Θέμα του βιβλίου είναι οι διαστάσεις αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού που έλαβε η διαχείριση της πανδημίας Covid-19 και οι επιπτώσεις τους στη φυσιογνωμία του κοινωνικού κράτους. Το ξέσπασμα της πανδημίας Covid-19 αξιοποιήθηκε από τις κυρίαρχες οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις ως πρόσχημα περαιτέρω αυταρχικοποίησης και εμπορευματοποίησης της κοινωνικής πολιτικής. Έπειτα από μια δεκαετία επάλληλων κρίσεων (οικονομική, προσφυγική, κλιματική), η υγειονομική απειλή εργαλειοποιήθηκε για την αναβάθμιση πολιτικών προτεραιοτήτων του νεοφιλελευθερισμού. Μέσω της ατομικής ευθύνης νομιμοποιήθηκαν πρακτικές καταστολής, αντί ενδυνάμωσης του κοινωνικού κράτους, για τη διαχείριση μιας πρωτόγνωρης και αδιάγνωστης κοινωνικής συνθήκης. Στην Ελλάδα, ο καταναγκαστικός εγκλεισμός στο σπίτι, ο κοινωνικός στιγματισμός της νεολαίας και η απαγόρευση των διαδηλώσεων, η εν γένει αστυνομοκεντρική διαχείριση της πανδημίας και οι ξυλοδαρμοί πολιτών, όπως και η κυνική διαχείριση του προσφυγικού, συμπορεύτηκαν με την προώθηση πρωτόγνωρων κοινωνικών απορρυθμίσεων: την ιδιωτικοποίηση της επικουρικής ασφάλισης, την κατάργηση του οκτάωρου, τη θεσμοθέτηση του «Πτωχευτικού Νόμου», την ανεπαρκή ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς, των δομών υγείας και εκπαίδευσης και τη σύσταση της πανεπιστημιακής αστυνομίας. Μια εκδοχή αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού φαίνεται να κερδίζει διαρκώς έδαφος επιχειρώντας να καθιερώσει τον νόμο και την τάξη των αγορών ως το παντοδύναμο δόγμα των καιρών μας.

Ένας κόσμος σε αναταραχή:

Η Κοινωνική Πολιτική σε συνθήκες πανδημίας

Απόστολος Καψάλης, Βαγγέλης Κουμαριανός και Νίκος Κουραχάνης- Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η προετοιμασία του συλλογικού τόμου “Κοινωνική Πολιτική, Αυταρχικός Νεοφιλελευθερισμός και Πανδημία” εκπληρώθηκε μέσα σε μία εξαιρετικά δύσκολη συνθήκη, αυτή της πανδημίας Covid-19. Η πανδημική κρίση θέτει σε δοκιμασία πολιτικές και ιδεολογικές παραδοχές, οικονομικές συνταγές, αλλά και την ίδια την κοινωνική συνθήκη συνύπαρξης των ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη. Θέτει, επίσης, σε επαναδιαπραγμάτευση τις μεγάλες αφηγήσεις για το παρόν και το μέλλον των κοινωνιών μας όσο και τις μικρές αφηγήσεις της καθημερινότητας, της ανθρώπινης επαφής με οικείους και αγνώστους. Αυτή η δύσκολη και πρωτόγνωρη για τις γενιές μας πραγματικότητα δεν αποτελεί μια αυτόνομη χρονική περίοδο. Αντίθετα, τοποθετείται και προστίθεται στο ευρύτερο πλαίσιο του σύγχρονου οικονομικού, πολιτικού και κοινωνικού περιβάλλοντος αλληλεπιδρώντας έντονα με αυτό.

Η διαχείριση της πανδημίας δεν θα μπορούσε παρά να είναι αποτέλεσμα των επιτευγμάτων και των αδυναμιών του παρελθόντος, δεν θα μπορούσε παρά να επηρεάζεται από το σύνολο των κοινωνικών πολιτικών και των ιδεολογικών αντιλήψεων και αντιπαραθέσεων των πρόσφατων δεκαετιών. Υπό το πρίσμα αυτό, η παρούσα συλλογική μελέτη εξετάζει τις πολλαπλές συνέπειες της πανδημίας Covid-19 ως μια νέα κρίση μέσα στις τρέχουσες κρίσεις και ως μια ακόμα εκδοχή κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Το ευρύτερο περιβάλλον αυτής της επώδυνης και αδιάγνωστης κατάστασης συντίθεται από την επίδραση των νεοφιλελεύθερων πολιτικών σε βάρος των κατακτήσεων του κοινωνικού κράτους, από τις αναδιατάξεις που επιφέρουν οι πολιτικές λιτότητας, ιδιωτικοποίησης και (ανα)εμπορευματοποίησης των κοινωνικών αγαθών, όπως και από τη διαδικασία υπευθυνοποίησης της ιδιότητας του πολίτη.

Το διεθνές περιβάλλον σε συνθήκες πανδημίας

Από τις αρχές του 2020 ο πλανήτης έρχεται αντιμέτωπος με ιστορικές προκλήσεις παγκόσμιων διαστάσεων. Οι προκλήσεις αυτές θέτουν, εκ νέου, σε δοκιμασία τις αγορές και τις κοινωνίες σε όλες τις χώρες του κόσμου (Πετμεζίδου, 2021). Ενώ από το 2019 η παγκόσμια οικονομία έδειχνε σημάδια εισόδου σε έναν ακόμη κύκλο ύφεσης, η έξαρση της πανδημίας από την πρώτη στιγμή είχε σημαντικές αρνητικές συνέπειες σε δημοσιονομικό και κοινωνικό επίπεδο.

Σταχυολογώντας τις αναλύσεις διεθνών οργανισμών, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ή η Παγκόσμια Τράπεζα, εκτιμάται ότι οι φτωχοί θα γίνουν φτωχότεροι και περίπου 90 εκατ. άνθρωποι θα βρεθούν σε συνθήκες ακραίας στέρησης το 2021. Η παγκόσμια ύφεση το 2020 θα προσδιοριστεί στο -4,4% και οι ζημιές στην παγκόσμια παραγωγή θα φτάσουν τα 11 τρις δολάρια τη διετία 2020-2021 και συνολικά τα 28 τρις δολάρια την περίοδο 2020-2025 (Gopinath, 2020). Σύμφωνα με σχετικές έρευνες ανεξάρτητων οργανισμών στις ΗΠΑ, 50 εκατ. πολίτες είναι διατροφικά ανασφαλείς και από τον Μάρτη του 2020 συνολικά 73 εκατ. εργαζόμενοι έχουν περάσει στην ανεργία εντός αυτού του έτους (Gundersen, 2020).

Σε ό,τι αφορά την εργασία υπολογίζεται ότι το 2020 σε παγκόσμιο επίπεδο και σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2019 η μείωση των ωρών εργασίας ήταν της τάξης του 8,8%, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 255 εκατ. θέσεις εργασίας πλήρους απασχόλησης, ενώ το φαινόμενο ήταν πιο έντονο στη Λατινική Αμερική, τη Νότια Ευρώπη και τη Νότια Ασία. Συγκριτικά με το 2019, το 2020 η ανθρωπότητα κατέγραψε απώλεια 114 εκατ. θέσεων εργασίας, με τις γυναίκες και τους νέους να πλήττονται περισσότερο. Αυτό το φαινόμενο, κατά τα 2/3 περίπου, μεταφράζεται μάλλον σε έξοδο από την ενεργή απασχόληση παρά σε μετάβαση σε κατάσταση ανεργίας. Μεταξύ 2020 και 2019 το ποσοστό ανεργίας σε παγκόσμιο επίπεδο αυξάνει κατά 1,1%, σημειώνοντας πολύ σημαντικότερη αύξηση από ό,τι το 2009 (+0,6%), ενώ η μείωση των εισοδημάτων των εργαζομένων προσδιορίζεται κατά μέσο όρο στο -8,3% (ILO, 2021).

Με βάση τις εκτιμήσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, η παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη δεν θα συνοδευτεί με αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, εφόσον δεν θα δημιουργηθούν αρκετές θέσεις εργασίας προκειμένου να υποστηριχθούν όσοι βρέθηκαν στην ανεργία εξαιτίας της πανδημίας, αλλά και οι νεοεισερχόμενοι στην αγορά εργασίας (ILO, 2021a). Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η κρίση πανδημίας όχι μόνο δεν ειδώθηκε σαν μια ιστορική ευκαιρία για την προώθηση νέων κοινωνικών δικαιωμάτων (Karamesini, 2021), αλλά αντιθέτως επανεπιβεβαίωσε σε πολλές χώρες τη νεοφιλελεύθερη προσαρμογή με νέο πρόσημο -τις πολιτικές «έκτακτης ανάγκης»- ιδίως δε σε περιπτώσεις χωρών με μειωμένες συνδικαλιστικές/εργατικές και κοινωνικές, εν γένει, αντιστάσεις.

Οι αλλαγές που μοιραία θα υποστεί ο καπιταλισμός μπορεί να οδηγήσουν στην ανάδυση ενός νέου, εθνικιστικού και αυταρχικού νεοφιλελευθερισμού, όχι λιγότερο, αλλά περισσότερο εχθρικού απέναντι στα λαϊκά στρώματα και τα δημοκρατικά δικαιώματα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2020, σε διεθνές επίπεδο, οι σημαντικότερες πολιτικές εξελίξεις με κινηματικό πρόσημο και με σημαντική παρουσία των μαζών στο προσκήνιο αντανακλώνται σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Αφενός, στις επίμονες και δυναμικές διαδηλώσεις του κινήματος των «κίτρινων γιλέκων» ενάντια στις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις Macron, ανελλιπώς και σε όλη τη διάρκεια του 2020. Αφετέρου, στις βίαιες εξεγέρσεις των κοινοτήτων των μαύρων και των χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων στις ΗΠΑ στο πλαίσιο του κινήματος «Δεν μπορώ να αναπνεύσω/I can’t breath» που επικαιροποιεί –με αφορμή τη δολοφονία Floyd από τις αστυνομικές δυνάμεις– το μέτωπο «Η ζωή των μαύρων μετράει / black lives matter», ενεργό ήδη από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας.

Τον χειμώνα 2020-2021 στο διεθνές περιβάλλον δεσπόζουν δύο πολιτικά γεγονότα, επίσης στις δύο προαναφερθείσες περιοχές του πλανήτη, αλλά για άλλη μια φορά κανένα από αυτά δεν είναι –ευθέως έστω– συνδεόμενο με την πανδημία. Από τη μία, οι συγκρουσιακές κινητοποιήσεις στη Γαλλία με αφορμή τη νέα νομοθεσία για την απαγόρευση της φωτογράφισης των αστυνομικών επιχειρήσεων και των οργάνων της τάξης κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων και διαμαρτυριών. Οι κινητοποιήσεις μάλιστα συνοδεύονται από νίκη των κινημάτων και οδηγούν σε «πάγωμα» των επιδιωκόμενων μεταρρυθμίσεων. Από την άλλη, η σχεδόν προαναγγελθείσα εισβολή ακροδεξιών υποστηρικτών του Trump στο Καπιτώλιο στις ΗΠΑ, με την ανοχή μεγάλου τμήματος των σωμάτων ασφαλείας, διαδραματίζεται στο περιθώριο μιας μαζικής συγκέντρωσης αμφισβήτησης των αποτελεσμάτων των αμερικανικών προεδρικών εκλογών και άρνησης της ομαλής διαδοχής στην Προεδρία.

Το κοινό στοιχείο ή ζητούμενο στις δύο αυτές περιπτώσεις είναι ο ρόλος των κατασταλτικών μηχανισμών σε δύο χώρες, όπου το επόμενο διάστημα οι γενικότερες πολιτικο-κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το μέλλον και την ποιότητα της δημοκρατίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Άλλωστε, το βασικό επίδικο έχει εγγενώς πολιτειακές διαστάσεις, δεδομένου ότι στη μία περίπτωση επί της ουσίας διακυβεύονται το δικαίωμα του συνέρχεσθαι και οι δημοκρατικές εν γένει ελευθερίες των πολιτών, ενώ στην άλλη και σε κλίμα σχεδόν εμφυλιακών αποχρώσεων δοκιμάζεται η αντοχή του κράτους και των θεσμών του απέναντι σε καλά οργανωμένα σχέδια συνταγματικής εκτροπής από ακροδεξιούς κύκλους με την ενεργό στήριξη τμήματος του έως τότε κυβερνώντος ρεπουμπλικανικού κόμματος.

Η πανδημική κρίση λειτουργεί παράλληλα με αντίστοιχες πολιτικές εξελίξεις παγκοσμίως. Ο νέος ιός οδηγεί πολλές χώρες στη λήψη κατασταλτικών μέτρων (όπως η καραντίνα και ο αναγκαστικός εγκλεισμός) για την αντιμετώπισή του. Βασικά χαρακτηριστικά του ιού είναι η πολύ υψηλή μεταδοτικότητά του και, επακόλουθα, τα υψηλά επίπεδα θνησιμότητας (ιδιαίτερα σε ευπαθείς κατηγορίες του πληθυσμού) που προκαλούνται από αυτόν. Για την αντιμετώπισή του επιστρατεύονται κυρίως μέτρα αυτοπροστασίας, όπως η κοινωνική αποστασιοποίηση και η ατομική χρήση μάσκας, ο περιορισμός των μετακινήσεων των πολιτών, η αναστολή λειτουργίας ορισμένων κλάδων της οικονομίας, καθώς και η απαγόρευση συναθροίσεων (Eurofound, 2020), ακόμα και σε εξωτερικούς χώρους, όπου, ωστόσο, από τα υφιστάμενα επιστημονικά δεδομένα φαίνεται ότι η διασπορά του ιού είναι περιορισμένη.

Σε κάθε περίπτωση διαπιστώνεται ότι ο αυταρχισμός και η καταστολή εκδηλώνονται ως απάντηση στις κοινωνικές αντιδράσεις, αλλά ταυτόχρονα και ως αποτρεπτικά μέτρα στο όνομα της πειθάρχησης στα μέτρα περιορισμού της εξάπλωσης του ιού και των συνεπειών της πανδημίας γενικότερα. Φαίνεται δε να λαμβάνουν μόνιμα και δομικά χαρακτηριστικά στη σφαίρα άσκησης των δημόσιων πολιτικών τη στιγμή, μάλιστα, που επιχειρείται να εμπεδωθούν στην κοινή γνώμη ως μια δυσάρεστη μεν, αλλά αναγκαία, κοινωνικά νομιμοποιημένη και αναπόφευκτη κεντρική πολιτική επιλογή.

Η διαχείριση της πανδημίας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η πανδημία φέρνει τους θεσμούς της ΕΕ ενώπιον μιας βαθιάς κρίσης, ενώ η έξαρση της πανδημίας και της οικονομικής ύφεσης βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη (Πετμεζίδου, 2021). Αν και παραμένει ακόμα αμφίβολο κατά πόσον οι σημαντικές πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα έχουν μόνιμο ή αποσπασματικό αποτύπωμα (Camous & Claeys, 2020), η διαχείριση της πανδημίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναδεικνύει τα ελλείμματα και τις ανεπάρκειες των ευρωπαϊκών πολιτικών αντιμετώπισης κρίσεων, όπως ιδίως η οικονομική «κρίση του ευρώ» από το 2009 και η κρίση διαχείρισης του «προσφυγικού» από το 2015 (Wolff & Ladi, 2020).

Ως προς τη διαχείριση του υγειονομικού κινδύνου, η ΕΕ συγκαταλέγεται στις πλούσιες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς, στις οποίες εδρεύουν μεγάλες και μεσαίες ιδιωτικές φαρμακευτικές βιομηχανίες, οι οποίες δημιούργησαν εμβόλια με δημόσια χρηματοδότηση, αλλά μπλόκαραν την καταχώριση των πατεντών εμβολίων και φαρμάκων σε τράπεζα δεδομένων του ΠΟΥ σε βάρος φτωχότερων χωρών, με τον ισχυρισμό ότι τα μη αποδοτικά και υποχρηματοδοτούμενα συστήματα υγείας, η εκρηκτική ζήτηση και η έλλειψη παραγωγικής ικανότητας είναι πιο πιθανό να αποτελέσουν εμπόδια για φάρμακα και εμβόλια (WHO, 2020). Παρά την αλλαγή πλεύσης του προέδρου Beiden στις ΗΠΑ και τη στήριξη της άρσης της πατέντας για τα εμβόλια κατά της Covid-19, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβάλλει ενστάσεις και σκεπτικισμό, μολονότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθετεί επίσης θετική στάση.

Τον Ιούνιο του 2020 υιοθετείται η ευρωπαϊκή στρατηγική για τα εμβόλια, τη χρηματοδότηση φαρμάκων και εμβολίων με αντάλλαγμα το δικαίωμα αγοράς συγκεκριμένου αριθμού δόσεων σε συμφωνημένη τιμή και χρόνο με όρους ισοτιμίας των κρατών-μελών. Λίγους μήνες μετά, στην αρχή του 2021, οι καθυστερήσεις στη διανομή των εμβολίων που έχουν παραγγελθεί κεντρικά από την ΕΕ δημιουργεί προστριβές με τις εταιρείες εμβολίων, δίνει την ευκαιρία σε επιμέρους χώρες να αναπτύξουν μεμονωμένες πολιτικές προμήθειας και αρχίζει μια προσέγγιση με τη Ρωσία, και με γεωπολιτικά χαρακτηριστικά, μόλις γίνεται αντιληπτό ότι το εμβόλιο Sputnic-V είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό. Στη «σκοτεινή πλευρά» της διαχείρισης εμβολίων και μασκών προστασίας εμφανίζονται δείγματα μη εξαγωγής μασκών σε χώρες που έχουν ανάγκη, δήμευσης νοσοκομειακού υλικού από χώρες transit, αλλά και κατανομής εμβολίων ανάλογα με την οικονομική δυνατότητα και όχι τον πληθυσμό.

Αναφορικά με τις οικονομικές πτυχές της κρίσης, το ΔΝΤ αρκετά νωρίς τονίζει την αναγκαιότητα αμοιβαιοποίησης μεταξύ των κρατών-μελών του οικονομικού και χρηματοπιστωτικού κινδύνου που προκύπτουν από την πανδημία (Batini et al., 2020). Ο περιορισμός της οικονομικής δραστηριότητας λόγω καραντίνας συνεπάγεται ιστορικών διαστάσεων ύφεση για τα κράτη-μέλη, εκτός χωρών όπως η Ελλάδα, που παρότι έχει μια από τις χειρότερες επιδόσεις, οι επιδόσεις αυτές είναι υποδεέστερες των συνεπειών της κρίσης του ευρώ (European Commission, 2020). Με δεδομένο το μέγεθος της ύφεσης, η ΕΕ συνολικά θα χρειαστεί να είναι πιο ευέλικτη στην εφαρμογή των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας, ώστε να αποφύγει την όξυνση της οικονομικής κρίσης (Heimberger, 2020).

Ταυτόχρονα ενισχύονται οι φωνές που θέτουν στο τραπέζι της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης όχι απλά τη δημοσιονομική χαλάρωση, αλλά και την ενίσχυση επενδύσεων συνδυασμό με δημοκρατικό συντονισμό (Truger, 2020). Η αναστολή της λειτουργίας της συνθήκης του Schengen γίνεται από όλους έναντι όλων, σε αντίθεση με το κλείσιμο των συνόρων στην κρίση του προσφυγικού το 2015. Η έλλειψη αλληλεγγύης των χωρών του Visengrad το 2015, ο ηθικός κίνδυνος (moral hazard) των πλεονασματικών χωρών το 2010, δεν συντρέχουν σε μία κρίση πανδημίας, η οποία απειλεί όλα τα κράτη-μέλη, σε όλες τις γωνιές της ευρωπαϊκής επικράτειας και ανεξάρτητα από την οικονομική τους συμπεριφορά (Myant, 2021). Όπως αναφέρει η Christine Lagarde στην ναρκτήρια ομιλία της 8ης Μαΐου 2020 στο εξ αποστάσεως συνέδριο του European University Institute για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «αν δεν θεραπευτούν όλες οι χώρες, όλοι θα υποφέρουν. Στην πράξη, η αλληλεγγύη είναι ατομικό συμφέρον».

Από τον Μάρτιο του 2020 όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ επικαλούνται τη ρήτρα διαφυγής από το Σύμφωνο Σταθερότητας και την πορεία προσαρμογής στους μεσοπρόθεσμους στόχους για να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των συστημάτων υγείας και να υλοποιήσουν μέτρα στήριξης των οικονομιών. Στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2020, την 20ή Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη σύστασή της ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου ώστε να διατηρηθεί η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Η απαγόρευση κρατικής βοήθειας στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς ανταγωνισμού κάμφθηκε αρκετά νωρίς, με την ενίσχυση μεγάλων αεροπορικών εταιρειών από τη Γαλλία και την Ολλανδία, αλλά και μικρότερων στην περίπτωση της Ελλάδας (Meunier & Mickus, 2020).

Το πρώτο βήμα αντίδρασης αφορούσε την παροχή δανείων από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) για την κάλυψη άμεσων, έμμεσων και προληπτικών αναγκών για δαπάνες και υποδομές υγείας των κρατών-μελών, αλλά το δεύτερο βήμα δημιούργησε το μηχανισμό SURE για τη στήριξη της απασχόλησης και την προστασία από τον κίνδυνο της ανεργίας για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες. Η αισιόδοξη προσέγγιση των εξελίξεων αυτών ώθησε ορισμένους να μιλάνε για αναγνώριση των προσπαθειών που απέτυχαν το 2012 για έκδοση ευρωομολόγων, ενώ η απαισιόδοξη προσέγγιση επικεντρώνεται στον προσωρινό χαρακτήρα αυτών των παρεκκλίσεων που θα επιβεβαιώσουν τον κανόνα της δημοσιονομικής σταθερότητας (Myant, 2021). Σημαντικότερη παρέμβαση, όμως, είναι ο επταετής προϋπολογισμός 2021-2027, ο οποίος αποφασίστηκε τον Δεκέμβρη 2020 παρά τις διαφωνίες των πλούσιων χωρών και τις εκπτώσεις στις ρήτρες «κράτους δικαίου» για χώρες όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία (Wolff & Ladi, 2020).

Μια νέα κρίση στην Ελλάδα των επάλληλων κρίσεων

Όπως και σε πολλές άλλες χώρες, θεμελιώδες γνώρισμα των πρακτικών διαχείρισης της πανδημικής κρίσης στην Ελλάδα είναι η έμφαση στην ατομική ευθύνη των πολιτών, η βιοπολιτική πειθάρχηση (Κοντιάδης, 2020) και η αυταρχική καταστολή όσων δεν συμμορφώνονται, η οποία μπορεί να δικαιολογείται από έναν συνδυασμό παραγόντων. Η ιδιαίτερη φύση του κινδύνου και της ανάγκης προσαρμογής των ατομικών συμπεριφορών, των συναντήσεων και των κανόνων υγιεινής επιτάσσει ένα μερίδιο ατομικής ευθύνης, δηλαδή συνειδητής συμπεριφοράς αυτο-προστασίας και προστασίας των άλλων. Διαμορφώνεται μια έμπρακτη αρνητική αλληλεγγύη-αλληλεξάρτηση στον βαθμό που κάθε άτομο ενδέχεται να συνιστά κίνδυνο για τους γύρω του, αλλά και για την κοινότητα ως σύνολο. Η ατομική ευθύνη δεν περιορίζεται στην ιδιαιτερότητα της COVID-19, αλλά συνδυάζεται με την πολιτική επιλογή της ελληνικής Πολιτείας να υποχωρήσουν οι δημόσιες ευθύνες για ενίσχυση των υποδομών και στελέχωση της δημόσιας υγείας, της παιδείας και των μέσων μαζικής μετακίνησης. Οι εκτιμήσεις της πρώτης περιόδου που αισιοδοξούσαν ότι στην πανδημία θα σημειωθεί μια «επιστροφή» στην αναγνώριση του ρόλου και της σπουδαιότητας των δημόσιων υποδομών, ιδίως στον χώρο της υγείας, δεν επιβεβαιώθηκαν.

Επιπλέον, η κεντρικότητα της «ατομικής ευθύνης» μπορεί να ερμηνευθεί και από την προτίμηση στη χρήση εξατομικευμένων κατασταλτικών αστυνομικών μεθόδων για τη συμμόρφωση των πολιτών, αντί της πειθούς και της εκστρατείας υγειονομικής ενημέρωσής τους. Έτσι, η τήρηση των κανόνων προστασίας, κατά την περίοδο της πανδημίας, γίνεται αντικείμενο πειθάρχησης και όχι μέσο έκφρασης κοινωνικής αλληλεγγύης. Σύμφωνα με συνέντευξη Έλληνα υπουργού ο «παιδαγωγικός» χαρακτήρας της προηγούμενης δήλωσης με sms κάθε επιτρεπόμενης μετακίνησης αποτελεί την εξαίρεση σε επίπεδο ΕΕ στον έλεγχο της τήρησης των μέτρων μέχρι τις αρχές Μαΐου 2021. Ο ρόλος της αστυνόμευσης αναβαθμίζεται, το προσωπικό των κατασταλτικών μηχανισμών αυξάνει, ενισχύεται κάθε είδους στόλος της αστυνομίας και ιδρύονται νέα αστυνομικά σώματα. Δεν μπορεί σε αυτό το σημείο να μην αναφερθεί ο συμβολισμός της επιλογής για τη θέση του Υπουργού Υγείας, μετά από δύο σχεδόν χρόνια πανδημικής κρίσης, ενός πολιτικού προσώπου με μακρά πορεία στον ακροδεξιό χώρο, και με, συχνά, δημόσιες ρατσιστικές, μισαλλόδοξες και αυταρχικές τοποθετήσεις, όπως ο Θάνος Πλεύρης.

Η λογική της ατομικής ευθύνης επιπρόσθετα αξιοποιείται και σαν εργαλείο απόδοσης ευθυνών ή και θυματοποίησης των πολιτών για τα χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού στην Ελλάδα. Οι κατηγορίες των πολιτών που αρνούνται για οποιονδήποτε λόγο να εμβολιαστούν κατηγορούνται συλλήβδην ως ανορθολογικοί και λοιδορούνται ως «ψεκασμένοι». Η προτεραιότητα της Πολιτείας δεν επικεντρώνεται στην ουσιαστική και σφαιρική ενημέρωση των πολιτών για τους πραγματικούς κινδύνους της Covid-19 και τα πραγματικά οφέλη των εμβολίων, μέσω ειδικής και στοχευμένης καμπάνιας ενεργοποιώντας ή αξιοποιώντας και την κινητοποίηση του ιατρικού προσωπικού για την πειθώ των πολιτών. Το γεγονός αυτό εξηγεί εν μέρει και την έκταση της αποτυχίας επίτευξης των στόχων του εμβολιασμού σε σχέση με την επιτυχία του lockdown κατά το πρώτο κύμα της πανδημίας. Η στοχοποίηση, ο στιγματισμός και οι κυρώσεις σε βάρος των ανεμβολίαστων πολιτών αξιοποιούνται επικοινωνιακά με σκοπό να καλυφθεί ο κυβερνητικός ανορθολογισμός της υγειονομικής διαχείρισης, στην οποία η προστασία της δημόσιας υγείας υποχωρεί στο όνομα της υποστήριξης της τουριστικής περιόδου ή όταν η υποχρέωση εμβολιασμού δημοσίων υπαλλήλων διαφοροποιείται μεταξύ των γιατρών-νοσηλευτών και των αστυνομικών-ιερωμένων, σε μια προσπάθεια να εξαιρεθεί και εντέλει να ευνοηθεί το «δεξί χέρι» της κυβέρνησης.

Η αυταρχική διαχείριση, δίχως στέρεα υγειονομική βάση, στο όνομα της πανδημίας είναι έκδηλη σε τρία, τουλάχιστον, πολιτικά γεγονότα. Πρώτον, στην απαγόρευση και βίαιη καταστολή συναθροίσεων (άνω των τριών ατόμων) κατά την επέτειο της 17ης Νοέμβρη αλλά και της επετείου της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, παρά τις διαβεβαιώσεις των οργανωτών των εκδηλώσεων μνήμης για την αυστηρή τήρηση των υγειονομικών πρωτοκόλλων (μάσκες, αποστάσεις). Δεύτερον, με τη de facto απαγόρευση –και συχνά με τη βίαιη καταστολή– κάθε λογής κινητοποιήσεων υποστήριξης των σωφρονιστικών δικαιωμάτων των κρατουμένων με αφορμή την απεργία πείνας του Δημήτρη Κουφοντίνα, τη στιγμή μάλιστα που η συμμετοχή σε πολιτικές συναθροίσεις είχε ήδη ρητά επιτραπεί, δίχως την υποχρέωση της εκ των προτέρων αποστολής sms κατ’ εξαίρεση μετακίνησης. Τρίτον, με τα περιστατικά αστυνομικής αυθαιρεσίας σε βάρος της νεολαίας κατά την κατασταλτική παρουσία της σε δημόσιους χώρους, όπως ιδίως με τον ξυλοδαρμό πολιτών στην πλατεία της Νέας Σμύρνης, που οδήγησαν σε μαζικές και συγκρουσιακές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας τόσο στην εν λόγω περιοχή όσο και σε πολλές άλλες ανά την επικράτεια.

Επιπλέον, η γενικευμένη αδιαφάνεια στη διαδικασία και το περιεχόμενο των αποφάσεων που αφορούν στη διαχείριση της πανδημίας, η μη δημοσίευση των πρακτικών των συνεδριάσεων της Επιτροπής λοιμωξιολόγων, η νομοθέτηση όχι μόνο της ασυλίας των μελών της Επιτροπής λοιμωξιολόγων, αλλά και η απαλλαγή από το καθήκον να συμμετέχουν ως μάρτυρες σε σχετικές δίκες συντείνουν σε μια αίσθηση αδιαφάνειας και αυταρχικής διακυβέρνησης που οδηγεί ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού στην αμφισβήτηση της επιστημονικής εγκυρότητας των συναφών πορισμάτων και της απουσίας πολιτικών σκοπιμοτήτων. Τέλος, αναπτύσσονται πρακτικές ενοχοποίησης και στοχοποίησης πληθυσμών με ηλικιακά, ταξικά ή γεωγραφικά χαρακτηριστικά, προκειμένου να νομιμοποιηθεί η λήψη οριζόντιων μέτρων για την αποφυγή απόδοσης ευθυνών για λάθη και παραλείψεις των κυβερνητικών αρχών.

Παρότι οι σχετικές αξιολογήσεις μπορεί να διαφέρουν, υποστηρίζεται ότι η κεντρικότητα της θέσης της ατομικής ευθύνης οφείλεται σε έναν συνδυασμό όλων των ανωτέρω παραγόντων. Η υγειονομική κρίση λαμβάνει εξαρχής προεκτάσεις οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, η οποία συγκρίνεται με εκείνη του 2008 (Μoreira & Higs, 2021). Τα διαθέσιμα μέχρι στιγμής στοιχεία φανερώνουν, ιδιαίτερα για τη χώρα μας, οικονομική ύφεση και κοινωνικές επιπτώσεις σοβαρότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αν και συγκριτικά θετικότερα δεδομένα αναφορικά με την εξάπλωση του κορονοϊού, έστω μέχρι τα μέσα του 2021 (Vanhercke et al., 2021).

Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα της ελληνικής διαχείρισης της πανδημίας έγκειται στο γεγονός ότι η ελληνική κοινωνία, όπως σε μικρότερο βαθμό και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, εισέρχεται σε μια νέα σημαντική κρίση χωρίς ακόμη να έχει ανακάμψει από μία δεκαετία βαθιάς οικονομικής δυσπραγίας και πολιτικών λιτότητας (Moreira et al., 2021) και ταυτόχρονα σε μια νέα φάση του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης που βιώνει την τελευταία δεκαετία ως κανονικότητα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία (Eurofound, 2021) την άνοιξη του 2021 στην Ελλάδα το ποσοστό των ατόμων που εργάζονταν πριν από την πανδημία και έχασαν τη θέση εργασίας τους είναι υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών «δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα» καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται στην Ελλάδα αφενός ένα από τα υψηλότερα ποσοστά απαισιοδοξίας και αφετέρου πολύ χαμηλά ποσοστά εμπιστοσύνης στην ελληνική κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο περιβάλλον αυτό περιορίζονται κάποιες σημαντικές δραστηριότητες της οικονομικής και κοινωνικής ζωής, ενώ κάποιες άλλες αναστέλλονται πλήρως. Η παύση δραστηριότητας συνεπάγεται μείωση του ΑΕΠ, μείωση των θέσεων εργασίας και ανάπτυξη του ιδιαίτερου θεσμού της επιδοτούμενης μη-εργασίας (αναστολή συμβάσεων) στις επιχειρήσεις που πλήττονται. Το ξέσπασμα της πανδημίας Covid-19 σηματοδοτεί την προσθήκη ενός ακόμα κρίκου στην αλυσίδα των πολλαπλών κρίσεων της τελευταίας δεκαετίας, οι οποίες αποτελούν προϊόντα διαχείρισης της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας (Briggs et al., 2020).

Ενδεικτικό της επιλογής νεοφιλελεύθερης εξόδου από την πανδημία, δηλαδή της εξόδου με διαμόρφωση ακόμα ευνοϊκότερης θέσης ισχύος για το κεφάλαιο έναντι της εργασίας, είναι η συστηματική άρνηση της κυβέρνησης να στηρίξει το δημόσιο σύστημα υγείας και η προνομιακή αντιμετώπιση των ιδιωτικών κλινικών. Χαρακτηριστική εξέλιξη είναι η μείωση των δημόσιων δαπανών υγείας στον κρατικό προϋπολογισμό του 2021 (ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, 2020).

Ο οδικός χάρτης των επικείμενων μεταρρυθμίσεων στην «Έκθεση Πισσαρίδη» διαπνέεται σε πολλά σημεία από λογικές ανταποδοτικής πρόνοιας, ιδιωτικοποίησης των κοινωνικών υπηρεσιών και επιδοματοποίησης των πολιτικών κοινωνικής προστασίας και αντιμετώπισης του κοινωνικού κινδύνου, εφόσον μάλιστα η δραστική μείωση της ανεργίας απουσιάζει ως έστω διακηρυκτικός στόχος από το εν λόγω κείμενο (Καραμεσίνη, 2020). Άλλωστε, η προνοιακή και επιδοματική φύση του ad hoc επιδόματος ανεργίας για τους τελούντες σε αναστολή (δηλωμένους) εργαζόμενους λόγω των συνεπειών της πανδημίας ύψους 534 ευρώ (πολύ κάτω από το όριο του κατωτάτου μισθού) προϊδεάζει προφανώς για μια μελλοντική εναρμόνιση των κοινωνικών πολιτικών και στη χώρα μας με τα προγράμματα ανάσχεσης της ακραίας φτώχειας των χωρών της Λατινικής Αμερικής ή άλλων αναπτυσσόμενων χωρών (Καψάλης, 2021).

Όσο η διαχείριση της μνημονιακής λιτότητας επιχειρήθηκε να νομιμοποιηθεί στην ατομική ευθύνη και στην ενοχοποίηση που απορρέει από την επωδό του «μαζί τα φάγαμε», τόσο η ατομική ευθύνη δεσπόζει και στο τρέχον περιβάλλον διαχείρισης της πανδημίας και ενσαρκώνεται με τα μέτρα αυτο-προστασίας, όπως αυτά αναφέρθηκαν παραπάνω. Το πλαίσιο διαχείρισης της πανδημίας θέτει, επομένως, την υπευθυνότητα των πολιτών στο επίκεντρο, προκειμένου να διατηρηθεί η τάση ελαχιστοποίησης των συστημάτων κοινωνικής προστασίας και εμπορευματοποίησης των κοινωνικών αγαθών.

Ερευνητικά ερωτήματα και διάρθρωση του τόμου

Η έξαρση της πανδημίας στον ευρωπαϊκό χώρο στις αρχές του 2020 βρίσκει την Ελλάδα σε μια ιδιάζουσα και μεταβατική ιστορική φάση έπειτα από πολλά χρόνια μνημονιακών πολιτικών ακραίας λιτότητας. Το 2018 η ανάκαμψη είναι ασθενική και τα πρώτα σημάδια οικονομικής ύφεσης εμφανίζονται πριν την εμφάνιση της Covid-19 στην Ευρώπη. Οι βαθιές πληγές σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο παραμένουν δυσεπούλωτες τη στιγμή που σε παγκόσμιο επίπεδο τα πρώτα κρούσματα μιας νέας ύφεσης είναι ήδη ορατά. Αυτό το μετα-μνημονιακό περιβάλλον –αυστηρής δημοσιονομικής και όχι μόνο επιτήρησης από τους θεσμούς της ΕΕ– σημαδεύεται στα μέσα του 2019 από την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τη συντηρητική παράταξη, έπειτα από 4,5 χρόνια συγκυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ με τους Ανεξάρτητους Έλληνες.

Χωρίς η Ελλάδα να έχει εξέλθει μιας κατάστασης διαρκούς κρίσης, ήδη από το 2008-2009, οι προκλήσεις που συνεπάγεται η πανδημία αντιμετωπίζονται με ένα μείγμα στρατηγικής που συνδυάζει χαρακτηριστικά οικονομικής λιτότητας και κατασταλτικής διακυβέρνησης. Στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής φαίνεται να δεσπόζει μια αντίληψη απορρύθμισης και εμπορευματοποίησης στη διαχείριση της πανδημίας, παρά επιστροφής σε συλλογικές και δημόσιες στρατηγικές ενίσχυσης των αδυνάτων. Συγκριτικά με όλες σχεδόν τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, η Ελλάδα το 2021 εξακολουθεί για δεύτερη συνεχή χρονιά να χαρακτηρίζεται από θετικό πρόσημο σε ό,τι έχει να κάνει με τις επιπτώσεις της πανδημίας με υγειονομικούς όρους, αλλά συνάμα από εξαιρετικά αρνητικές καταγραφές σε κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.

Στο πλαίσιο αυτό άξια διερεύνησης αναδεικνύεται μια σειρά ερωτημάτων. Μια πρώτη δέσμη ερωτημάτων σχετίζεται με τη σύνδεση της εμβάθυνσης της κρίσης στην ελληνική περίπτωση την περίοδο της πανδημίας (2020-2021), αφενός, με τις επιλογές που υιοθετήθηκαν σε καιρούς ανάπτυξης (2000-2007) και, αφετέρου, με τις πολιτικές λιτότητας για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους της περιόδου (2010-2019). Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις πολιτικές, χρήζει διερεύνησης ο τρόπος με τον οποίο η διαχείριση της πανδημικής κρίσης επηρεάζει επιμέρους πεδία κοινωνικής πολιτικής και ιδιαίτερα ως προς τους άξονες της υπευθυνοποίησης, της ιδιωτικοποίησης και του αυταρχισμού. Σημαντικό ζητούμενο του ανά χείρας βιβλίου είναι να αναδειχθούν συνολικά για την κοινωνική πολιτική της Ελλάδας και για κάθε επιμέρους πεδίο της οι ιδιαίτερες εκφάνσεις μιας αυταρχικής νεοφιλελεύθερης προσέγγισης την τελευταία διετία σε σύγκριση με τις αντίστοιχες εξελίξεις σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

Στα παραπάνω ερωτήματα επιδιώκεται να τεθούν απαντήσεις μέσω των κεφαλαίων που εμπεριέχονται σε αυτόν τον τόμο. Ο θεωρητικός προβληματισμός έχει ως αφετηρία την εννοιολογική πλαισίωση που επιχειρείται να τεθεί από τους επιμελητές. Σε αυτό το κεφάλαιο εξετάζονται οι ευρύτερες συνδηλώσεις της επικράτησης εννοιών όπως η ατομική ευθύνη και η αλληλένδετη σχέση τους με την ιδιωτικοποίηση της κοινωνικής πολιτικής. Θέση μας είναι ότι η ανάδυση και κυριαρχία εννοιών, όπως ο προνοιακός πλουραλισμός, και ο συγκεκριμένος τρόπος προώθησης του εγχειρήματος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης είχαν σημαντικές επιπτώσεις στην οπισθοχώρηση της κοινωνικής πολιτικής. Παράλληλα, μια εκδοχή αυταρχικού φιλελευθερισμού είναι εκείνο το όχημα που επιβάλλει αυτές τις αλλαγές, καταστέλλοντας κοινωνικές αντιστάσεις και νομιμοποιώντας συγκεκριμένα πρότυπα εξατομικευμένης εργασιακής και ασφαλιστικής σχέσης και κατασκευής φαινομένων ακραίας φτώχειας ως κανονικότητα.

Στο δεύτερο κεφάλαιο ο Bill Jordan περιγράφει τον αυταρχισμό σαν μια προκαθορισμένη λειτουργία του παγκόσμιου καπιταλισμού. Η έλλειψη οικονομικής ανάπτυξης σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια στασιμότητα των εισοδημάτων της εργατικής τάξης οδηγούν τόσο τα φιλελεύθερα όσο και τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα σε πολλές χώρες σε απώλεια της πολιτικής υποστήριξής τους και σε αυταρχικοποιημένες μορφές διακυβέρνησης. Κατά τον Jordan, μόνο μια ενεργή κοινωνία των πολιτών μπορεί να κινητοποιηθεί παράγοντας τις απαραίτητες διεκδικήσεις για την αναστροφή αυτών των τάσεων.

Στο τρίτο κεφάλαιο ο Théo Bourgeron επισημαίνει ότι ακραία δεξιές κυβερνήσεις όπως του Ηνωμένου Βασιλείου, των ΗΠΑ και της Βραζιλίας άφησαν αρχικά τον ιό Covid-19 να εξαπλωθεί μεταξύ του πληθυσμού και καθυστέρησαν την επιβολή αυστηρών μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης. Εστιάζοντας στην αρχική αντίδραση του Ηνωμένου Βασιλείου στην Covid-19, o Bourgeron βασίζεται στη μαρξιστική θεωρία του κράτους του Νίκου Πουλαντζά για να καταδείξει πώς αυτό το δόγμα διαχείρισης της πανδημίας προήλθε από τις μεταβολές της καπιταλιστικής τάξης του Ηνωμένου Βασιλείου. Θεωρεί ότι η κρίση της Covid-19 αποτελεί παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η αναδιάρθρωση των καπιταλιστικών καθεστώτων συσσώρευσης εκφράζει ένα νέο δόγμα διαχείρισης καταστροφών, ακραίων δεξιών ιδεολογιών, φιλελεύθερων-απολυταρχικών θεσμών, και την αυξανόμενη ισχύ καπιταλιστικών παραγόντων που έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από ακραία γεγονότα.

Στο επόμενο κεφάλαιο ο Miloš Šumonja τονίζει ότι τα νεοφιλελεύθερα κράτη σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν τη συνεχιζόμενη «καταπολέμηση του ιού» για την ενίσχυση του δεξιού ελέγχου των συνθηκών των εργατικών τάξεων. Έτσι, όσες ακαδημαϊκές και δημοσιογραφικές ερμηνείες μιλούν για τον «Κεϋνσιανισμό έκτακτης ανάγκης» παραγνωρίζουν ότι πάντα ο νεοφιλελευθερισμός υποστήριζε ταυτόχρονα «την ελεύθερη αγορά και το ισχυρό κράτος».

Στο τελευταίο κεφάλαιο του πρώτου μέρους, o Κώστας Δημουλάς αναλύει τα βασικά χαρακτηριστικά του καθεστώτος γενικευμένης έκτακτης ανάγκης που αρχικά επιβλήθηκε κατά την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση του 2008 και εγκαθιδρύθηκε ως μία νέα θεσμοθετημένη πραγματικότητα κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19. Βασικοί πυλώνες αυτού του καθεστώτος είναι ένα νέο παραγωγικό και εργασιακό πρότυπο, ο ψηφιακός συντονισμός και η επιτήρηση του δημόσιου και ιδιωτικού χώρου και η αποσύνδεση της κοινωνικής πολιτικής από τα θεσμοθετημένα κοινωνικά δικαιώματα. Όπως καταδεικνύεται από το περιεχόμενο της εργασίας, το καθεστώς γενικευμένης έκτακτης ανάγκης καθιερώθηκε ως de facto πραγματικότητα και στην Ελλάδα και πλαισιώνει τον τρόπο που σχεδιάζεται και εφαρμόζεται συνολικά η κοινωνική πολιτική.

Το δεύτερο μέρος του συλλογικού τόμου επικεντρώνεται στην εξέταση των πτυχών της κοινωνικής ασφάλισης και της απασχόλησης ως δύο βασικών πυλώνων κοινωνικής πολιτικής που προωθούνται μορφές ατομικής ευθύνης, νεοφιλελευθερισμού και αυταρχικοποίησης στην Ελλάδα. Ο Βαγγέλης Κουμαριανός επεξεργάζεται τις παρεμβάσεις στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19 σε συνάρτηση με το ευρύτερο περιβάλλον των παρεμβάσεων κοινωνικής προστασίας. Τα χαρακτηριστικά ατομικής ευθύνης και ευελιξίας ενισχύουν την έκθεση των ασφαλισμένων στον αυταρχισμό της αγοράς και την κανονικοποίηση της ανασφάλειας. Η μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, η λειτουργία του συστήματος στα πρότυπα της επιχείρησης και ο σχεδιασμός της σταδιακής κεφαλαιοποιητικής λειτουργίας της επικουρικής ασφάλισης γήρατος αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά των προωθούμενων αλλαγών.

Η Μαρία Καραμεσίνη επικεντρώνεται στις διαστάσεις της ανεργίας και στις πολιτικές απασχόλησης που εφαρμόζονται την περίοδο της πανδημίας. Κατά την Καραμεσίνη, η Ελλάδα αποτελεί ακραίο παράδειγμα περαιτέρω απορρύθμισης μιας ήδη απορρυθμισμένης, από τα μνημόνια και τις προ πανδημίας νομοθετικές παρεμβάσεις, αγοράς εργασίας. Ακόμα και σημαντικά προγράμματα ενεργητικής πολιτικής απασχόλησης, που υιοθετήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, συμβάλλουν στην απορρύθμιση, ενώ οι απώλειες εισοδήματος των μισθωτών ήταν επίσης από τις μεγαλύτερες στην ΕΕ.

Οι Απόστολος Καψάλης και Γιάννης Κουζής ασχολούνται με τη διάσταση των εργασιακών σχέσεων στον καιρό της πανδημίας. Κυριαρχούν χαρακτηριστικά όπως η επισφαλής προστασία των θέσεων εργασίας, η διατήρηση του απορρυθμισμένου πλέγματος της συλλογικής διαπραγμάτευσης και η παράλληλη ενίσχυση του διευθυντικού δικαιώματος, η επίταση των ευέλικτων μορφών απασχόλησης, η συρρίκνωση των εργατικών αποδοχών και η υπόθαλψη όλων των μορφών παραβατικότητας στην εργασία και στην κοινωνική ασφάλιση. Κατά προέκταση, η απουσία μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής προάσπισης του κόσμου της εργασίας σε συνθήκες εκ νέου βαθιάς ύφεσης και κρίσης και η πλήρης εξατομίκευση της εργασιακής σχέσης καταλήγει να συρρικνώνει περαιτέρω τα κοινωνικά δικαιώματα και να εμβαθύνει τον αυταρχισμό στο εσωτερικό της επιχείρησης.

Οι Δημήτρης Παπανικολόπουλος και Δημήτρης Κατσορίδας εξετάζουν τον ρόλο των συνδικάτων εν μέσω πανδημικής κρίσης. Κάνοντας επισκόπηση στις εργασιακές κινητοποιήσεις της μνημονιακής δεκαετίας τονίζουν ότι με την έναρξη της πανδημίας ο κόσμος της εργασίας αντιμετώπισε δύο σημαντικές προκλήσεις: Αφενός, το κλείσιμο πολλών επιχειρήσεων, η αναστολή εργασίας για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους, καθώς και η δραματική πτώση του τζίρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, σηματοδότησαν ένα σοβαρό μείγμα οικονομικών απειλών. Αφετέρου, η απαγόρευση των συναθροίσεων, με σκοπό τον περιορισμό της διασποράς του ιού, ισοδυναμούσε με μια κατασταλτική απειλή που περιόριζε τις πολιτικές ευκαιρίες που είχαν στη διάθεσή τους για να αποσοβήσουν τις οικονομικές απειλές που ενέσκηψαν.

Το τρίτο μέρος του συλλογικού τόμου έχει ως θέμα τις πολιτικές υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης που αναπτύχθηκαν για τη διαχείριση της υγειονομικής κρίσης. Οι Ανδρέας Φερώνας και Χαράλαμπος Οικονόμου υποστηρίζουν ότι η εμφάνιση της Covid-19, ως μιας κρίσης μέσα στην κρίση, αποτελεί καταλυτικό παράγοντα για τον επαναπροσδιορισμό των αντιλήψεων και των εφαρμοζόμενων πολιτικών στα πεδία της υγείας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Οι νεοφιλελεύθερες μνημονιακές πολιτικές οδήγησαν στη φτωχοποίηση και τον κοινωνικό αποκλεισμό μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού και ταυτόχρονα αφαίρεσαν κρίσιμους πόρους από ένα ήδη υπολειμματικό κράτος ευημερίας, που ήταν αναγκαίοι για την ανθεκτικότητά του έναντι των πιέσεων που τους ασκεί η υφιστάμενη πανδημία. Επιπρόσθετα, η «ιατρικοποίηση» της υγειονομικής κρίσης και η αναδυόμενη τάση αυταρχικής πανοπτικής επιτήρησης, ως κύριων πρακτικών διαχείρισης της πανδημίας, αποτυγχάνουν στη λύση των κοινωνικών προβλημάτων και εντείνουν τα φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού.

Οι Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος, Έφη Μακρίδου και Μιχάλης Πουλημάς προσεγγίζουν την κρίση δημόσιας υγείας ως μια κρίση ασφάλειας. Κατά τους συγγραφείς, ήδη από τη δεκαετία του ’90, οι διεθνείς οργανισμοί υγείας προετοιμάζονταν για την αντιμετώπιση μιας πανδημίας των διαστάσεων της Covid-19. Μέχρι και το 2019, ωστόσο, η σχετική κινητοποίηση στηρίχθηκε σε ένα δίπτυχο υγείας και ασφάλειας, κατά το οποίο, η μεν υγεία συρρικνώθηκε στη βιοϊατρική διάστασή της, αποσυνδεόμενη πλήρως από τους δομικούς προσδιοριστές της και την κατάσταση των εθνικών συστημάτων υγείας – η δε ασφάλεια ταυτίστηκε με την οικονομική, πολιτική και δημογραφική σταθερότητα των καπιταλιστικών κοινωνιών. Τις τάσεις αυτές τις εξετάζουν μέσα από τα παραδείγματα της Ελλάδας και της Γαλλίας.

Ο Νίκος Φωτόπουλος αναφέρεται στις εκπαιδευτικές πολιτικές που ασκούνται εν μέσω πανδημίας. Η πανδημική κρίση έρχεται να επισπεύσει μια σειρά από δρομολογημένες στρατηγικές εντείνοντας μετασχηματισμούς και μεταλλάξεις προς την κατεύθυνση μιας υβριδικής βιοπολιτικής ελέγχου, κυριαρχίας και αλλοτρίωσης. Τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο οι εν λόγω διεργασίες επιφέρουν έναν εκ βάθρων επαναπροσδιορισμό του εκπαιδευτικού γίγνεσθαι με κύρια χαρακτηριστικά την ένταση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων, την άνοδο της ιδιωτικοποίησης, τον κατακερματισμό του κοινωνικού και δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης, αλλά και τη «μετάλλαξη» του εκπαιδευτικού παραδείγματος.

Οι Δέσποινα Παπαδοπούλου και Νίκος Κουραχάνης εξετάζουν την ψήφιση του «πτωχευτικού νόμου» ως όψη ατομικής ευθύνης, νεοφιλελευθερισμού και αυταρχικοποίησης των πολιτικών διαχείρισης της ακραίας φτώχειας την περίοδο της πανδημίας. Η ψήφιση του πτωχευτικού δικαίου συνυφαίνεται με την άρση οποιουδήποτε πλαισίου προστασίας της κύριας κατοικίας για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. Παράλληλα, παραχωρεί μεγάλη εξουσία στις τράπεζες για τη διαχείριση των πλειστηριασμών ακινήτων και την εκπλήρωση των εξώσεων. Μάλιστα, θεσμικές πρωτοβουλίες με αυτό το περιεχόμενο λαμβάνονται σε μια περίοδο όπου η στεγαστική αυτοπροστασία επιβάλλεται ως θεμελιώδες μέσο διαχείρισης της υγειονομικής κρίσης.

Οι Γεωργία Σπυροπούλου, Δημήτρης Παρσάνογλου, Νίκος Τριμικλινιώτης και Βασίλης Τσιάνος επιδιώκουν να τροφοδοτήσουν με τα δεδομένα της πανδημίας το προϋπάρχον καθεστώς διαχείρισης της μεταναστευτικής και προσφυγικής κινητικότητας αντλώντας στοιχεία και πληροφορίες από δύο εν εξελίξει έρευνες σε Ελλάδα και Κύπρο. Στη βάση αυτή, παρατηρείται η αναδημιουργία παλαιών και η εμφάνιση νέων «καθεστώτων εξαίρεσης», δηλαδή αυταρχικών καθεστώτων επιτήρησης και παρεκκλίσεων ως προς τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων των μετακινούμενων πληθυσμών.

Ο συλλογικός τόμος, ο οποίος ξεκίνησε να γράφεται το φθινόπωρο του 2020 και εκπληρώθηκε το καλοκαίρι του 2021, ολοκληρώνεται με την απόπειρα των επιμελητών του να σκιαγραφήσουν έναν ελάχιστο κορμό διαπιστώσεων. Η προσπάθεια αυτή συντελείται με την επίγνωση των διαφοροποιημένων προσεγγίσεων που εντοπίζονται στις επιμέρους συμβολές, αλλά και με τη βαθιά συναίσθηση της αναγκαιότητας στοιχειωδών ερεθισμάτων και απαντήσεων που θα εμπλουτίσουν τον κριτικό αναστοχασμό σε σχέση με τα σημαίνοντα κοινωνικά επίδικα.

Βιβλιογραφία

Ελληνόγλωσση

ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, (2020). «Κρατικός προύπολογισμός 2021» https://www.gsevee.gr/deltiatupou/1175-2021

Καραμεσίνη, Μ. (2020). «Έκθεση Πισσαρίδη»: Η ανεργία απούσα, η ευελιξία ως εμμονή, η κατάρτιση ως πανάκεια, η αυτοαπασχόληση ως πρόβλημα, στο Ε. Αγγελή & Θ. Παρασκευόπουλος (επιμ.), Σχέδιο Ανάπτυξης για την Ελληνική Οικονομία («Έκθεση Πισσαρίδη»): Μια κριτική επισκόπηση. Αθήνα: Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς.

Καψάλης, Α. (2021). Οι εργασιακές σχέσεις στο περιβάλλον του Covid-19, Τετράδια Μαρξισμού, 13: 147-160.

Κοντιάδης, Ξ. (2020). Πανδημία, βιοπολιτική και δικαιώματα, Ο κόσμος μετά τον Covid-19. Αθήνα: Καστανιώτη.

Πετμεζίδου, Μ. (2021). Η Πανδημία και το Μέλλον του Κοινωνικού Κράτους, στο Η. Κονδύλης & Α. Μπένος (επιμ.), Πανδημία COVID-19 και οι Σύγχρονες Απειλές στη Δημόσια Υγεία. Αθήνα: Τόπος.

Ξενόγλωσση

Batini, N., Lamperti, F. & Roventini, A. (2020). Reducing risk while sharing it: a fiscal recipe for the EU at the time of COVID-19. International Monetary Fund, Working Paper, 20/181.

Camous, A. & Claeys, G. (2020). The evolution of European economic institutions during the COVID‐19 crisis, European Policy Analysis, 6(2): 328-341.

Eurofound (2020). Factsheet for case GR‐2020‐15/671–measures in Greece. Retrieved November 23, 2020 from https://static.eurofound.europa.eu/covid19db/cases/GR-2020-15_671.html?utm_source=externalDashboard&utm_medium=powerbi&utm_campaign=covid-19.

Eurofound (2021). Living, working and COVID-19 (Update April 2021): Mental health and trust decline across EU as pandemic enters another year. May 2021. https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef21064en.pdf.

European Commission (2020). Identifying Europe’s recovery needs, Commission Staff Working Document, SWD (2020) 98 final, 27 May 2020. https://bit.ly/35Zo1iX.

Gopinath, G. (2020). A Long, Uneven and Uncertain Ascent, https://blogs.imf.org/2020/10/13/a-long-uneven-and-uncertain-ascent/.

Gundersen, C. (2020). The Impact of the Coronavirus on Food Insecurity in 2020, October 2020, Feeding America. [online] Διαθέσιμο στο: https://www.feedingamerica.org/research/coronavirus-hunger-research [Ημέρα Πρόσβασης 18/02/2021].

Heimberger, P. (2020). Potential Output, EU Fiscal Surveillance and the COVID-19 Shock, Intereconomics, Leibniz Information Centre for Economics, 3: 167-174.

ILO (2021). Le COVID-19 et le monde du travail, 7ème édition, 25 Janvier. Geneva.

ILO (2021a). World Employment and Social Outlook: trends 2021. Geneva.

Karamessini, M. (2021). The Covid-19 Crisis and Socio-Economic Disruption in Europe: Threats and Challenges for Labour, in W. Baier, E. Canepa & H. Golemis (eds.), Capitalism’s Deadly Threat, Transform! Europe Yearbook 2021, pp. 153-184.

Meunier, S. & Mickus, J. (2020). Sizing up the Competition: Explaining Reforms of European Union Competition Policy in the Covid-19 Era, Journal of European Integration, 42(8): 1077-1094.

Moreira, A. & Hick, R. (2021). COVID‐19, the Great Recession and social policy: Is this time different? Social Policy and Administration, [Online] Version of Record online: [04 January 2021].

Moreira, A., Leon, M., Moscarola, F.C. & Roumpakis, A. (2021). In the eye of the storm…again! Social policy responses to COVID19 in Southern Europe, Social Policy and Administration, [Online] Version of Record online: [04 January 2021].

Myant, M. (2021). The economic and social consequences of Covid-19, in B. Vanhercke, S. Spasova & B. Fronteddu (eds.), Social policy in the European Union: state of play 2020. Facing the pandemic. Brussels: European Trade Union Institute (ETUI) and European Social Observatory (OSE).

Truger, A. (2020). Reforming EU Fiscal Rules: More Leeway, Investment Orientation and Democratic Coordination, Intereconomics (5): 277-281.

Vanhercke, Β., Spasova, S. & Fronteddu, B. (2021). Social policy in the European Union: state of play 2020, 21th Annual Report, 2021, Brussels: ETUI.

Wolff, S. & Ladi, S. (2020). European Union Responses to the Covid-19 Pandemic: adaptability in times of Permanent Emergency, Journal of European Integration, 42(8): 1025-1040.

World Health Organization (2020). Members discuss intellectual property response to the COVID-19 pandemic, 20 October 2020, Press Release, [online] Διαθέσιμο στο: https://www.wto.org/english/news_e/news20_e/trip_20oct20_e.htm?fbclid=IwAR3S4HoL3A4Z_BtVJZtUB6Ks-15QbNSfJnUH73nbG6PH5ofV2gGuobKQIiE

ΔΕΙΤΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ:

http://www.toposbooks.gr/contents/books_details.php?nid=770

The post Κοινωνική Πολιτική, Αυταρχικός Νεοφιλελευθερισμός και Πανδημία appeared first on Void Network.

Σε πείσμα όσων επιμένουν να μιλάνε για «μια απλή γρίπη» η υγειονομική διάσταση της πανδημίας υπάρχει και είναι τραγική- ο θάνατος και το πένθος εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία. Την ίδια στιγμή όμως, ζούμε δέσμιοι των παγκόσμιων νόμων της καπιταλιστικής οικονομίας, ενώ βρισκόμαστε αντιμέτωποι, κυριολεκτικά, με μια εγκληματική πολιτική από την πλευρά της τοπικής κυβέρνησης. Δεν είναι μόνο οι θάνατοι από τον Covid, είναι οι θάνατοι από όλες τις άλλες ασθένειες, που διαρρέουν της κρατικής στατιστικής, καθώς το ΕΣΥ έγινε λίγο-πολύ μονοθεματικό. Είναι η σωματική και ψυχική ταλαιπωρία χιλιάδων ανθρώπων από τις χαμηλότερες τάξεις που δεν έχουν δυνατότητα πρόσβασης σε ιδιωτικές δομές υγείας, που είδαν τα χειρουργεία τους να αναβάλλονται, που έπρεπε να περιμένουν άρρωστοι σε ατέλειωτες ουρές, που υποχρεώθηκαν να αισθανθούν όχι μόνο ευάλωτοι και εγκαταλελειμμένοι απέναντι στη ζωή και τον θάνατο, όχι μόνο αβεβαιότητα απέναντι σε ένα μέλλον που μοιάζει δυσοίωνο, αλλά τελικά να ζήσουν μια συνθήκη επιβεβλημένης κατωτερότητας, να βιώσουν ότι η ζωή τους αξίζει λιγότερο.

Θα μπορούσε κάποιος να πει πως “όλοι πεθαίνουν κάποια στιγμή”, και “δεν μπορεί το οποιοδήποτε σύστημα υγείας να εξαλείψει τη θνητότητα”. Αλλά αυτή η «αμπελοφιλοσοφία» ταυτίζεται με την κυρίαρχη διαχείριση της πανδημίας που αναπαριστά τους θανάτους ως φυσικό γεγονός, κακό ριζικό, νούμερα στις οθόνες, συσκοτίζοντας τις κοινωνικές και πολιτικές διαμεσολαβήσεις μεταξύ της ασθένειας και του θανάτου. Η κακή κατάσταση του ΕΣΥ δεν είναι επιχείρημα, αφού δεν υπήρξε καμία προσπάθεια για ουσιαστικές βελτιώσεις του εδώ και δεκαετίες.

Τι άλλο θα μπορούσαμε να περιμένουμε από μια συγκυβέρνηση νεοφιλελεύθερων και φασιστών που αντιμετωπίζουν την υγεία ως άλλη μια εμπορική συναλλαγή που η ποιότητα της καθορίζεται από το πορτοφόλι του καθενός μας; Όπου φτωχός και η μοίρα του… Ιδού ο πυρήνας της κρατικής «βιοπολιτικής».

Έτσι, αντί για ουσιαστική κοινωνική φροντίδα είχαμε καταστολή και lockdown. Οι χιλιάδες θάνατοι αποδεικνύουν πως, παρά τις τεράστιες θυσίες των γιατρών και των νοσηλευτών, η κρατική διαχείριση απέτυχε. Οι χιλιάδες νέοι άνεργοι αποδεικνύουν πως το μέλλον που μας υπόσχεται ο καπιταλισμός είναι φρικιαστικό. Η θλίψη και η οργή συσσωρεύονται.  

Οι κυβερνήτες για να διασώσουν το νόμο της αγοράς και την τάξη των κυρίαρχων απλά βγάζουν τους καθημερινούς θανάτους από το κάδρο της πολιτικής ατζέντας. Το πένθος των απλών ανθρώπων δεν έχει καμιά σημασία για όσους βλέπουν το κέντρο της πόλης μόνο από τις κάμερες της αστυνομίας, για όσους μας κοιτάζουν σαν σκουλήκια από τα γραφεία των υπουργείων και τα γυάλινα κτίρια των πολυεθνικών, για όσους εκμεταλλεύονται την φτώχεια και το καθημερινό μας άγχος για να πλουτίζουν εις βάρος μας.

Από την άλλη δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι τα πάντα, ακόμα και τα εμβόλια, είναι μέρος κάποιου σχεδίου «πειθάρχησης». Υπάρχουν και φτωχές χώρες πολύ πιο απείθαρχες από την Ελλάδα στην καπιταλιστική περιφέρεια που οι μάζες αποκλείονται από τον εμβολιασμό, οι πλούσιοι εκεί επέλεξαν να τα κρατήσουν μόνο για τον εαυτό τους.  Φυσικά όμως, υπάρχει μια κατασταλτική ορθολογικότητα, το “κράτος ασφάλειας”, οικοδομείται εδώ και χρόνια ως αναγκαία συνθήκη της επιτελούμενης κοινωνικής αναδιάρθρωσης. Η φτώχεια και το άγχος μας απαιτεί να κοιτάζουμε αδιαμαρτύρητα για ώρες τις οθόνες. Όσοι τολμήσουν να στρέψουν το βλέμμα τους και να κοιτάξουν τριγύρω θα βρούνε την αστυνομία να περιπολεί τους δρόμους και τις κάμερες να δίνουν εντολές και παραγγέλματα. Ανεξάρτητα περιεχομένου, η πανδημία αποτέλεσε καταλύτης για περισσότερο αυταρχισμό, ένα ποιοτικό βήμα προς μια κοινωνία κάθετου και διάχυτου ελέγχου.

Η αδυναμία των κοινωνικών κινημάτων, και εν τέλει των υποτελών τάξεων, είναι η αδυναμία άρθρωσης των δικών μας μέτρων, που αφορούν τις δικές μας ανάγκες μέσα στην πανδημία. Είναι η αδυναμία να υπερβούμε τους διαχωρισμούς, να σπάσουμε την ιδιώτευση, το ιδεολογικό περιχαράκωμα, την σύγχυση και την θεωρητική ένδεια, να δώσουμε νόημα στην απελπισία, να αντιστρέψουμε την προοπτική, να ζήσουμε την αλληλοβοήθεια, να μοιραστούμε την εξέγερση, να κατοικήσουμε την ουτοπία.

Στο μέτρο που μας αναλογεί, η εποχή μας είναι μια στιγμή του αγώνα για υγεία και φροντίδα προς όλους, για αξιοπρέπεια, ζωή, ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη.

Για όλους τους λόγους του κόσμου, καλούμε τις φίλες και τους φίλους μας να πάρουν μαζικά μέρος στην διαδήλωση το Σάββατο 5/2/2022 στην πλατεία Συντάγματος – ώρα 13.00

ΝΑ ΜΗΝ ΖΗΣΟΥΜΕ ΣΑΝ ΔΟΥΛΟΙ

Κενό Δίκτυο (Θεωρία, Ουτοπία, Συναίσθηση, Εφήμερες Τέχνες)

The post Κενό Δίκτυο: Υγεία-Αξιοπρέπεια-Ζωή-Ελευθερία appeared first on Void Network.

ΝΑ ΝΙΚΗΣΕΙ Η ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, Η ΖΩΗ, Η ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ!

Η συνέλευση του Αυτοδιαχειριζόμενου Κοινωνικού Χώρου Pasamontaña από το Μάρτη του 2020 πήρε θέση μάχης ενάντια στην πανδημία και την κρατική διαχείριση προτάσσοντας τη συλλογική αντιμετώπιση του κινδύνου, την κοινωνική αυτοπροστασία και τον αγώνα ενάντια στην εγκληματική θυσία του λαού για χάρη της καπιταλιστικής κερδοφορίας.

1,5 χρόνο μετά, ΕΜΕΙΣ, τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα και η βάση της κοινωνίας βρισκόμαστε σε πολύ χειρότερη θέση: 13.000 νεκροί (χωρίς να συνυπολογίζουμε όσους έχασαν τη ζωή τους από άλλες ασθένειες που δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς λόγω της κατάρρευσης του συστήματος υγείας), χιλιάδες τραυματισμένοι από τον ιό, την ανεπαρκή νοσηλεία και τις μακρόχρονες επιπτώσεις της Covid-19 και μια ολόκληρη κοινωνία βυθισμένη στο φόβο και την αγωνία για το αύριο.

Η τραγικά βιωμένη και καθολικά επιβεβαιωμένη εμπειρία της επικίνδυνης νόσου της Covid-19 δεν αφήνει περιθώρια να αθωωθεί ή να δικαιολογηθεί το έγκλημα της εξουσίας, αλλά ούτε και περιθώρια αμφισβήτησης, υποτίμησης ή άρνησης της πραγματικότητας.

Ως κοινωνία, ως γειτονιές, ως εργαζόμενες τάξεις πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε τον ανοιχτό πόλεμο που δεχόμαστε:

1. την πανδημία που δεν αφορά καν μόνο τους ηλικιωμένους ή τις «ευπαθείς ομάδες» όπως σκόπιμα άφηναν να εννοηθεί και που χτυπάει κυρίως την Τάξη μας, τις ταλαιπωρημένες από τη δουλειά και τις συνθήκες ζωής λαϊκές μάζες, τους φτωχούς και τις αποκλεισμένες. Τώρα που έχουμε μπροστά μας ένα 4^ο κύμα που αν γίνει ανεξέλεγκτο -λόγω του συνδυασμού του αποφασισμένου να μην ξαναχάσει κέρδη κεφαλαίου και της «κούρασης» του κόσμου- θα αποβεί καταστροφικό.

2. Την ισοπέδωση όσων κοινωνικών και εργατικών κεκτημένων είχαν απομείνει από τους αγώνες του παρελθόντος και τον εντεινόμενο αυταρχισμό της κρατικής καταστολής, καθώς η εξουσία οχυρώνεται και προετοιμάζεται για να αντιμετωπίσει τα αποτελέσματα της πανδημίας και της βαθιάς κρίσης που γιγαντώνει τα αδιέξοδα του συστήματος οδηγώντας το σε νέες κρίσεις, πολεμικές συγκρούσεις, φυσικές καταστροφές κάθε τύπου.

3. Τη φασιστική ακροδεξιά που επιχειρεί να ξαναβγεί στο δρόμο για να παίξει τον ιστορικό της ρόλο: τον αποπροσανατολισμό και τη διάσπαση κάθε κοινωνικής – ταξικής ενότητας, τη νομιμοποίηση και την εμβάθυνση της εφαρμοζόμενης κρατικής πολιτικής που καταστρέφει την κοινωνική πλειοψηφία.

Η ΘΑΝΑΤΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΥΡΗΝΑ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Κάθε βήμα στη διαχείριση της πανδημίας υπαγορεύεται από τον βασικό καπιταλιστικό κανόνα: διαφύλαξη της ύπαρξης και της ιδεολογικής κυριαρχίας του συστήματος & της απρόσκοπτης-εύρυθμης λειτουργίας των αλυσίδων παραγωγής, διανομής & κατανάλωσης.

Η μόνη «προστασία» που προσφέρει το κράτος είναι αυτή που χρειάζεται για να λειτουργεί και να μη διαλυθεί το σύστημα και η στοιχειώδης κοινωνική συνοχή. Αν ήταν αλλιώς δε θα είχαμε ούτε μίνιμουμ μισθό, ούτε σχολεία, νοσοκομεία και άλλες κοινωνικές κατακτήσεις. Όλες οι δομές «πρόνοιας» που δημιουργήθηκαν υπό την πίεση των κινημάτων, των εξεγέρσεων και των επαναστάσεων αποτελούν ακριβώς τέτοιες δομές και όχι κάποια αγαθοεργία προς τις εργαζόμενες τάξεις. Άρα ναι, το κράτος δε «νοιάζεται για το καλό μας» αλλά πάντα φροντίζει να μη διαταραχθεί η εκάστοτε κοινωνική ισορροπία που αν σπάσει θα ρισκάρει να καταστραφεί από μια νικηφόρα κοινωνική επανάσταση.

Η αρχική στρατηγική σκόπιμης υποτίμησης του Sars-Cov-2 (Γενάρης 2020) έφερε το σύστημα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αντιμέτωπο με τις εκατόμβες των νεκρών στο καπιταλιστικό κέντρο (Β. Ιταλία, Νέα Υόρκη, Μ. Βρετανία κ.ά.). Η εξάπλωση της επιδημίας στην Ασία και τη Δύση αποδείχθηκε μη διαχειρίσιμη, καταστροφική για την παραγωγή και με ανεξέλεγκτες κοινωνικές διαστάσεις. Έκτοτε (Μάρτης – Απρίλης 2020) επικράτησε η «ορθολογική» τάση του κεφαλαίου με τα λεγόμενα lockdowns (μερικοί περιορισμοί σε τομείς της οικονομίας και της κοινωνικής δραστηριότητας), ακριβώς για να αποφευχθεί η συνολική διακοπή της οικονομίας και όλες οι κοστοβόρες κινήσεις που έπρεπε να γίνουν για να αντιμετωπιστεί νωρίς και οριστικά η πανδημία.

Τελικά η λεγόμενη μέθοδος/στρατηγική «ακορντεόν» (το ελεγχόμενο άνοιγμα – κλείσιμο τομέων της οικονομίας όταν η επιδημία βγαίνει εκτός ελέγχου) και η στρατηγική «ζούμε με τον ιό» (δηλαδή ότι «πρέπει να χωνέψουμε τις χιλιάδες απώλειες για χάρη της καπιταλιστικής κερδοφορίας») έχουν οδηγήσει μέχρι τώρα σε πάνω από 4 εκατομμύρια νεκρούς παγκοσμίως, 13.000 στην Ελλάδα και το τέλος της πανδημίας να μη φαίνεται πουθενά.

ΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ

Η εξουσία του πλούτου, έχοντας ως βασικό ζητούμενο την επαναφορά της καπιταλιστικής κανονικότητας με το λιγότερο δυνατό κόστος, επένδυσε στην εξεύρεση αποτελεσματικών εμβολίων. Όντως, η γρήγορη αποκωδικοποίηση του Sars-Cov-2, η παγκόσμια επιστημονική συνεργασία και η επένδυση δισεκατομμυρίων στην έρευνα και την παραγωγή έφεραν τα γρήγορα θετικά αποτελέσματα, ανοίγοντας παράλληλα νέους δρόμους και δυνατότητες στην ιατρική επιστήμη.

Ο μαζικός εμβολιασμός, που είναι αντικειμενικά ένα ισχυρό και αποδοτικό όπλο στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιδημιών, ανακηρύχθηκε ως η μόνη μαγική λύση, ακριβώς γιατί θεωρήθηκε η πιο συμφέρουσα διέξοδος από την πανδημία χωρίς να χρειαστούν όλες εκείνες οι δομικές αλλαγές που θα συνεπάγονταν απώλειες κέρδους και παραδοχή της εγκληματικής φύσης του συστήματος (διακοπή της λεηλασίας της φύσης, αλλαγή της δομής και της κατεύθυνσης της οικονομίας, αλλαγές στην εργασία, τα ΜΜΜ, τα σχολεία, ολοκληρωμένη επιδημιολογική επιτήρηση και ισχυρή αναβάθμιση της δημόσιας υγείας με νέες δομές και προσλήψεις προσωπικού).

Την ίδια στιγμή αναδεικνύεται ο αξεπέραστος δομικός παραλογισμός και ανορθολογισμός της εξουσίας, αφού τα κέρδη και οι ανταγωνισμοί της φαρμακευτικής βιομηχανίας αλλά κυρίως η ανάγκη να διαφυλαχθεί η ιδεολογική ηγεμονία της ελεύθερης αγοράς, κάνουν απαγορευτικό το άνοιγμα της πατέντας των εμβολίων (παρόλο που ένα μέρος του κεφαλαίου το προτείνει γνωρίζοντας ότι είναι η μόνη λύση) οδηγώντας στην καταστροφική καθυστέρηση της μαζικής παραγωγής και διάθεσής τους.

Η καθυστέρηση στην παραγωγή και οι διακρατικοί ανταγωνισμοί ευθύνονται για τις επικοινωνιακές παλινωδίες, τη σύγχυση και την παραπληροφόρηση της περασμένης άνοιξης (βλ. εμβόλιο AstraZeneca) αλλά και την ταξική διανομή των εμβολίων, την έλλειψη στις χώρες του τρίτου κόσμου και την καθυστέρηση του μαζικού εμβολιασμού στη Δύση. Σήμερα μόνο το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει εμβολιασθεί πλήρως ενώ στις φτωχότερες χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Λ. Αμερικής ούτε το 2% δεν έχει κάνει την 1η δόση.

Από τη δική μας σκοπιά, τη σκοπιά των λαϊκών στρωμάτων και των αγωνιζόμενων, αυτή η πρεμούρα των καπιταλιστών για τα εμβόλια σήμαινε ότι έπρεπε να εξετάσουμε δύο φορές τα επιστημονικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά τους. Αυτή είναι και η αρχική πηγή της καχυποψίας μερίδας των λαϊκών τάξεων απέναντι στα νέα εμβόλια.

Σήμερα, μετά από 8 μήνες εμβολιασμών στη Δύση, μετά από πολλαπλά διασταυρωμένες μελέτες στην πραγματική ζωή (1,5 δις οι πλήρως εμβολιασμένοι παγκοσμίως) και τις δημόσιες τοποθετήσεις όλων ανεξαιρέτως των αγωνιζόμενων γιατρών και επιστημόνων, έχουμε όλα τα δεδομένα κόντρα στην οργανωμένη παραπληροφόρηση και τη συνωμοσιολογία και δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο εμβολιασμός μπορεί να είναι ασφαλής και αποτελεσματικός όταν γίνει γρήγορα, μαζικά και  συνδυαστεί με τις υπόλοιπες στρατηγικές αντιμετώπισης της πανδημίας.

Την ώρα που οι πλούσιοι και οι προνομιούχοι έσπευσαν να εμβολιαστούν πρώτοι και εκτός σειράς για να προστατέψουν τη ζωή και την υγεία τους, οι λαϊκές τάξεις βρίσκονται ξανά εγκλωβισμένες στα ψευτοδιλήμματα και τις επικοινωνιακές τακτικές των κρατών αλλά και την οργανωμένη παραπληροφόρηση και διασπορά του ψέματος από ακροδεξιά κέντρα εξουσίας.

Δυστυχώς στην παραπληροφόρηση συμβάλλουν και διάφοροι αυτοαποκαλούμενοι αγωνιστές οι οποίοι μέσα στη σύγχυση και την ανεπάρκεια βασικής διαλεκτικής και αναλυτικής ικανότητας έχουν φτάσει να αναπαράγουν και να καθοδηγούνται από εθνικόφρονες ή φιλελεύθερους καθηγητάδες, εναλλακτικούς ψευτογιατρούς και ακροδεξιές ιστοσελίδες. Μπερδεύοντας τις μάσκες με τις χειροπέδες και τα μαζικά τεστ με τη βιοπολιτική ζημιώνουν την εργατική τάξη την ώρα που δολοφονείται, διασπείροντας τη σύγχυση και τις ατομικιστικές λογικές.

Ο ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΚΗ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ – ΟΧΙ ΚΡΑΤΙΚΗ

Παίρνουμε ξεκάθαρη θέση υπέρ της αναγκαιότητας του καθολικού εμβολιασμού ως ένα ακόμη μέσο για το ξεπέρασμα της πανδημίας. Έχουμε ταξική και κοινωνική υποχρέωση να συμμετέχουμε ενεργά στη συλλογική αυτοπροστασία από τον ιό που χτυπάει εμάς και τις διπλανές μας, τους φτωχούς και τους αποκλεισμένους. Όπως κάνουμε από την αρχή της πανδημίας χωρίς να περιμένουμε κανένα Κράτος – Πατέρα να μας υποχρεώσει ή να μας αποτρέψει από το κοινωνικό και ταξικό καθήκον να διασωθεί ο λαός ώστε ζωντανός και όρθιος να μπορέσει να αγωνιστεί για μια ζωή με αξιοπρέπεια.

Απέναντι στην κρατική «ατομική ευθύνη» και την μικροαστική αδιαφορία για το σύνολο, να αναλάβουμε όλοι την ευθύνη που μας αναλογεί ξεπερνώντας συλλογικά τους όποιους λογικούς ή παράλογους φόβους μπορεί να έχει ο καθένας. Η απειροελάχιστη πιθανότητα σοβαρής παρενέργειας που μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί, δεν μπορεί καν να συγκριθεί με τη συλλογική τραγωδία.

Απέναντι στην τραγωδία που βιώνουμε ως λαός, κανείς -και κυρίως όχι στο όνομα των κοινωνικών ταξικών αγώνων- δεν μπορεί να επικαλείται «τον εαυτό του» και τις καπιταλιστικές ατομικές «ελευθερίες» κάνοντας άστοχες και επικίνδυνες συγκρίσεις με τις ναζιστικές θηριωδίες, λες και πρόκειται για ιατρικό πείραμα. Ειδικά οι αγωνιζόμενοι για την κοινωνική απελευθέρωση οφείλουν -όπως επιβάλλει η ιστορία τους- να αναδείξουν με το παράδειγμά τους τις αξίες της αυταπάρνησης και της αγωνιστικής αλληλεγγύης κόντρα στην φοβική οχύρωση πίσω από ατομικιστικές λογικές και ανορθολογικές φαντασιώσεις.

Το κράτος χρησιμοποιεί ηλίθιες διαφημιστικές καμπάνιες, ανταλλάγματα και κυρώσεις γιατί ένα κράτος δε ξέρει άλλο τρόπο παρά την επιβολή, το μαστίγιο και το καρότο. Επαναφέρει διαρκώς το ζήτημα του «υποχρεωτικού εμβολιασμού» για να πιέσει αλλά και να καταδείξει όσους δεν εμβολιάζονται ως μοναδικούς υπαίτιους για τη συνεχιζόμενη πανδημία και να αποτινάξει από πάνω του τις ευθύνες. Αλλά το γεγονός ότι το κράτος προωθεί τον εμβολιασμό για να επανέλθει η καπιταλιστική κανονικότητα δε συνεπάγεται ότι ο λαός πρέπει να αυτοκαταστραφεί αυτοκτονικά για μια στείρα υποτιθέμενη εναντίωση.

Η αυτονόητη εναντίωση και απέχθεια απέναντι στις κρατικές υποχρεωτικότητες και εκβιασμούς δε θα γίνει ούτε δικαιολογία για αντικοινωνικές πρακτικές, ούτε πάτημα για τη φασιστική ακροδεξιά η οποία πάνω στον «υποχρεωτικό εμβολιασμό» χτίζει την άρνηση των εμβολίων και της πανδημίας που καταστρέφει την τάξη μας.

Στη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται από τη βαθιά οικονομική κρίση και τη συνεχιζόμενη πανδημία της Covid19 (η οποία ακόμα και όταν γίνει ενδημική νόσος θα απαιτεί ένα αναβαθμισμένο σύστημα υγείας για να την αντιμετωπίζει) οι αγωνιζόμενοι και η κοινωνία δεν πρέπει να χάσουμε τον προσανατολισμό μας.

Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε ενάντια στο κράτος και την εργοδοσία για τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα όλων, όπως πάντα χωρίς εξαιρέσεις. Η αναγκαιότητα του εμβολιασμού δεν μπορεί να γίνει εργαλείο ενάντια σε εργαζόμενους με κανένα τρόπο.

Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε μαζί με τους μαχόμενους υγειονομικούς για την άμεση ενίσχυση και αναβάθμιση του δημόσιου συστήματος υγείας συνολικά, για την επίταξη του ιδιωτικού τομέα, για να έχουν όλοι και όλες ασφαλή πρόσβαση στα εμβόλια και την υψηλού επιπέδου θεραπεία – περίθαλψη που μας αξίζει, για πλήρη, αντικειμενική επιστημονική ενημέρωση και ιατρική συμβουλή, για μέτρα που θα προστατεύουν τους εργαζόμενους από την έκθεση στον ιό.

Συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε για μια επιστήμη και τεχνολογία που θα είναι όπλα στα χέρια της κοινωνίας για την καλυτέρευση της ζωής και της εργασίας μας, και όχι στην υπηρεσία του κράτους και του καπιταλισμού για τα κέρδη των πλουσίων και τον έλεγχο των λαών.

Η ΕΠΑΝΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ ΖΗΤΩΝΤΑΣ ΘΑΝΑΤΟ

Για να νομιμοποιηθεί η εγκληματική διαχείριση της πανδημίας είναι αναγκαία η οργανωμένη υποτίμησή της και η σχετικοποίηση της κοινωνικής ζημιάς των εκατομμυρίων ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους ενώ θα μπορούσαν να ζουν.

Χωρίς αρνητές της πανδημίας, χωρίς τη διαρκή τροφοδότηση της «ψεκασμένης» συνωμοσιολογίας δε θα μπορούσε να υπάρξει εγκληματική διαχείριση, εκατομμύρια νεκροί, αντιφατικά ημίμετρα και πουλημένες επιστημονικές επιτροπές. Χωρίς όλους αυτούς να μετατοπίζουν διαρκώς το δημόσιο διάλογο, τη σκέψη, και την ενέργεια της κοινωνίας και των κινημάτων, ο λαός και οι οργανωμένες δυνάμεις θα περίμεναν «με το δάχτυλο στη σκανδάλη» κάθε εγκληματική ενέργεια της πολιτικής εξουσίας που κοστίζει δεκάδες χιλιάδες νεκρούς της Τάξης μας, ανθρώπους που πεθαίνουν στα ράντζα «σαν το σκυλί στ’ αμπέλι» λόγω των ανύπαρκτων μέτρων ελέγχου της πανδημίας και της εγκατάλειψης της δημόσιας υγείας.

Πλάι στην ιδεολογική γραμμή του κράτους που λέει «τί να κάνουμε, πρέπει να δουλέψει και η οικονομία», ορθώνεται το πιο βαθύ σκοτάδι που διακηρύττει ότι «δεν υπάρχει πανδημία». Πλάι στην κρατική γραμμή που λέει «να επανέλθουμε στην κανονικότητα με όσους νεκρούς χρειάζεται για να διασωθεί το σύστημα», ανασταίνεται το φασιστικό «ζήτω ο θάνατος» για να μη διαταραχθεί η μίζερη κανονικότητα που ονομάζουν ελευθερία.

Η άρνηση της πανδημίας είναι το σημείο πάνω στο οποίο συγκροτείται παγκοσμίως η φασιστική ακροδεξιά βγαίνοντας στο δρόμο ως υποτιθέμενη αντιπολίτευση χρησιμοποιώντας τη συνωμοσιολογία και την παραπληροφόρηση. Προωθείται από ισχυρά τμήματα του κεφαλαίου με πρώτους κήρυκες τα πολιτικά ανδρείκελα Τράμπ, Τζόνσον, Μπολσονάρο κ.ά. Η οργανωμένη παραπληροφόρηση δομείται από συγκεκριμένους «επιστήμονες» που παίρνουν συχνά βήμα στα κυρίαρχα Μ.Μ.Ε. και διαδίδεται από κλασικές ακροδεξιές – συνωμοσιολογικές ιστοσελίδες μέχρι διάφορους «καλλιτέχνες» επ’ αμοιβή.

Οι οργανωτές των συλλαλητηρίων και των στημένων συγκρούσεων, από το αμερικάνικο καπιτώλιο μέχρι την πλατεία Συντάγματος, αποτελούν την εμπροσθοφυλακή του κεφαλαίου που επιχειρεί να επανασυγκροτήσει σε «κίνημα» τους οργανωμένους φασίστες και το πλήθος των μικροαστών που συνθλίβονται από τις καπιταλιστικές κρίσεις και τον σύγχρονο κόσμο συνολικά. Η κάθοδος στο δρόμο και τις πλατείες όλων αυτών των ηλιθίων, φασιστών και θρησκόληπτων δεν είναι κάποια αυθόρμητη λαϊκή αντίδραση που οφείλουμε να αφουγκραστούμε αλλά η απάντηση του κεφαλαίου στις κοινωνικές – ταξικές διεκδικήσεις για τη δημόσια υγεία και τα κοινωνικά – εργασιακά δικαιώματα, αυτά που ξεδιπλώθηκαν στο δρόμο σπάζοντας τις απαγορεύσεις: από τις κινητοποιήσεις των αγωνιζόμενων υγειονομικών, την περσινή πρωτομαγιά, τη 17^η, 26^η Νοέμβρη και 6^η Δεκέμβρη μέχρι τις κινητοποιήσεις αλληλεγγύης στον αγωνιστή Δ. Κουφοντίνα που εξελίχθηκαν σε μαζικές πορείες ενάντια στον κρατικό αυταρχισμό συνολικά, και με αποκορύφωμα τη Νέα Σμύρνη.

Η ιστορική εμπειρία (η οποία επανεπιβεβαιώθηκε τραγικά στη χώρα και τις γειτονιές μας με αποκορύφωμα τις δολοφονίες του μετανάστη εργάτη Σαχζάτ Λουκμάν και του αντιφασίστα εργάτη και μουσικού Παύλου Φύσσα) δείχνει ξανά και ξανά ότι ο φασισμός είναι η προέκταση της κρατική πολιτικής και όχι η αντίθεσή της όπως θέλει να εμφανίζεται. Το πλήθος αυτό θα βρεθεί ενάντια στους εργαζόμενους και θα ζητάει υποχρεωτικά μέτρα και «απαρτχάϊντ» για τους ρομά, τους ομοφυλόφιλους, τους αντιφασίστες, τους κομμουνιστές και τους αναρχικούς.

Απέναντι στο φασισμό χρειάζεται να αντιπαρατεθούμε συνολικά επί της ουσίας και επί των πραγματικών επίδικων. Δεν υπάρχει αντικρατικός και αντιφασιστικός αγώνας χωρίς συνολική αντιπαράθεση με την πολιτική ιδεολογία του κράτους, του κεφαλαίου και του φασισμού. Για να μην κερδίσει κοινωνικό χώρο ο φασισμός χρειάζεται ισχυρό ταξικό κίνημα που πολεμάει για τα κοινωνικά προβλήματα και ανάγκες και όχι υιοθέτηση των θέσεων και των σκοπών του. Όταν ο φασισμός συγκροτήθηκε γύρω από την αντιμεταναστευτική υστερία, το αντιφασιστικό κίνημα δεν είπε «όντως, είναι πολλοί οι μετανάστες», ούτε ότι «όντως, κάποιοι μετανάστες είναι εγκληματίες» αλλά υπερασπίστηκε στο λόγο και το δρόμο τους μετανάστες εργάτες ως υποκείμενο που δέχεται την κρατική και παρακρατική βία. Δε νοείται αποδοχή ή δικαιολόγηση των περιεχομένων των φασιστικών συγκεντρώσεων ή ακόμα χειρότερα παρουσία όπως κάνουν διάφοροι αριστεροί εθνικιστές δίνοντας άλλοθι και στρώνοντας το δρόμο στο φασισμό.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΖΟΜΕΝΩΝ

Στη νέα εποχή που ανοίγεται μπροστά μας οι περιβαλλοντικές κρίσεις και οι φυσικές καταστροφές θα είναι όλο και περισσότερο μέρος της κανονικότητας, αποτέλεσμα της καταστροφικής λεηλασίας της Φύσης και της μηδενικής προετοιμασίας απέναντί τους. Ο φαύλος κύκλος της εκμετάλλευσης του φυσικού πλούτου και των φυσικών καταστροφών δεν πρόκειται να σπάσει όσα μέτρα και αν παρθούν, αν δεν υπάρξει επαναστατική αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της παραγωγής, της εργασίας και της ζωής συνολικά. Η μόνη ρεαλιστική διέξοδος από τις δομικές αντιφάσεις του καπιταλισμού που τον βυθίζουν στη διαρκή ύφεση, η μοναδική αντικειμενικά λύση που θα αποτρέψει την καταστροφή όλων μας είναι η συνολική επαναστατική έξοδος από το υπάρχον σύστημα.

Η πανδημία δεν επιταχύνει απλά τη συνεχιζόμενη καπιταλιστική κρίση αλλά οδηγεί στην έκρηξη τα δομικά αδιέξοδα του καπιταλισμού που βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με τις αξεπέραστες εσωτερικές και αυτοκαταστροφικές του αντιφάσεις.

Η κοινωνία πρέπει πρώτα απ’ όλα να βγει όρθια από την πανδημία και όρθια σημαίνει έχοντας τις λιγότερες δυνατές απώλειες για να μην μεγαλώσει το συλλογικό τραύμα και συνηθίσουμε τον θάνατο, και με συλλογική αλληλεγγύη και κοινωνική-ταξική συνείδηση για να διεκδικήσουμε τη ζωή που μας αξίζει.

Το χειρότερο αποτέλεσμα της πανδημίας -χειρότερο και από τα εκατομμύρια των νεκρών- θα είναι η επικράτηση της νεοφιλελεύθερης αντίληψης ότι θυσιάζουμε όσους χρειάζεται προκειμένου να μη διαλυθεί η οικονομία και τα πλούτη των αφεντικών. Θα είναι η ανάδυση ενός νέου φασισμού που συγκροτείται και αναπαράγεται μέσα στην κοινωνία γύρω από τις αμέτρητες συνωμοσίες, την άρνηση της πραγματικότητας και της αλληλοσφαγής στο όνομα μιας υποτιθέμενης «ελευθερίας». Θα είναι να αποδεχτούμε την τραγωδία του αναξιοπρεπούς θανάτου και των άθλιων συνθηκών περίθαλψης και νοσηλείας σε διαλυμένα νοσοκομεία και μια ζωή που αξίζει μόνο όσο παράγει τα κέρδη των πλουσίων ενώ παράλληλα γίνεται όλο και πιο ανυπόφορη από τα ωράρια και τις συνθήκες εργασίας, την εμπορευματοποίηση των πάντων, τις πολεμικές διακρατικές συγκρούσεις.

Ως κοινωνία και ως αγωνιζόμενοι για την ατομική και κοινωνική απελευθέρωση να αγωνιστούμε οργανωμένα για τις συνθήκες της ζωής μας και για να πάρουμε εμείς, οι παραγωγοί του πλούτου, τις αποφάσεις στα χέρια μας για να μην υπάρξει ξανά φτώχεια, θάνατος, καταστροφή.

Μια βόλτα στους δρόμους της εξαθλίωση των άστεγων, των ζητιάνων, των φτωχών, στις γειτονιές της διαλυμένης υγείας των εργατών αρκεί για να απαντήσουμε: Υγεία και Ζωή για όλους! Θάνατος στο θάνατο!

ΜΟΝΟ Ο ΛΑΟΣ ΣΩΖΕΙ ΤΟ ΛΑΟ

ΝΑ ΜΗ ΣΥΝΗΘΙΣΟΥΜΕ – ΝΑ ΜΗ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΣΟΥΜΕ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ & ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΑΣ

ΑΜΕΣΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ – ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΠΙΤΑΞΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΗ, ΑΣΦΑΛΗΣ ΚΑΙ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ, ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΤΗΝ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΞΙΖΕΙ ΑΜΕΣΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΟΔΟΤΙΚΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ & ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ ΘΑΝΑΤΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΑΤΟΥΣ – ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ – ΦΑΣΙΣΜΟΥ

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ – ΤΑΞΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΘΑ ΝΙΚΗΣΕΙ!

_____

Αυτοδιαχειριζόμενος Κοινωνικός Χώρος

Pasamontaña

Αύγουστος 2021

The post Το κοινωνικό κέντρο Pasamontaña για την πανδημία, την κρατική πολιτική και τις κοινωνικές αντιστάσεις appeared first on Void Network.

___________________

Κάποια στιγμή τους επόμενους μήνες, θα κηρυχθεί η λήξη της κρίσης και θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε στις “ασήμαντες” δουλείες μας. Για πολλούς από εμάς, αυτό θα μοιάζει σαν να ξυπνάνε από ένα όνειρο.

Τα μέσα ενημέρωσης και οι πολιτικές τάξεις σίγουρα θα μας ενθαρρύνουν να σκεφτούμε με αυτόν τον τρόπο. Αυτό είναι που συνέβη και μετά την οικονομική κατάρρευση του 2008. Υπήρξε μια σύντομη στιγμή προβληματισμού και αμφισβήτησης. Τι είναι η “οικονομία”, τέλος πάντων; Δεν είναι απλώς τα χρέη των άλλων; Τι είναι το χρήμα; Είναι κι αυτό οτιδήποτε άλλο εκτός από χρέος; Τι είναι το χρέος; Δεν είναι απλά μια υπόσχεση; Αν το χρήμα και το χρέος είναι απλά μια συλλογή υποσχέσεων που δίνουμε ο ένας στον άλλο, τότε δεν θα μπορούσαμε εξίσου εύκολα να αλλάξουμε αυτές τις υποσχέσεις; Το παράθυρο που ανοίχτηκε στο να σκεφτούμε με νέους τρόπους όλα αυτά τα ζητήματα έκλεισε σχεδόν αμέσως από εκείνους που επέμεναν να το βουλώσουμε, να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε και να επιστρέψουμε στις δουλειές μας, ή τουλάχιστον να αρχίσουμε να ψάχνουμε για μια δουλειά.

Την τελευταία φορά, οι περισσότεροι από εμάς το έχαψαν. Αυτή τη φορά, είναι κρίσιμο να μην πάθουμε το ίδιο.

Γιατί, στην πραγματικότητα, η κρίση που βιώσαμε ήταν το ξύπνημα από έναν ύπνο. Βρεθήκαμε αντιμέτωποι με την αντικειμενική πραγματικότητα της ανθρώπινης ζωής, το γεγονός πως είμαστε ένα σύνολο από εύθραυστα όντα που φροντίζουν το ένα το άλλο. Καταλάβαμε πως εκείνοι που έχουν την τεράστια ευθύνη της φροντίδας που μας κρατά ζωντανούς είναι υπέρ-φορολογημένοι, ανεπαρκώς αμειβόμενοι και ταπεινώνονται καθημερινά, ενώ ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να κλωθογυρίζουν φαντασιώσεις και αυταπάτες, να εισπράττουν ενοίκια και, κατά βάση, να εμποδίζουν εκείνους που κατασκευάζουν, επιδιορθώνουν, μετακινούν και μεταφέρουν πράγματα ή εργάζονται για την κάλυψη των απαραίτητων αναγκών άλλων ζωντανών όντων. Είναι επιτακτική η ανάγκη να μην γλιστρήσουμε πίσω σε μια πραγματικότητα όπου όλα αυτά δημιουργούν κάποιο είδος ανεξήγητης αίσθησης, όπως συχνά νοιώθουμε με όσα δεν βγάζουν νόημα μέσα στον ύπνο μας.

Τι λέτε για αυτό: Γιατί δεν σταματάμε επιτέλους να αντιμετωπίζουμε ως απολύτως φυσιολογικό, το γεγονός ότι όσο πιο προφανές είναι πως η δουλειά κάποιου ωφελεί τους άλλους, κατά πάσα πιθανότητα τόσο λιγότερο πληρώνεται για αυτήν. Ή να σταματήσουμε να επιμένουμε ότι η λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφασίζονται οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις, ακόμη και όταν αυτές επιταχύνουν την καταστροφή του μεγαλύτερου μέρος της ζωής πάνω στη Γη;

Εν αντιθέσει με όλα αυτά, μόλις λήξει η κατάσταση έκτακτης ανάγκης, καλύτερα να θυμηθούμε όσα πλέον πραγματικά έχουμε καταλάβει: ότι εάν αυτό που ονομάζουμε «οικονομία» σημαίνει το οτιδήποτε, αυτό είναι ο τρόπος με τον οποίο παρέχουμε ο ένας στον άλλο όσα έχουμε ανάγκη για να ζούμε (με κάθε έννοια του όρου). Ότι, αυτό που αποκαλούμε σήμερα «αγορά», είναι σε μεγάλο βαθμό απλώς ένας τρόπος καταγραφής του συνόλου των επιθυμιών των πλούσιων ανθρώπων, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι τουλάχιστον ελαφρώς διαταραγμένοι, ενώ οι πιο ισχυροί ανάμεσα τους ήδη ολοκληρώνουν την κατασκευή καταφυγίων μέσα στα οποία σχεδιάζουν να κρυφτούν, όσο εμείς συνεχίζουμε να είμαστε αρκετά ανόητοι ώστε να πιστεύουμε τους υπηρέτες τους που διακηρύσσουν, πως όλοι μας, συλλογικά, στερούμαστε της βασικής κοινής λογικής για να κάνουμε το οτιδήποτε ώστε να αποτρέψουμε τις επερχόμενες καταστροφές.

Αυτή τη φορά όμως, μήπως μπορούμε να τους αγνοήσουμε εντελώς;

Το μεγαλύτερο μέρος από όσα κάνουμε αυτή τη στιγμή είναι ένα dreamwork, παράγουμε και ελέγχουμε τα όνειρα. Όσα όμως ονειρευόμαστε, όλα αυτά που κάνουμε, υπάρχουν για να αισθάνονται οι πλούσιοι καλά με τον εαυτό τους και για να κάνουν τους φτωχούς να νιώθουν απελπισία. Αν απλώς σταματούσαμε τα πάντα, ίσως θα ήταν δυνατόν να δώσουμε στους εαυτούς μας ένα πολύ πιο λογικό σύνολο υποσχέσεων: για παράδειγμα, τουλάχιστον, να δημιουργήσουμε μια «οικονομία» που θα μας επιτρέπει να φροντίζουμε πραγματικά τους ανθρώπους που μας φροντίζουν.

David Graeber (1961-2020)

Μετάφραση: Νίκος Γκατζίκης – Τάσος Σαγρής

The post David Graeber – Μετά την πανδημία, μην πέσουμε ξανά για ύπνο. appeared first on Void Network.

Δημόσιος κίνδυνος για την υγεία και τη δημοκρατία αποδεικνύεται η Ελληνική Αστυνομία του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Όπως αποκαλύπτει σήμερα η «Εφ.Συν.», στα τέλη του περασμένου Νοεμβρίου και λίγες μέρες μετά το όργιο καταστολής στις εκδηλώσεις μνήμης της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, 11 νέοι άνθρωποι, ηλικίας 20-25 ετών, συνελήφθησαν εντελώς αναίτια στην περιοχή των Αμπελοκήπων, κατηγορήθηκαν για «διέγερση σε ανυπακοή», τσουβαλιάστηκαν σε περιπολικά και στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής, χωρίς ουσιαστικά μέτρα προφύλαξης επί ώρες, με αποτέλεσμα πέντε από αυτούς ύστερα από 3-4 μέρες να παρουσιάσουν συμπτώματα και να βρεθούν θετικοί στον κορονοϊό.

To περιστατικό συνέβη το απομεσήμερο της Τετάρτης 25 Νοεμβρίου 2020 όταν μια ομάδα νεαρών, 5-6 ατόμων, κατοίκων της περιοχής, ορισμένοι μέλη της Αντιφασιστικής Συνέλευσης Αμπελοκήπων, κινούμενοι σε δυάδες και φορώντας μάσκες, επί της οδού Θεοφάνους στους Αμπελόκηπους πέταξαν στον δρόμο μερικά τρικάκια, επικριτικά για την κρατική διαχείριση της πανδημίας: «ΜΑΤ παντού, ΜΕΘ πουθενά» και «Με αντικαταθλιπτικά στο σπίτι σου να μείνεις, πού είναι από το κράτος η ανάληψη ευθύνης;». Τα παιδιά είχαν στείλει μήνυμα 6 (σωματική άσκηση) και βρίσκονταν κοντά στα σπίτια τους.

Αντίστοιχα ορισμένοι άλλοι νέοι που είδαν το περιστατικό, επίσης κάτοικοι της περιοχής, οι οποίοι έκαναν τη βόλτα τους τηρώντας και αυτοί όσα προβλέπονται (μάσκες, αποστάσεις, sms, δυάδες), πλησίασαν και βιντεοσκοπούσαν με τα κινητά τους τη συμβολική αυτή δράση. Μέσα σε λίγα λεπτά κατέφτασαν πολλές μηχανές ΔΙΑΣ, αστυνομικοί και δύο περιπολικά που έκλεισαν τον δρόμο και εγκλώβισαν 11 άτομα. «Ημασταν διάσπαρτοι, δεν γνωριζόμασταν καν όλοι μεταξύ μας και μας έβαλαν όλους μαζί. Στην αρχή μάς είπαν «μην ανησυχείτε, σε 5 λεπτά θα έχετε φύγει, δώστε ταυτότητες, βεβαιώσεις». Εκοψαν πρόστιμα σε δύο (χωρίς λόγο), μετά είδαν τα συνθήματα στα τρικάκια και τότε άλλαξαν όλα, αφού πρώτα μίλησαν και με τον εισαγγελέα.

Τα 5 λεπτά έγιναν 10 ώρες στο αστυνομικό τμήμα. Μας είπαν «περάστε όλοι μέσα στα περιπολικά, σας πάμε στο τμήμα για διέγερση σε ανυπακοή» βάσει ενός καινούργιου νόμου της 6ης Νοεμβρίου», εξηγεί στην «Εφ.Συν.» ο Α.Λ. (τα στοιχεία του είναι στη διάθεση της εφημερίδας). Ο ίδιος μάλιστα δεν είχε πετάξει κανένα τρικάκι, απλά έβλεπε το περιστατικό, μάλιστα το ένα χέρι του ήταν στον γύψο και στο άλλο είχε μια σακούλα από ψώνια στο σουπερμάρκετ.

«Οταν τους ρώτησα «γιατί με προσάγετε;», η απάντησή τους ήταν «γιατί εγώ και άλλοι 7 σε είδαμε να πετάς αυτά τα τρικάκια», το οποίο ήταν απολύτως ψευδές», λέει ο ίδιος. Στο αστυνομικό τμήμα, όπου πολλοί αστυνομικοί δεν φορούσαν μάσκες, τους πήραν τα κινητά, δεν τους άφησαν επί ώρες να επικοινωνήσουν με δικηγόρο και αφού χώρισαν γυναίκες- άνδρες, τους έκλεισαν σε πολύ μικρά γραφεία κράτησης. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός πως ο ίδιος ο διοικητής του Α.Τ. Αμπελοκήπων, βάσει τριών διαφορετικών μαρτυρίων στην «Εφ.Συν.», κυκλοφορούσε στο τμήμα του χωρίς μάσκα.

«Τις κοπέλες μάς είχαν βάλει τη μία πάνω στην άλλη σε πολύ μικρό χώρο, αφού είχαμε πρώτα συνωστιστεί επί ώρες με δεκάδες άλλα άτομα μέσα στο τμήμα. Σαν να μην έφταναν όλα τα άλλα, ένας αστυνομικός μάς είπε «έτοιμες είστε για ταινία του Σειρηνάκη» (σ.σ. πορνό)», εξηγεί η 21χρονη Ε.Μ. «Τους δείξαμε έγγραφα και μηνύματα αλλά δεν τους ένοιαζε και μας επέβαλαν και πρόστιμα 300 ευρώ. Η συμπεριφορά τους ήταν απαράδεκτη, τελικά μας άφησαν στις 4 το πρωί γιατί ο εισαγγελέας θεώρησε ότι ήταν… επικίνδυνο να μας κρατάνε σε τέτοιες συνθήκες», προσθέτει η ίδια. Έπειτα από λίγες μέρες αρρώστησε από Covid-19 όπως και o Α.Λ. και άλλα τρία άτομα. Η μητέρα του τελευταίου με την οποία μένει μαζί, 63 χρόνων, με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ύστερα από λίγες μέρες κόλλησε και αυτή με αποτέλεσμα η ανησυχία να ενταθεί καθώς έχει σοβαρό υποκείμενο νόσημα.

Ευτυχώς σήμερα όλοι όσοι νόσησαν είναι καλά στην υγεία τους. Μόλις έμαθαν ότι είναι θετικοί στον ιό αμέσως δήλωσαν στον ΕΟΔΥ το Α.Τ. Αμπελοκήπων ως χώρο επαφής με κρούσμα. Επιπλέον με στόχο να προστατεύσουν τη δημόσια υγεία ενημέρωσαν αρμοδίως και το εν λόγω αστυνομικό τμήμα. Στη γραπτή τους απάντηση, οι αστυνομικοί δηλώνουν πως «έλαβαν όλα τα απαραίτητα μέτρα».

Πόσοι άραγε ακόμα κόλλησαν στο συγκεκριμένο αστυνομικό τμήμα, πόσοι ακόμα πολίτες κόλλησαν από πιθανή επαφή με αστυνομικούς στον δρόμο (οι οποίοι φοράνε full face και όχι μάσκες), πόσα τεστ ανίχνευσης έγιναν στο συγκεκριμένο τμήμα, πόσα άραγε αντίστοιχα περιστατικά σε κέντρα κράτησης έχουν συμβεί; Η ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ. οφείλει να απαντήσει.

Οσο για τα τρικάκια, η κατηγορία της διέγερσης σε ανυπακοή, για την οποία και διώκονται, εκτός από αστεία είναι άκρως επικίνδυνη.

_________

κείμενο: Κώστας Ζαφειρόπουλος (Εφημερίδα των Συντακτών)

The post Τους συνέλαβαν για… τρικάκια και κόλλησαν κορονοϊό στο Τμήμα appeared first on Void Network.

1. Ο βασικός πυρήνας των ανορθολογικών πεποιθήσεων, όταν αυτές εξελίσσονται σε μαζικό κοινωνικό φαινόμενο, είναι η πραγματική κοινωνική εμπειρία, η οποία έχει εκτοπιστεί (displaced) και στρεβλωθεί ως συνέπεια του εκτοπισμού της από τα αρχικά της συγκείμενα.

2. Στο φαινομενικό επίπεδο, η αντιεμβολιαστική ιδεολογία επικεντρώνει στην αντίληψη περί ενός όλο και πιο παρεμβατικού, πανταχού παρόντος κράτους, που δολοπλοκεί ατέρμονα για το πώς θα εποικήσει κάθε λεπτομέρεια της ιδιωτικής ζωής των πολιτών.

3. Η αντίληψη αυτή είναι κραυγαλέα στρεβλή και ιδεολογική. Στις ΗΠΑ, στην Αγγλία, στην Ελλάδα και αλλού, η Πανδημία έδωσε πληθώρα τεκμηρίων όχι πανταχού παρόντος κράτους αλλά, αντίθετα, αποσυρμένου και αδιάφορου κράτους, κράτους που εγκατάλειψε εκατομμύρια στη μοίρα τους, τόσο για να αποφύγει το κόστος της υγειονομικής προστασίας τους, όσο και για κυνικότερους λόγους, όπως η μακροπρόθεσμη μείωση του “γηρασμένου” και εξαρτημένου από την κοινωνική πρόνοια πληθυσμού. Το κράτος βέβαια παραμένει παρεμβατικό και κατασταλτικό–μόνο όμως στους τομείς που αυτό επιλέγει και όχι αδιάκριτα και γενικά. Γενικά, η πολιτική θεωρία έχει παταγωδώς αποτύχει να αντιληφθεί το πρόσωπο Ιανού στο κράτος, τη διαρκή μεταμόρφωση του από γίγαντα σε νάνο και αντίστροφα.

4. Ο μηχανισμός αυτής της μεταμόρφωσης, αυτό που ρυθμίζει την κατεύθυνση της, είναι το κεφάλαιο, το οποίο δεν μπορεί ποτέ να αναλύεται ως κάτι αυτόνομο από το κράτος, όπως και είναι αστείο να αναλύεται το κράτος χωρίς αναφορά στην οργανική του ενότητα με το κεφάλαιο. Γι αυτό και οι “αντικρατιστές” που δεν έχουν τίποτε ουσιαστικό να παρατηρήσουν για τον τρόπο λειτουργίας του κεφαλαίου σήμερα είναι απλώς (νέο)φιλελεύθεροι.

5. Μια βασική διάσταση–στην ουσία ασταμάτητη από τα τέλη του 19ου αιώνα και δώθε–της ανάπτυξης του κεφαλαίου είναι η συγκέντρωση, αφενός σε όλο και λιγότερα χέρια και αφετέρου σε όλο και ισχυρότερα μονοπώλια. Και οι δύο διαστάσεις αυτής της διαδικασίας έχουν σημάνει, με ιδιαίτερα οξυμένο τρόπο μετά την πίεση που άσκησε στους μικρότερους κεφαλαιούχους, και, ακόμα περισσότερο, στα μεσαία και μικροαστικά στρώματα, η κρίση, την απώλεια μεγάλου τμήματος της μικροϊδιοκτησίας: μικρά εμπορικά καταστήματα, βιοτεχνίες, μικρές επιχειρήσεις με εξειδίκευση στις υπηρεσίες, κλπ, καταστράφηκαν στην περίοδο 2008-2020, ενώ γιγαντώθηκαν όσες είχαν ήδη μεγαλώσει αρκετά.

6. Εμπειρικά, βιωματικά, η μαζική καταστροφή των μικρών επιχειρήσεων, καταστημάτων, κλπ σήμαινε την απώλεια σχετικής αυτονομίας από το μεγάλο κεφάλαιο που απολάμβαναν εκτεταμένα ακόμη κοινωνικά στρώματα. Αλλά οι συνέπειες της καταστροφής αυτής περιελάμβαναν και την απώλεια περιουσιακών στοιχείων σε κατασχέσεις, πλειστηριασμούς κλπ., και άρα την όξυνση της αμεσότητας της ανασφάλειας και της επισφαλούς σχέσης με τα “κατώτερα” κοινωνικά στρώματα.

7. Οι παρανοϊκοί φόβοι γύρω από τον εμβολιασμό και τα σενάρια συνωμοσίας γύρω από τον κορονοϊό περιστρέφονται *ολοκληρωτικά* γύρω από το θέμα της *απώλειας αυτονομίας* . Σωματοποιούν αλληγορικά (και στρεβλά) μια *πραγματική* οικονομική και κοινωνική εμπειρία. Με τον τρόπο αυτό, την εκφράζουν και την αποκρύπτουν ταυτόχρονα, όπως ακριβώς κάνουν τα όνειρα, και γενικότερα, η γλώσσα του ασυνείδητου. Δεν είναι πια ότι ο μικροκαταστηματάρχης έχει γίνει υπάλληλος μεγάλου καταστήματος, ή ότι ο μικροβιοτέχνης έχει τσακιστεί από την οικονομία κλίμακας των μεγάλων κρατών, αλλά ότι υπάρχει οργανωμένο σχέδιο να ελέγξουν τον εγκέφαλο του (τον οποίο αξιοδοτεί αντιστρόφως ανάλογα με την αξία της εργασίας του), ή το σώμα του, τις αναπαραγωγικές του δυνάμεις, κλπ.

8. Επειδή το αντιεμβολιαστικό ασυνείδητο είναι, όπως κάθε μορφή μαζικού ανορθολογισμού, το ακριβώς αντίθετο από ότι νομίζει–δηλαδή, είναι βαθιά *καθεστωτική* μορφή αντίληψης– είναι ιδιαίτερα γόνιμο έδαφος ανάπτυξης μορφών ρατσισμού, εκ των οποίων ξεχωρίζει το αντισινικό και το αντισημιτικό στοιχείο. Το γεγονός δε ότι το κομμάτι αυτό του αντιεμβολιαστικού ασυνειδήτου που εστιάζει σε παρανοϊκές φαντασιώσεις για την 5G σύνδεση στρέφεται κατά κύριο λόγο ενάντια στη ραγδαία άνοδο της κινεζικής τεχνικής προόδου κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι. Αυτοί που συνέλαβαν ανώτατο στέλεχος της κεντρικής στην ανάπτυξη της τεχνολογίας Huawei δεν ήταν οι τρελάκηδες της διπλανής πόρτας αλλά το Καναδικό και Αμερικανικό κράτος. Στην πραγματικότητα, οι φαντασιώσεις των τρελάκηδων εκφράζουν εν προκειμένω (δια)κρατικές αγωνίες, και σε τελική ανάλυση τη δυτική αγωνία για απώλεια όχι απλώς “ανταγωνιστικών (τεχνολογικών) πλεονεκτημάτων” αλλά και του μονοπωλίου στα υπερκέρδη που απορρέουν από αυτά.

_____________________

Ο Αντώνης Μπαλασόπουλος γεννήθηκε το 1970 στη Θεσσαλονίκη και είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Τμήμα Αγγλικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου. Εκτός του ερευνητικού του έργου, έχει δημοσιεύσει δημιουργική πρόζα, ποίηση και διήγημα σε πολλά έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά στη Βρετανία, την Κύπρο και την Ελλάδα. Έργα του στο χώρο της δημιουργικής γραφής είναι: Απ’ το μάτι της βελόνας. Αρχείο ελλειπτικών παρορμήσεων (πρόζα, GalerieAstra, εκτός εμπορίου, Αθήνα, 2010), Το βιβλίο των μικρών συλλογισμών (πρόζα, GalerieAstra, Αθήνα, 2011), Πολλαπλότητες του Μηδενός (ποίηση, Σαιξπηρικόν, Θεσσαλονίκη, 2020), και, προσεχώς, Το βιβλίο των πλασμάτων και Λευκό στο λευκό (ποίηση).

The post Τo αντιεμβολιαστικό ασυνείδητο- Αντώνης Μπαλασόπουλος appeared first on Void Network.

Αποτελεί άραγε η φετινή επέτειος άλλη μια τέτοια περίσταση ή λόγω της έκτακτης συγκυρίας της πανδημίας θα πρέπει να ακυρωθούν οι κατ’ έθιμον εκδηλώσεις; Εάν κανείς αποκριθεί στο ερώτημα έχοντας ως αφετηρία (αλλά και ως τελικό σημείο) της σκέψης του ένα υγειονομικό επιχείρημα – περί αποφυγής της εξάπλωσης του ιού υπό συνθήκες συνάθροισης πλήθους που μεγεθύνει το κίνδυνο, τότε η απάντηση θα πρέπει να είναι αναμφισβήτητα η ακύρωση των συγκεντρώσεων. Σε έναν τέτοιο συλλογισμό η υγειονομική διάσταση της πανδημίας θεωρείται σημαντικότερη όλων των άλλων πτυχών και ιεραρχείται πρώτη ως κριτήριο λήψης απόφασης.

Εάν, από την άλλη μεριά, ο κίνδυνος του covid19 θεωρηθεί λιγότερο σημαντικός από το ευρύτερο κοινωνικό επίδικο της εποχής μας, τότε η επέτειος της εξέγερσης πρέπει να τιμηθεί κανονικά. Εάν δηλαδή εκτιμήσουμε πως αφήνοντας την εξουσία να κυβερνά ερήμην της κοινωνίας και να αποφασίζει ανεξέλεγκτα βλάπτουμε μακροχρόνια πολύ περισσότερο την υγεία μας και τη ζωή μας, καθώς εν δυνάμει στερούμαστε κατακτήσεις αγώνων  που δόθηκαν μέσα στις δεκαετίες, τότε η απόφαση να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε μπαίνει σε πρώτη μοίρα, ειδικά για όσους από εμάς δεν ανήκουμε σε ευπαθείς ομάδες ή δεν έχουμε στο κοντινό μας περιβάλλον ανθρώπους που κινδυνεύουν άμεσα.

Στην πρώτη περίπτωση, η απόφαση προσανατολίζεται στα άτομα, στις εμπρόσωπες διαδράσεις τους και στην βιολογική υπόστασή τους στο παρόν. Στη δεύτερη, τα άτομα τοποθετούνται μέσα σε πιο περίπλοκες σχέσεις με το κοινωνικό τους περιβάλλον, και τα σώματα πολιτικοποιούνται ρητά συνενώνοντας το παρόν με το παρελθόν και το μέλλον μέσα από πολιτισμικές σημασίες που παραπέμπουν σε αντιλήψεις και αξίες ενός αντι-ηγεμονικού κόσμου. Εν μέσω πανδημίας και οι δύο απαντήσεις είναι ασφαλώς σεβαστές.

Ωστόσο, το Κενό Δίκτυο, αποφάσισε να ακολουθήσει τη δεύτερη διαδρομή- το ρίσκο της συνέχισης του αγώνα, όχι μόνο γιατί αισθανόμαστε κάπως άβολα με τα κοστούμια των στυγνών ορθολογικών επιλογών. Κυρίως, όμως, επειδή η επέτειος της εξέγερσης επιτρέπει και σε εμάς και σε όλους μας να στοχαστούμε και να εκφράσουμε δημόσια τον αποτροπιασμό μας για τη κρατική διαχείριση της πανδημίας, διατηρώντας συνάμα μια κριτική στάση που θεωρούμε όχι μόνο πολιτικά γόνιμη και ριζοσπαστική, αλλά και ευθυγραμμισμένη με μια ορισμένη γνώση που συσσωρεύεται διαρκώς αναφορικά με τον κόσμο στον οποίο κατοικούμε και τη θέση του ανθρώπου μέσα σε αυτόν.

Συναισθανόμενοι τον ανθρώπινο πόνο που προκαλεί η ασθένεια, παρατηρούμε με δέος την απρόβλεπτη τροπή της ιστορίας, αλλά και τα μυστήρια της ζωής. Ωστόσο, η πανδημία του Covid-19 σύντομα θα αρχίσει να υποχωρεί και με τη συμβολή των νέων εμβολίων θα τεθεί υπό έλεγχο. Αυτή τη στιγμή, όμως, πρέπει να κατανοήσουμε το μήνυμα που στέλνει στις κοινωνίες μας. Και το μήνυμα αυτό είναι διπλό.

Από τη μια μεριά, έχει να κάνει με τη χρήση των οικονομικών πόρων για την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας. Οι πόροι αυτοί έτσι κι αλλιώς ανήκουν σε όλους μας. Επομένως, το αίτημα για δημόσια δωρεάν υγεία για όλους, την ουσιαστική ενίσχυση του Ε.Σ.Υ με το απαραίτητο υγειονομικό προσωπικό και επαρκείς υποδομές για τις ανάγκες ιατρικής φροντίδας όλων είναι σήμερα, περισσότερο από ποτέ, κοινωνικά δίκαιο, λογικά επιβεβλημένο, ηθικά και πολιτικά ορθό. Μια σε βάθος μεταρρύθμιση του Ε.Σ.Υ προς χάριν του δημόσιου, συνολικού και δωρεάν χαρακτήρα παροχής φροντίδας, με δυο λόγια, συνιστά τη διεκδίκηση που κανείς δεν δικαιούται να ξεχνά ή να απεμπολίσει.

Την ίδια στιγμή, δεν θρέφουμε αυταπάτες. Γνωρίζουμε καλά πως ούτε η νεοσυντηρητική κυβέρνηση της Ν.Δ, ούτε οι «αστοί» υποστηρικτές της, ούτε οι κρατικοδίαιτες βδέλες που ξέρουν να πλουτίζουν χωρίς να παράγουν τίποτε θα ενδιαφερθούν για το δημόσιο σύστημα υγείας. Δεν γίνεται να μας πείσουν πως θα στηρίξουν έναν θεσμικό χώρο για να μοιράσουν σε όλους κάτι το οποίο οι ίδιοι δεν θεωρούν πως είναι κοινό, κάτι που πιστεύουν ότι θα έπρεπε να πουλιέται και να αγοράζεται και μάλιστα ακριβά- την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ. Είναι η απουσία του όρου «ενσυναίσθηση» από το λεξιλόγιό τους που τους κάνει να μην μπορούν να φανταστούν τις αγωνίες και τους φόβους των χαμιλόμισθων, των φτωχών και των αποκλεισμένων. Και αυτή η απουσία συμπόνιας είναι η άλλη όψη του ταξικού ρατσισμού που εκδηλώνεται στις επιλογές τους. Φανερά, ή συγκεκαλυμμένα πάει χέρι-χέρι με τον κοινωνικό δαρβινισμό τους.

Ακόμη κι αν όροι σαν αυτούς (‘ταξικός ρατσισμός’, ‘κοινωνικός δαρβινισμός’) φαντάζουν ξένοι στους νεοσυντηρητικούς, οι αντιλήψεις στις οποίες παραπέμπουν δεν παύουν να αποτελούν μέρος της καθημερινής κοινής τους λογικής, δηλαδή κομμάτι του βιωμένου πολιτισμού τους. Αυτή η υπαρξιακή συνθήκη, σύμφυτη με το ταξικό έθος, είναι στην πραγματικότητα και ο βαθύτερος λόγος που οι εκπρόσωποι της αντίδρασης απεργάζονται ασταμάτητα την αποδιάρθρωση της εργασίας. Πραγματικά πιστεύουν πως κάποιοι άνθρωποι «αξίζουν» και κάποιοι όχι, πως ό,τι δεν φέρνει κέρδος δεν «αξίζει» να υπάρχει.

Από την άλλη μεριά, το μήνυμα του κορωνοϊού συνδέεται με την οικολογική καταστροφή που συντελείται κάθε στιγμή σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Ο Covid-19 δεν είναι απλώς άλλος ένας δύσκολα αντιμετωπίσιμος ιός της γρίπης που καλεί την επιστήμη να τον «νικήσει» για να επιστρέψουμε μετά όλοι ήσυχοι στις δουλειές μας. Ο τρόπος αρχικής μετάδοσης του ιού και ο τόπος προέλευσής του, δηλαδή η μεταπήδησή του από την ‘άγρια’ ζωή στην κτηνοτροφία και από εκεί στον άνθρωπο, αποτελεί την καλύτερη απόδειξη για την αλληλεξάρτηση ανθρώπου-περιβάλλοντος. Οι κυρίαρχες εκδοχές της καπιταλιστικής «ανάπτυξης» συναρτώνται με διαφορετικούς τρόπους με την διαδικασία της καταστροφής του περιβάλλοντος και και την εξαφάνιση της βιοποικιλότητας. Εισβάλλοντας σε μέχρι πρότινος ‘ανέγγιχτα’ οικοσυστήματα, η κινητοποιούμενη από το κέρδος τεχνική διαδικασία μαζικής παραγωγής αγαθών και προϊόντων εισβάλλει ταυτόχρονα στα μικροβιολογικά υποστρώματα του περιβάλλοντος και τα επηρεάζει, απειλώντας την ύπαρξή μας με τρόπους πολλαπλούς. Για να το πούμε απλά, ο κορωνοϊός είναι προπομπός των καταστροφικών συνεπειών που επιφέρει η υπερθέρμανση του πλανήτη γιατί δημιουργήθηκε από τις ίδιες διαδικασίες που προκαλούν την κλιματική αλλαγή.

Πιστή στην πολιτισμική της λογική που θέλει τον άνθρωπο εξωτερικό στοιχείο του κόσμου, η καπιταλιστική μεγαμηχανή εξαπολύει την επίθεσή της πάνω στις ψυχές και τη σάρκα των όντων, καταλαμβάνει κάθε σπιθαμή εδάφους και μετατρέπει το φυσικό χώρο σε δικό της διάκοσμο. Ενώ εκμηδενίζει τους ανθρώπινους κόσμους –τους διαφορετικούς τρόπους ύπαρξης και αντίληψης- ο πολιτισμός που καθορίζεται από την ιδέα ότι μπορεί να ελέγξει τα πάντα, κάθε μορφή ζωής και ύλης του περιβάλλοντος, έρχεται αντιμέτωπος με το συμβάν εκείνο που ισοδυναμεί με την ασθένεια και το θάνατο.

Καθώς η ‘έρημος’ συνεχίζει να εξαπλώνεται με ταχύτατους ρυθμούς, καθώς τα κορμιά συνεχίζουν να υποτάσσονται στη δύναμη εκείνη που μεθοδικά οργανώνει την απίσχανση του πολιτικού φαινομένου και αποπειράται την εξαφάνιση της πολιτικής σύγκρουσης – μια νέα, δυστοπική πραγματικότητα ανατέλλει ακόμα και όταν ο ακριβής χαρακτήρας της μας διαφεύγει και αδυνατούμε να την προσδιορίσουμε: η κοινωνική επιστροφή στον οίκο, στην ιδιώτευση κυριαρχεί και η πόλη (προσωρινά;) ερημώνει. Από πού άραγε θα αναδυθεί τώρα η σχετική ενότητα του αντι-ηγεμονικού στοιχείου που θα αναμετρηθεί με την πλανητική κυριαρχία;

Υπό συνθήκες πανδημίας η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου θέτει ένα ερώτημα που υπερβαίνει τα στενά όρια της ελληνικής πραγματικότητας με ιδιαίτερο τρόπο. Σε έναν όλο και πιο αλληλοσυνδεόμενο κόσμο, πού ακριβώς τελειώνει μια δύσκολη υγειονομική πραγματικότητα και πού ξεκινά η επιθυμία όλων των καταπιεσμένων για σημαντικές αλλαγές σε πλανητική κλίμακα;

Έχει έρθει ίσως η εποχή που η επιθυμία θα αναποδογυρίσει τον κόσμο. Θα χρειαστεί βεβαίως, λίγη ειλικρίνεια. Όπως έγραψαν πρόσφατα οι σύντροφοι της ‘Αόρατης Επιτροπής’ από τη Γαλλία: «Όσο η αλήθεια δεν θα τίθεται ως ζητούμενο, ζητούμενο δεν θα υπάρχει. Τίποτα δεν θα υπάρχει. Τίποτα εκτός από αυτό το διαπλανητικό τρελάδικο. Οι αλήθειες είναι πολλαπλές, το ψέμα όμως είναι ένα, γιατί έχει συνασπιστεί σε παγκόσμιο επίπεδο ενάντια στην παραμικρή αλήθεια που θα θελήσει να αναδυθεί».

Την ίδια στιγμή, γνωρίζουμε φυσικά πως πολλοί σύντροφοι και συντρόφισσες, φίλοι και φίλες, σε αυτή την δύσκολη συγκυρία θα επιλέξουν να μείνουν σπίτι και να φροντίσουν τους δικούς τους ανθρώπους. Πολλοί θα επιλέξουν να προστατεύσουν συγγενικά πρόσωπα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, νεογέννητα μωρά και παιδιά αποφεύγοντας να συνευρεθούν στα πλαίσια μιας μεγάλης διαδήλωσης. Τους προτρέπουμε να μετατρέψουν το μπαλκόνι του σπιτιού τους σε κομμάτι της διαδήλωσης, να φτιάξουν το δικό τους πανό- το δικό τους σύνθημα, να το κρεμάσουν από το μπαλκόνι τους στέλνοντας ένα σινιάλο ελευθερίας σε όλους τους γείτονες τους.

Δεν θεωρούμε την απόφαση όσων από εμάς αποφασίσουν να μην διαδηλώσουν ως απολιτίκ ή ηττοπαθή στάση, δεν απαξιώνουμε τις επιλογές τους, δεν έχουμε σκοπό να επιβάλλουμε μια μορφή αγωνιστικού ψυχαναγκασμού. Γνωρίζουμε όμως πως υπάρχουν πολλά πράγματα που ενώνουν εμάς που θα επιλέξουμε να διαδηλώσουμε και όσους θα επιλέξουν να μην κατέβουν στο δρόμο. Όλοι εμείς μοιραζόμαστε την ίδια οργή και την ίδια απελπισία. Οργή για μια νέο-φιλελεύθερη υπερσυντηρητική κυβέρνηση που φαντάζεται πως θα μας σώσει από την επιδημία με γελοίες απαγορεύσεις και υπακοή στους νόμους της καπιταλιστικής αγοράς. Οργή για ένα σύστημα που παράγει μόνο αυταπάτες, κρίση, επιδημίες, θάνατο, ψευδείς επιθυμίες και σκουπίδια. Οργή και απελπισία.

Απελπισία καθώς βλέπουμε εκατομμύρια ανέργους χωρίς εισόδημα, ηλικιωμένους χωρίς αξιοπρέπεια, νέους χωρίς μέλλον, παιδιά χωρίς χαμόγελο, καλλιτέχνες χωρίς δικαίωμα έκφρασης, λαούς χωρίς δικαίωμα δημόσιας συνάθροισης, σχολεία χωρίς δασκάλους, νοσοκομεία χωρίς νοσοκόμες, πόλεις χωρίς πλατείες, διαβάτες με περιορισμούς κυκλοφορίας, ανθρώπους με άδεια βλέμματα και άδειες τσέπες. Την ίδια στιγμή οι βουνοκορφές και οι θάλασσες ιδιωτικοποιούνται, το πράσινο τσιμέντο φτάνει στις αετοφωλιές και η «πράσινη ανάπτυξη» καταστρέφει το περιβάλλον μας και τα χωριά μας.

Άρα, ό,τι και αν αποφασίσεις για την διαδήλωση της 17 Νοέμβρη ξέρουμε πως καταλαβαίνεις. Η απόφαση μας να αρνηθούμε την απαγόρευση της διαδήλωσης του Πολυτεχνείου και να κατέβουμε στο δρόμο ενάντια στην κρατική διαχείριση της επιδημίας του Covid 19 στέλνει ένα σινιάλο προς τους καταπιεσμένους και τους απελπισμένους. Όταν θα συναντηθούμε πραγματικά κανένας δεν θα μπορεί να αισχροκερδεί εις βάρος μας και να μας διατάζει.

Συνάμα, στέλνουμε και ένα σινιάλο στη κυβέρνηση: 46 χρόνια μετά το τέλος της δικτατορίας ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί του νομίζουν πως είναι βασιλιάδες, πως μπορούν να κυβερνάνε με διαταγές χωρίς να λογοδοτούν στη κοινωνία, να επιτρέπουν και να απαγορεύουν τη ζωή μας κατά βούληση. Ξεχνάνε όμως, πως οι βασιλιάδες δεν υπάρχουν πλέον γιατί κόψαμε τα κεφάλια τους.

___________

ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ

http://voidnetwork.gr

Το Κενό Δίκτυο θα συμμετάσχει στην διαδήλωση του Πολυτεχνείου την Τρίτη 17 Νοέμβρη 2020 στο μπλοκ του οικολογικού δικτύου SUPPORT EARTH

Συγκέντρωση ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΛΑΥΘΜΩΝΟΣ – ΏΡΑ 14.00 μ.μ.

The post ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ: Ζούμε για να αφανίσουμε τους δικτάτορες αυτού του κόσμου- Πολυτεχνείο 2020 appeared first on Void Network.

Στο παραπάνω βίντεο αποτυπώνεται η επίθεση διμοιρίας των ΜΑΤ κατά διερχομένου στην Πάτρα, το Σάββατο 7 Νοέμβρη 2020, κατά την πρώτη μέρα της επιβολής lockdown σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Για το τι πραγματικά συνέβη αναδημοσιεύουμε το κείμενο του αυτοδιαχειριζόμενου χώρου Επί τα Πρόσω που ακολουθεί:

Ανακοίνωση για τα γεγονότα στην Πάτρα- Σαβ. 7/11

Το Σαβ. 7/11 το απόγευμα υπήρχε ανακοινωμένη συγκέντρωση ενάντια στην καταστολή, την απαγόρευση κυκλοφορίας και την κρατική διαχείριση της πανδημίας καλεσμένη από την Ανοιχτή Συνέλευση για την Αλληλεγγύη ενάντια στον ολοκληρωτισμό.

Από νωρίς διμοιρίες των ματ είχαν καταλάβει την περιοχή γύρω από την Πλ. Όλγας και το Παράρτημα. Ένας σύντροφος που έφτασε στο χώρο του Παραρτήματος δέχθηκε απρόκλητη επίθεση από τα ΜΑΤ και προσήχθη όντας τραυματισμένος στο αυτί. Την ίδια ώρα όσοι σύντροφοι και συντρόφισσες προσέγγιζαν την πλατεία. εξαιτίας της κατάληψης της από την αστυνομία, δεν μπόρεσαν να φθάσουν και αυθόρμητα κινήθηκαν προς τον Αυτοδιαχειριζόμενο Χώρο «Επί Τα Πρόσω» ώστε να συζητήσουν και να συντονίσουν την απάντησή τους.

Το Επί Τα Πρόσω ήταν ήδη ανοικτό με ανακοινωμένο κάλεσμα για συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης στην περίοδο της πανδημίας και της οξυμένης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης. Τα ΜΑΤ περικύκλωσαν το χώρο του στεκιού και επιτέθηκαν απρόκλητα στο κόσμο που βρισκόταν εκεί, χτυπώντας με μανία συντρόφους, προσάγοντας 8 από αυτούς και σπάζοντας την είσοδο του χώρου.

Για περισσότερες από δύο ώρες, ο χώρος του στεκιού ήταν περικυκλωμένος από κάθε λογής κατασταλτικές δυνάμεις, ενώ αλληλέγγυοι σύντροφοι και συντρόφισσες ενώθηκαν και επιχείρησαν να πλησιάσουν εκ νέου στο Ε.τ.Π., το οποίο υπερασπίζονταν αρκετοί σύντροφοι από την ενδεχόμενη εισβολή των μπάτσων.

Εν μέσω απαγόρευσης κυκλοφορίας είναι επιτακτικό και αναγκαίο να βρεθούμε στους δρόμους του αγώνα και της αντίστασης. Σε καμία περίπτωση η πολιτική δράση δεν πρέπει να ανασταλεί αλλά αντίθετα πρέπει να κλιμακωθεί. Κόντρα στις απαγορεύσεις και την συντονισμένη επίθεση κράτους και κεφαλαίου να προτάξουμε τον οργανωμένο και αδιάλλακτο αγώνα. Να συγκρουστούμε με τους νόμους και τις επιταγές των κυρίαρχων.

Δεν πρόκειται να μείνουμε σιωπηλοί και να αφήσουμε στο δημόσιο λόγο να κυριαρχεί ο φόβος, δε πρόκειται να αφήσουμε το ζωτικό μας χώρο, που είναι ο δρόμος και οι πλατείες, να καταλαμβάνεται από την κατασταλτική μπότα τους κράτους που περνάει εν μέσω πανδημίας πτωχευτικούς νόμους, αντι-εργατικά νομοσχέδια και νομιμοποίηση του 10ωρου εργασίας. Αντιθέτως προτάσσουμε την κοινωνική-ταξική αλληλεγγύη μεταξύ των “από τα κάτω” της κοινωνίας που ιδιαίτερα στη τωρινή συνθήκη με την πανδημία και την κρατική διαχείρισή της εξαθλιωνόμαστε ακόμη περισσότερο (άνεργοι/ες, μετανάστες/στριες, κρατούμενοι/ες, ηλικιωμένοι/ες) καθώς και την έμπρακτη υπεράσπιση του προαναφερθέντα ζωτικού μας χώρου που ανέκαθεν αποτελούσε τόπο συνεύρεσης, ζύμωσης και αγώνα της τάξης μας.

Γιατί ακριβώς μέσω των εργαλείων, των χώρων, του λόγου, των δράσεων μας αντανακλώνται οι αξίες του κόσμου που ονειρευόμαστε, ενός κόσμου μακριά από τις καπιταλιστικές λογικές του κέρδους, του ανταγωνισμού, του ατομισμού, ενός κόσμου αλληλεγγύης, ισότητας, ελευθερίας.

Κυρ. 8/11 στις 12 το μεσημέρι καλούμε σε ανοιχτή αντικατασταλτική συγκέντρωση – συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης, στον Αυτοδιαχειριζόμενο Χώρο «Επί Τα Πρόσω» (Πατρέως 87) και στη συνέχεια σε ανοιχτή συνέλευση για να οργανώσουμε τις απαντήσεις μας απέναντι στην κρατική καταστολή και τρομοκρατία.

ΝΑ ΣΤΗΣΟΥΜΕ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟ

ΑΝ ΔΕΝ ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΜΕ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΜΑΣ ΘΑ ΓΙΝΟΥΝΕ ΜΟΝΤΕΡΝΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ

Ανοιχτή Συνέλευση για την Αλληλεγγύη ενάντια στον Ολοκληρωτισμό

Αυτοδιαχειριζόμενος Χώρος «Επί τα Πρόσω»

Συντρόφισσες/ Σύντροφοι

Πάτρα: Άγρια καταστολή, προσαγωγές και προσπάθεια σύλληψης του εκδότη του tetartopress

Επιχείρηση καταστολής που θυμίζει άλλες εποχές, εκτυλίχθηκε το απόγευμα 7 Νοέμβρη από την αστυνομία στην Πάτρα.

Συγκεκριμένα, στις 6 το απόγευμα και μια ώρα πριν την συγκέντρωση που είχε ανακοινωθεί ενάντια στην κρατική διαχείρισης της πανδημίας και στα φασιστικά φαινόμενα αστυνομικής βίας και καταστολής, μεγάλη αστυνομική δύναμη αποτελούμενη από διμοιρίες ΜΑΤ, ΟΠΚΕ και ΔΙΑΣ απέκλεισαν το χώρο γύρω από την κατάληψη Παραρτήματος και την πλατεία Όλγας, όπου είχε προγραμματιστεί η συγκέντρωση, αφού προχώρησαν σε δύο προσαγωγές. Παράλληλα, σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες, έγιναν έλεγχοι στην πλατεία Όλγας και επιδόθηκαν πρόστιμα παράνομης κυκλοφορίας πάρα το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα άτομα που ελέγχθηκαν, επέδειξαν τις απαραίτητες βεβαιώσεις κυκλοφορίας.

Αφού ενημερωθήκαμε ως tetartopress για τις παραπάνω προσαγωγές, ο εκδότης του site Βασίλης Πέττας βρέθηκε έξω από την Αστυνομική Διεύθυνση Δυτικής  Ελλάδος.

Στην προσπάθειά του να καταγράψει τη μαρτυρία ενός από τους προσαχθέντες που ήταν τραυματισμένος, με τον οποίο είχε οπτική επαφή από το παράθυρο του κτηρίου της Αστυνομικής Διεύθυνσης, προσήχθη για εξακρίβωση στοιχείων παρά το γεγονός ότι αμέσως δήλωσε τη δημοσιογραφική του ιδιότητα. Στη συνεχεία και για περίπου μια ώρα έγιναν τρεις προσπάθειες σύλληψής του για διαφορετικούς λόγους κάθε φορά. Η τελευταία, μάλιστα, αφορούσε κατάθεση μήνυσης από αστυνομικό με πολιτικά για δήθεν βιαιοπραγία από τον Βασίλη Πέττα, εναντίον του.

Η πραγματικότητα είναι πως λίγη ώρα πριν, και ενώ του είχαν ανακοινώσει πως συλλαμβάνεται επειδή δήθεν βιντεοσκοπούσε αστυνομικούς που έβρισαν προσαχθέντες, ο ίδιος αστυνομικός τον απομόνωσε σε χώρο που δεν είχε επαφή με άλλο κόσμο,  αποκομμένοι από τους υπολοίπους προσαχθέντες και  χωρίς κανέναν λόγο βιαιοπράγησε κατά του εκδότη  Β. Πέττα, απωθώντας τον βίαια πάνω σε ένα τοίχο με ένα φοριαμό, με αποτέλεσμα τον ελαφρύ τραυματισμό του στο κεφάλι, την πλάτη και  το πρόσωπο.

Ακούγοντας οι άλλοι προσαχθέντες τη φασαρία, άρχισαν να φωνάζουν και τότε στον χώρο που ήταν απομονωμένος ο Βασίλης Πέττας, εισέβαλαν δύο άντρες των ΜΑΤ. Την ώρα που τον άφηναν ελεύθερο τον ενημέρωσαν πως θα συλληφθεί μετά από μήνυση -του αστυνομικού που τον χτύπησε-, για βιαιοπραγία εναντίον του αστυνομικού. Στη συνέχεια παρενέβη αστυνόμος και του είπε πως δεν θα γίνει μήνυση αρκεί να απομακρυνθεί από τον χώρο και να σταματήσει να κάνει ρεπορτάζ. Χαρακτηριστικά του ανέφερε: «Είναι μικρή η Πάτρα, ξέρουμε ποιος είσαι και τι προσπαθείς να κάνεις…».

Την ίδια ώρα, που συνέβαιναν αυτά στο αστυνομικό μέγαρο, πραγματοποιήθηκε επίθεση από αστυνομικές δυνάμεις στον αυτοδιαχειριζόμενο χώρο Επί Τα Πρόσω και εισβολή με κρότου λάμψης και  ρίψεις χημικών, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν νέες προσαγωγές γύρω από το κτίριο του αυτοδιαχειριζόμενου χώρου στην οδό Πατρέως.

Συνολικά  απόψε στην Πάτρα είχαμε  εννέα προσαγωγές και αρκετούς τραυματίες. Λίγο πριν τις 9 το βράδυ οι προσαχθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι.

Πηγή φωτογραφιών:   Αναρχική Ομάδα Δυσήνιος Ίππος

πηγή άρθρου: https://tetartopress.gr/

Επίθεση της αστυνομίας στην κεντρική πλατεία στην Ξάνθη

«Όλα ξεκίνησαν χτες το απόγευμα, περίπου στις 6 και 20, όταν ενώ καθόμασταν στην Κεντρική Πλατεία Ξάνθης, με μάσκες και τις αποστάσεις που έχουν επιβάλει. Μας έκαναν ντου περισσότεροι από 20 Αστυνομικοί και Ασφαλίτες. Μας περικύκλωσαν. Μπήκε στην μέση ο Διευθυντής Αστυνομίας (όπως μας ανέφερε πως είναι) και λέει “Λοιπόν, σας δίνω περιθώριο 5 λεπτά να έχετε φύγει όλοι στα σπίτια σας”. Όταν ο πρώτος ρώτησε για ποιο λόγο, αφού φοράμε μάσκες και τηρούμε τα μέτρα του επιτέθηκαν πρώτα λεκτικά λέγοντας “Δε θα ρωτάτε εδώ. Απλά θα κάνετε ό,τι σας λέμε. Τέλος”.

Μετά από άρνηση του πρώτου, τον όρμηξαν. Ξέφυγε και όπως φαίνεται και ακούγεται και στο βίντεο, ο Διευθυντής Αστυνομίας λέει στον νεαρό “φεύγεις ρε πουτανιτσα? Ε πουτανίτσα”. Ζήτησα τον λόγο εγώ και τον ρωτάω για ποιο λόγο μιλάτε έτσι? Και χωρίς δεύτερη σκέψη με όρμηξαν. Τους ρωτούσα για ποιο λόγο με ορμάνε και μου έλεγαν “σιωπή, μη μιλάς” και μετά απ’ την επίθεση καταλαβαίνοντας πως δεν θα έχουν πως να το δικαιολογήσουν όλο αυτό, μας απαίτησαν να σβήσουμε τα βίντεο απ’ τα κινητά μας μετά βίας. Όταν εμένα μετά από μάχη που είχα μαζί τους κατάφεραν να με πάνε στο περιπολικό και να μου σβήσουν τα βίντεο με τις εγκληματικές τους πράξεις, ερχόταν ο φίλος μου ο “Haik” από πίσω να τους απωθήσει να με πάρουν μέσα. Με αποτέλεσμα να του λένε “θα έχεις την ίδια κατάληξη και εσύ…σβήσε το βίντεο” και ύστερα μπροστά σε πλήθος κόσμου είχε το χέρι του στο όπλο και τον απειλούσε και αυτόν να σβήσει τα βίντεο που τους “έκαιγαν”. Δυστυχώς κατάφεραν να σβήσουν τα περισσότερα βίντεο.

Ευτυχώς 3 σημαντικά αρχεία σώθηκαν και είναι το παραπάνω αρχείο σε 3 αποσπάσματα. Όση ώρα μου είχαν γυρισμένο το χέρι και έτοιμο να σπάσει μου έλεγαν “πουτάνα πονάς? Από εδώ και πέρα αυτά είναι τα νέα δεδομένα. Εμείς θα κάνουμε ότι θέλουμε και εσείς θα είστε στη σιωπή με το κεφάλι κάτω πουτάνα. Καταλαβες? Τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις μαλακίες που ξέρατε είναι παρελθόν. Τώρα θα κάνετε αυτό που λέμε εμείς πουτάνες”.

Οι μέρες που ζούμε είναι πολύ σκοτεινές και επικίνδυνες και ελπίζω μετά απ’ αυτόν τον Πόλεμο να βρεθεί ξανά Ειρήνη, Υγεία και Αγάπη σε όλο τον κόσμο. Δε θα περάσει ο φασισμός. Αντίσταση στην καταπάτηση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Καμία υποταγή στην Χούντα που έχουν χτίσει ύπουλα και βίαια. Αντιστεκόμουν πάντα σε κάθε είδους φασισμού. Αντιστέκομαι και τώρα όπως φαίνεται και στο βίντεο. Θα αντιστέκομαι για όσο ζω για Ελευθερία, για ισότητα, για τα Ανθρώπινα δικαιώματα μας. Για την αξιοπρέπεια μας. Καλή μας δύναμη. Καλές αντοχές».

[Η παραπάνω καταγγελία συνοδευόμενη από το βίντεο δημοσιεύτηκε στο Facebook από τον Diek Comitato στις 4 Νοεμβρίου 2020. Δημοσιεύονται και τα δύο αυτούσια ως έχουν].

The post Αποθρασύνεται η αστυνομική βία- Μαρτυρίες από Πάτρα και Ξανθη appeared first on Void Network.

___________

To Aόρατο Χέρι μας πνίγει

“Το Αόρατο Χέρι είναι ένας από τους πιο ανθεκτικούς μύθους των (νεο)κλασσικών οικονομικών. Η μαγική του δύναμη είναι να διασφαλίζει την μεγιστοποίηση του κοινωνικού οφέλους όσο ο καθένας δρα με βάση το ατομικό του συμφέρον διαμέσου της αγοράς -φαινομενικά. Αλλά τι θα συνέβαινε αν το Αόρατο Χέρι ήταν λιγότερο αγαθό από αυτό; Ο πρόσφατος χείμαρρος εικόνων αστυνομικής βίας που προήλθαν από τις Η.Π.Α., με έβαλαν σε σκέψεις μήπως αυτό είναι δουλειά του Αόρατου Χεριού –το κράτημα σε λειτουργία του σχήματος Πόντσι που αποκαλούμε καπιταλισμό. Ίσως ήταν το Αόρατο Χέρι που χτύπησε την πόρτα του συντρόφου μου λίγα χρόνια πριν απαιτώντας την άμεση πληρωμή ενός παλιού χρέους, “ή αλλιώς”. Ίσως ήταν το Αόρατο Χέρι που πυροδότησε την βίαιη έκρηξη που κατέστρεψε τις 46.000 χρόνων ιερές σπηλιές των Puutu Kunti Kurrama και Pinikura φυλών στο φαράγγι του Juukan, για λογαριασμό του Rio Tinto.”

(Το Αόρατο Χέρι, ένα καλλιτεχνικό εγχείρημα από την Lara Luna Bartley@MoneyLab#X)

Το Αόρατο Χέρι ξεκάθαρα πνίγει την ανθρωπότητα, όπως ο Gunther Anders είχε προβλέψει ήδη από τα χρόνια μετά την Hiroshima και το Nagasaki. Στο κείμενο του, Εμείς, Οι Γιοί του Άιχμανν, o Anders γράφει ότι το πρότυπο του Ναζισμού θα φτάσει στην τελειότητα όταν η τεχνολογία πάρει το πάνω χέρι στα ανθρώπινα όντα. Το Άουσβιτς ήταν το πρώτο πείραμα στην βιομηχανική διαχείριση της εξόντωσης, και σήμερα οι συνενωμένες δυνάμεις της τεχνολογίας και του ρατσισμού προετοιμάζουν τo Endlosung σε πλανητική κλίμακα. Όπως έγραφε ο Anders:

“Μπορούμε να περιμένουμε ότι η φρίκη του Ράιχ θα επισκιάσει κατά πολύ την φρίκη του Ράιχ του παρελθόντος. Αναμφίβολα, όταν μια μέρα τα παιδιά ή τα εγγόνια μας, περήφανα με την τέλεια “συμηχανοποίηση” τους, κοιτάξουν από τα σπουδαία ύψη του χιλιόχρονου Ράιχ τους κάτω στην αυτοκρατορία του χθες, στο αποκαλούμενο “τρίτο” Ράιχ, θα τους φανεί απλά ένα ελάσσων, επαρχιώτικο πείραμα.” (Εμείς, Οι Γιοί του Άιχμανν)

Αυτή η αποκαρδιωτική πρόβλεψη πραγματοποιείται. Ο αυτοματισμός της εξόντωσης, σύμφωνα με τον Anders, είναι η ουσιαστική συνεισφορά που έφερε ο Ναζιστικός μηχανισμός, και στην μεταμοντέρνα και μεταβιομηχανική εποχή, το εγχείρημα της αυτοματοποιημένης εξόντωσης μπορεί να υλοποιηθεί σε μια πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από ότι στην εποχή του Hitler.

Τι δεν μπορούσαμε να δούμε το ’70

Οι ακτιβιστές που ενηλικιώθηκαν στο δεύτερο μισό του περασμένου αιώνα δεν ήταν προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν μια επιστροφή τόσο άγρια όσο αυτή που κάποτε χαρακτήρισε τον Ναζισμό. Αλλά στον νέο αιώνα, η αγριότητα αυτή επέστρεψε: η διακυβέρνηση του Trump έχει επαναφέρει φρικώδη θεάματα όπως ο χωρισμός παιδιών μεταναστών από τις οικογένειες τους, μια από τις αμέτρητες πράξεις απάνθρωπης βίας που λαμβάνουν χώρα ανά την υφήλιο, και συγκεκριμένα ενάντια των μεταναστών.

Η κουλτούρα της Ιταλικής Αυτονομίας, στην οποία ήμουν συμμετέχων τότε, προέβλεψε πολλές πλευρές του τωρινού μετασχηματισμού στο πεδίο της εργασίας, της τεχνολογίας και της ταξικής σύνθεσης, αλλά ήταν ουσιαστικά ανήμπορη να δει την εξάντληση της οικονομικής ανάπτυξης και ήταν εξίσου ανίδεη για την επίμονη δυναμική της φασιστικής υποκειμενοποίησης.

Παρά την έκδοση της μελέτης πάνω στα Όρια της Ανάπτυξης (1971), απλά δεν συνειδητοποιήσαμε τις μακροχρόνιες επιδράσεις που συνεπάγονται την κατάρρευση του φυσικού περιβάλλοντος, ούτε εκτιμήσαμε πλήρως τις επιδράσεις της ψυχικής κατάρρευσης που προκαλείται από την απεριόριστη εκμετάλλευση των διανοητικών ενεργειών.

Αυτός είναι ο λόγος που, αν θέλουμε να σκεφτούμε τις στρατηγικές του σύγχρονου κινήματος και τις τακτικές μορφές αντίστασης που απαιτούνται τώρα, δεν θεωρώ ότι η εμπειρία μου με το Ιταλικό ’70 βοηθάει ιδιαίτερα.

Στις ακόλουθες σημειώσεις, προσπαθώ να επαναπροσδιορίσω την πιθανότητα μιας αυτόνομης υποκειμενοποίησης μέσα από τον ορίζοντα του αφανισμού που σηματοδοτεί η πανδημική κατάρρευση.

Σπασμός

Το φθινόπωρο του 2019 ένας σπασμός συντάραξε το πλανητικό σώμα: από το Hong Kong στην Bogota, από την Barcelona στην Beirut, Quito, Βαγδάτη, La Paz, Santiago και Valparaiso, νέοι άνθρωποι, κυρίως άνεργοι και επισφαλώς εργαζόμενοι βγήκαν στους δρόμους σε ένα είδους παγκόσμιας διαμαρτυρίας. Καμία κοινή στρατηγική δεν ήταν ορατή σε αυτόν τον αναβρασμό, ούτε κοινοί στόχοι. Αυτό που ήταν κοινό, ωστόσο, ήταν μια αίσθηση πνιγμού, αφόρητου πόνου, η αίσθηση της απόγνωσης που εκφράζεται στις λέξεις, “δεν μπορώ να αναπνεύσω”. Τρεις σχετικές ταινίες πιάνουν αυτήν την στιγμή: Joker του Todd Phillips, Parasite του Bong Joon-ho, και Sorry we missed you του Ken Loach.

Ύστερα, μετά τον σπασμό, η κατάρρευση.

Η πανδημία που εξαπλώθηκε τους πρώτους μήνες του 2020 έδρασε σαν ένα είδος ψυχο-ύφεσης: η παγκόσμια μηχανή σταμάτησε απότομα.

Αυτός ο κλονισμός δεν θα έπρεπε να αναγνωστεί σαν ένα απομονωμένο γεγονός, αλλά αντίθετα σαν μια αποκάλυψη των καταστροφικών διαδικασιών που ήταν ήδη δρομολογημένες για πολλά χρόνια και οι οποίες ξαφνικά συγκρούστηκαν όλες μαζί: οικονομικός μαρασμός, περιβαλλοντική καταστροφή, ψυχική αδυναμία του κοινωνικού οργανισμού εξαντλημένου από την τεχνοοικονομική επιθετικότητα και την ψηφιακή επιτάχυνση της νευρικής διέγερσης.

Αποκάλυψη

Ετυμολογικά, αυτή είναι μια Αποκάλυψη: μια στιγμή αλήθειας στην οποία γίνεται σαφές ότι η νεοφιλελεύθερη οικονομία είναι ασύμβατη με την επιβίωση την ανθρωπότητας. Τι είναι ο νέος ορίζοντας που ανακαλύπτουμε (όχι και τόσο) σταδιακά στο κατώφλι της πανδημίας; Ο αφανισμός. Αυτή η λέξη, που ποτέ δεν άνηκε στο λεξιλόγιο της πολιτικής, παίρνει την κεντρική σκηνή στην κοινωνική φαντασία για πρώτη φορά στην ιστορία.

Αγωνιώδη κινήματα για την φιλελεύθερη δημοκρατία και την νέο-αντιδραστική ταυτότητα (εθνική, φυλετική, θρησκευτική, πολιτισμική, και λοιπές) συγκλίνουν προς τον παγκόσμιο εμφύλιο πόλεμο: ταυτοτικές συγκρούσεις σε κάθε χώρα του κόσμου, βία κατά των μεταναστών, και γεωπολιτικό χάος. Η οικονομική επιθετικότητα της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης έχει ενισχύσει την ανοιοκρατία του Trump: γηραιά λευκά αρσενικά με άνοια, που έχουν εμμονή με την εξαφάνιση της κυριαρχίας τους, με την ανικανότητα τους.

Επιτέλους, ο νεοφιλελευθερισμός αποκαλύπτεται σαν η οικονομική στρατηγική του Φασισμού.

Τα κοινωνικά κινήματα δεν μπορούν να κάνουν τίποτα για να διαλύσουν αυτήν την τάση. Πρέπει να επιβιώσουμε από την καταιγίδα, και πρέπει να δημιουργήσουμε, να πολλαπλασιάσουμε και να υπερασπιστούμε -με κάθε αναγκαίο μέσο- εικονικούς και φυσικούς χώρους αναπνοής, αυτοθεραπείας, κοινωνικού και τεχνικού πειραματισμού.

Θεραπεία

Η εξέγερση που ακολούθησε την δημόσια εκτέλεση του George Floyd από την Ku Klux Klan με τις μπλε στολές σηματοδότησε την ανάδυση μια υποκειμενικότητας που είναι ταυτόχρονα αντιρατσιστική, πολυφυλετική και αντικαπιταλιστική, και η οποία δρα σαν μαζική θεραπεία για την ασφυξία της επισφαλούς τάξης, το νέο διαγενεακό και διαφυλετικό προλεταριάτο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στον απόηχο της πανδημίας, οι διαμαρτυρίες υπήρξαν ο μόνος τρόπος αποφυγής της ασφυξίας: η εξέγερση είναι πρώτη βοήθεια για τον κοινωνικό οργανισμό και τον κοινωνικό εγκέφαλο.

Αλλά τώρα, παρά τον κατακερματισμό του επισφαλούς κοινωνικού σώματος, πρέπει να κάνουμε μια πράξη στρατηγικής φαντασίας: ποια είναι η ατζέντα του κινήματος για τον ερχόμενη εποχή, ειδικά στις Η.Π.Α., όπου οι εκλογές -ασχέτως του νικητή- πιθανόν να ξεκινήσουν μια περίοδο γενικευμένης αστάθειας και βίας;

Θα έπρεπε να εμπλακούμε στην Αμερικανική μάχη για την εξουσία ή θα έπρεπε να μείνουμε έξω από την κατάσταση αυτή ενώ η αποσάθρωση των Η.Π.Α. εξελίσσεται;

Τα κοινωνικά κινήματα δεν θα έπρεπε να παγιδευτούν στον αγώνα μεταξύ της φιλελεύθερης (ιμπεριαλιστικής) δημοκρατίας και την εθνικιστικής ανοιοκρατίας. Ωστόσο θα πρέπει να αρπάξουμε κάθε ευκαιρία για την δημιουργία χώρων αυτόνομης ζωής και πρέπει συνεχώς να βεβαιώνουμε και να επαναβεβαιώνουμε μια απλή ιδέα: η αναδιανομή του πλούτου είναι ο μόνος δρόμος εξόδου από την κόλαση. Ισότητα, ολιγάρκεια και αναδιανομή του πλούτου.

Κατάρρευση

Ότι οικονομικά μέτρα και αν πάρει το κράτος, η καπιταλιστική οικονομία δεν θα αναστηθεί. Καμία ανάκαμψη, καμία ανάπτυξη, καμία κοινωνική ειρήνη δεν είναι ορατή για τα επόμενα δέκα χρόνια. Όμως, όσο είμαστε ανίκανοι να δραπετεύσουμε από το πτώμα του καπιταλισμού, αυτό το πτώμα θα συνεχίσει να επιβάλλει του κανόνες του πάνω μας, οι οποίοι δεν αντιστοιχούν πλέον καθόλου στην δυναμική της κοινωνικής πιθανότητας.

Σε αυτήν την περίοδο, καθώς αντιστεκόμαστε στις συγκλίνουσες επιθετικότητες του ρατσισμού και του εταιρικού κεφαλαίου, καθώς προσπαθούμε να επιβιώσουμε, πρέπει να μάθουμε το μάθημα της πανδημικής κατάρρευσης: το ενσωματωμένο πεδίο της τεχνοοικονομικής αφαίρεσης καταστράφηκε από την βιολογική υλικότητα του ιού. Αυτό που χρειάζεται τώρα δεν είναι η χρηματική αφαίρεση, αλλά χρήσιμα προϊόντα της γνώσης και της συνεργασίας: τροφή, φροντίδα, παιδεία. Διατροφική αυτάρκεια, μέτρα δημόσιας υγείας και αυτονομία στην παιδεία θα είναι οι ενασχολήσεις του κοινωνικού κινήματος. Γνωρίζουμε ότι αυτό δεν θα συμβεί ειρηνικά και ότι η βία της οικονομικής δύναμης και του φασισμού θα απειλούν συνεχώς την κοινωνική αυτονομία. Επομένως, το πρόβλημα της αυτοάμυνας θα πρέπει να είναι ένα μόνιμο θέμα συνείδησης και πειραματισμού.

Τραύμα

Στο παρόν, ενώ η πανδημία συνεχίζει να ξεδιπλώνεται, μεγάλες εταιρίες εξάγουν τεράστια κέρδη από την ευρεία δυσφορία και η ανισότητα εκτοξεύεται: μια μικρή μειοψηφία ανθρώπων ευημερεί σε βάρος του πόνου της μεγάλης πλειοψηφίας της ανθρωπότητας.

Αυτό είναι το αποτέλεσμα ενός κανόνα που είναι ενσωματωμένος σαν ένας αυτοματισμός στην γλώσσα μας, στην φαντασία μας και στην καθημερινή ζωή: υποταγή στην χρηματική κυριαρχία, και πάνω από όλα στο χρέος— αυτή είναι μια διανοητική παγίδα που το συνεχιζόμενο τραύμα πιθανόν να μπορεί να διαλύσει. Αυτό το τραύμα θα ξεδιπλωθεί σε μια μακρά περίοδο χρόνου, καθώς οι επιρροές της στον πολιτισμό, την συμπεριφορά και στο συλλογικό ασυνείδητο καταγράφονται σταδιακά.

Πρέπει να δράσουμε πάνω στην μετατραυματική διανοητική εξέλιξη μας: χρειαζόμαστε την θεραπεία και ταυτόχρονα την αναβίωση της αλληλεγγύης.

Χρεοκοπία

Καθώς η παγκόσμια οικονομία θα είναι σε μια κατάσταση μόνιμης κατάρρευσης, η κοινωνία πρέπει να μάθει να είναι ανεξάρτητη από την αγορά και πρέπει να δημιουργήσει τις συνθήκες για την επιβίωση εκτός της αγοράς. Πρέπει να πειραματιστούμε σε μικρή και μεγάλη κλίμακα με την τροφή, την παιδεία, την υγειονομική αυτάρκεια και την απενεργοποίηση την χρηματικής κυριαρχίας πάνω στην καθημερινή ζωή, όποτε και όπου αυτό είναι δυνατό.

Η απαλλοτρίωση των απαλλοτριωτών πρέπει να οργανωθεί επιστημονικά— μια αναδιανομή του πλούτου είναι ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί ένα πλανητικό ολοκαύτωμα.

Μη-αναγνώριση του χρέους πρέπει να διακηρυχθεί όποτε και όπου είναι δυνατόν. Μια γενική χρεοκοπία θα πρέπει να οργανωθεί.

Γνωρίζω ότι όλα αυτά είναι ευσεβείς πόθοι αυτή την στιγμή.

Γνωρίζω ότι η πλειοψηφία του κόσμου ψάχνει προστασία στην ταυτότητα, στο ανήκειν, στο έθνος, στην φυλή… και ότι αυτό οδηγεί σε πόλεμο. Γνωρίζω ότι δεν μπορούμε να σταματήσουμε αυτήν την τάση, καθώς οι επιθετικές ενέργειες που έχουν συσσωρευτεί τις προηγούμενες δεκαετίες και που έχουν οξυνθεί στα χρόνια του Trump, οδηγούνται αδρανειακά προς την σύγκρουση. Γνωρίζω ότι αυτή η καταιγίδα δεν μπορεί να διαλυθεί πλήρως- ωστόσο, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να αποφύγουμε την καταιγίδα όσο το δυνατόν περισσότερο και να δημιουργήσουμε αυτόνομους χώρους.

Ευτυχία

Ο αφανισμός έχει αναδυθεί σαν τον ορίζοντα του νεαρού αιώνα μας.

Ας χαλαρώσουμε και ας αποδεχτούμε αυτήν την πραγματικότητα, χωρίς πανικό. Εξάλλου, η διάλυση -αργά ή γρήγορα- μέσα στο τίποτα είναι η μοίρα του κάθε οργανισμού.

Για την ώρα η ερώτηση είναι η εξής: είναι μια ευτυχισμένη ζωή εφικτή μέσα στον ορίζοντα του αφανισμού;

Αν όχι, είμαστε καταδικασμένοι και ο αφανισμός θα είναι το μόνο αποτέλεσμα του ξέφρενου ανταγωνισμού και της στρατιωτικής εχθρότητας, μετά από μια περίοδο επεκτατικής κόλασης.

Αλλά δεν πιστεύω ότι είμαστε καταδικασμένοι— ναι, μια ευτυχισμένη ζωή είναι δυνατή μέσα στον ορίζοντα του αφανισμού.

Ο ατομικός αφανισμός δεν είναι μια καινούργια προοπτική: είμαστε εξοικειωμένοι με το γεγονός της ατομικής μας θνητότητας. Ωστόσο, έχουμε καταφέρει εδώ και εκεί να δημιουργήσουμε τις συνθήκες για μια ευτυχισμένη ζωή, έτσι δεν είναι; Οπότε αυτό είναι το έργο: να δημιουργήσουμε και να πολλαπλασιάσουμε συνθήκες για την ευτυχία, ότι και αν συμβεί.

Η πραγματικότητα είναι βάναυση, αλλά πρέπει να αποφύγουμε να γίνουμε και εμείς οι ίδιοι βάναυσοι: αυτό, σήμερα, είναι ένα πιθανό νόημα της λέξης “αυτονομία”.

Μόνο όταν ένα κίνημα, μια μεγάλη μειοψηφία γίνει ικανή να δείξει ότι μια ευτυχισμένη ζωή είναι δυνατή στον ορίζοντα του αφανισμού, μπορεί πιθανώς να βρεθεί μια γραμμή απόδρασης από τον αφανισμό.

______________

23 Οκτ. 2020

Μετάφραση: Κώστας Μπατσής / Κενό Δίκτυο

πηγή: Ill Will Editions

εικόνες: David Maisel

The post Αφανισμός, Εξέγερση, Ευτυχία- Franco “Bifo” Berardi appeared first on Void Network.

___________________________

Περπατάω μέσα στους ερήμους δρόμους της πόλης  και σκέφτομαι συνεχώς ένα καινούργιο κόσμο.  Νιώθω την ανάγκη ότι πρέπει να συντάξουμε το πρόταγμα μας. Τώρα, σε μια εποχή που οι καπιταλιστικές αξίες αμφισβητούνται και η βιομηχανοποίηση της ζωής θεωρείται πηγή δυστυχίας όλων των έμβιων όντων, υπάρχει η επιτακτική ανάγκη για το δικό μας μανιφέστο. Ένα σχέδιο αλλαγής του παρόντα κόσμου. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου η απελευθέρωση μας από τα δεσμά αυτού του καταστροφικού συστήματος.

Ο μόνος τρόπος για να φτάσουμε στο τέλος του 21ου αιώνα και να είμαστε ευτυχισμένοι είναι να φανταστούμε μια μελλοντική κοινωνία σε αρμονία με τη φύση.

Τι έχει νόημα στη ζωή μας; Τι έχει πραγματικά σημασία στη ζωή μας;

Ως κομμάτι του έμβιου κόσμου βρισκόμαστε υπό απειλή – όπως ακριβώς βρίσκονται υπό απειλή και εκατοντάδες άλλοι οργανισμοί της γης. Όσο εξαφανίζονται μορφές ζωής επάνω στον πλανήτη Γη τόσο ο άνθρωπος θα έρχεται αντιμέτωπος με κρίσεις, υγειονομικές, οικονομικές, υπαρξιακές. Όταν απειλείται η γη απειλείται η ύπαρξη μας. Όσο καταστρέφουμε τη γη, κατασπαράζουμε το δικό μας σώμα.

Ο καπιταλισμός  δεν μπορεί να προσφέρει έναν αξιοπρεπή τρόπο ζωής. Αναπαράγεται διαρκώς ο παραλογισμός του ανταγωνισμού, της εκμετάλλευσης, του καταναλωτισμού, της  αυξανόμενης παραγωγικότητας, της αιώνιας αύξησης του κέρδους.

Όσο περνάνε οι μέρες και το μέλλον μας γίνεται αβέβαιο είναι απαραίτητη η αναθεώρηση των αξιών μας. Ας προβληματιστούμε ποιά είναι η ηθική της νεοφιλελεύθερης οικονομίας;

Τι αξίζει περισσότερο σήμερα;  Η ανθρώπινη ευτυχία; Η ζωή ή το κέρδος; Το να καταναλώνουμε άχρηστα προϊόντα; Η αγωνία για την καθημερινή επιβίωση; Αρνηθήκαμε την ίδια τη ζωή μας τόσα χρόνια. Δεν αντέχουμε άλλο να θεωρείται αυτονόητη η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, η καταπάτηση των δικαιωμάτων και η κοινωνική ανισότητα.

Μέσα από τις στάχτες του καπιταλισμού θα γεννηθούν τα όνειρα μας. Ο κόσμος έτσι όπως είναι σήμερα δεν είναι η μόνη λύση. Δεν είναι η μόνη λύση το χρέος, ο πόλεμος, η φτώχεια και η οικολογική καταστροφή. Οι επιλογές που κάνουν οι λίγοι και η τυφλή εμπιστοσύνη που δείχνουμε στο υπάρχον σύστημα καθορίζει το μέλλον της ανθρωπότητας.  Σκέφτομαι πως η επιστροφή στην κανονικότητα είναι το πραγματικό πρόβλημα. Σε μια κανονικότητα όπου οι βασικές ανάγκες του ανθρώπου κοστίζουν πανάκριβα. Σε μια κανονικότητα όπου το άγχος μας κατακλύζει όλους. Σε μια κανονικότητα όπου οι πρόσφυγες πολέμου δολοφονούνται στη θάλασσα ή μεταχειρίζονται από τα κράτη σαν παράσιτα. Σε μια κανονικότητα όπου οι άνεργοι, οι πάμφτωχοι, οι άστεγοι θεωρούνται φυσιολογικό και αναπόσπαστο κομμάτι της οικονομίας. Η αγάπη ουρλιάζει μπροστά στους τάφους των αυτόχειρων, όλων αυτών που αυτοκτόνησαν λόγω της οικονομικής κρίσης. Αυτή η κανονικότητα απειλεί την αξία της ζωής. Δεν υπάρχει τόπος και χρόνος για να θεωρείται η συμπόνια η μόνη μας υποχρέωση. Δικιά μας υποχρέωση είναι να εφεύρουμε αυτό τον χρόνο, να φτιάξουμε τους τόπους της συμπόνιας. 

Κανονικό, λογικό και εύκολο είναι ο καθένας μας να έχει ένα σπίτι με κήπο, να γίνονται στη γειτονιά μας αυτοδιαχειριζόμενες  συνελεύσεις και ανοιχτά δημόσια μαθήματα για όλα όσα πρέπει να ξέρουμε, εργαστήρια μαγειρικής χορτοφαγικής κουζίνας για να μη σκοτώνουμε τόσα ζώα, μαθήματα κηπουρικής για να μάθουμε να καλλιεργούμε συλλογικά τη γη, να σταματήσει να παράγεται κάθε είδους πλαστική συσκευασία και να μην υπάρχουν συσκευασίες μιας χρήσης, να εφεύρουμε τρόπους που να θεραπεύουν τον κόσμο μας και όχι να τον καταστρέφουν. Για όλα υπάρχει μια λύση αρκεί να τολμήσουμε να σκεφτούμε πως αυτός ο κόσμος που βρεθήκαμε να ζούμε τώρα δεν είναι η μόνη εκδοχή της πραγματικότητας. Αρκεί να βρούμε το θάρρος για να χαράξουμε ένα καινούργιο μονοπάτι όπου θα έχουμε το δικαίωμα να φροντίζουμε ο ένας τον άλλον, όπου οι τρόποι ζωής θα θεραπεύουν και δεν θα σκοτώνουν τη φύση, όπου η συλλογική χαρά θα είναι η πρωταρχική αξία της ζωής και όχι το χρήμα.

Το φυσιολογικό είναι να αγωνιστούμε ενάντια στην επιστροφή στο φυσιολογικό. Ποιός και με τι κριτήρια όρισε την κανονικότητα που ζούμε; Ας προετοιμαστούμε όσο καλύτερα μπορούμε, γιατί έχουμε έναν κόσμο να κερδίσουμε και έναν κόσμο να αρνηθούμε. Να αρνηθούμε αυτόν τον εκδικητικό κόσμο. Αυτό το καταχρηστικό σύστημα το μόνο που μπορεί να προσφέρει είναι καταπίεση, εκμετάλλευση, αποξένωση, φόβο, άγχος. Η τωρινή κυρίαρχη τάξη πραγμάτων δημιουργεί ασταμάτητες συνθήκες λιτότητας και ανισότητας. Ο ρυθμός της καθημερινότητας και της διαχείρισης της ζωή μας έχει γίνει πλέον βίαιος και αφόρητος. Ένα ασταμάτητο άγχος κατασπαράζει κάθε επιθυμία, ένα αβέβαιο μέλλον μολύνει την ψυχική ισορροπία του ανθρώπου και τον μετατρέπει σε ένα συγχυσμένο νου που προσπαθεί να τα βγάλει πέρα ή να φτάσει κάπου πολύ μακριά με πολύ κόπο.

Καταφέραμε τελικά σε μεγάλο βαθμό μέσα στην καραντίνα, να απορρίψουμε την κανονικότητα και να εκφράσουμε με σθένος την ενσυναίσθηση, να φροντίσουμε ο ένας τον άλλον, να νοιαστούμε για τους συγγενείς, τους φίλους και τους συνανθρώπους μας, να συζητήσουμε, να γράψουμε, να σκεφτούμε λύσεις. Η κυρίαρχη τάξη πραγμάτων μας στοιχειώνει εδώ και χρόνια. Τώρα, σε αυτή την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ήρθε η ώρα να την αρνηθούμε συνολικά. Απορρίπτουμε αυτόν τον αδίστακτο κόσμο και επιθυμούμε μια κοινωνία οικονομικής ισότητας και κοινωνικής ευεξίας. Για να είμαστε όλοι χαρούμενοι και υγιείς πρέπει να δημιουργήσουμε έναν πολύ διαφορετικό τρόπο ζωής.

Το πρόβλημα με το «φυσιολογικό» του παρόντα κόσμου είναι ότι γίνεται κάθε μέρα όλο και χειρότερο, όλο και πιο καταστροφικό, παράγει διαρκώς νέες κρίσεις, απειλεί όλο και περισσότερους, σκοτώνει όλο και περισσότερο. Κάθε τι που μας απαγορεύει να μοιραστούμε τα πάντα δωρεάν μεταξύ μας είναι εχθρός της ζωής.

Εύχομαι να είμαστε όλοι μας  στα πρόθυρα μιας μεγάλης άρνησης επιστροφής στην «κανονικότητα», τότε θα άλλαζε πραγματικά ο κόσμος. Ελπίζω όλοι και όλες να είμαστε πλέον πιο κοντά σε αυτή τη συνειδητοποίηση- ο κόσμος πρέπει να αλλάξει. Η φροντίδα και η συμπόνια πρέπει να γίνουν ο βασικός γνώμονας των αποφάσεων μας, η αγάπη -και όχι το κέρδος- πρέπει να είναι ο βασικός γνώμονας των πράξεων μας.

_____________________

Η Σίσσυ Δουτσίου είναι ηθοποιός και ποιήτρια, μέλος της συλλογικότητας ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ και πρωταγωνίστρια της παράστασης ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ (Franz Kafka) του Ινστιτούτου Πειραματικών Τεχνών.

The post ΚΑΜΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ- Σίσσυ Δουτσίου appeared first on Void Network.