομένα, και εφ’ όρου ζωής συνδρομές στο Netflix για να κοιμίζουν τις αισθήσεις μας και να μας αποσπούν από ένα φρικτό είδος ζωής όπου συγκριτικά μπροστά του ο «Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος» του Aldous Huxley θα μοιάζει σαν ύμνος για την ελευθερία, κάτι σαν το «Στο Δρόμο» του Jack Kerouac.

Αυτό είναι το περισσότερο που μπορούν να προσφέρουν οι τεχνοκράτες. Θέλουμε μεγαλύτερα όνειρα. Το να μιλάς για ελευθερία είναι σχεδόν ανάθεμα στην εποχή της πανούκλας. Η ελευθερία συσχετίζεται με το είδος των αντιδραστικών ηλίθιων που ακόμα παριστάνουν ότι ο ιός είναι κάποιου είδους συνωμοσία. Όμως, όπως επιχειρηματολογήσαμε παραπάνω, χωρίς ελευθερία, δεν θα μπορέσουμε να κερδίσουμε ή να υπερασπιστούμε τα όποια κέρδη μπορούμε να έχουμε για την ποιότητα της ζωής μας. Αυτοί που έχουν την εξουσία δεν θα μας δώσουν κανενός είδους αυτοδιάθεση με τους δικούς μας όρους — και χωρίς αυτήν, είμαστε στο έλεος τους. Πρέπει να αλλάξουμε την ισορροπία της εξουσίας.

Σήμερα, έχοντας ήδη χάσει σχεδόν οτιδήποτε δίνει νόημα στην ζωή, πολλοί άνθρωποι νιώθουν ότι δεν έχουν τίποτα άλλο από το οποίο να κρατηθούν παρά μόνο την επιβίωση στην πιο βασική βιολογική σημασία της. Αυτός είναι ο λόγος που σκέφτονται να παραιτηθούν από ακόμα περισσότερα. Αλλά αν αυτή η κρίση πραγματικά αμφισβητεί τα πάντα, ας πολεμήσουμε για αυτά που επιθυμούμε πραγματικά.

Από τις πρωτοβουλίες αλληλοβοήθειας και τις αυτο-οργανωμένες απεργίες μέχρι τις απεργίες ενοικίου και τις εξεγέρσεις στις φυλακές, υπάρχουν ήδη ισχυρά σημάδια αντίστασης σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτές οι προσπάθειες πρέπει να οδηγήσουν σε δίκτυα που μπορούν να αντιμετωπίσουν τον νέο ολοκληρωτισμό και να τον νικήσουν. Τα διακυβεύματα ποτέ δεν ήταν μεγαλύτερα.

Η διεκδίκηση της ζωής αντί της επιβίωσης σημαίνει πράξη χωρίς εγγυήσεις. Όσοι επιθυμούν να ζήσουν πλήρως την ζωή πρέπει κάποιες φορές και να ρισκάρουν τις ζωές τους. Το νόημα της ζωής διακυβεύετε αυτή τη στιγμή, ακόμα περισσότερο από την ασφάλεια.

Τι θέλεις; Δωρεάν τεστ και θεραπεία για τον COVID-19 και κάθε άλλο θέμα υγείας; Να μπορείς να χρησιμοποιήσεις τα μηχανήματα στο εργοστάσιο του εργοδότη σου για να παράγεις αναπνευστήρες αντί για αυτοκίνητα; Να είσαι ελεύθερος να χρησιμοποιήσεις τις ιατρικές εγκαταστάσεις στην νοσηλευτική δουλειά σου για να φροντίσεις τους φίλους και τους γείτονες σου που δεν είχαν πότε την οικονομική δυνατότητα να έχουν την κατάλληλη ιατρική φροντίδα; Να έχεις ευκαιρίες να χρησιμοποιήσεις τις δεξιότητες και τους πόρους και την δημιουργικότητα σου προς όφελος όλων, αντί σύμφωνα με τις επιταγές της αγοράς; Να καταργήσουμε τις οικονομικές πιέσεις που εξαναγκάζουν ανθρώπους να ρισκάρουν να μεταδώσουν τον ιό και να συνεισφέρουν στην παγκόσμια κλιματική αλλαγή; Να μπορείς να ταξιδέψεις σε άλλα μέρη χωρίς να αναπλάθεις τουριστικά τις γειτονιές των πόλεων που επισκέπτεσαι; Να μπορείς να συγκεντρωθείς ελεύθερα σε κεφάτα πλήθη χωρίς να φοβάσαι τις πανδημίες ή την αστυνομία; Να κρατάς και να σε κρατούν, να αγκαλιάζεις και να σε αγκαλιάζουν, να ευημερείς;

Απάντησε αυτές τις ερωτήσεις για τον εαυτό σου, αγαπητέ αναγνώστη, και ας βρούμε κοινούς στόχους στην βάση των πιο τρελών ονείρων μας. Θα σε συναντήσουμε στους δρόμους, στο τέλος αυτού του εφιάλτη — αποφασισμένοι να τελειώσουμε όλους τους εφιάλτες.

“Πάντα ξέραμε τι θέλαμε, απλά νομίζαμε ότι ήταν αδύνατο. Δεν είναι. Όχι μόνο είναι δυνατό, αλλά είναι ο μόνος ασφαλής τρόπος για να βαδίσουμε προς το μέλλον.” – ”Πως να πέσεις”

-Μετάφραση: Κενό Δίκτυο / Φένια Παπαδήμου, Τάσος Σαγρής, Κώστας Μπατσής

____________________-

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

The post Και μετά τον Ιό; Οι κίνδυνοι βρίσκονται μπροστά μας!- Crimethinc appeared first on Void Network.