ΝΑ ΟΡΙΣΟΥΜΕ ΞΑΝΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Ομιλία: Βαρβάρα Τραχανά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Βιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΠΟΣΔΕΠ 17ο συνέδριο (Φεβρουάριος 2026)

Νομίζω θα κάνω εδώ, μία διαφορετική τοποθέτηση, μία τοποθέτηση πλαισίου, αν μου επιτρέπετε. Ήμουν παλιά, ως φοιτήτρια, σε συλλογικότητες, όταν υπήρχαν δεκάδες πολιτικές συλλογικότητες σε κάθε τμήμα, και είχα έναν συνάδελφο και σύντροφο που έλεγε κάθε φορά, σε κάθε συνέλευση, να ορίσουμε τις έννοιες. Λέω λοιπόν να ορίσουμε τις έννοιες με αυτήν την τοποθέτηση πλαισίου για το τι σημαίνει πανεπιστήμιο.

Ο Καρλ  Πόπερ, φιλόσοφος της επιστήμης στον 20ο αιώνα, έθεσε στον πυρήνα της επιστήμης την αρχή της διαψευσιμότητας. Επιστημονική γνώση, έλεγε, είναι όποια θεωρία μπορεί να διαψευστεί, όχι όποια θεωρία μπορεί να επιβεβαιωθεί. Όποια θεωρία μπορεί εν δυνάμει να διαψευστεί. Έτσι γεννιέται η επιστήμη και αυτή είναι η διάκρισή της από την ψευδοεπιστήμη.

Η επιστημονική γνώση γεννάται ακριβώς όταν μία τολμηρή σκέψη, μία τολμηρή ιδέα, αμφισβητεί την προηγούμενη προσωρινή αλήθεια. Αυτή είναι η διαδικασία της παραγωγής της νέας γνώσης. Και αυτή τη διαδικασία της παραγωγής της νέας γνώσης δια της αμφισβήτηση του δόγματος και της αμφισβήτησης της αυθεντίας, στο σύγχρονο κόσμο, ανέλαβαν τα πανεπιστήμια. Τα πανεπιστήμια έχουν τη θεσμική ευθύνη αυτής της διαδικασίας, γιατί έχουν το εγγενές χαρακτηριστικό της καλλιέργειας της κριτικής σκέψης, της αντίστασης στον αυταρχισμό, της ανυπακοής. Χωρίς αυτά δεν παράγεται νέα γνώση. Χωρίς αυτά, θα αποτύχει ακόμη και το επιχειρηματικό, νεοφιλελεύθερο μοντέλο πανεπιστημίου που κάποιοι οραματίζονται. Γιατί το πανεπιστήμιο,  δεν είναι εκπαιδευτήριο. Το πανεπιστήμιο είναι  το φυσικό ενδιαίτημα της αμφισβήτησης.

Και είναι πολύ χαρακτηριστικό το πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του πρωθυπουργού. Στο πρωτοχρονιάτικό του μήνυμα ο πρωθυπουργός στα social media για το 2026, επέλεξε να αναφερθεί σε δύο στοιχεία: το ένα είναι οι διαγραφές των φοιτητών, που έκαναν για πρώτη φορά: 300.000 φοιτητές διέγραψαν και το είπε με τεράστια χαρά! Και το άλλο είναι ότι δεν υπάρχει καμία ενεργή κατάληψη σε πανεπιστημιακό χώρο. Αυτά τα δύο επέλεξε να πει. Από τα χιλιάδες που θα μπορούσε να πει, επέλεξε αυτά τα δύο. Και τα επέλεξε σωστά. Γιατί αυτές οι παρεμβάσεις είναι κυρίαρχες διαδικασίες μετάλλαξης του πανεπιστημίου σε αυτό το στείρο περιβάλλον που δεν μπορεί να γεννήσει γνώση.

Πολλοί από εμάς είχαμε δει τα προεόρτια αυτής της μετάλλαξης. Εγώ είχα την τύχη, όπως και πολλοί από εμάς εδώ σήμερα, να μεγαλώσω σε ένα ζωντανό πανεπιστήμιο. Στο Αριστοτέλιο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όταν εξαιτίας αυτών των «καταλήψεων» που ανέφερε στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμα του ο πρωθυπουργός, ήταν ένας χώρος πολύμορφος, πολύβουος, πολύχρωμος, θορυβώδης, ελκυστικός και ένας χώρος ασφαλής. Διότι υπήρχαν δράσεις 24 ώρες στο 24ώρο: πολιτικές εκδηλώσεις, συνελεύσεις, συζητήσεις, προβολές, συναυλίες, πάρτι. Υπήρχαν στέκια στη Φιλοσοφική, στην Ιατρική, στο Πολυτεχνείο, στο Βιολογικό. Η “αγαπημένη” του πρώην πρύτανη του ΑΠΘ κ. Νίκου Παπαιωάννου, που χθες χαιρέτησε το συνέδριο. Αγαπημένη συνέλευση, η μακροβιότερη στο χώρο των πανεπιστημίων, 34 χρόνια άντεξε στο στέκι στο Βιολογικό.

Σταδιακά όμως, το είδαμε, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 άρχισαν να σφραγίζουν αυτούς τους ελεύθερους χώρους. Και τελικά φτάσαμε σήμερα στην αυστηροποίηση του πλαισίου παραχώρησης του δημόσιου χώρου στους φοιτητές, έως και την απόλυτη άρνηση παραχώρησης του δημόσιου χώρου του Πανεπιστημίου στους φοιτητές και τις φοιτήτριες. Λες και το Πανεπιστήμιο είναι το σπίτι του εκάστοτε προέδρου τμήματος ή του εκάστοτε πρύτανη και οι φοιτητές ενοχλητικοί παρίες!

Και καλά έκανε ο πρωθυπουργός και ανέδειξε αυτά τα στοιχεία στο πρωτοχρονιάτικό του μήνυμα, γιατί αυτές οι δύο παρεμβάσεις είναι το συμπυκνωμένο σύμβολο της ιδεολογικής του ταυτότητας. Το πρόβλημα, συναδέλφισσες και συνάδελφοι, είναι ότι δεν τα αναδείξαμε εμείς. Δεν τα διακρίναμε ως αυτό που πραγματικά είναι. Είναι ο κεντρικός μηχανισμός αλλοίωσης του χαρακτήρα του πανεπιστημίου.

Αποτύχαμε:

να αποτρέψουμε τις διαγραφές των φοιτητών/φοιτητριών,

να σταματήσουμε την ίδρυση των ιδιωτικών πανεπιστημίων,

να βάλουμε φρένο στην αυταρχικοποίηση, στην πειθάρχηση φοιτητών και διδασκότων- και μέσω των νέων πειθαρχικών νόμων,

στην κανονικοποίηση του χαφιεδισμού,

στις εξώσεις των φοιτητικών στεκιών,

στην σταδιακή αποστείρωση του πανεπιστημιακού χώρου,

στην εργαλειοποίηση του από την πολεμική μηχανή.

Αποτύχαμε να βάλουμε φρένο στη μετάλλαξη. Και εγώ είμαι σήμερα εδώ να σας πω, όχι να με ψηφίσετε, αλλά για να πω σε όλους και όλες να επιχειρήσουμε ένα νέο συνδικαλισμό.

Ένα συνδικαλισμό που θα αναγνωρίσει αυτό το μεγάλο κίνδυνο, του να χαθεί το πανεπιστήμιο ως χώρος αμφισβήτησης. Να μετατραπεί σε ένα χώρο που δεν θα έχει πια τη δυνατότητα παραγωγής νέας γνώσης και ταυτόχρονα θα έχει διαρρήξει και τη συνέχεια του ως θεσμού, που ιστορικά συγκροτήθηκε για να παράξει κριτική συνείδηση, να αμφισβητήσει καθεστώτα και να λειτουργεί ως αντίβαρο στην εξουσία, πολιτική, οικονομική, τεχνοκρατική.

Σε αυτό το πανεπιστήμιο πρέπει να αντισταθούμε όλοι, και η ΠΟΣΔΕΠ. Να πάψει η ΠΟΣΔΕΠ να κάνει διαχείριση απωλειών ή ένα συνδικαλισμό που εξαντλείται στη θεσμική διαμαρτυρία.

Χρειαζόμαστε ένα συνδικαλισμό, πολιτικό, με την ουσιαστική έννοια του όρου, που να υπερασπίζεται το πανεπιστήμιο ως δημόσιο αγαθό και όχι ως οργανισμό παροχής υπηρεσιών.  Που να παράγει λόγο τεκμηριωμένο, ιστορικά και κοινωνικά ενσυνείδητο, ένα συνδικαλισμό που να συγκρούεται όταν απαιτείται.

Να πάψει η ΠΟΣΔΕΠ να είναι απλά ο διαχρονικός τεχνικός συνομιλητής της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας. Να γίνει η φωνή του συλλογικού διανοούμενου του δημόσιου πανεπιστημίου, που θα απαντήσει σε κυρίαρχα ερωτήματα:

Ποιος ορίζει τι είναι γνώση, ποιος επιλέγει ποια γνώση παράγεται και για ποιον αυτή η γνώση παράγεται.

Ευχαριστώ.

The post Να ορίσουμε ξανά τί είναι Πανεπιστήμιο appeared first on Void Network.

Λίγα λόγια για το συγγραφέα του άρθρου: Ο Arthur Moura είναι σκηνοθέτης και ιστορικός, με μεταπτυχιακό στην Εκπαίδευση και υποψήφιος διδάκτορας στην Κοινωνική Ιστορία. Έχει δημιουργήσει πολλές ταινίες, ανάμεσά τους: As Palavras de um Faminto (2005), De Repente: Poetas de Rua (2009), Paralelo 14 (2011), Casa Félix (2014), Funk Acari (2016), O Som do Tempo (2017) και Los Hombres de los sin Nombre (2023). Είναι επίσης παραγωγός μουσικής, με πολλά rap albums, singles και instrumentals, και συγγραφέας των βιβλίων: O Ciclo dos Rebeldes: processos de mercantilização do rap no Rio de Janeiro και Esboço para uma teoria do cinema de guerrilha (2023). Τέλος, ως υπότροφος της FAPERJ (Ίδρυμα για την Υποστήριξη της Έρευνας στο Ρίο ντε Τζανέιρο), συνεχίζει να ερευνά τη σχέση τέχνης, κοινωνίας και ιστορίας μέσα από τον κινηματογράφο και τη μουσική.

Ο τίτλος με τον οποίο αρχικά δημοσιεύθηκε το άρθρο στην Βραζιλία ήταν:

Από το Zacarezinho στην Penha: Tο ναρκοκράτος στην ωριμότητά του¹

Στις 5 Μαΐου 2021, η σφαγή του Ζακαρεζίνιο αποτέλεσε ένα συμβολικό σημείο καμπής: για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, το βραζιλιάνικο κράτος έδρασε χωρίς καμία συστολή, αποκαλύπτοντας ανοιχτά το κατασταλτικό του πρόσωπο. Σε εκείνο το επεισόδιο, είκοσι οκτώ άνθρωποι εκτελέστηκαν υπό το πρόσχημα μιας επιχείρησης «ενάντια στο εμπόριο ναρκωτικών» αλλά στην πραγματικότητα, αυτό που παρακολουθήσαμε ήταν η τελική πρόβα μιας νέας μορφής διακυβέρνησης: μιας διακυβέρνησης μέσω του θανάτου. Το κείμενο που είχα γράψει τότε, με τίτλο «Ζακαρεζίνιο και το ναρκοκράτος»², ήδη κινούνταν προς αυτή την κατεύθυνση: το κράτος δεν “αποτυγχάνει” όταν σκοτώνει· αντιθέτως, εκπληρώνει τη δομική του λειτουργία, δηλαδή την υπεράσπιση των συμφερόντων των κυρίαρχων τάξεων, μετατρέποντας τον κοινωνικό έλεγχο σε πηγή κέρδους και εξουσίας. Η θανατοπολιτική δεν είναι σφάλμα· είναι λογιστική μέθοδος του συστήματος τάξης.

Εκείνη η σφαγή υπήρξε το εργαστήριο του δόγματος που θα ωρίμαζε τέσσερα χρόνια αργότερα, στις φαβέλες της Πένια και του Αλεμάο. Αυτό που άλλαξε από το 2021 ως το 2025 δεν ήταν η φύση της βίας, αλλά η διαχείρισή της: ο θάνατος μετατράπηκε σε ένα διαχειριστικό δεδομένο, σχεδιασμένο, μετρημένο, νομιμοποιημένο ως δημόσια πολιτική. Αυτό που άλλοτε θεωρούνταν «υπερβολή», έγινε μέθοδος· αυτό που ήταν «παράνομο», έγινε κανόνας. Από το Ζακαρεζίνιο ως την Πένια, διανύουμε ολόκληρη τη διαδρομή ενός κράτους που, μέσα στην δομική κρίση του εξαρτημένου καπιταλισμού, δεν κρύβει πια τη σύμφυσή του με τις δυνάμεις του εγκλήματος, της παραστρατιωτικής βίας και του κεφαλαίου. Η καταστολή δεν είναι η απάντηση στην αταξία· είναι η ίδια η μέθοδος παραγωγής της τάξης. Και αυτή η «τάξη» οικοδομείται πάνω στον καθημερινό αφανισμό του μαύρου και περιφερειακού πληθυσμού, απογόνων των quilombos³ και των senzalas⁴, που σήμερα είναι εγκλωβισμένος σε εγκαταλειμμένα εδάφη, όπου το Κράτος απουσιάζει ως δικαίωμα και επανεμφανίζεται ως σφαίρα όπλου. Αν το Ζακαρεζίνιο ήταν η πρόβα, η Πένια είναι η ωρίμανση του ναρκοκράτους: η στιγμή όπου η βαρβαρότητα παύει να είναι εξαίρεση και μετατρέπεται στη διοικητική γλώσσα της εξουσίας.

Η επιχείρηση που ονομάστηκε «Περιορισμός», ξεκίνησε στις 28 Οκτωβρίου 2025 στα συγκροτήματα Αλεμάο και Πένια στο Ρίο ντε Τζανέιρο, απαντά σε μια δυναμική που επαναλαμβάνεται εδώ και δεκαετίες. Το καινούριο στοιχείο έγκειται μόνο στην κλίμακα, στο μέγεθος του “κρατικού” μηχανισμού, στον αριθμό των νεκρών και στην προβολή από τα ΜΜΕ· ο πυρήνας όμως της δράσης παραμένει αμετάβλητος: ο παλιός πόλεμος ενάντια στο “εμπόριο ναρκωτικών”, οι φατριές και οι “παράλληλες εξουσίες”. Αυτό που αλλάζει — και αλλάζει με ένταση — είναι ότι αυτός ο πόλεμος έχει πλέον μετατραπεί σε κρατική πολιτική. Για να τον κατανοήσουμε, πρέπει να μετακινήσουμε το βλέμμα από τη συγκυριακή σύγκρουση προς τη δομική της βάση: Γιατί αυτός ο πόλεμος είναι ζωτικός για το Κράτος; Γιατί διεξάγεται στα περιφερειακά εδάφη; Ποιοι είναι οι πραγματικοί του φορείς — όχι μόνο εκείνοι που φαίνονται στα φώτα των μέσων ενημέρωσης, αλλά και εκείνοι που παραμένουν αόρατοι επειδή αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της λειτουργίας του συστήματος;

Το αστικό κράτος, ως πολιτική μορφή του κεφαλαίου, έχει ως θεμελιώδη αρχή την υπεράσπιση των συμφερόντων των κυρίαρχων τάξεων και των βοηθητικών τους στρωμάτων. Ο κατασταλτικός μηχανισμός, επομένως, αποτελεί μια συνήθης συνιστώσα του. Η Επιχείρηση “Περιορισμός” αποκαλύπτει λιγότερο τη “αφηρημένη νομιμοποίηση” της θανατηφόρας βίας και περισσότερο ένα καθεστώς διοικητικής νομιμότητας: νομικές διατάξεις, επιχειρησιακά μέτρα και διοικητικές ρουτίνες που μετατρέπουν τον θάνατο και την καταπίεση σε δείκτες απόδοσης. Οι δηλώσεις του γραμματέα της Πολιτικής Αστυνομίας, Felipe Curi, όχι μόνο νομιμοποιούν τη θανατηφόρα βία, αλλά την ενσωματώνουν σε ένα κυβερνητικό σχέδιο στο οποίο οι συλλήψεις, οι αρχειοθετημένες καταγραφές αντιστάσεων, οι “εξουδετερώσεις”, οι αφηγήσεις για τη “ναρκοτρομοκρατία” και η δια-θεσμική συνεργασία λειτουργούν ως τα βασικά στοιχεία έγκρισης για τον προϋπολογισμό, τις δημόσιες προμήθειες, την πολιτική θωράκιση και την τεχνολογική επέκταση. Με το να δηλώνει ότι το Ρίο “ζει σε κατάσταση πολέμου”, ο Curi εκφέρει ένα δόγμα εδαφικής διαχείρισης: απουσία κοινωνικής οργάνωσης και συνοχής (χωρίς ολοήμερα σχολεία, παιδικούς σταθμούς, υπηρεσίες υγείας, εισοδήματα, πολιτισμό) και υπερ-παρουσία της αστυνομίας ως τεχνολογία ελέγχου. Αυτή η ρύθμιση παράγει αναλώσιμους εχθρούς (τα εργατικά χέρια της μαύρης νεολαίας) και επικαλυπτόμενες κυριαρχίες (Πολιτική Αστυνομία, Στρατιωτική Αστυνομία, Ομοσπονδιακή Αστυνομία Αυτοκινητοδρόμων, Ένοπλες Δυνάμεις, Δημόσια Εισαγγελία και Δικαστική Εξουσία) που χορηγούν κανόνες εξαίρεση, καθιστώντας τους νόμιμους και επαναλήψιμους.

Σε υλικούς όρους, αυτό αναδιατάσσει τον αστικό χώρο (εκλεκτική ανατίμηση γης, αργοί εκτοπισμοί, καταγραφή άτυπων υπηρεσιών) και παρέχει ροή εσόδων για την οικονομία της ασφάλειας. Η φαβέλα, ως σύγχρονο κιλόμπο (κοινότητα δραπετών σκλάβων) της μαύρης επιβίωσης, αποτελεί προνομιακό στόχο, επειδή το ίδιο το Κράτος αποσύρθηκε ως εγγυητής δικαιωμάτων και εμφανίζεται εκ νέου ως διαχειριστής κινδύνου και τιμωρίας, επιβάλλοντας στη μαύρη νεολαία, που μεγαλώνει κυρίως με μονογονεϊκές μητέρες, με γονείς νεκρούς ή φυλακισμένους, ένα μενού ισοδύναμων εκμεταλλεύσεων: υποβαθμισμένη υποαπασχόληση ή στράτευση σε ένοπλες οργανώσεις που ανταγωνίζονται με το Κράτος στην εξαγωγή αξίας από τα ίδια τους τα σώματα.

Η θανατοπολιτική δεν είναι ένα λάθος· είναι ένα λογιστικό μέσο της τάξης. Η χρήση της έκφρασης “κατάσταση πολέμου” είναι επίσης αποκαλυπτική. Νομιμοποιεί τη ολική στρατιωτικοποίηση της αστικής ζωής, την πρακτική αναστολή των συνταγματικών εγγυήσεων και την εγκαθίδρυση ενός μόνιμου καθεστώτος εξαίρεσης στα περιφερειακά εδάφη. Με το να δηλώνει ο Curi ότι “o υψηλός βαθμός θανάτων ήταν προβλέψιμος, αλλά όχι επιθυμητός”, ουσιαστικά φυσικοποιεί τη σφαγή. Η προβλεψιμότητα του θανάτου αποτελεί γι’ αυτόν ένα λειτουργικό δεδομένο, ένα είδος αποδεκτών παράπλευρων συνεπειών μέσα στη λογική της ασφάλειας. Αυτή η φράση συμπυκνώνει όλη την ουσία της εργαλειακής λογικής που κυριαρχεί στο καπιταλιστικό Κράτος σε κρίση: ο θάνατος δεν είναι λάθος, αλλά υπολογισμένο κόστος, εγγεγραμμένο στη λογιστική της κοινωνικής διαχείρισης.

Η δήλωση ότι “τα θύματα αυτής της επιχείρησης ήταν οι στρατιωτικοί νεκροί ή τραυματίες” αποτελεί την πλήρη απο-ανθρωποποίηση. Η μείωση δεκάδων πολιτών που εκτελέστηκαν σε “εγκληματίες που επέλεξαν να μην παραδοθούν” είναι μια σύγχρονη μορφή πολιτικής ευγονικής. Η λέξη “επιλογή” μεταφέρει την ευθύνη αλλού: οι νεκροί γίνονται ένοχοι για την ίδια τους την εκτέλεση. Η νεκροπολιτική του κράτους μετατρέπει την δύναμη του να σκοτώνεις σε διοικητική πράξη. Ο Curi ενισχύει επίσης το παλιό επιχείρημα ότι η κρατική κυβέρνηση ενεργεί “μόνο” κατά της εγκληματικότητας, παραπονούμενος για την έλλειψη ομοσπονδιακής υποστήριξης. Αυτή η ρητορική είναι στρατηγική: δημιουργεί την εικόνα ενός Κράτους ηρωικού και εγκαταλελειμμένου που μάχεται ενάντια σε ανώτερες δυνάμεις. Στην πραγματικότητα, όμως, κρύβει την πραγματική εγκατάλειψη: αυτή του φτωχού πληθυσμού, των φαβέλων, των επισφαλώς εργαζόμενων που ζουν υπό πολιορκία. Η σύγκρουση ανάμεσα στην κρατική και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση είναι μόνο μια διαμάχη για τη διαχείριση της βαρβαρότητας. Καμία από τις δύο πλευρές δεν αμφισβητεί την θεμελιώδη αρχή της πολιτικής ασφάλειας: ότι η ζωή στα περιφερειακά εδάφη είναι αναλώσιμη και ότι ο λαϊκός χώρος αποτελεί στρατιωτικοποιημένη ζώνη.

Όταν ο Curi δηλώνει ότι η επιχείρηση ήταν “σχεδιασμένη” και ότι “συμμορφώθηκε με τους νομικούς κανονισμούς”, γινόμαστε μάρτυρες της νομιμοποίησης του παραλόγου.
Η συμμόρφωση με το νόμο ενώ εκτελούνται δεκάδες άνθρωποι αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η νομιμότητα έχει πλέον πλήρως απορροφηθεί από τη λογική της εξαίρεσης. Το πρόβλημα δεν είναι η συμμόρφωση με τον νόμο, αλλά ότι ο ίδιος ο νόμος έχει πλέον ενσωματώσει το έγκλημα ως λειτουργικό του στοιχείο. Η αστική νομική νεωτερικότητα συνυπήρχε πάντα με τη βία ως θεμέλιο· τώρα όμως, υπό τη διάλυση του αστικού κράτους, αυτή η βία αναδύεται στο φως της ημέρας ως οργανωτικό πρότυπο. Ο νόμος και το τουφέκι είναι συμπληρωματικά εργαλεία της ίδιας λογικής ελέγχου. Η ρητορική του Felipe Curi δεν διαφέρει ουσιαστικά από τις αντιεξεγερτικές δοξασίες που διαμορφώθηκαν κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας. Έννοιες όπως “εχθρικά εδάδη”, “εσωτερικός πόλεμος”, “παράλληλες εξουσίες” και “εξόντωση του εχθρού” παραμένουν οι ίδιες. Αυτό που άλλαξε είναι μόνο το σκηνικό και η σημασιολογία. Ο εχθρός, που παλιότερα αναγνωριζόταν ως “ανατρεπτικός”, σήμερα είναι ο “διακινητής”, ο “εγκληματίας”, ο “ναρκοτρομοκράτης”. O πολιτικός στόχος είναι ο ίδιος: να διατηρεί τον πληθυσμό σε τρόμο, να νομιμοποιεί τον πολεμικό προϋπολογισμό, να διασφαλίζει την πειθαρχία της εργατικής δύναμης και να αποτρέπει την αυτόνομη οργάνωση των υποτελών τάξεων. Η φαβέλα αντιμετωπίζεται ως μια εσωτερική αποικία, χώρος κατοχής και λεηλασίας, εργαστήριο πολιτικής εξαίρεσης.

Όταν ο γραμματέας λέει ότι “το Ρίο ζει σε κατάσταση πολέμου”, δεν λέει ψέματα· απλώς δεν αποκαλύπτει ποιος κήρυξε αυτόν τον πόλεμο. Δεν ήταν οι κάτοικοι που εισέβαλαν στις θεσμικές δομές· ήταν το Κράτος που εισέβαλε στα σπίτια των εργαζομένων. Ο πόλεμος δεν είναι ανάμεσα στο “καλό και το κακό”, όπως επαναλαμβάνει ο Τύπος, αλλά ανάμεσα στο κεφάλαιο και τη ζωή. Οι κατασταλτικές δυνάμεις είναι ο ένοπλος βραχίονας της συσσώρευσης, απαραίτητες για να περιορίσουν το ανθρώπινο πλεόνασμα που το κεφάλαιο δεν απορροφά. Γι’ αυτό, αυτός ο πόλεμος δεν τελειώνει ποτέ. Είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία του συστήματος. Ανανεώνει τη νομιμοποίηση των κυβερνήσεων που στηρίζονται στον φόβο και την υπόσχεση τάξης και κινεί ολόκληρη μια παράλληλη οικονομία ασφάλειας, όπλων, τεθωρακισμένων, παρακολούθησης, επιχορηγήσεων και διαφθοράς. Η ρητορική του Curi αποτελεί παράδειγμα μιας κυρίαρχης τάξης που κυβερνά μέσω της βίας και του ψεύδους. Συνδυάζει τεχνοκρατία και βαρβαρότητα, ηθικισμό και κυνισμό. Με το να δικαιολογεί τη σφαγή στο όνομα της νομιμότητας, επιβεβαιώνει το κεντρικό δόγμα του αστικού Κράτους: τη διατήρηση της ιδιοκτησίας και της κοινωνικής ιεραρχίας πάνω από τη ζωή. Στην ουσία, αυτό που ο Santos ονομάζει “περιορισμό” είναι η διαχείριση της μιζέριας. Είναι η διαχείριση του ανθρώπινου πλεονάσματος που παράγεται από την δομική κρίση του εξαρτημένου καπιταλισμού. Είναι ο τρόπος με τον οποίο το Κράτος ρυθμίζει τη ροή της βαρβαρότητας που το ίδιο παράγει.

Ο αστικός πόλεμος είναι το εργαλείο περιορισμού του ενεργού υπερπληθυσμού, μιας μάζας επισφαλών εργαζομένων, φυλετικοποιημένων και περιορισμένων στα περιφερειακά εδάφη, των οποίων η ύπαρξη ξεπερνά τις ανάγκες αξιοποίησης του κεφαλαίου, αλλά που η πειθαρχία τους είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα της τάξης. Αυτό που ονομάζεται “μάχη κατά της διακίνησης ναρκωτικών” είναι η ιδεολογική μάσκα αυτής της καταστολής: μια διάταξη που μετατρέπει τη φτώχεια σε απειλή και τη μιζέρια σε εχθρό. Ο πόλεμος κατά της Comando Vermelho είναι η πρόφαση που νομιμοποιεί την κοινωνική και χωρική αναδιάταξη που απαιτεί το κεφάλαιο, επαναοργανώνει τον αστικό χώρο, αναβαθμίζει τις αξίες της γης, μετακινεί πληθυσμούς, αναδιαμορφώνει τις τοπικές εξουσίες και ανανέώνει τη συμφωνία μεταξύ κράτους, παραστρατιωτικών οργανώσεων και αγοράς. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, όπως δείχνουν οι μελέτες του Loïc Wacquant και άλλων, ο κρατικός μηχανισμός αντιμετωπίζει τις φαβέλες ως ζώνες εξαίρεσης: εσωτερικές αποικιακές περιοχές όπου ασκείται η κυριαρχία της εξόντωσης.

Αυτό που έχουμε μπροστά μας, επομένως, είναι ένα κράτος που έχει εσωτερικεύσει τη νεκροπολιτική· ο αποκαλούμενος “πόλεμος κατά των ναρκωτικών” είναι μια μέθοδος διακυβέρνησης, μια θανατοπολιτική που ασκείται στο όνομα της τάξης. Γιατί λαμβάνει χώρα αυτή η σύγκρουση και, ακόμη περισσότερο, γιατί συγκεντρώνεται σε περιοχές όπως τα Alemão/Penha; Αυτοί οι χώροι είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα: πυκνοκατοικημένες περιφερειακές ζώνες, πληθυσμός κυρίως μαύρος, εισόδημα ανά κάτοικο χαμηλότερο από τον μέσο όρο της πόλης, ανεπαρκείςς δημόσιες υποδομές και ιστορικά υπό τον έλεγχο, μερικός ή πλήρης, φατρίων (όπως η Comando Vermelho)⁵ ή από στρατιωτικές ομάδες που προέκυψαν λόγω του κενού του κράτους. Αυτός ο συνδυασμός άτυπης οικονομικής, απουσίας του κράτους και οργανωμένης βίας είναι εκτενώς τεκμηριωμένος. Εκεί έχει εγκαθιδρυθεί μια παράλληλη διακυβέρνηση, εγκληματική, πολιτική και οικονομική, και το Kράτος, μακριά από το να την εξαφανίσει μετωπικά, επιλέγει είτε να τη διαχειριστεί είτε να συγχωνευτεί μαζί της.

Το έδαφος της φαβέλας συνιστά, επομένως, ένα εργαστήριο συσσώρευσης της εξαίρεσης: σε αυτό, ο πληθυσμός αποτελεί αντικείμενο στρατιωτικοποιημένης επιτήρησης, απώλειας εγγυήσεωνς, υψηλής θνησιμότητας και κερδοφορίας μέσω της εκμετάλλευσης (άμεσης ή έμμεσης) των ζωών του. Ας δούμε τη συγκεκριμένη δυναμική της επιχείρησης: χιλιάδες πράκτορες (2.500 σύμφωνα με τις πηγές) κινητοποιημένοι με θωρακισμένα οχήματα, drones, αυτόματα όπλα· η κυβερνητική διεκδίκηση της “ναρκωτρομοκρατίας”· πολλαπλά πτώματα εγκαταλελειμμένα στους δρόμους· σχολεία κλειστά· διακοπές στις μεταφορές. Αυτό αποκαλύπτει ότι η επιχείρηση δεν στρεφόταν μόνο στους ηγέτες της διακίνησης ναρκωτικών, αλλά στοχεύε ολόκληρο το έδαφος στο σύνολό του. Σε μια τέτοια επιχείρηση, ο θάνατος αποτελεί μέρος του σχεδιασμού. Η συνέχεια του έργου του Κράτους-πολέμου γίνεται ορατή.

Αυτό που συνέβη στις 5 Μαΐου 2021 στο Ζακαρεζίνιο ήταν, επομένως, ένα πείραμα: η ωρίμανσή του επαληθεύεται τώρα. Πρόκειται για μια πολιτική ενεργητικής καταστολής, όχι για ένα απλό έμπλαστρο δημόσιας ασφάλειας. Ο κατασταλτικός μηχανισμός συμπίπτει με το “καθεστώς” του ναρκοκράτους: το κράτος, οι παραστρατιωτικές ομάδες/φατρίες, το ακίνητο κεφάλαιο και η γραφειοκρατία της ασφάλειας υποτάσσονται στη λογική της μόνιμης εξαίρεσης.

Αυτό που το κράτος ονομάζει “έδαφος σε σύγκρουση” είναι, στην πραγματικότητα, χώροι μαύρης επιβίωσης, αυθεντικά σύγχρονα quilombos, ανεγερμένα πάνω στα ερείπια μιας αποστερημένης πολιτότητας. Ιστορικά, οι φαβέλες υπήρξαν καταφύγιο για τους απογόνους της δουλείας, οι οποίοι εκδιώχθηκαν στους λόφους και τις παρυφές των πόλεων από ένα συστηματικό σχέδιο αποκλεισμού. Καθ’ όλη τη διάρκεια δεκαετιών, η κρατική εξουσία αποσύρθηκε από αυτούς τους χώρους, εγκαταλείποντας ολόκληρες γενιές στην επιβίωση και την καθημερινή βία. Όπου το κράτος δεν χτίζει σχολεία πλήρους ωραρίου, δεν εξασφαλίζει παιδικούς σταθμούς, δεν προσφέρει εναλλακτικές πηγές εισοδήματος ή ψυχαγωγίας, εγκαθίσταται ο νόμος της απελπισίας. Οι νέοι μαύροι μεγαλώνουν μεταξύ δύο μοναδικών επιλογών: της άμεσης εκμετάλλευσης από το κεφάλαιο, σε εργασίες υποτιμημένες και χωρίς μέλλον, ή της εκμετάλλευσης από εγκληματικές οργανώσεις που διεκδικούν τον έλεγχο της περιοχής αντιπαραθέτοντας το ίδιο το κράτος. Και οι δύο λειτουργούν σύμφωνα με την ίδια λογική: την αξιοποίηση της ζωής και της ενέργειας των αναλώσιμων μαύρων σωμάτων. Η απουσία δημόσιων πολιτικών δεν είναι παράλειψη, είναι μέθοδος. Η εγκατάλειψη είναι μορφή κυριαρχίας. Η φαβέλα, που έχει μετατραπεί σε πολεμικό πεδίο, αποτελεί επίσης την πιο ριζοσπαστική έκφραση της αποτυχίας – ή, μάλλον, της επιτυχίας – της καπιταλιστικής τάξης στο να κρατά τον πληθυσμό υπό έλεγχο μέσω της έλλειψης.

Αλλά γιατί υπάρχει αυτή η αντιπαράθεση, πέρα από την ιδεολογική κάλυψη της “μάχης κατά της διακίνησης ναρκωτικών”; Επειδή το περιφερειακό έδαφος εξυπηρετεί δύο λειτουργίες για το κεφάλαιο: τη λειτουργία αποθεματικού ζωής και τη λειτουργία συσσώρευσης μέσω της επισφάλειας. Το κράτος – κεφάλαιο, σε δομική κρίση, χρειάζεται να πειθαρχήσει το ανθρώπινο πλεόνασμα που το οικονομικό σύστημα δεν έχει απορροφήσει: απορριφθέντες νέοι μαύροι, άνεργοι, υποαπασχολούμενοι. Η φαβέλα, επομένως, παύει να είναι μόνο σκηνικό “εγκλήματος” και γίνεται σκηνικό αναδιοργάνωσης της εργατικής δύναμης, ανατίμησης της ακίνητης περιουσίας στις πλαγιές της και άμεσης εξαγωγής εσόδων, μέσω παράνομων ή ημι-νόμιμων υπηρεσιών, όπως μεταφορές, προμήθεια αερίου και ηλεκτρισμού, που διαχειρίζονται οι παραστρατιωτικές ομάδες ή οι διακινητές. Η βίαιη καταστολή εξυπηρετεί τον έλεγχο αυτού του πλεονάσματος και την πειθαρχική αναδιοργάνωση της περιφέρειας. Έτσι, η αντιπαράθεση αυτή αποτελεί δομικό στοιχείο της καθυστερημένης νεοφιλελεύθερης διακυβέρνησης σε εξαρτημένα πλαίσια όπως αυτό της Βραζιλίας. Η ιδεολογία του “πολέμου κατά των ναρκωτικών” λειτουργεί ως μηχανισμός φυλετικοποίησης των περιφερειών, νομιμοποιώντας τη σφαγή σωμάτων ως κρατική πολιτική. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο πόλεμος δεν “καταπολεμά το έγκλημα”, αλλά παράγει το έγκλημα ως εργαλείο πειθαρχίας. Αυτό που αποκαλείται “οργανωμένο έγκλημα” είναι ταυτόχρονα οικονομικός παράγοντας και εργαλείο διακυβέρνησης.

Μάλιστα, η αντιπαράθεση συγκεντρώνεται σε περιοχές όπως τα Alemão/Penha, επειδή εκεί η θεσμική αντίσταση είναι αδύναμη, η κρατική παρουσία εύθραυστη, η γραφειοκρατία περιορισμένη και η υποδομή ελλιπής. Η φατρία κυριαρχεί, ναι, αλλά ακριβώς επειδή το κράτος επέτρεψε την ύπαρξη κενού. Προτάσεις όπως οι Μονάδες Ειρηνευτικής Αστυνομίας (UPP) αποτέλεσαν απόπειρες ειρηνευτικής κατοχής, σε σχέση με τις μέγα – επιχειρήσεις, αλλά δεν τροποποίησαν βαθιά τους δομικούς μηχανισμούς, με την επιστροφή της βίας και της στρατιωτικοποιημένης καταστολής. Η αντιπαράθεση αυξάνεται ακριβώς όταν το κράτος αποφασίζει ότι δεν θα ανεχθεί πλέον την παράλληλη αυτονομία – ύπαρξη της φατρίας, όχι για να “απελευθερώσει” την περιοχή, αλλά για να αναλάβει ή να ενσωματώσει την κυριαρχία της και να την εντάξει στη συσσώρευση του εξαρτημένου καπιταλισμού.

Η φατρία είναι μέρος του μηχανισμού: διακίνηση ναρκωτικών, παραστρατιωτικές ομάδες, αγορά ακινήτων, παράνομες μεταφορές, όλα αυτά εντάσσουν τη φαβέλα σε έναν αυτοτροφοδοτούμενο κύκλο. Η επίθεση, επομένως, δεν στρέφεται καθαρά ενάντια στην “εγκληματικότητα”, αλλά σε έναν ανταγωνιστή που πρέπει να πειθαρχηθεί ώστε να συνεχίσει η λειτουργική τάξη. Ωστόσο, αυτή η καταστολή δεν συμβαίνει σε ένα κενό δραστηριοτήτων: συμβαίνει μέσω της νομιμοποίησης της εξαίρεσης. Η επιχείρηση επιβεβαιώνει ότι το κράτος λειτουργεί με νέα λογική: η εξαίρεση δεν αναστέλλεται, αλλά εσωτερικεύεται. Το δημοκρατικό δίκαιο και η πολιτική δικαιοδοσία μετατρέπονται σε εξαρτήματα.

Όπως αναλύει η κριτική θεωρία της νεκροπολιτικής, το κράτος ορίζει ποιος “μπορεί να ζήσει” και ποιος “πρέπει να πεθάνει”. Αυτό γίνεται ορατό στις φαβέλες, όπου νέοι μαύροι σκοτώνονται σε αστυνομικές επιχειρήσεις χωρίς σχεδόν κανένας να αναλαμβάνει την ευθύνη. Οι μηχανισμοί διασφάλισης δικαιωμάτων και θεσμικών εγγυήσεων επίσης δεν λειτουργούν πλήρως. Η ατιμωρησία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος: η υψηλή θνησιμότητα νομιμοποιείται λόγω της απουσίας πραγματικών συνεπειών. Είναι τόσο βέβαιο όσο ότι ανατέλλει ο ήλιος ότι οι υπεύθυνοι θα μείνουν ατιμώρητοι. Η επιχείρηση του 2025 το επιβεβαιώνει: φονική επιλεκτικότητα + ατιμωρησία = καθεστώς μόνιμου πολέμου.

Σε αυτό το σημείο γίνεται σαφές: ούτε η θεσμική Αριστερά ούτε η Δεξιά θα λύσουν το πρόβλημα, γιατί και οι δύο αποτελούν μέρος της λογικής της εγκληματικής βαρβαρότητας που προωθεί το Κράτος. Η Δεξιά αποτίει φόρο τιμής στον εξολοθρευτή, η Αριστερά ζητά «λιγότερη θανατηφόρα βία», «αστυνομική μεταρρύθμιση», «περισσότερα ανθρώπινα δικαιώματα», αλλά διατηρεί ακέραιη την ιδέα ότι το Κράτος ασφάλειας μπορεί να θεραπεύσει το κοινωνικό κακό. Αυτή η πεποίθηση είναι ψευδής.

Αυτό που έχουμε είναι το ίδιο το Κράτος ασφάλειας να ενεργεί ως διαχειριστής της βίας και της κοινωνικής πειθαρχίας. Η θεσμική Αριστερά επαναλαμβάνει την εμπιστοσύνη της στο Κράτος και στη φόρμουλα της αστυνομικής επιτήρησης, απλώς με διαφορετικό χρώμα. Η Δεξιά επαναλαμβάνει τα ίδια με μεγαλύτερη σφοδρότητα. Σε κάθε περίπτωση, αναπαράγεται το ίδιο το ναρκοκράτος. Όταν εξετάζουμε τη διακυβέρνηση του Cláudio Castro στο Ρίο ντε Τζανέιρο, αντιλαμβανόμαστε ότι εκείνος δεν εγκαινιάζει το μοντέλο, αλλά το εμβαθύνει. Δεν είναι η αιτία, αλλά ο συνειδητός χειριστής της ωριμότητας του μοντέλου. Κυβερνά μέσω του πολέμου, καθιστά την «φονική επιχείρηση» ως το σήμα κατατεθέν του, καταμετρά τους νεκρούς ως τρόπαια εξουσίας. Και το πιο σημαντικό: θεσμοποιεί τη λογική της εξαίρεσης.

Τα μέσα ενημέρωσης ανακοινώνουν «τη μεγαλύτερη επιχείρηση των τελευταίων 15 ετών», οι εφημερίδες επαινούν τον μηχανισμό, οι αναλυτές μιλούν για «σόκ της τάξης».  Αλλά, η αλήθεια είναι ότι αυτή η επιχείρηση λέει πολύ λιγότερα για μια συγκεκριμένη κυβέρνηση και πολύ περισσότερα για την ώριμη λειτουργία του εξαρτημένου καπιταλιστικού καθεστώτος της Βραζιλίας — ενός καθεστώτος όπου η περιφέρεια αποτελεί ζώνη θυσίας, εξόρυξης και πειραματισμού στη διακυβέρνηση της εξαίρεσης. Η θανατηφόρα βία δεν είναι αποτυχία της δημοκρατίας· είναι κομμάτι του ίδιου του κατασταλτικού της ιστού.

Πέραν αυτού, αυτό το μοντέλο ελέγχου και εξαίρεσης είναι εγγενώς συνδεδεμένο με την καπιταλιστική συσσώρευση: κτηματομεσιτικός τομέας, μεταφορές, άτυπες υπηρεσίες, παράνομο δίκτυο φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού. Οι φατρίες και οι παραστρατιωτικές μαφίες λειτουργούν με τη σιωπηρή στήριξη ή την ανεκτικότητα του κράτους. Προσφέρουν δίκτυα κέρδους, ελέγχουν εδάφη, εγγυώνται “υπηρεσίες” και απορροφούν το πλεόνασμα. Όταν το κράτος επεμβαίνει με μια “επιχείρηση”, δεν το κάνει για να εξαλείψει αυτό το σύστημα, αλλά για να το αναδιοργανώσει υπό την κηδεμονία του ή υπό μια νέα ηγεμονία. Η Επιχείρηση Περιορισμός είναι η στιγμή όπου το κράτος διεκδικεί αυτό το έδαφος ως δικό του και διακηρύσσει τη λογική “ή το Κράτος ή ο εγκληματίας” — αλλά ο εγκληματίας ήδη αποτελεί μέρος του κράτους.

Αυτό που ανακοινώνεται, λοιπόν, είναι: “Αναλαμβάνουμε τον έλεγχο”. Και ο έλεγχος απαιτεί θέαμα, φονικότητα, επιτήρηση και φόβο. Για τους κατοίκους της φαβέλας, αυτός ο πόλεμος δεν σημαίνει ασφάλεια, αλλά τρόμο. Για το κεφάλαιο, σημαίνει ευκαιρίες: οι αξίες των ακινήτων στις “επικίνδυνες” πλαγιές πέφτουν, οι επενδυτές κερδοσκοπούν, το άτυπο σύστημα μεταφορών ελέγχεται, η βία δημιουργεί ζήτηση για ιδιωτική ασφάλεια, και ο κατασταλτικός μηχανισμός νομιμοποιεί κονδύλια, νέες προσλήψεις και μπίζνες αστικού πολέμου. Στο τέλος, η φαβέλα εκμεταλλεύεται διπλά: από τη φατρία/αγορά και από το νεκροπολιτικό κράτος. Η “θεραπεία” που υπόσχονται δεν έρχεται ποτέ, γιατί η επιλεγμένη οδός είναι του πολέμου, όχι της ένταξης.

Αυτό που διακυβεύεται δεν είναι “λιγότερη φονικότητα” ή “καλύτερη αστυνομία”: είναι η υπέρβαση του καθεστώτος ασφάλειας ως μορφής κοινωνικής πολιτικής. Η λύση δεν βρίσκεται στο κράτος, αλλά ενάντια στο κράτος ασφάλειας. Το καθήκον της πολιτικής πρωτοπορίας δεν είναι να “μεταρρυθμίσει” την αστυνομία, αλλά να υπερβεί το καθεστώς συσσώρευσης και πειθαρχίας που δικαιολογεί τη φονικότητά της.

Ο εχθρός δεν είναι μόνο ο ναρκοέμπορος ή ο αστυνομικός, αλλά η ίδια η διάταξη που μετατρέπει τα σώματα — κυρίως τα μαύρα και περιθωριοποιημένα σώματα — σε έδαφος πολέμου, κέρδους και ατιμωρησίας.

Η Επιχείρηση Περιορισμός αποδεικνύει ότι η εποχή του ναρκοκράτους έχει πλέον ωριμάσει: δεν είναι ένα ρήγμα ούτε εξαίρεση, αλλά μορφή διακυβέρνησης. Είναι κρίσιμο να το αναγνωρίσουμε αυτό, ώστε να μπορέσουμε να σκεφτούμε μια έξοδο που θα σπάσει τη λογική της “περιοριστικής” διαχείρισης και θα αντικαταστήσει τον πόλεμο με μια ουσιαστική δημοκρατία, την επανόρθωση, τον δομικό μετασχηματισμό και τον πρωταγωνισμό της περιφερειακής εργατικής τάξης. Χωρίς αυτό, θα συνεχίσουμε να ζητάμε “λιγότερη φονικότητα” ενώ ο πόλεμος θα προελαύνει· και θα μετράμε τα πτώματα χωρίς ποτέ να ερευνούμε το σύστημα που τα παράγει.

Δεν υπάρχει τρόπος να καταπολεμηθεί αυτή η λογική μέσω «μεταρρυθμίσεων». Η θεσμική αριστερά, όταν ζητά «βελτίωση της αστυνομίας», «σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα» ή μια «νέα πολιτική ασφάλειας», δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να ενισχύει το ίδιο το οικοδόμημα της κυριαρχίας. Θέλουν να εξανθρωπίσουν τη βαρβαρότητα χωρίς να καταργήσουν την αιτία της. Η δεξιά, από την άλλη, κάνει τη βαρβαρότητα σημαία της· απαιτεί περισσότερα όπλα, περισσότερα τουφέκια, περισσότερο αίμα. Και οι δύο πλευρές είναι όψεις του ίδιου σχεδίου: της διατήρησης της καπιταλιστικής τάξης και της διαιώνισης της εξαθλίωσης. Η έξοδος δεν βρίσκεται ανάμεσα σε αυτές τις δύο επιλογές. Η έξοδος βρίσκεται στην ριζική απόρριψη αυτής της δομής, στην αυτόνομη οργάνωση των εργαζομένων και των περιφερειακών λαών, στη δημιουργία μιας πολιτικής απελευθέρωσης που δεν θα εξαρτάται από το κράτος, αλλά που θα το αντιμετωπίζει ως εχθρό. Η ιστορία θα αποκτήσει βαρύ τίμημα για αυτήν την κανονικοποίηση του τρόμου.

Όταν το κράτος αποκαλεί «πόλεμο» αυτό που είναι  σφαγή, «περιορισμό» αυτό που είναι εξόντωση, «σχεδιασμό» αυτό που είναι βαρβαρότητα, δεν μένουν πια αμφιβολίες για την κατεύθυνση που έχει πάρει. Το Ρίο ντε Τζανέιρο, υπό τον Κλάουδιο Κάστρο και τον Φελίπε Κούρι, έχει μετατραπεί στον πιο καθαρό καθρέφτη της αποσύνθεσης του βραζιλιάνικου αστικού κράτους: ένα καθεστώς ασφάλειας που δεν προστατεύει, μια δημοκρατία που δολοφονεί, ένας νόμος που δικαιολογεί την εξαίρεση. Κι όσο δεν σπάμε αυτόν τον φαύλο κύκλο, ολόκληρη η χώρα θα συνεχίσει να κυβερνάται από τον θάνατο.

Οι ένοπλες δυνάμεις, ενταγμένες σε αυτή τη διαδικασία, λειτουργούν ως φύλακες της ιδιοκτησίας και της “κοινωνικής σταθερότητας”, όχι ως υπερασπιστές του λαού. Ο ρόλος τους είναι να διασφαλίζουν ότι ο εσωτερικός πόλεμος θα παραμένει εγκλωβισμένος μέσα στα αόρατα σύνορα που χωρίζουν τον «νόμιμο κόσμο» από τον αναλώσιμο κόσμο. Αυτές ορίζουν πού επιτρέπεται να χυθεί αίμα και πού πρέπει να επικρατεί σιωπή. Αυτή η δομή έχει εξευγενιστεί με τον χρόνο. Από τις αποικιακές εκστρατείες μέχρι σήμερα, οι ένοπλες δυνάμεις του κράτους έχουν στραφεί όχι προς την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας, αλλά προς την καταστολή των εσωτερικών εξεγέρσεων. Είναι ένας στρατός στραμμένος προς τα μέσα, αφιερωμένος στον έλεγχο του ίδιου του πληθυσμού. Η επιχείρηση του 2025 είναι απλώς η επικαιροποιημένη εκδοχή αυτής της ιστορικής λειτουργίας. Ο πραγματικός ρόλος των ενόπλων δυνάμεων σε αυτόν τον πόλεμο είναι, επομένως, πολιτικός. Δεν καταπολεμούν τα ναρκωτικά, ούτε υπερασπίζονται ζωές· εγγυώνται τη διατήρηση ενός καθεστώτος κυριαρχίας. Λειτουργούν ως διαμεσολαβητές ανάμεσα στις οικονομικές ελίτ, το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο και τους κατασταλτικούς μηχανισμούς. Η παρουσία τους αποτελεί εγγύηση ότι η βία δεν θα ξεφύγει από τον έλεγχο, ότι η λαϊκή εξέγερση δεν θα βρει ρωγμή, ότι ο πόλεμος θα παραμένει ελεγχόμενος και παραγωγικός.

Η στρατιωτικοποίηση της καθημερινής ζωής είναι η προληπτική απάντηση στην εν δυνάμει απειλή της κοινωνικής ανυπακοής. Είναι ένας τρόπος ουδετεροποίησης κάθε δυνατότητας ρήξης. Ο τρόμος είναι μέθοδος. Είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε ότι η οικονομία του εμπορίου ναρκωτικών και η επίσημη οικονομία δεν είναι δύο ξεχωριστοί κόσμοι. Το χρήμα του εμπορίου κυκλοφορεί στις τράπεζες, χρηματοδοτεί προεκλογικές εκστρατείες, αγοράζει ακίνητα, συντηρεί εταιρείες-βιτρίνες. Το σύνορο ανάμεσα στο «νόμιμο» και το «παράνομο» είναι απλώς μια ιδεολογική σύμβαση. Αυτό που υπάρχει στην πράξη είναι μια λειτουργική διαίρεση της βίαιης εργασίας: το κράτος ρυθμίζει ποιος μπορεί να σκοτώνει, ποιος μπορεί να κερδίζει και ποιος πρέπει να πεθαίνει. Αυτή η νεκροπολιτική ρύθμιση είναι η καρδιά της πολιτικής ασφάλειας. Γι’ αυτό οι αστυνομικές επιχειρήσεις δεν φτάνουν ποτέ στους ανώτερους κύκλους του ναρκοεμπορίου: ο πόλεμος διεξάγεται ενάντια στον πιο αδύναμο κρίκο, ενάντια στην επισφαλή εργατική δύναμη, ενάντια στο σώμα που εξυπηρετεί ως ασπίδα της οικονομίας του θανάτου.

Η αναδιοργάνωση που προωθεί το Κράτος μέσω της Επιχείρησης Περιορισμού αποτελεί μια αναπροσαρμογή της τοπογραφίας της εξουσίας. Δεν πρόκειται για «αποκατάσταση της τάξης», αλλά για αναδιανομή του χάους. Με κάθε σφαγή, επανασχεδιάζονται οι γραμμές διοίκησης, αναδομούνται οι συμμαχίες και το ισοζύγιο ισχύος επανέρχεται σε νέα ισορροπία. Αυτό που παρουσιάζεται ως «νίκη» είναι, στην πραγματικότητα, η διατήρηση του ίδιου συστήματος πάνω σε νέες βάσεις. Η επιχείρηση λειτουργεί ως τελετουργία κάθαρσης: το κράτος επιδεικνύει τη δύναμή του, τα μέσα ενημέρωσης το δοξάζουν, η μεσαία τάξη νιώθει «προστατευμένη» και το κεφάλαιο ανασαίνει με ανακούφιση. Η βία επιτελεί τη συμβολική της λειτουργία: ανανεώνει την πίστη στην εξουσία, ενώ ταυτόχρονα αναδιατάσσει τις σχέσεις ισχύος στο εσωτερικό της κρατικής μηχανής. Ο «πόλεμος κατά των ναρκωτικών» είναι μια απαραίτητη μυθοπλασία: τροφοδοτεί το μύθο της ηθικής αυθεντίας και την πίστη στην ουδετερότητα των θεσμών. Αυτό όμως που κρύβεται κάτω από αυτή τη ρητορική είναι ο παλιός μηχανισμός ταξικής κυριαρχίας: η επιλεκτική βία ως εργαλείο διακυβέρνησης. Η επιχείρηση δεν πολεμά το έγκλημα· πολεμά τη δυνατότητα χειραφέτησης. Με κάθε σώμα που πέφτει, με κάθε σπίτι που παραβιάζεται, το κράτος επαναβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει σωτηρία έξω από την επιτήρησή του. Ο πόλεμος είναι ο τρόπος να αποτραπεί η συνειδητοποίηση ότι ο πραγματικός εχθρός είναι το ίδιο το σύστημα που εξοντώνει τον λαό στο όνομα της τάξης.

Η “περιοριστική” πολιτική, επομένως, είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια πολιτική «ασφάλειας» — είναι ταξική πολιτική. Ο στόχος της δεν είναι να προστατεύει, αλλά να διατηρήσει. Να διατηρήσει τα κέρδη, τον φόβο, τη σιωπή. Το Κράτος ανασυντάσσεται κάθε φορά που οι κοινωνικές αντιφάσεις απειλούν να ξεφύγουν από τον έλεγχό του· αναπροσαρμόζει τα γρανάζια του, μεταθέτει την κρίση από την οικονομία στον “εσωτερικό εχθρό” και προσφέρει στην κοινωνία το θέαμα του πολέμου ως κάθαρση. Κάθε επιχείρηση είναι μια παιδαγωγική της υποταγής: διδάσκει ότι η ειρήνη είναι προνόμιο, η ζωή παραχώρηση, και ο θάνατος, τιμωρία. Στο τέλος, αυτό που αποκαλύπτει η Επιχείρηση Περιορισμός είναι το γυμνό πρόσωπο της εξουσίας: το κράτος ως διαχειριστής του εγκλήματος, ο στρατός ως κηδεμόνας της τάξης, η αστυνομία ως μεσολαβητής μεταξύ του νόμιμου και του παράνομου. Και όσο η κοινωνία συνεχίζει να πιστεύει ότι το πρόβλημα είναι «το εμπόριο ναρκωτικών» και όχι το σύστημα που το παράγει και το ρυθμίζει, η βαρβαρότητα θα συνεχίζει να είναι η επίσημη γλώσσα της πολιτικής. Ο πραγματικός περιορισμός είναι εκείνος του λαού — περιορισμός λόγω φόβου, φτώχειας και θανάτου. Αυτή είναι η σιωπηλή νίκη του Κράτους επί της ζωής.

Ο πόλεμος στο εσωτερικό της Βραζιλίας δεν είναι έργο μιας κυβέρνησης, αλλά έργο του Κράτους. Η διάρκειά του επί δεκαετίες αποδεικνύει ότι η καταστολή αποτελεί λειτουργική αναγκαιότητα. Το κεφάλαιο χρειάζεται τάξη για να συνεχίσει να υπάρχει, και το κράτος — η πολιτική του μορφή — αναλαμβάνει να εγγυηθεί αυτή την τάξη μέσω της νομιμοποιημένης βίας. Οι κυβερνήσεις εναλλάσσονται, οι ρητορικές μεταβάλλονται, αλλά η δομή παραμένει ανέπαφη. Όταν γίνεται λόγος για «δυνάμεις ασφαλείας», μιλάμε για τη ραχοκοκαλιά της αστικής κυριαρχίας· το πραγματικό μόνιμο κόμμα του κράτους. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, σε κάθε της εκδοχή, δεν περιορίστηκε απλώς στην αναπαραγώγή αυτής της δομής — την επέκτεινε. Η πίστη ότι η «ενίσχυση των θεσμών της δημοκρατίας» θα οδηγούσε σε πιο ανθεκτική δημοκρατία, λειτούργησε ως δικαιολόγηση για τη διεύρυνση του κατασταλτικού μηχανισμού. Κατά τα χρόνια της «αναπτυξιακής ευφορίας», η στρατηγική ήταν σαφής: θωράκιση του κράτους απέναντι σε κάθε πιθανότητα κοινωνικής ρήξης. Όταν η Ντίλμα Ρουσέφ εγκαινίασε τη λεγόμενη «Πόλη της Αστυνομίας», δεν προωθούσε τον τεχνικό εκσυγχρονισμό ή την διοικητική αποτελεσματικότητα· εδραίωνε την κεντρικοποίηση του αστυνομικού και στρατιωτικού ελέγχου επί του αστικού χώρου. Αυτό το σύμπλεγμα ειδικών τμημάτων, εργαστηρίων και τακτικών δυνάμεων συμπύκνωνε το πολιτικό σχέδιο του βραζιλιάνικου κράτους μετά το 2003: εξευγενισμένη καταστολή με το προσωπείο της “διαχείρισης”.

Η κατασκευή της «Πόλης της Αστυνομίας» παρουσιάστηκε ως σύμβολο ορθολογισμού και αγώνα κατά της διαφθοράς εντός των σωμάτων ασφαλείας. Όμως αυτό που στην πραγματικότητα θεσμοθετήθηκε ήταν ένα μοντέλο ολοκλήρωσης ανάμεσα στην Διεύθυνση Διαχείρισης και Ανάλυσης Πληροφοριών, τη δικαστική εξουσία και τη στρατιωτική τεχνολογία — ένα ποιοτικό άλμα στην συντονισμένη δράση των κατασταλτικών δυνάμεων. Με το πρόσχημα της πάλης κατά του οργανωμένου εγκλήματος, το κράτος οργάνωσε τη δική του δομή μόνιμου πολέμου. Η θεσμική αριστερά το ονόμασε «ασφάλεια των πολιτών»· η δεξιά, «τάξη και πρόοδος». Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για τη συσπείρωση της επιτήρησης πάνω στα σώματα και τις φωνές που απειλούσαν τη σταθερότητα της συσσώρευσης. Το πολιτικό σχέδιο «εξομάλυνσης» των περιφερειακών εδαφών, οι UPP, και οι επενδύσεις σε αστυνομικές υποδομές ήταν όψεις του ίδιου νομίσματος. Η φερόμενη κοινωνική ένταξη των φαβέλων λειτούργησε ως εργαστήριο για τη στρατιωτική διαχείριση της φτώχειας.

Η δέσμευση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης προς τις Ένοπλες Δυνάμεις ποτέ δεν ήταν εναντιωματική· ήταν συμφιλιωτική και ανταποδοτική. Ο προϋπολογισμός άμυνας, καθ’ όλη τη διάρκεια δύο δεκαετιών, αυξήθηκε εκθετικά. Κανένα κυβερνών σώμα δεν τόλμησε να μειώσει την πολιτική επιρροή των στρατιωτικών· αντιθέτως, όλοι επιχείρησαν να τη μετατρέψουν σε δύναμη σταθεροποίησης. Οι Ένοπλες Δυνάμεις παρέμειναν ως κηδεμονική εξουσία της δημοκρατίας. Έλαβαν κονδύλια, αξιώματα, τιμές και κεντρικό ρόλο στη ηθική νομιμοποίηση του κράτους. Η παλιά ένστολη κάστα ενσωματώθηκε στη διοικητική μηχανή ως σύμβολο αποδοτικότητας και πατριωτισμού, κρύβοντας την πραγματική της λειτουργία: να διασφαλίζει ότι ο λαός θα παραμείνει στη θέση του. Η ενίσχυση των κατασταλτικών δομών, σ’ αυτό το πλαίσιο, δεν αποτελεί αποτυχία των «λαϊκών» κυβερνήσεων, αλλά την εσωτερική τους αντίφαση.

Προσπαθώντας να κυβερνήσουν για όλους, διατήρησαν αλώβητες τις βάσεις της ταξικής κυριαρχίας. Η συμφιλίωση με τον στρατό και την αστυνομία ήταν το τίμημα για τη διατήρηση της θεσμικής σταθερότητας. Αλλά το κόστος ήταν βαρύ: η στρατιωτικοποίηση της ζωής. Η ρητορική της «οπλισμένης πολιτειότητας» και ο «πόλεμος κατά του εγκλήματος» αντικατέστησαν τον ορίζοντα της χειραφέτησης με την υπόσχεση της τάξης. Έτσι, το κράτος διεύρυνε τα μέσα ελέγχου του επάνω στις μάζες ενώ παρουσιαζόταν ως προστάτης τους. Η καταστολή έπαψε να είναι αποκλειστικό γνώρισμα της δεξιάς και μετατράπηκε σε πολιτική κράτους.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση λειτουργεί ως ηθικός εγγυητής και χρηματοδότης αυτής της δομής. Είναι εκείνη που εξασφαλίζει τη ροή πόρων, τα προγράμματα εκσυγχρονισμού, τις τεχνολογικές συμφωνίες και την πολιτική κάλυψη για τις εσωτερικές πολεμικές επιχειρήσεις. Ακόμη κι όταν επικρίνει τις σφαγές, το κάνει μέσα στα όρια της νομιμότητας που η ίδια συντηρεί. Οι προοδευτικές και οι συντηρητικές κυβερνήσεις διαφοροποιούνται στη ρητορική, αλλά συναντιούνται στην πράξη: καμία δεν έσπασε την ένοπλη συμφωνία. Ο στρατός συνεχίζει να ελέγχει τον Αμαζόνιο κάτω από τη λογική της εθνικής ασφάλειας, οι αστυνομίες παραμένουν στρατιωτικοποιημένες και τα αστικά εδάφη συνεχίζουν να επιτηρούνται από κάμερες, drones και κινητές βάσεις. Το δημοκρατικό κράτος δικαίου είναι, στην πράξη, η διαχείριση του Κράτους εξαίρεσης. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κυβερνήτης του Ρίο ντε Τζανέιρο, Cláudio Castro, δεν είναι παρά η περιφερειακή προσωποποίηση αυτού του μηχανισμού. Δικηγόρος, μανιώδης καθολικός και οργανικός σύμμαχος της ακροδεξιάς, ο Castro αποτελεί την πιο καθαρή έκφραση της συναίνεσης μέσω της καταστολής. Κληρονόμησε τη θέση μετά την καθαίρεση του Witzel και επανεξελέγη με την υποστήριξη παραστρατιωτικών πολιτικών οργανώσεων, ιδιοκτητών εταιρειών ασφάλειας και του φονταμενταλιστικού κλήρου. Η διακυβέρνησή του στηρίζεται σε τρεις άξονες: ένοπλη καταστολή, θρησκευτικός ηθικισμός και συμμαχία με το κτηματομεσιτικό κεφάλαιο. Κυβερνά μέσω του πολέμου και διαμέσου της πίστης. Κάθε αστυνομική επιχείρηση είναι ένα κήρυγμα πάνω στην ανάγκη του θανάτου για να εξασφαλιστεί η ειρήνη.

Ο Κάστρο κυβερνά ως εκπρόσωπος του ναρκοκράτους. Διαχειρίζεται το σύμφωνο ανάμεσα στο επίσημο κράτος και τις παράνομες δυνάμεις που στην πραγματικότητα ελέγχουν την επικράτεια. Ο ρόλος του είναι να συντονίζει τη συνύπαρξη ανάμεσα στην αστυνομία, τη μαφία και τις φατρίες, εξισορροπώντας συμφέροντα και αναδιανέμοντας τα κέρδη. Όταν ένα από αυτά τα στοιχεία γίνεται δυσλειτουργικό, όταν η βία ξεφεύγει από τα επιτρεπόμενα όρια, όταν το εμπόριο ναρκωτικών αμφισβητεί την ιεραρχία ή όταν η κοινή γνώμη απαιτεί θέαμα, ο κυβερνήτης εγκρίνει τη σφαγή. Η Επιχείρηση Περιορισμός αποτελεί μέρος αυτού του μηχανισμού ρύθμισης. Με το πρόσχημα της καταπολέμησης της ναρκοτρομοκρατίας, το κράτος επανακαθορίζει τα σύνορα της κυριαρχίας του και αποκαθιστά την ιεραρχία του φόβου.

Η μορφή του Κλάουντιο Κάστρο αντιπροσωπεύει την τέλεια σύνθεση του αστικού κράτους στη φάση της ηθικής του αποσύνθεσης. Ένας άνθρωπος της πίστης που ευλογεί το όπλο, ένας διαχειριστής που μετατρέπει τη σφαγή σε στατιστική, ένας πολιτικός που κυβερνά με το ευαγγέλιο στο ένα χέρι και το διάταγμα θανάτου στο άλλο. Η ρητορική του περί «δίκαιου πολέμου» νομιμοποιεί τη γενοκτονία και δίνει στην αγριότητα την όψη της αρετής. Παρουσιάζεται ως υπερασπιστής της τάξης, αλλά η τάξη του είναι το διαχειριζόμενο χάος. Είναι η ίδια λογική που διαποτίζει ολόκληρο το σύστημα: η εξουσία δεν επιδιώκει να εξαλείψει τη βία, αλλά να την μονοπωλήσει.

Οι δυνάμεις του Κράτους, της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και της κεντρικής κυβέρνησης συνδέονται μέσω μιας διαίρεσης καθηκόντων. Η κεντρική κυβέρνηση παρέχει το νομικό πλαίσιο, τη χρηματοδότηση και τη ρητορική της «εκσυγχρονισμένης» διοίκησης. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εκτελεί, με ωμή βαρβαρότητα, την πολιτική του περιορισμού. Οι Ένοπλες Δυνάμεις εγγυώνται το ηθικό υπόβαθρο και το συμβολικό κύρος της εξουσίας. Αυτή η διαίρεση διατηρεί την ισορροπία ανάμεσα στις κυρίαρχες τάξεις, καταστέλλοντας κάθε κίνηση ρήξης. Η βία κατανέμεται με ορθολογικό τρόπο: το κέντρο σχεδιάζει, η περιφέρεια πεθαίνει. Αυτή η δομή αποκαλύπτει τη βαθιά δέσμευση του κράτους απέναντι στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Το σύμφωνο είναι απλό: σταθερότητα με αντάλλαγμα την αυτονομία. Ο στρατός διατηρεί την επιρροή του, τη δομή του, τα προνόμιά του και τον ρόλο του διαιτητή· σε αντάλλαγμα, εγγυάται ότι η δημοκρατία δεν θα διαρραγεί από ανεξέλεγκτες λαϊκές δυνάμεις. Αυτό το σύμφωνο, που υπογράφηκε κατά τη δημοκρατική μετάβαση και επιβεβαιώθηκε από όλες τις επόμενες κυβερνήσεις, είναι η ραχοκοκαλιά του καθεστώτος. Εξηγεί γιατί η στρατιωτικοποίηση της πολιτικής είναι τόσο βαθιά και γιατί οι σφαγές επαναλαμβάνονται με γραφειοκρατική κανονικότητα. Το κράτος έχει μάθει να κυβερνά μέσω της εξαίρεσης.

Μέσα σε αυτό το γρανάζι, ο λαός είναι το υλικό της θυσίας. Κάθε αστυνομική επιχείρηση είναι μια τελετουργία: γιορτάζει την ένωση του έθνους γύρω από τη βία και ανανεώνει την πίστη στις θεσμικές εξουσίες. Η εικόνα των στρατιωτών που περιπολούν στις φαβέλες, των ελικοπτέρων στον ουρανό και των τεθωρακισμένων στους δρόμους λειτουργεί ως θέαμα ισχύος. Ο φόβος μετατρέπεται στο ιδεολογικό συγκολλητικό της κοινωνίας. Ο εργάτης, ο κάτοικος, το μαύρο και φτωχό σώμα είναι το τίμημα της σταθερότητας. Το Κράτος, σκοτώνοντας, επιβεβαιώνει τη νομιμότητά του. Όσο η κοινωνία πιστεύει ότι η αλλαγή θα έρθει μέσα από αυτή τη δομή, ο πόλεμος θα παραμείνει η επίσημη πολιτική. Η δέσμευση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης προς τις Ένοπλες Δυνάμεις είναι η δέσμευση του κεφαλαίου προς τη δική του φρουρά. Ο ρόλος του κυβερνήτη είναι αυτός του τοπικού διαχειριστή της βίας, και ο ρόλος του λαού, επιβεβλημένος με τη βία, είναι εκείνος του θεατή και του θύματος.

Ο αληθινός αγώνας δεν διεξάγεται ανάμεσα στο κράτος και το εμπόριο ναρκωτικών, αλλά ανάμεσα στην κυριαρχία και την απελευθέρωση, ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Και σε αυτό το πεδίο, το Κράτος έχει επιλέξει πλευρά εδώ και πολύ καιρό.

Κείμενο: Arthur Moura

Μετάφραση: Ασκάσο Ιούλιος

___

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Δημοσιεύτηκε αρχικά στα πορτογαλικά στις 30 Οκτωβρίου 2025 ︎
2. Βλέπε: https://medium.com/basemao/jacarezinho-e-o-narcoestado-por-arthur-moura-9e6f2b948272 ︎
3. Τα κιλόμπο στη Βραζιλία ήταν αυτοοργανωμένες κοινότητες που ιδρύθηκαν από φυγάδες σκλάβες και σκλάβους, οι οποίοι, αντιστεκόμενοι στη δουλεία, εγκαθίσταντο σε απομακρυσμένα μέρη, δημιουργώντας κέντρα πολιτικής και πολιτισμικής αντίστασης, συχνά αυτάρκη. Οι ιστορικές τους εκφάνσεις υπήρξαν επίσημα έως την κατάργηση της δουλείας το 1888, αν και μέχρι και σήμερα υπάρχουν κοινότητες κιλόμπο, τόσο αστικές όσο και αγροτικές. [ΣτΜ]. ︎
4. Τα senzalas ήταν ανθυγιεινές συλλογικές παράγκες, όπου στοιβάζονταν οι σκλάβοι και οι σκλάβες αφρικανικής καταγωγής στις φυτείες και τα κτήματα της αποικιακής Βραζιλίας και της Αυτοκρατορίας. [ΣτΜ] ︎
5. Η Comando Vermelho – CV [Κόκκινη Διοίκηση] είναι μια εγκληματική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1979 ως ομάδα αυτοάμυνας απέναντι στις κακοποιήσεις στις φυλακές, στο εσωτερικό της φυλακής Ilha Grande, από τη σύγκλιση ποινικών και αριστερών πολιτικών κρατούμενων της Falange Vermelha [Κόκκινη Φάλαγγα]. Σήμερα ασχολείται με διακίνηση ναρκωτικών, εκβιασμούς, κλοπές, απαγωγές και συμβόλαια θανάτου. Πρόκειται για την ισχυρότερη εγκληματική φατρία στην πολιτεία του Ρίο ντε Τζανέιρο, ελέγχοντας εδαφικά πολλές φαβέλες, ενώ έχει εξαπλωθεί και σε άλλες πόλεις της Βραζιλίας, λειτουργώντας ως “εταιρικό δίκτυο” του οργανωμένου εγκλήματος. Υπολογίζεται ότι διαθέτει χιλιάδες οπλισμένους στρατιώτες, κυρίως έφηβους και νεαρούς με ρατσιστικά στιγματισμένο προφίλ, ομάδα πληθυσμιακά πλεονάζουσα και περιττή για το κεφάλαιο, οι οποίοι στρατολογούνται μαζικά λόγω της απουσίας προοπτικής για το μέλλον. [ΣτΜ] ︎

The post Βραζιλία: Tο ναρκοκράτος στην ωριμότητά του appeared first on Void Network.

___________

Ένα βιβλίο με φαντάσματα – Έλσα Ντορλάν: Αυτοάμυνα : Μια Φιλοσοφία της Βίας

Η μεγάλη μαρξιστική αφήγηση της πάλης των τάξεων με τη διαλεκτική αντιπαράθεση
ανάμεσα σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα μετατοπίστηκε από τη επέμβαση του Αλτουσέρ, τη
«γαλλική σκηνή» του 1968 (Φουκό, Ντελέζ, Ντεριντά, κ.α.) και αυτό που αργότερα
ονομάστηκε μεταδομισμός. Η Ντορλάν έρχεται μετά. Οι αναλύσεις της αναφέρονται
κατεξοχήν στις σχέσεις εξουσίας και τις συνθήκες έμφυλης και φυλετικής βίας. Για να
ξεκινήσουμε με μια πολύ γενική τοποθέτηση, η φιλοσοφία εδώ συνδιαλέγεται με τις
θεωρίες αποαποικιοποίησης και τις σπουδές φύλου.

Αρκετά γρήγορα στον πρόλογο του βιβλίου της η Ντορλάν ξεκαθαρίζει ότι δε θα αναφερθεί
στις σχέσεις δυνάμεων που ανάγονται στη μάχη ανάμεσα σε δύο στρατόπεδα, αυτό που την
απασχολεί είναι τα «βιώματα της εξουσίας στην ιδιωτικότητα ενός υπνοδωματίου, στη
στροφή ενός σταθμού του μετρό, πίσω από τη φαινομενική ηρεμία μιας οικογενειακής
συγκέντρωσης» (σελ. 26). Οι αναλύσεις της τοποθετούνται όχι τόσο στην πολιτική
διαδήλωση ή στη συνήθης πολιτική κινητοποίηση, όσο σε αυτό που συμβαίνει γυρνώντας
ίσως από την πορεία, επιστρέφοντας σπίτι. Όπως η ίδια σημειώνει «για ορισμένους
ανθρώπους το ζήτημα της άμυνας δεν τελειώνει όταν σταματά η συνήθης πολιτική
κινητοποίηση, αλλά αποτελεί ένα αδιάκοπο βίωμα» (σελ. 26). Αν πρόκειται για μια
φιλοσοφία της βίας, όπως αναφέρει ο υπότιτλος του βιβλίου, αφορά τα όρια ανάμεσα στο
ιδιωτικό και αυτό που αναγνωρίζεται ως πολιτικό. Το διακύβευμα, θα έλεγα με τη σειρά μου,
είναι η πολιτικοποίηση των ορίων και των συνόρων.

Η Αυτοάμυνα ξεκινά με δύο σκηνές. Η πρώτη αφορά το βασανιστήριο του σιδερένιου κλουβιού του Millet de la Girardière για το οποίο μιλάει ο Μισέλ Φουκό στο Επιτήρηση και Τιμωρία. Χωρίς να μπω εδώ σε λεπτομέρειες αυτό που διαβάζει ή αυτό που βλέπει η Ντορλάν σε αυτή τη σκηνή βασανιστηρίου είναι ένας μηχανισμός εξουσίας στον οποίο όσο περισσότερο αντιστέκεσαι ή προσπαθείς να προστατεύσεις τον εαυτό σου τόσο περισσότερο υποφέρεις (σελ. 12). Η δεύτερη σκηνή είναι η δολοφονία του Rodney King από αστυνομικούς το 1991 στο Λος Άντζελες. Ακολούθησαν οι γνωστές ταραχές, με πραγματικές σκηνές εμφυλίου πολέμου, 53 νεκρούς και περισσότερους από 2000 τραυματίες από την πλευρά των διαδηλωτών. Κι εδώ η ανάλυση του μηχανισμού εξουσίας οδηγεί σε μια δεύτερη διατύπωση: όσο περισσότερο αμυνόταν, τόσο περισσότερη βία υφίστατο και
τόσο περισσότερο γινόταν αντιληπτός ως επιτιθέμενος (σελ. 20).

Όπως και στην περίπτωση του.της Ζακ/Zachie Oh! υπήρξε ένα βίντεο που κατέγραψε τη
σκηνή βιαιοπραγίας και κυκλοφόρησε ευρέως στα ΜΜΕ. Νομίζω ότι στην ταινία της Σοφίας
Φαραντάτου ένας από τους πρωταγωνιστές είναι η ίδια η κάμερα. Τι μπορεί να καταγράψει
κανείς; Τι σημαίνει αρχείο; Τι μπορείς να κάνεις μετά;

Μετά τη δολοφονία του Rodney King, στην αίθουσα του δικαστηρίου, οι δικηγόροι υπεράσπισης θα παρουσιάσουν το βίντεο ως τεκμήριο ότι οι αστυνομικοί βρίσκονταν σε νόμιμη άμυνα, ευάλωτοι απέναντι στον Rodney King.

Από αποδεικτικό στοιχείο της βίας των αστυνομικών, στο δικαστήριο το ίδιο βίντεο
μετατρέπεται στο ακριβώς αντίθετο. Η Ντορλάν επιδιώκει να εντοπίσει μια τεχνολογία
εξουσίας που επενδύει μια αμυντική λογική για να εξασφαλίσει τη διαιώνισή της. Ο
επιτιθέμενος ισχυρίζεται ότι απειλείται. Το ερώτημα για τη γενοκτονία στη Γάζα έρχεται εύλογα.

Το τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου της Ντορλάν, με τίτλο «Παρακαταθήκες της αυτοάμυνας», ξεκινάει από το γκέτο της Βαρσοβίας και την αυτο-οργάνωση εναντίον των πογκρόμ για να φτάσει σιγά σιγά στο σύγχρονο κράτος του Ισραήλ που μετατρέπεται σε μοντέλο για την «κοινωνία της ασφάλειας» (σελ.
117).

Ας μείνουμε όμως στον πρόλογο κι ας επιστέψουμε στις δύο σκηνές. Από τη μία, όσο
περισσότερο προσπαθείς να προστατεύσεις τον εαυτό σου τόσο περισσότερο υποφέρεις,
από την άλλη, όσο περισσότερο προσπαθείς να προστατεύσεις τον εαυτό σου τόσο
περισσότερο γίνεσαι αντιληπτός ως επιτιθέμενος. Ενώ το βίντεο τον δείχνει να τρώει
αλλεπάλληλα χτυπήματα από τους αστυνομικούς, ο Rodney King εμφανίστηκε από τους
δικηγόρους ως επιτιθέμενος. Να θυμίσουμε ότι ο.η Ζακ/Zachie Oh! εμφανίστηκε στα ΜΜΕ
ως ληστής υπό επήρεια ναρκωτικών και βεβαίως οι οικογενειάρχες που βιαιοπραγούσαν
πάνω του σε συνθήκη άμυνας. Το βιβλίο Αυτοάμυνα διατυπώνει με οξύτητα το γεγονός ότι
κάποια άτομα, ότι κι αν κάνουν, εμφανίζονται πάντα ως επιτιθέμενα, ακόμα κι όταν τρώνε
ξύλο. Και κάποια άλλα, ότι κι αν κάνουν, εμφανίζονται όχι μόνο σε συνθήκη άμυνας, αλλά
νόμιμης άμυνας, ακόμα και όταν λιντσάρουν και σκοτώνουν ανυπεράσπιστες ζωές. Θα
προσπαθήσω να σας παρουσιάζω τρεις βασικές μετατοπίσεις που πραγματοποιεί η
Ντορλάν. Και κλείνοντας, θα προσπαθήσω να αρθρώσω τρία πεδία προβληματισμού που
προκύπτουν από το βιβλίο της και φτάνουν μέχρι σε εμάς.

1- Διάκριση ανάμεσα στη νόμιμη άμυνα και την αυτοάμυνα

Ο αμυντικός μηχανισμός χαράσσει μια διαχωριστική γραμμή: από την μία, τα υποκείμενα
που είναι άξια να αμυνθούν και τους αξίζει υπεράσπιση, από την άλλη, τα σώματα που
περιορίζονται στις αμυντικές πρακτικές. Αυτά τα ευάλωτα και εκτεθειμένα στη βία σώματα
δεν είναι ακριβώς υποκείμενα, η συγγραφέας τα ονομάζει υποκειμενικότητες με «γυμνά
χέρια». Σε αντίθεση με την νόμιμη άμυνα, παραδόξως, η αυτοάμυνα δεν έχει υποκείμενο,
«το υποκείμενό της δεν προϋπάρχει της κίνησης που αντιστέκεται στη βία που του
ασκείται. Με αυτή την έννοια, η αυτοάμυνα πηγάζει από αυτό που προτείνω να ονομαστεί
πολεμική ηθική του εαυτού» (σελ. 23). Το μοντέλο για να μπορέσει να προσδιορίσει
αυτές τις υποκειμενικότητες με γυμνά χέρια είναι οι πολεμικές τέχνες ως μέθοδοι
αυτοάμυνας.

2- Από το κρατικό μονοπώλιο στην ιμπεριαλιστική οικονομία της βίας.

Για τον Βέμπερ το Κράτος ορίζεται από τη μονοπωλιακή χρήση βίας. Στο βιβλίο της η
Ντορλάν αναφέρεται στις θεωρίες του κοινωνικού συμβολαίου. Επιχειρεί μια ανάγνωση
του Λεβιάθαν του Χομπς και της θεωρίας του Λοκ όπου το άτομο ορίζεται θεμελιακά ως
ιδιοκτήτης. Η αυτοσυντήρηση, η τάση να διατηρηθεί κανείς στη ζωή, εμφανίζεται ως κάτι που δεν μπορεί να κατασταλεί με τρόπο απόλυτο αλλά ούτε και να μετατεθεί πλήρως σε μία κεντρική εξουσία.

Υπάρχει πάντα κάτι που ξεφεύγει από την καταστολή ή την ανάθεση. Η Ντορλάν προτείνει μια δεύτερη μετατόπιση όσον αφορά τη φιλοσοφική παράδοση: «το ζήτημα δεν είναι τόσο η ανάθεση του ατομικού δικαιώματος της αυτοάμυνας στο κράτος, όσο η διατήρηση, η μεταβίβαση του δικαιώματος άσκησης βίας προς την αντίθετη κατεύθυνση, από το κράτος στους πολίτες. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε δύο βασικές μορφές αντιμεταβίβασης».

Οι δύο αυτές μορφές αφορούν την αστυνόμευση και την απόδοση δικαιοσύνης απευθείας από τους ίδιους τους πολίτες. Η συγγραφέας αφιερώνει λεπτομερείς αναλύσεις όσον αφορά τις πολιτοφυλακές, τα λιντσαρίσματα (από το νόμο του Lynch) και αυτό που ονομάζει vigilantisme : από τους «αυτόκλητους τιμωρούς» της Κου- Κλουξ-Κλαν στους «άγρυπνους φρουρούς» της σύγχρονης εποχής και τις περιπολίες πολιτών στα σύνορα ή στις γειτονιές. Πιο κοντά σε εμάς, θα μπορούσαμε εδώ να
αναφερθούμε στους «σερίφηδες» που περιπολούν στην Αλεξανδρούπολη ψάχνοντας για πρόσφυγες.

Αντί να εξετάσει το κράτος ως μονοπώλιο της βίας, η Ντορλάν κάνει μια διαφορετική
υπόθεση. Μας καλεί να σκεφτούμε με όρους μιας ιμπεριαλιστικής οικονομία της βίας. Όταν
το κράτος μεταβιβάζει ένα μέρος όσον αφορά την τήρηση της τάξης και την απόδοση
δικαιοσύνης στους πολίτες δεν είναι σημάδι κρατικής αδυναμίας ή ανεπάρκειας. Πρόκειται
για στρατηγική εξοικονόμησης μέσων. Το κράτος χρησιμοποιεί «εξωτερικούς συνεργάτες».
Κοστίζει λιγότερο. Κι αν τα νοσοκομεία, τα πανεπιστήμια ή τα εθνικά θέατρα δεν έχουν πια
καθαρίστριες υπαλλήλους αλλά εξωτερικούς συνεργάτες, στην ιμπεριαλιστική οικονομία
της βίας που μας παρουσιάζει η Ντορλάν το κράτος αναθέτει ένα μέρος του έργου του
στους πολίτες εξοικονομώντας μέσα για την αστυνομία και το δικαστικό μηχανισμό.

3- Να πάρουμε ως αφετηρία τους μυς και όχι το νόμο

Από την νόμιμη άμυνα στην αυτοάμυνα, από το κρατικό μονοπώλιο στην ιμπεριαλιστική
οικονομία της βίας, φτάνουμε λοιπόν στην τρίτη μετατόπιση όσον αφορά τον τρόπο με τον
οποίο η πολιτική σκέψη πραγματεύτηκε τη βία : από το νόμο στους μυς. «Το διακύβευμα
εδώ δεν είναι μόνο η θεμελιώδης διάκριση ανάμεσα σε υποκείμενα που νομιμοποιούνται
να υπερασπίζονται τον εαυτό τους και υποκείμενα που δεν νομιμοποιούνται να το κάνουν.

Η διακυβέρνηση των σωμάτων λαμβάνει χώρα στο επίπεδο των μυών» (σελ. 24). Το
αντικείμενο αυτού του είδους διακυβέρνησης είναι η νευρική ώθηση, η μυϊκή σύσπαση, οι
ορμόνες. Εφαρμόζεται πάνω σε ό,τι διεγείρει το σώμα, επηρεάζει το κατά πόσο θα κάνει
κίνηση να δράσει ή όχι.

Στις μέρες μας, ένα από τα βασικά σημεία στα οποία διακυβεύεται αυτή η διακυβέρνηση
των σωμάτων είναι ο φόβος. Και αυτό με διττό τρόπο. Από τη μία πλευρά, όσο
περισσότερο καλλιεργείται ο φόβος, τόσο περισσότεροι «πολίτες» θα έχουν την εντύπωση
ότι δέχονται επίθεση και ότι βρίσκονται σε άμυνα. Από την άλλη πλευρά, για τις
μειονότητες, η διακυβέρνηση των σωμάτων αποσκοπεί στο να τις ακινητοποιήσει, να
εμποδίσει τη δράση. Με το όρο μειονότητες πρέπει να συλλάβουμε όχι κάτι που έχει να
κάνει με μια μειοψηφία. Η μειονότητα, όπως υπογράμμιζε ο Ντελέζ, δεν έχει να κάνει με
τους αριθμούς. Για να το πω με τα δικά μου λόγια, ο πλούσιος, λευκός, ετεροκανονιστικός,
βιοκαταστροφικός άνδρας συνιστά το ηγεμονικό «υποκείμενο», όλα τα άλλα είναι μειονότητες.

Η διακυβέρνηση των σωμάτων τους αποσκοπεί να εμποδίσει τη δράση ή την
επιτρέπει μόνο στη φαντασία.

«Έτσι, ο αποικιοκρατούμενος απέχει από το ίδιο του το σώμα, βλέπει το κακοποιημένο
σώμα του να μετατρέπεται σε ένα αγνώριστο και μη κατοικήσιμο σώμα, παγιδευμένο στην
αδράνεια που προκαλεί ο αόριστος κύκλος της βαρβαρότητας» (σελ.45). Το σώμα μπορεί
να ξαναβρεί λίγη ζωντάνια μόνο σε μια «ονειρική χρονικότητα». Η Ντορλάν έρχεται εδώ να
κάνει μια παρατήρηση. Οι διάφοροι συνδυασμοί χορού, τραγουδιού και μουσικής που
αναπτύχθηκαν από τους σκλάβους (όπως η γνωστή καποέϊρα, αλλά το βιβλίο περιλαμβάνει
την παρουσίαση πολλών άλλων) μπορεί να είναι ένας τρόπος εκτόνωσης αλλά και μια
προετοιμασία για τη πραγματική σύγκρουση και την είσοδο στην αμυντική βία. «Αν
υποθέσουμε ότι οι προσομοιώσεις που κάνει το φαντασιακό σώμα είναι επίσης μια
προετοιμασία για τη σύγκρουση, μπορούμε να επεξεργαστούμε την ιδέα σύμφωνα με την
οποία η φανταστική μάχη δεν είναι μόνο μια μορφή ψυχικής αυτοάμυνας, αλλά και μια
μορφή σωματικής εκπαίδευσης, μια νοερή απεικόνιση που προετοιμάζει την είσοδο στην
αμυντική βία» (σελ. 47).

Με άλλα λόγια η «κουλτούρα» εδώ μπορεί να έχει διττή λειτουργία. Να εκτονώνει την
ένταση έτσι ώστε να αποφεύγεται η δράση και η σύγκρουση με το καταπιεστικό σύστημα ή
αντιθέτως να είναι μια μορφή προετοιμασίας και εκπαίδευσης για τη μάχη.
Μετά από αυτές τις τρεις μετατοπίσεις, έρχομαι στους προβληματισμούς:

• Πώς η «υπεράσπιση» μιας μειονότητας νομιμοποιεί τη συντριβή μιας άλλης; Η Ντορλάν
  αφιερώνει εκτεταμένες αναλύσεις για τον τρόπο με τον οποίο το μοτίβο «πρέπει να
  υπερασπίσουμε τις γυναίκες» γίνεται εργαλείο ρατσιστικής βίας. Αλλά νομίζω μπορούμε να
  βρούμε αρκετά παραδείγματα δίπλα μας και όχι μόνο αναφορικά με τον «φεμινισμό».
• Σε όλο το μήκος του βιβλίου το πέρασμα στην αμυντική βία δεν είναι ταμπού, αντιθέτως η
  συγγραφέας εξετάζει λεπτομερώς τα συνήθης επιχειρήματα εναντίον της βίας εκ μέρους
  των καταπιεσμένων για να τα αντικρούσει. Οι αναλύσεις της όμως ανοίγουν το πεδίο ενός
  άλλου προβληματισμού. Οι καταπιεσμένες μειονότητες οπλίζονται για να αμυνθούν, τι
  συμβαίνει όμως όταν στο εσωτερικό τους μια μορφή ματσισμού γίνεται κυρίαρχη; Για να το
  πούμε διαφορετικά πώς δεν μετατρέπονται άντρο τεστοστερόνης; Πώς η πάλη και η
  αμυντική βία δεν αναπαράγουν το ηγεμονικό μοντέλο του καουμπόη πολεμιστή που τόσο
  αρέσει στον ίδιο τον Τραμπ;
• Τι γίνεται με την ασφάλεια; Πώς και γιατί οι διάφορες μειονότητες μπήκαν σε ένα κύκλο
  εσωστρέφειας για να «προστατεύσουν τον εαυτό τους»; Πώς το μοτίβο Be Safe !
  μετατρέπεται σε δούρειο ίππο που καλλιεργεί το διχασμό και καθιστά αδύνατους τους
  συνασπισμούς; Η Ντορλάν αναφέρεται στην δεκαετία του 1960 και τις αρχές της δεκαετίας
  του 1970 όταν για παράδειγμα το Μέτωπο Απελευθέρωσης των Γκέι συμμετείχε σε
  πολυάριθμες δράσεις μαζί με το Κόμμα των Μαύρων Πανθήρων ή προς υποστήριξη αυτού.
  Σε αυτή την εποχή η άρθρωση των αντικαπιταλιστικών, αντιρατσιστικών και
  αντιπατριαρχικών αγώνων ήταν ένας από τους πυλώνες της πολιτικής ανάλυσης και
  πρακτικής.

Πώς και σε ποιο βαθμό η ασφάλεια, η αυτοπροστασία δεν σημαίνει «αχ να κλειστούμε στο
χωριουδάκι μας για να προστατεύσουμε το τσαρδί μας». Κάτι που δεν παθαίνουν μόνο τα
απομονωμένα άτομα, τα ευάλωτα σώματα που υφίσταται αδιάκοπα βία στην ιδιωτικότητα
ενός υπνοδωματίου, στη στροφή ενός σταθμού του μετρό, αλλά και οι συλλογικότητες όταν
κατακερματίζονται σε απομονωμένες κλειστές μειονότητες.

Στο πλαίσιο αυτής της παρουσίασης αναφέρθηκα δύο φορές σε μια διττή λειτουργεία.
Διττή λειτουργία του φόβου, διττή λειτουργία της «κουλτούρας», θα μπορούσα να κλείσω
εδώ με αυτή τη διττή άμυνα του εαυτού. Κατά κάποιο τρόπο η Αυτοάμυνα είναι ένα βιβλίο
με φαντάσματα. Τα φαντάσματα αυτών που χάθηκαν όπως ο.η Ζακ/Zachie Oh! και ο
Rodney King αλλά και τα φαντάσματα που καλλιεργούνται μέσα μας. Και τα φαντάσματα
ζητούν μάχη.

Μαρία Κακογιάννη

________________________________

Η Μαρία Κακογιάννη είναι συγγραφέας και μεταφράστρια. Υπογράφει τη μετάφραση του βιβλίου
της Έλσα Ντορλάν, «Αυτοάμυνα» ενώ ταυτόχρονα μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κείμενα το
βιβλίο της «Ιφιγένεια στην Κω»

The post Elsa Dorlin: Αυτοάμυνα- Μια Φιλοσοφία της Βίας- της Μαρίας Κακογιάννη appeared first on Void Network.

Η δολοφονία του νεαρού 16χρονου Ρομά στη Θεσσαλονίκη μας υπενθυμίζει για πολλοστή φορά τον βασικό χαρακτήρα της αστυνομίας. Παρόλες τις διαφορές που παρουσιάζουν μεταξύ τους τα έθνη-κράτη ως προς τους πολιτικούς πολιτισμούς τους, οι οποίοι δημιουργούν διαβαθμίσεις στην αστυνομική βαναυσότητα, ο ρατσισμός της αστυνομίας παραμένει σταθερά αναλλοίωτο γνώρισμα σε όλες τις χώρες του κόσμου και είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον διάχυτο ρατσισμό που δηλητηριάζει τις κοινωνίες μας.
Έτσι εκπληρώνεται μια ανομολόγητη αλλά βασική κοινωνική λειτουργία της: παντού και πάντα η αστυνομία αποτελεί εστία αναπαραγωγής του μίσους απέναντι στη διαφορά, εθνοπολιτισμική ή άλλη, σημείο που αποτυπώνει και τη συνάφειά της με συγκεκριμένες ιδεολογίες που βρίσκονται εγκιβωτισμένες μέσα της καθώς μεταγγίζονται σε αυτήν αδιάκοπα οι πιο σκοτεινές πολιτισμικές αντιλήψεις της κυριαρχίας. Το ότι η ΕΛ.ΑΣ στελεχώνεται συστηματικά από ακροδεξιούς πιστολέρο και νεοναζί είναι γνωστό σε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, όπως και το γεγονός ότι μεταπολεμικά στα σώματα ασφαλείας η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο βίαιο αντικομμουνιστικό κράτος και τους παρακρατικούς συνεργάτες των ναζί ήταν αδιόρατη.

Η αστυνομία δεν «προστατεύει και υπηρετεί» τους πολίτες, όπως διατείνεται το γνωστό καλιφορνέζικο σλόγκαν. Έχοντας τη βία ως καταστατική, συγκροτητική του πράξη ο αστυνομικός θεσμός διατηρεί τον πλήρη έλεγχο του αληθινού εδάφους στoν αστεακό χώρο και την ύπαιθρο ως θεμελιακό σκοπό του. Στην πραγματικότητα υπάρχει μέσα από και για την δυνατότητα να ορίζει και να επιβάλλει το φάσμα του «κανονικού», δηλαδή ποιές κοινωνικές κατηγορίες ανθρώπων και συμπεριφορές μπορούν να εμφανίζονται σε ένα δεδομένο χώρο. Το να προσδιορίζει καταστασιακά ποιός μπορεί να βρίσκεται πού και ποιός όχι, και τι συμπεριφορές μπορεί να εκδηλώσει. Αυτή είναι η ισχύς που διαμορφώνει την αστυνομία. Κατέχοντας την σχεδόν αποκλειστική ευθύνη να θέτει τα όρια του διανοητού σε ένα δεδομένο πλαίσιο, όπως κανείς άλλος συλλογικός δρων ή οργανισμός, η αστυνομία καθίσταται η απτή και υλοποιημένη μορφή της εξουσίας, φορέας-αναμεταδότης των αντιλήψεων της αντίδρασης και μόνιμος φρουρός της ταξικής ιεραρχίας. Ως τοποτηρητής της «τάξης» που η ίδια στην πραγματικότητα ορίζει, η αστυνομία ελέγχει με απόλυτο τρόπο νοήματα πολλαπλά –ποιος άνθρωπος ή κατάσταση θεωρείται τί και πότε- και μετατοπίζει διαρκώς τα όρια του νόμου, κάτι που μόνο ο αστυνομικός θεσμός μπορεί να πραγματοποιήσει. Το σύγχρονο κράτος θα ήταν ίσως αδύνατο να επιβάλλει το οτιδήποτε στην επικράτειά του χωρίς τον συγκεκριμένο θεσμό. Αυτός είναι και ο λόγος που η αστυνομία έχει τη δυνατότητα να αυτονομείται από το κράτος. Και το κάνει διαρκώς, χωρίς φυσικά ποτέ κανείς από τους εκπονητές του κρατικού λόγου να δηλώνει ότι εκείνη δρα ανεξέλεγκτη.

Ο σαδισμός δεν διδάσκεται ακόμη ως μάθημα στις αστυνομικές σχολές, γιατί βρίσκεται διάχυτος παντού μέσα στους εσωτερικούς κανονισμούς και τα εγχειρίδιά τους, όπως και η αλήθεια ότι πρόκειται πάντα και παντού για ένοπλη συμμορία με θεσμική υπόσταση που έχει την αυθαιρεσία ως προγραμματική αρχή της. Πρόκειται για το συστατικό στοιχείο χωρίς το οποίο ο αστυνομικός θεσμός δεν θα μπορούσε να υπάρχει. Είναι επειδή η πρακτική προηγείται της ταυτότητας –πρώτα ενεργούμε και μετά γινόμαστε οτιδήποτε θεωρούμε πως είμαστε- που τα γουρούνια επιτελούν το αστυνομικό τους έργο βασανίζοντας και σκοτώνοντας τους αδύναμους. Μέσα από τη βία αυτής της μορφής δεν γίνονται «κακοί αστυνομικοί», γίνονται «αστυνομικοί» σκέτο και μάλιστα με «Α» κεφαλαίο. Οι μπάτσοι γνωρίζουν καλά πως συμμετέχουν σε νόμιμη συμμορία. Γλωσσικά και σωματικά κρυπτογραφημένο, αυτό ακριβώς αντανακλάται σε ορισμένες δημόσιες επιτελέσεις της ισχύος τους, όπως στο αυστηρό ή ‘μάγκικο’ ύφος και στα ψέματα που πάντοτε αρέσκονται να λένε στους πολίτες κάθε φορά που κινδυνεύουν να εκτεθούν πως δεν ελέγχουν απόλυτα την κατάσταση, κάθε φορά που μοιάζουν περισσότερο αδύναμοι απ’όσο θέλουν κανείς να πιστεύει.

Εν τέλει, οι ίδιοι βιώνουν ως μέρος της δουλειάς τους αυτό που οι δικαστές, ως ανώτατοι λειτουργοί του νομικού πεδίου, αρνούνται να παραδεχτούν για να μην απωλέσουν το συμβολικό κεφάλαιο που με τόσο κόπο έχουν οικοδομήσει: πάνω από το νόμο και πέρα από οποιαδήποτε έννοια τυπικής δικαιοσύνης βρίσκεται η αστυνομία. Είναι πλέον γνωστό σε όλες τις γειτονιές του κόσμου ότι τα γουρούνια σκοτώνουν κατά βούληση, χωρίς ουσιαστικά να τιμωρούνται. Αυτή είναι η άλλη όψη της απανθρωποποίησης που αναγκαστικά υφίστανται κάθε φορά που οι ίδιοι δέχονται τις σφαίρες.

ΚΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ [Ουτοπία, Θεωρία, Συναίσθηση, Εφήμερες Τέχνες]

The post Ο 16χρονος ΡΟΜΑ Κώστας Φραγκούλης είναι νεκρός – Κενό Δίκτυο appeared first on Void Network.

Πρόκειται ομολογουμένως για μια εργώδης απόπειρα να οριστεί η μη βία, ως εκείνη η πρακτική που απορρέοντας από ένα σύνολο αξιών και αντιλήψεων εκ φεύγει της καθεστηκυίας τάξης συνιστώντας ταυτόχρονα το μέσο για την εκβολή στο πεδίο της πραγματικότητας μιας βιωματικής εμπειρίας που φέρεις εντός της την δυνητικότητα ενός διαφορετικού/ανταγωνιστικού κόσμου. Πρόκειται όπως ήδη ελέχθη, για μια απόπειρα αρκετά ενδιαφέρουσα προκειμένου να οριστεί η μη βία στον αντίποδα της κρατικής-κυριαρχικής βίας, παραμένοντας ωστόσο μια προσπάθεια που πολιτικά κινείται εντός των ορίων μιας ανώριμης σοσιαλδημοκρατίας ενώ στο επίπεδο της πολιτικής θεωρίας τεκμαίρεται ως μια οπτική, πρόδηλα λανθασμένη και εκκωφαντικά ανερμάτιστη, απόρροια της έκδηλης αδυναμίας κατανόησης εκ μέρους της Μπάτλερ, των νημάτων που συνδέουν την καπιταλιστική κυριαρχία με την βία και την βία με τις ζώνες πραγμάτωσης της εξουσίας του καθεστώτος.

Η μη βία καταρχάς σε καμία περίπτωση δεν συνιστά μια πρακτική αποκρυστάλλωσης μιας ριζοσπαστικής κριτικής στον ατομικισμό, ακριβώς γιατί η μη βία ως ατομική επιλογή, καθώς μόνο ως τέτοια μπορεί να ιδωθεί, εκρέει από τους πόρους της καπιταλιστικής κυριαρχίας η οποία προωθεί την πλατφόρμα της μη βίας για τους κυριαρχούμενους διατηρώντας το δικαίωμα άσκησης της νόμιμης βίας για τον εαυτό της, δεδομένου ότι η άσκηση βίας ή η απειλή άσκησης βίας εκ της κυριαρχίας, δεν συνιστά μια ανωμαλία που αγκιστρώνεται τεχνητά στον κανονισμό πραγματοποίησης της , αλλά ανάστροφα, αποτελεί αναπόδραστη όπως και οργανική λειτουργία της. Ως εκ τούτου, η αποδοχή της μη βίας σε ατομικό επίπεδο, συνιστά ουσιαστικά υιοθέτηση εκ μέρους των κυριαρχούμενων των σκοπών, των επιδιώξεων και του κανονιστικού πλαισίου πραγματοποίησης της πολιτικής όπως διαμορφώνεται από την καπιταλιστική κυριαρχία ως εκβολή του ιστορικού συσχετισμού δύναμης, ο οποίος έλλογα αποκρύβεται από τον Μπάτλερ, καθώς προτιμά να ερμηνεύει την πολιτική στο πεδίο ενός μοριακού ανταγωνισμού, καταλήγοντας σχεδόν τελεολογικά σε ένα ηθικοπλαστικό ηθικισμό, όσο και αν επίμονα τον ξορκίζει.

Επιπρόσθετα η άσκηση βίας εκ μέρους της καπιταλιστικής κυριαρχίας δεν συνιστά μια λανθασμένη ηθικά επιλογή, ή μια συγκυριακή πρακτική που προκύπτει ως ανοίκεια στιγμή του καθεστώτος, καθώς ουσιαστικά η κρατική βία συνιστά συμπεριληπτική έκφραση της καπιταλιστικής κυριαρχίας και συσσωματωμένη συνισταμένη της, η οποία εξασφαλίζει την διατήρηση και την διαιώνιση της, ως διηνεκής αυτοεκπλήρωση. Στον αντίποδα η βία που ασκείται από τους κυριαρχούμενους, δηλαδή από τους απόκληρους της καπιταλιστικής επικράτειας, δεν συνιστά το ανεστραμμένο είδωλο της κρατικής βίας όπως υπόρρητα και δειλά συμπεραίνει η Μπάτλερ, και ακριβώς για αυτό η άσκηση βίας εκ μέρους των απόκληρων δεν επιβαρύνει στα πλαίσια μιας ιλαρής ποσόστωσης με επιπλέον βία τον κόσμο που ζούμε καθιστώντας τον αβίωτο, δεδομένου ότι η βία των αποσυνάγωγων είναι η βία που διεκδικεί την ζωή, την ελευθερία, την αποκαθήλωση της καθεστηκυίας τάξης, προκειμένου να απαλλαγεί και να απαλλάξει τον κόσμο από την βία της καπιταλιστικής κυριαρχίας. Υπό αυτή την οπτική η θέση της Μπάτλερ ότι εκδοχές μη βίας μπορεί να αποτελέσουν η απεργία ή το μποϊκοτάζ ως “στρατηγικές κατεδάφισης” λειτουργιών του καθεστώτος αν και θα μπορούσε να προσπεραστεί ως έκδηλα ανεδαφική ακόμα και από κάποιον που έχει παρατηρήσει μια απεργία από απόσταση ασφαλείας, θα επιμείνουμε, γιατί οι περιβόητες “στρατηγικές κατεδάφισης” διεκδικώντας στα πλαίσια ενός θεωρητικού παραλογισμού δάφνες πρωτοτυπίας, δεν συνιστούν παρά την εξωραϊσμένη εκδοχή μιας συστημικής διαπραγμάτευσης των αποσυνάγωγων με το καθεστώς, προκειμένου στα πλαίσια μιας συναινετικής διαδικασίας όπου και τα δύο μέρη θα έχουν αποκηρύξει την βία, θα οδηγηθούν σε μια αμοιβαία επωφελής συμφωνία.

Επισημαίνεται εδώ, ότι κάθε μορφή κινήματος που δεν εντάσσεται εντός των πλαισίων της θεσμικής πολιτικής, συνιστά εκφορά μιας πρωτογενούς βίας με την έννοια ότι απορρίπτει τις κόκκινες ζώνες της οποιαδήποτε διαπραγμάτευσης και επιπρόσθετα δεν απεμπολεί το αναφαίρετο δικαίωμα του να αξιοποιήσει ποιοτικά και ποσοτικά εκείνες τις μορφές βίας που αντιστοιχούν στο οντολογικό φορτίο της κινητοποίησης. Έλλογα ένα κίνημα που διεκδικεί καινούργιες μοκέτες και φρέσκο καφέ στην αίθουσα δεξιώσεων στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ, μετέρχεται προφανώς μορφές μη βίας για την ικανοποίηση των αιτημάτων του. Βέβαια δεν μπορεί να οριστεί ως κίνημα παρά μάλλον ως ομάδα πίεσης για την βελτίωση των συνθηκών ψυχαγωγίας της υψηλής διανόησης, προκειμένου η τελευταία, να αναλύσει με την απαραίτητη ευθυκρισία τις δέουσες πολιτικές πρακτικές τη μη βίας. Στην πραγματική ζωή ωστόσο όπου το ταξικό φορτίο είναι αφόρητο ακόμα και για τους εθελοτυφλούντες, ένα κίνημα όπως το Black Lives Matter ή όπως το κίνημα στην Χιλή, ή όπως οι Μαύροι Πάνθηρες, θα ήταν και είναι το λιγότερο τραγελαφικό να υπογράψουν εκ των προτέρων δήλωση νομιμοφροσύνης και απεμπόλησης κάθε μορφή βίας, συμβάλλοντας έτσι σύμφωνα με την Μπάτλερ στην μη υπερθέρμανση του πλανήτη από νέες ποσότητες βίας που θα κάνουν την ζωή μας αφόρητη. Μα επειδή η ζωή είναι αφόρητη οι κυριαρχούμενοι μετέρχονται και θα μετέρχονται ποικίλες μορφές βίας προκειμένου να διαρρήξουν τα σύνορα που τους χωρίζουν από ένα κόσμο που μπορεί δυνητικά να υπάρξει μόνο πάνω στα συντρίμμια της υπάρχουσας κυριαρχίας, με την προϋπόθεση ότι αυτή η κυριαρχία θα αναγνωριστεί όπως πραγματικά είναι : Καθολική, μονολιθική, και ακραία κανιβαλική.

Εδώ φυσικά έγκειται και η δεσπόζουσα διαφοροποίηση της Μπάτλερ όπως και άλλων θεωρητικών της ίδιας σχολής : Αδυνατούν ή επιλέγουν να λησμονήσουν το καπιταλιστικό κράτος ως κύριο φορέα και επιτελεστικό μέσο μιας άκρατης, αέναης και αδιάλειπτης βίας που συνιστά πυλώνα της κυριαρχίας, την θρέφει, ενώ θρέφεται συνάμα από τον πασιφισμό, την συνθηκολόγηση και την ήττα των κυριαρχούμενων. Η βία, η επαναστατική βία, που αρνείται το υπάρχον δίκαιο και την υπάρχουσα κυριαρχία, θέτει νέο δίκαιο και διεκδικεί μια νέα κυριαρχία, ως το ολιστικά αντίρροπο της υφιστάμενης. Ακριβώς για αυτό, η βία των αποσυνάγωγων δεν αναζητά οάσεις ελευθερίας εντός του καθεστώτος, δεν εκλιπαρεί πολιτικά και θεωρητικά για μια κάποια ομαλή μετάβαση σε ένα καλύτερο κόσμο, δεν υποκύπτει σε θεωρητικές παραδοξολογίες όπως της Μπάτλερ, που ουσιαστικά εξωραΐζουν την συνθηκολόγηση εμφανίζοντάς την κυβίστηση ως εμπνευσμένη θεωρία, δεν εγκλωβίζεται σε ένα θεωρητικό όπως και πολιτικό πλαίσιο που εντός μιας αλυσιτελούς ονείρωξης φαντασιώνεται πως οι φρουροί του καθεστώτος θα παραδώσουν στους έγκλειστους τα κλειδιά του Πανοπτικού στα πλαίσια μιας ομαλής γραμμικής μετάβασης σε μια νέα ειδυλλιακή κατάσταση.

Ουσιαστικά και σε τελική ανάλυση, η θεώρηση της Μπάτλερ, οδηγεί στο πεδίο της πραγματικής πολιτικής, σε δημιουργία μαρτύρων, καλώντας τα κοινωνικά κινήματα να αυτοχειριαστούν, στα πλαίσια μιας μεταμοντέρνας θεολογίας που εικάζει ότι οι μοριακές, διάσπαρτες και απροσανατόλιστες δράσεις που θα αγνοούν επιδεικτικά την βία που τις κατέστησε εφικτές όπως και το φορέα αυτής της βίας, θα μπορέσουν να υποσκελίσουν την ισχύ του πραγματικού παραμένοντας δέσμιοι ενός κοινωνικού συμβολαίου που είναι πλέον νεκρό γράμμα.

Το μόνο που τελικά θα απομείνει, θα είναι το ακατάλυτο πένθος και οι φλύαρες νεκρολογίες, για μια μάχη που δεν ξεκίνησε ποτέ.

______

KEIMENO: Χρήστος Μιάμης – υπ. Διδάκτορας Πολιτικής Φιλοσοφίας, Πάντειο πανεπιστήμιο.

ΠΗΓΗ: https://manifestusorg.wordpress.com

ΔΙΑΒΑΣΕ ΕΠΙΣΗΣ

The post Judith Butler: Η Ισχύς της Μη Βίας / Μια κριτική απάντηση- Χρήστος Μιάμης appeared first on Void Network.

Δημόσιος κίνδυνος για την υγεία και τη δημοκρατία αποδεικνύεται η Ελληνική Αστυνομία του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Όπως αποκαλύπτει σήμερα η «Εφ.Συν.», στα τέλη του περασμένου Νοεμβρίου και λίγες μέρες μετά το όργιο καταστολής στις εκδηλώσεις μνήμης της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, 11 νέοι άνθρωποι, ηλικίας 20-25 ετών, συνελήφθησαν εντελώς αναίτια στην περιοχή των Αμπελοκήπων, κατηγορήθηκαν για «διέγερση σε ανυπακοή», τσουβαλιάστηκαν σε περιπολικά και στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής, χωρίς ουσιαστικά μέτρα προφύλαξης επί ώρες, με αποτέλεσμα πέντε από αυτούς ύστερα από 3-4 μέρες να παρουσιάσουν συμπτώματα και να βρεθούν θετικοί στον κορονοϊό.

To περιστατικό συνέβη το απομεσήμερο της Τετάρτης 25 Νοεμβρίου 2020 όταν μια ομάδα νεαρών, 5-6 ατόμων, κατοίκων της περιοχής, ορισμένοι μέλη της Αντιφασιστικής Συνέλευσης Αμπελοκήπων, κινούμενοι σε δυάδες και φορώντας μάσκες, επί της οδού Θεοφάνους στους Αμπελόκηπους πέταξαν στον δρόμο μερικά τρικάκια, επικριτικά για την κρατική διαχείριση της πανδημίας: «ΜΑΤ παντού, ΜΕΘ πουθενά» και «Με αντικαταθλιπτικά στο σπίτι σου να μείνεις, πού είναι από το κράτος η ανάληψη ευθύνης;». Τα παιδιά είχαν στείλει μήνυμα 6 (σωματική άσκηση) και βρίσκονταν κοντά στα σπίτια τους.

Αντίστοιχα ορισμένοι άλλοι νέοι που είδαν το περιστατικό, επίσης κάτοικοι της περιοχής, οι οποίοι έκαναν τη βόλτα τους τηρώντας και αυτοί όσα προβλέπονται (μάσκες, αποστάσεις, sms, δυάδες), πλησίασαν και βιντεοσκοπούσαν με τα κινητά τους τη συμβολική αυτή δράση. Μέσα σε λίγα λεπτά κατέφτασαν πολλές μηχανές ΔΙΑΣ, αστυνομικοί και δύο περιπολικά που έκλεισαν τον δρόμο και εγκλώβισαν 11 άτομα. «Ημασταν διάσπαρτοι, δεν γνωριζόμασταν καν όλοι μεταξύ μας και μας έβαλαν όλους μαζί. Στην αρχή μάς είπαν «μην ανησυχείτε, σε 5 λεπτά θα έχετε φύγει, δώστε ταυτότητες, βεβαιώσεις». Εκοψαν πρόστιμα σε δύο (χωρίς λόγο), μετά είδαν τα συνθήματα στα τρικάκια και τότε άλλαξαν όλα, αφού πρώτα μίλησαν και με τον εισαγγελέα.

Τα 5 λεπτά έγιναν 10 ώρες στο αστυνομικό τμήμα. Μας είπαν «περάστε όλοι μέσα στα περιπολικά, σας πάμε στο τμήμα για διέγερση σε ανυπακοή» βάσει ενός καινούργιου νόμου της 6ης Νοεμβρίου», εξηγεί στην «Εφ.Συν.» ο Α.Λ. (τα στοιχεία του είναι στη διάθεση της εφημερίδας). Ο ίδιος μάλιστα δεν είχε πετάξει κανένα τρικάκι, απλά έβλεπε το περιστατικό, μάλιστα το ένα χέρι του ήταν στον γύψο και στο άλλο είχε μια σακούλα από ψώνια στο σουπερμάρκετ.

«Οταν τους ρώτησα «γιατί με προσάγετε;», η απάντησή τους ήταν «γιατί εγώ και άλλοι 7 σε είδαμε να πετάς αυτά τα τρικάκια», το οποίο ήταν απολύτως ψευδές», λέει ο ίδιος. Στο αστυνομικό τμήμα, όπου πολλοί αστυνομικοί δεν φορούσαν μάσκες, τους πήραν τα κινητά, δεν τους άφησαν επί ώρες να επικοινωνήσουν με δικηγόρο και αφού χώρισαν γυναίκες- άνδρες, τους έκλεισαν σε πολύ μικρά γραφεία κράτησης. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός πως ο ίδιος ο διοικητής του Α.Τ. Αμπελοκήπων, βάσει τριών διαφορετικών μαρτυρίων στην «Εφ.Συν.», κυκλοφορούσε στο τμήμα του χωρίς μάσκα.

«Τις κοπέλες μάς είχαν βάλει τη μία πάνω στην άλλη σε πολύ μικρό χώρο, αφού είχαμε πρώτα συνωστιστεί επί ώρες με δεκάδες άλλα άτομα μέσα στο τμήμα. Σαν να μην έφταναν όλα τα άλλα, ένας αστυνομικός μάς είπε «έτοιμες είστε για ταινία του Σειρηνάκη» (σ.σ. πορνό)», εξηγεί η 21χρονη Ε.Μ. «Τους δείξαμε έγγραφα και μηνύματα αλλά δεν τους ένοιαζε και μας επέβαλαν και πρόστιμα 300 ευρώ. Η συμπεριφορά τους ήταν απαράδεκτη, τελικά μας άφησαν στις 4 το πρωί γιατί ο εισαγγελέας θεώρησε ότι ήταν… επικίνδυνο να μας κρατάνε σε τέτοιες συνθήκες», προσθέτει η ίδια. Έπειτα από λίγες μέρες αρρώστησε από Covid-19 όπως και o Α.Λ. και άλλα τρία άτομα. Η μητέρα του τελευταίου με την οποία μένει μαζί, 63 χρόνων, με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ύστερα από λίγες μέρες κόλλησε και αυτή με αποτέλεσμα η ανησυχία να ενταθεί καθώς έχει σοβαρό υποκείμενο νόσημα.

Ευτυχώς σήμερα όλοι όσοι νόσησαν είναι καλά στην υγεία τους. Μόλις έμαθαν ότι είναι θετικοί στον ιό αμέσως δήλωσαν στον ΕΟΔΥ το Α.Τ. Αμπελοκήπων ως χώρο επαφής με κρούσμα. Επιπλέον με στόχο να προστατεύσουν τη δημόσια υγεία ενημέρωσαν αρμοδίως και το εν λόγω αστυνομικό τμήμα. Στη γραπτή τους απάντηση, οι αστυνομικοί δηλώνουν πως «έλαβαν όλα τα απαραίτητα μέτρα».

Πόσοι άραγε ακόμα κόλλησαν στο συγκεκριμένο αστυνομικό τμήμα, πόσοι ακόμα πολίτες κόλλησαν από πιθανή επαφή με αστυνομικούς στον δρόμο (οι οποίοι φοράνε full face και όχι μάσκες), πόσα τεστ ανίχνευσης έγιναν στο συγκεκριμένο τμήμα, πόσα άραγε αντίστοιχα περιστατικά σε κέντρα κράτησης έχουν συμβεί; Η ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ. οφείλει να απαντήσει.

Οσο για τα τρικάκια, η κατηγορία της διέγερσης σε ανυπακοή, για την οποία και διώκονται, εκτός από αστεία είναι άκρως επικίνδυνη.

_________

κείμενο: Κώστας Ζαφειρόπουλος (Εφημερίδα των Συντακτών)

The post Τους συνέλαβαν για… τρικάκια και κόλλησαν κορονοϊό στο Τμήμα appeared first on Void Network.

Mοιάζει με φυσικό νόμο. Όσο η καθεστηκυία τάξη απαξιώνεται, τόσο οπλίζει την αστυνομία. Όσο οι θεσμοί συρρικνώνονται, τόσο βάζουν φύλακες. Όσο μειώνεται ο σεβασμός τον οποίο εμπνέουν οι αρχές, τόσο προσπαθούν να μας τον επιβάλλουν με τη βία. Είναι φαύλος κύκλος, γιατί η βία δεν είναι καθόλου σεβαστή. Κι έτσι η αύξηση της αχαλίνωτης βίας συνεπάγεται την όλο και λιγότερη αποτελεσματικότητά της. Η διατήρηση της τάξης είναι το κύριο μέλημα μιας ήδη χρεοκοπημένης τάξης. Αρκεί να μπει κανείς στο Ταμείο Πρόνοιας για να διαπιστώσει τι είναι αυτό που δεν πάει άλλο.Όταν μία τόσο ακίνδυνη υπηρεσία θεωρεί ότι, για να προστατευθεί από τους πολίτες, πρέπει να περιστοιχιστεί από τόσους φύλακες, τεχνάσματα και απειλές, ώστε τελικά να μοιάζει με καφκαϊκό πύργο, σημαίνει ότι ο ορθολογισμός έχει αγγίξει τα όριά του. Όταν η τάξη και η ασφάλεια στις διαδηλώσεις επιβάλλονται μόνο με χειροβομβίδες διασποράς και κλοιούς, και όταν οι διαδηλωτές τρέχουν πανικόβλητοι να γλιτώσουν τα πράσινα λέιζερ των LBD 40 της αντι- εγκληματικής που τους βάζει στο στόχαστρο, σημαίνει ότι «η κοινωνία» βρίσκεται σε τελικό στάδιο. Όταν η ηρεμία στα υποβαθμισμένα προάστια κερδίζεται με την αγορά αυτόματων όπλων για τα ΜΑΤ, σημαίνει ότι μια κάποια αντίληψη για τον κόσμο έχει ξεθωριάσει. Για ένα «δημοκρατικό» καθεστώς δεν είναι καλό σημάδι να συνηθίζει να πυροβολεί τους πολίτες του. Αφού εδώ και καιρό, σε όλους τους τομείς, η πολιτική έχει περιοριστεί σε μια απέραντη αστυνομική επιχείρηση, η οποία εκτυλίσσεται ημέρα με την ημέρα, αναπόφευκτα η αστυνομία έχει γίνει πολιτικό ζήτημα.

Ας πάμε όμως μερικούς μήνες πίσω. Μετά την εφαρμογή της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, μετά το νομοσχέδιο για την απώλεια της γαλλικής υπηκοότητας, μετά τον νόμο περί Καταθέσεως Πληροφοριών, μετά τον νόμο Μακρόν, μετά τη δολοφονία του Ρεμί Φρες, μετά το ταμείο Credit d’Impot pour la Competitivite et I’Emploi (Μείωσης Φόρου για τον Ανταγωνισμό και την Εργασία) και τα εκατομμύρια που χαρίζει στους εργοδότες, ο Εργασιακός νόμος καταρράκωσε εντελώς το ηθικό του «λαού της Αριστεράς», ο οποίος βρισκόταν ήδη στο χείλος του γκρεμού. Αυτό που η εξουσία δεν μπορούσε να καταλάβει είναι ότι η πλήρης απώλεια ελπίδας δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μία γνήσια εξέγερση — εκείνη δηλαδή την εξέγερση που δεν ψάχνει στήριγμα σε όσα απορρίπτει αλλά πυροδοτείται από τον ίδιο της τον εαυτό. Αυτό που αποκρυστάλλωσε η πάλη κατά του Εργασιακού νόμου δεν ήταν η μερική απόρριψη μιας καταστροφικής μεταρρύθμισης, αλλά η μαζική απαξίωση του κυβερνητικού μηχανισμού, συμπεριλαμβανομένων και των συνδικάτων.

Δεν είναι τυχαίο ότι στις διαμαρτυρίες κατά της ανάληψης της εξουσίας από τον Τραμπ στην Ουάσιγκτον εμφανίστηκε το πανό της γαλλικής άνοιξης «Να γίνουμε ακυβέρνητοι», το οποίο μεταφράστηκε «Become ungovernable». Αφού σε τελική ανάλυση ο ρόλος της αστυνομίας, εντός του κυβερνητικού μηχανισμού, είναι να διασφαλίζει την ατομική υποταγή και να μετατρέπει τον κόσμο σε πληθυσμό, σε μάζα απολιτικοποιημένη, ανίσχυρη και άρα κυβερνήσιμη, λογικό ήταν η πάλη, η οποία εξέφραζε την άρνηση του να είμαστε κυβερνήσιμοι, να στοχεύσει εξαρχής την αστυνομία και να υιοθετήσει ως δημοφιλέστερο σύνθημα το «Όλοι μισούν την αστυνομία». Το κοπάδι, ξεφεύγοντας από τον βοσκό, δεν θα μπορούσε να βγάλει μεγαλύτερη κραυγή ενότητας. Το μη αναμενόμενο ήταν ότι το σύνθημα, το οποίο πρωτοεμφανίστηκε στις διαδηλώσεις που ξέσπασαν μετά τη δολοφονία του Ρεμί Φρες στη Σιβέν, διένυσε τόσο δρόμο και έφτασε μέχρι το Μπομπινύ όπου, μετά τον βιασμό το Τεό από το γκλομπ ενός αστυνομικού, «νεαροί» το έφτυσαν κατάμουτρα στα ένστολα κτήνη που τους στραβοκοίταγαν πάνω από μια σιδερένια γέφυρα. Το σύνθημα «Όλοι μισούν την αστυνομία» μιλάει για κάτι παραπάνω από την απλή έχθρα προς την αστυνομία.

Στις αρχές του 17ου αιώνα, για τους πρώτους θεωρητικούς της κρατικής κυριαρχίας, η αστυνομία ήταν η συγκρότηση του Κράτους, η ίδια του η μορφή. Την εποχή εκείνη, δεν ήταν ακόμα όργανο στα χέρια του Κράτους, και η Αστυνομική διεύθυνση του Παρισιού δεν είχε καν ιδρυθεί. Κατά τη διάρκεια του 17°’·’και του 18ου αιώνα, η έννοια της «αστυνομίας» ήταν ακόμα πολύ ευρεία: ήταν «ό,τι μπορεί να στολίσει, να δώσει μορφή και λάμψη στην πόλη» (Τυρκέ ντε Μαγιέρν), ήταν «το σύνολο των μέσων που υπηρετούν τη λάμψη ολόκληρου του Κράτους και την ευτυχία των πολιτών στο σύνολό τους» (Χόχενταλ). Ο ρόλος της, έλεγαν, ήταν να «οδηγήσει τον άνθρωπο στην τελειότερη ευδαιμονία που θα μπορούσε να γευθεί στη ζωή ετούτη» (Ντελαμάρ).

Η αστυνομία ήταν υπεύθυνη για την καθαριότητα των δρόμων και την τροφοδοσία των αγορών, για τη δημόσια φωτοδότηση και τη φυλάκιση των αλητών, για την τιμή των δημητριακών και τον καθαρισμό των καναλιών, για την υγιεινή των δημόσιων χώρων και την σύλληψη των ληστών. Ο Φουσέ και ο Βιντόκ δεν της είχαν ακόμα δώσει το σύγχρονο πρόσωπό της. Για να κατανοήσουμε την καθαρά πολιτική διάσταση του ζητήματος της αστυνομίας, πρέπει να δούμε το ταχυδακτυλουργικό κόλπο ανάμεσα στην αστυνομία ως μέσο και την αστυνομία ως σκοπό. Από τη μια είναι η ιδεατή, νόμιμη, φανταστική τάξη του κόσμου —η αστυνομία ως σκοπός— και από την άλλη είναι η πραγματικότητα της τάξης ή μάλλον της αταξίας αυτής. Ο ρόλος της αστυνομίας ως μέσο είναι να λειτουργεί ώστε, εξωτερικά, η αποζητούμενη τάξη να μοιάζει να ισχύει. Η αστυνομία διατηρεί την τάξη με τα όπλα της αταξίας και επιβάλλεται στο ορατό με την αδιόρατη δράση της. Οι καθημερινές της ενέργειες —απάγει, χτυπά, κατασκοπεύει, κλέβει, επιβάλλει, εξαπατά, ψεύδεται, σκοτώνει, οπλοφορεί— καλύπτει όλο το φάσμα της παρανομίας. Άρα, στο βάθος, και η ίδια της η ύπαρξη παραμένει ανομολόγητη.

Επειδή αποτελεί την απόδειξη ότι το πραγματικό δεν είναι το νόμιμο, ότι δεν κυριαρχεί η τάξη, ότι η κοινωνία δεν στέκεται εφόσον δεν στέκεται από μόνη της, η ύπαρξη της αστυνομί­ας απωθείται σε μια άκρη του κόσμου που η σκέψη δεν αγγίζει. Για το κατεστημένο είναι σαν την κηλίδα καταμεσής στο πρόσωπο. Είναι η πραγμάτωση και η μονιμότητα της κατάστασης έκτακτης ανάγκης — κάτι δηλαδή το οποίο κάθε εξουσία θα ήθελε να καταφέρει να κρύψει, αλλά συστηματικά αναγκάζεται να επιδείξει προκειμένου να επιβάλλει τον φόβο.

Εάν η κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι η στιγμιαία άρση του νόμου, που στόχο της έχει να αποκαταστήσει, με τα κατ’ εξοχήν αυθαίρετα και δολοφονικά μέτρα, τις προϋποθέσεις για την κυριαρχία του νόμου, τότε η αστυνομία είναι το απομεινάρι της κατάστασης έκτακτης ανάγκης όταν οι προϋποθέσεις αυτές έχουν πλέον αποκατασταθεί. Στην καθημερινή της λειτουργία, η αστυνομία είναι εκείνο το οποίο παραμένει από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης και σε κανονικές συνθήκες. Εξ ου και ο απόκρυφος τρόπος λειτουργίας της. Πάντοτε κρυμμένος, ο αστυνομικός ουρλιάζει στον προσαγόμενο που προβάλλει αντίσταση: «Ο νόμος είμαι εγώ!». Κρυμμένος, ο ματατζής ειρωνεύεται τον σύντροφο που χωρίς λόγο συλλαμβάνει σε μια διαδήλωση: «Ό ,τι θέλω κάνω. Ωραία ε; Σήμερα είναι και για μένα αναρχία!».

Για την πολιτική οικονομία αλλά και για την πληροφορική, η αστυνομία είναι ένα επονείδιστο και ασύλληπτο απομεινάρι, ένα memento mori που τους υπενθυμίζει ότι η τάξη, την οποία θέλουν να την παρουσιάζουν ως φυσική, μόνο φυσική δεν είναι ούτε και θα γίνει ποτέ. Η αστυνομία προστατεύει επομένως μία τάξη φαινομενική, που στο βάθος της δεν είναι παρά αταξία. Είναι η αλήθεια ενός κόσμου βουτηγμένου μες το ψέμα, και άρα προέκταση του ψέματος. Είναι η απόδειξη ότι η τάξη είναι τεχνητή, και αργά ή γρήγορα θα καταστραφεί. Είναι τύχη να ζει κανείς την εποχή που η λειτουργία της αστυνομίας ως αναίσχυντο και αδιάφανο εργαλείο βγαίνει στο φως.

Το ότι οπλισμένοι και κουκουλοφόροι αστυνομικοί σε ασύντακτη φάλαγγα, όπως το περασμένο φθινόπωρο, κατευθύνονται με το πάσο τους προς το Μέγαρο των Ηλυσίων, φωνάζοντας «διεφθαρμένα συνδικάτα» και «οι μασόνοι στη φυλακή», χωρίς κανείς να τολμήσει να μιλήσει για πραξικοπηματική ενέργεια. Το ότι ο εκλεγμένος Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται απέναντι σ’ ένα μεγάλο τμήμα της «κοινότητας πληροφοριών» το οποίο, αφού αναγκάσει σε παραίτηση τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας, στόχο του έχει την πτώση της κυβέρνησης. Το ότι η θανατική ποινή, ενώ έχει καταργηθεί δια νόμου, είναι προφανώς ακόμα σε ισχύ όταν η αστυνομία δρα ενάντια στην «τρομοκρατία». Το ότι, για τις πλέον καταδικαστέες ατασθαλίες της, η αστυνομία έχει σχεδόν κερδίσει την απόλυτη δικαστική ατιμωρησία. Το ότι κάποια σώματα στο εσωτερικό της αστυνομίας, όλο και πιο ανοιχτά, διακηρύσσουν ότι υποστηρίζουν το Εθνικό Μέτωπο. Το ότι, από τα γεγονότα της 18Γ·; Μαΐου του 2016, δεν θυμόμαστε ότι κάποια συνδικάτα αστυνομικών ιδιοποιήθηκαν την Πλατεία της Δημοκρατίας, όπου μέχρι τότε συγκεντρώνονταν οι Όρθιες Νύχτες, για να τα πιουν παρέα με τον Ζιμπέρ Κολλάρ, τον Ερίκ Κιοττί και τη Μαριόν Μαρεσάλ-Λεπέν, αλλά ότι ένα περιπολικό κάηκε δίπλα στο κανάλι Σαιν Μαρτέν. Ορίστε λοιπόν πώς σκιαγραφείται η μεγάλη εκτροπή. Αυτήν σκόπευε να κρύψει το επικοινωνιακό σόου που στήθηκε γύρω από το καμένο αυτοκίνητο. Έπρεπε επίσης να αποφευχθεί να ξεκαρδιστεί ολόκληρη η χώρα, όταν όλη αυτή η επίδειξη ισχύος της αστυνομίας γελοιοποιήθηκε από την ανάρτηση της πινακίδας «ψητό γουρούνι, σερβιρισθείτε ελεύθερα» μπροστά στο φλεγόμενο περιπολικό. Έπρεπε λοιπόν ο υπουργός Εσωτερικών να βιαστεί να εξαγγείλει διώξεις για «απόπειρα ανθρωποκτονίας». Έδιωχνε έτσι το λαϊκό αίσθημα του ακαταμάχητα κωμικού μέσω του φόβου, του κρίσιμου και της εκδικητικότητας. Οι παρεμβάσεις της αστυνομίας είναι επίσης παρεμβάσεις στα αισθήματα. Μια τέτοιου είδους παρέμβαση επιχειρείται κι από τη δικαιοσύνη, που έκτοτε ασχολείται μανιωδώς με τις ακροάσεις των προσαγομένων της επίθεσης στο Κε Βαλμύ. Μετά τον βιασμό του Τεό, ένας αστυνομικός δήλωσε χαλαρά στην εφημερίδα Le Parisien: «Είμαστε συμμορία. Ό ,τι και να γίνει, είμαστε αλληλέγγυοι».

Το σύνθημα «Όλοι μισούν την αστυνομία» δεν εκφράζει μία διαπίστωση, η οποία θα ήταν εσφαλμένη, αλλά ένα συναίσθημα, το οποίο είναι ζωτικό. Το «ρήγμα που μεγαλώνει χρόνο με τον χρόνο» δεν είναι «ανάμεσα στην αστυνομία και τον πληθυσμό», όπως με δειλία φοβούνται κυβερνώντες και δημοσιογράφοι, αλλά ανάμεσα σε όσους —και είναι αναρίθμητοι— έχουν κάθε λόγο να μισούν την αστυνομία και στο φοβισμένο πλήθος όσων σφίγγουν το χέρι των μπάτσων, όταν δεν το φιλάνε. Στην ουσία, στις σχέσεις κυβερνώντων και αστυνομίας διαδραματίζεται μία τεράστια αλλαγή. Για πολύν καιρό, οι δυνάμεις ασφαλείας ήταν κάτι ηλίθιες μαριονέττες, αξιοκαταφρόνητες αλλά βίαιες, που σείονταν ενάντια στους ατίθασους πληθυσμούς. Κάτι μετα­ξύ αλεξιπτωτιστή, αλεξικέραυνου και σάκου του μποξ. Τώρα όμως οι κυβερνώντες έχουν αγγίξει τέτοιο πάτο απαξίωσης, ώστε περιφρονούνται περισσότερο και από την αστυνομία —και αυτή το ξέρει. Το αστυνομικό σώμα, αν και άργησε, κατάλαβε ότι είναι πλέον προϋπόθεση της κυβέρνησης, το κιτ επιβίωσής της, η φορητή της μπουκάλα οξυγόνου. Κι έτσι η σχέση τους αντιστρά­φηκε. Οι κυβερνώντες είναι πια αυτοί που έχουν γί­νει οι κουδουνίστρες της αστυνομίας. Η μόνη επιλογή τους πλέον είναι να τρέχουν στο πλευρό του κάθε γρατζουνισμένου μπάτσου και να υποχωρούν σε κάθε καπρίτσιο του σωματείου τους. Μετά την κατάκτηση του δικαιώματος να σκοτώνουν, την κατάκτηση της ανωνυμίας, της ατιμωρησίας, του πλέον μοντέρνου οπλισμού, τι άλλο τους απομένει να διεκδικήσουν; Άλλωστε, στο αστυνομικό σώμα υπάρχουν ομάδες, οι οποίες έχουν καταλάβει ότι μπορούν να ανοίξουν τα φτερά τους και ονειρεύονται να γίνουν αυτόνομη δύναμη, με δική της πολιτική ατζέντα. Η Ρωσία, στην οποία οι μυστικές υπηρεσίες, η αστυνομία και ο στρατός έχουν ήδη καταλάβει την εξουσία και κυβερνούν τη χώρα για λογαριασμό τους, φαντάζει αληθινός παράδεισος. Η αστυνομία ίσως και να μην είναι σε θέση να αποκτήσει υλική αυτονομία, αυτό όμως δεν την εμποδίζει να βάζει τις σειρήνες της να δηλώνουν, ουρλιάζοντας, την απειλή της πολιτικής της αυτονομίας.

Η αστυνομία βρίσκεται λοιπόν διαιρεμένη σε δύο αντίρροπα ρεύματα. Το ένα, συντηρητικό, «δημοκρατικό», με συνείδηση κρατικού λειτουργού, θέλει να παραμείνει ένα μέσο στην υπηρεσία μιας όλο και λιγότερο αξιοσέβαστης τάξης. Το άλλο βγάζει καπνούς περιμένοντας να μπει στη μάχη, να «καθαρίσει τη λέρα», να μην υπακούει πια σε κανέναν —να γίνει αυτοσκοπός. Τα δύο αυτά ρεύματα θα συμφιλιώνονταν μόνο αν ερχόταν στην εξουσία ένα κόμμα αποφασισμένο να «καθαρίσει τη λέρα» και να υποστηρίξει αδιάσειστα τον αστυνομικό μηχανισμό. Μία τέτοια όμως κυβέρνηση θα ήταν εμφυλιοπολεμική.

Το μόνο που απέμενε στο Κράτος, για να δικαιολογήσει την ύπαρξή του, ήταν η νομιμοποίησή του μέσω των φοβερά δημοκρατικών πλειοψηφικών εκλογών. Κι αυτή όμως η πηγή έχει πλέον στερέψει. Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα της εκλογικής αναμέτρησης, ακόμα και όταν το ποσοστό δίνει στον νικητή «πολύ μεγάλη ισχύ», οι εκλογές βγάζουν μία ανίσχυρη εξουσία. Τα πάντα συμβαίνουν σαν να μην είχαν γίνει εκλογές. Η μειοψηφία, η οποία κινητοποιήθηκε για να νικήσει ο υποψήφιός της, τον έχει βάλει στο πηδάλιο ενός καραβιού που βυθίζεται. Φαίνεται με τον Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες: η υπόσχεση ότι ξαφνικά θα δημιουργηθεί εθνική ενότητα, γύρισε στο αντίθετό της.

Αφ’ ότου ανέβηκε στην εξουσία, ο υποψήφιος της επιστροφής της τάξης δεν βρίσκεται αντιμέτωπος μόνο με ολόκληρα τμήματα της κοινωνίας, αλλά με ολόκληρα τμήματα του ίδιου του κρατικού μηχανισμού. Τελικά, η υπόσχεση επιστροφής της τάξης εντείνει το χάος.

Σε μία χώρα σαν τη Γαλλία, σε μία χώρα δηλαδή που άνετα μπορεί να αστυνομοκρατείται — αρκεί να μην το λέει ανοιχτά— θα ήταν παράλογο να επιδιώξει κανείς να νικήσει την αστυνομία στρατιωτικά. Στοχεύω έναν ένστολο με μία κοτρόνα δεν είναι το ίδιο με το να αντιμετωπίσω σώμα με σώμα μία ένοπλη δύναμη. Η αστυνομία είναι στόχος και όχι σκοπός, είναι εμπόδιο και όχι αντίπαλος. Όσοι παίρνουν τους μπάτσους για αντίπαλο, απαγορεύουν στον εαυτό τους να ξεπεράσουν το εμπόδιο το οποίο αποτελούν. Για να καταφέρω να τους σαρώσω πρέπει να στοχεύσω μακρύτερα. Απέναντι στην αστυνομία η νίκη θα είναι μόνο πολιτική. Να απο- διοργανώσουμε τις γραμμές της, να της αφαιρέσουμε κάθε νομιμότητα, να την καταστήσουμε αδύναμη, να την κρατήσουμε σε απόσταση, να καταλάβουμε μεγα­λύτερο πεδίο δράσης στον χρόνο που αρμόζει και στους χώρους που ενδείκνυνται: έτσι μονάχα αποθεσμοποιεί- ται η αστυνομία. «Απουσία επαναστατικού κόμματος, πραγματικοί επαναστάτες είναι αυτοί που μάχονται κατά της αστυνομίας». Ας αφουγκραστούμε πόση με­λαγχολία κρύβει αυτή η διαπίστωση του Πιέρ Πεσμώ για το 1968.

Μπορεί για την ώρα, απέναντι στην αστυνομία, οι επαναστάτες να φαίνονται αδύναμοι, άοπλοι, ανοργάνωτοι, φακελωμένοι, το στρατηγικό τους όμως πλεονέκτημα είναι ότι δεν αποτελούν μέσο για κανέναν, ότι δεν υποχρεούνται να διασφαλίσουν καμία τάξη και ότι δεν είναι σώμα. Εμείς οι επαναστάτες δεν έχουμε καμία δέσμευση υπακοής, έχουμε δέσμευση απέναντι σε κάθε είδους σύντροφο, φίλο, δύναμη, περιβάλλον, συμπορευτή, σύμμαχο. Γι’ αυτό και σε ορισμένες αστυνομι­κές παρεμβάσεις είμαστε σε θέση να κάνουμε αισθητή την απειλή ότι η επιχείρηση διασφάλισης της τάξης εν­δέχεται να πυροδοτήσει την ανεξέλεγκτη αταξία. Μετά την αποτυχία εκκένωσης της ZAD στη Νοτρ-Νταμ-ντε- Λαντ, καμία κυβέρνηση δεν διακινδύνευσε να κάνει το ίδιο, όχι επειδή φοβήθηκε να χάσει στρατιωτικά τη μάχη, αλλά επειδή η αντίδραση δεκάδων χιλιάδων συμπαθούντων μπορούσε να αποδειχθεί ανεξέλεγκτη.

Το ότι με μία «εκτροπή» της αστυνομίας ξεσπούν για εβδομάδες ταραχές είναι το ακριβό τίμημα της άδειάς της να ταπεινώνει. Όταν μια παρέμβασή της προκαλεί μάλλον αταξία παρά επιβάλλει την τάξη, αυτό που απειλείται είναι ο ίδιος ο λόγος ύπαρξής της. Και τότε, ή στηλώνει τα πόδια και είναι σαν κόμμα με τα δικά του συμφέροντα ή γυρίζει στο μαντρί. Και στις δύο περιπτώσεις παύει να είναι χρήσιμο μέσο. Έχει αποθεσμοποιηθεί.

Υπάρχει μια κεφαλαιώδης ασυμμετρία μεταξύ αστυνομίας και επαναστατών. Ενώ βρισκόμαστε στο στόχαστρο των επιχειρήσεων της αστυνομίας, οι βλέψεις μας την υπερβαίνουν κατά πολύ. Οι υπερβολικές εξουσίες της αστυνομίας και η πληθωρική αύξηση των τεχνολογικών μέσων ελέγχου δηλώνουν την εφαρμογή μιας νέας τακτικής. Εάν οι επαναστάτες έχουν μόνο δημόσια δράση, είναι καταδικασμένοι είτε στην αδυναμία παρέμβασης είτε στην άμεση καταστολή. Εάν έχουν μόνο συνωμοτική δράση, διευρύνουν μεν το πεδίο παρέμβασής τους, αλλά γίνονται πολύ ευάλωτοι στην καταστολή και πολιτικά ακίνδυνοι. Χρειάζεται επομένως να συνυπάρξουν μαζικότητα και συνωμοτικότητα. Για να οργανωθούμε επαναστατικά, πρέπει να βρούμε μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο, το δημόσιο και το συνωμοτικό, το νόμιμο και το παράνομο. Να αποδεχτούμε ότι η πάλη, στον σημερινό κόσμο, είναι ουσιαστικά εγκληματική, αφού έχουν εγκληματοποιηθεί τα πάντα. Ως και οι στρατευμένοι που ασχολούνται με τους μετανάστες έχουν υιοθετήσει ινδιάνικες τεχνι­κές για να καταφέρουν να ξεφύγουν από την παρακο­λούθηση που υφίστανται και να δράσουν ελεύθερα. Μία επαναστατική δύναμη οικοδομείται μόνο μέσα από τη δικτύωση, με εγγύτητα, έχοντας στήριγμα ακλόνητες φιλίες, καλλιεργώντας φευγαλέα απροσδόκητες σχέσεις ως και στην καρδιά της οργάνωσης του αντιπάλου.

Έτσι ακριβώς συγκροτήθηκαν στη Συρία τα «τανζικιγιάτ», ένα δίκτυο αυτόνομων επαναστατικών πυρήνων, που στη συνέχεια αποτέλεσαν την σπονδυλική στήλη της λαϊκής αυτο-οργάνωσης. Το ίδιο είχαν κάνει κάποτε και τα πρώτα δίκτυα της Αντίστασης. Τόσο στη Συρία όσο και στην Αντίσταση, το στάδιο της διακριτικής, ανώνυμης δράσης των μικρών ομάδων ξεπεράστηκε όταν έθεσαν υπό έλεγχο ολόκληρες γειτονιές, ολόκληρες περιοχές, και οριοθέτησαν ασφαλείς ζώνες.

«Η ζωή είναι στις πράξεις, όχι στον χρόνο», όπως έλεγε κι ο Μανουσιάν.

ΑΟΡΑΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

_________

Το κείμενο “Όλοι μισούν την αστυνομία” αποτελεί το 6ο κεφάλαιο του βιβλίου της Αόρατης Επιτροπής “ΤΩΡΑ” που έχει εκδοθεί στα Ελληνικά από τις εκδόσεις Opportuna (μετάφραση: Μυρτώ Ραϊς – Ρούλα Δημοπούλου)

The post Όλοι Μισούν την Αστυνομία- Αόρατη Επιτροπή appeared first on Void Network.

Στο παραπάνω βίντεο αποτυπώνεται η επίθεση διμοιρίας των ΜΑΤ κατά διερχομένου στην Πάτρα, το Σάββατο 7 Νοέμβρη 2020, κατά την πρώτη μέρα της επιβολής lockdown σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Για το τι πραγματικά συνέβη αναδημοσιεύουμε το κείμενο του αυτοδιαχειριζόμενου χώρου Επί τα Πρόσω που ακολουθεί:

Ανακοίνωση για τα γεγονότα στην Πάτρα- Σαβ. 7/11

Το Σαβ. 7/11 το απόγευμα υπήρχε ανακοινωμένη συγκέντρωση ενάντια στην καταστολή, την απαγόρευση κυκλοφορίας και την κρατική διαχείριση της πανδημίας καλεσμένη από την Ανοιχτή Συνέλευση για την Αλληλεγγύη ενάντια στον ολοκληρωτισμό.

Από νωρίς διμοιρίες των ματ είχαν καταλάβει την περιοχή γύρω από την Πλ. Όλγας και το Παράρτημα. Ένας σύντροφος που έφτασε στο χώρο του Παραρτήματος δέχθηκε απρόκλητη επίθεση από τα ΜΑΤ και προσήχθη όντας τραυματισμένος στο αυτί. Την ίδια ώρα όσοι σύντροφοι και συντρόφισσες προσέγγιζαν την πλατεία. εξαιτίας της κατάληψης της από την αστυνομία, δεν μπόρεσαν να φθάσουν και αυθόρμητα κινήθηκαν προς τον Αυτοδιαχειριζόμενο Χώρο «Επί Τα Πρόσω» ώστε να συζητήσουν και να συντονίσουν την απάντησή τους.

Το Επί Τα Πρόσω ήταν ήδη ανοικτό με ανακοινωμένο κάλεσμα για συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης στην περίοδο της πανδημίας και της οξυμένης κοινωνικής και οικονομικής κρίσης. Τα ΜΑΤ περικύκλωσαν το χώρο του στεκιού και επιτέθηκαν απρόκλητα στο κόσμο που βρισκόταν εκεί, χτυπώντας με μανία συντρόφους, προσάγοντας 8 από αυτούς και σπάζοντας την είσοδο του χώρου.

Για περισσότερες από δύο ώρες, ο χώρος του στεκιού ήταν περικυκλωμένος από κάθε λογής κατασταλτικές δυνάμεις, ενώ αλληλέγγυοι σύντροφοι και συντρόφισσες ενώθηκαν και επιχείρησαν να πλησιάσουν εκ νέου στο Ε.τ.Π., το οποίο υπερασπίζονταν αρκετοί σύντροφοι από την ενδεχόμενη εισβολή των μπάτσων.

Εν μέσω απαγόρευσης κυκλοφορίας είναι επιτακτικό και αναγκαίο να βρεθούμε στους δρόμους του αγώνα και της αντίστασης. Σε καμία περίπτωση η πολιτική δράση δεν πρέπει να ανασταλεί αλλά αντίθετα πρέπει να κλιμακωθεί. Κόντρα στις απαγορεύσεις και την συντονισμένη επίθεση κράτους και κεφαλαίου να προτάξουμε τον οργανωμένο και αδιάλλακτο αγώνα. Να συγκρουστούμε με τους νόμους και τις επιταγές των κυρίαρχων.

Δεν πρόκειται να μείνουμε σιωπηλοί και να αφήσουμε στο δημόσιο λόγο να κυριαρχεί ο φόβος, δε πρόκειται να αφήσουμε το ζωτικό μας χώρο, που είναι ο δρόμος και οι πλατείες, να καταλαμβάνεται από την κατασταλτική μπότα τους κράτους που περνάει εν μέσω πανδημίας πτωχευτικούς νόμους, αντι-εργατικά νομοσχέδια και νομιμοποίηση του 10ωρου εργασίας. Αντιθέτως προτάσσουμε την κοινωνική-ταξική αλληλεγγύη μεταξύ των “από τα κάτω” της κοινωνίας που ιδιαίτερα στη τωρινή συνθήκη με την πανδημία και την κρατική διαχείρισή της εξαθλιωνόμαστε ακόμη περισσότερο (άνεργοι/ες, μετανάστες/στριες, κρατούμενοι/ες, ηλικιωμένοι/ες) καθώς και την έμπρακτη υπεράσπιση του προαναφερθέντα ζωτικού μας χώρου που ανέκαθεν αποτελούσε τόπο συνεύρεσης, ζύμωσης και αγώνα της τάξης μας.

Γιατί ακριβώς μέσω των εργαλείων, των χώρων, του λόγου, των δράσεων μας αντανακλώνται οι αξίες του κόσμου που ονειρευόμαστε, ενός κόσμου μακριά από τις καπιταλιστικές λογικές του κέρδους, του ανταγωνισμού, του ατομισμού, ενός κόσμου αλληλεγγύης, ισότητας, ελευθερίας.

Κυρ. 8/11 στις 12 το μεσημέρι καλούμε σε ανοιχτή αντικατασταλτική συγκέντρωση – συλλογή ειδών πρώτης ανάγκης, στον Αυτοδιαχειριζόμενο Χώρο «Επί Τα Πρόσω» (Πατρέως 87) και στη συνέχεια σε ανοιχτή συνέλευση για να οργανώσουμε τις απαντήσεις μας απέναντι στην κρατική καταστολή και τρομοκρατία.

ΝΑ ΣΤΗΣΟΥΜΕ ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟ

ΑΝ ΔΕΝ ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΜΕ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΜΑΣ ΘΑ ΓΙΝΟΥΝΕ ΜΟΝΤΕΡΝΕΣ ΦΥΛΑΚΕΣ

Ανοιχτή Συνέλευση για την Αλληλεγγύη ενάντια στον Ολοκληρωτισμό

Αυτοδιαχειριζόμενος Χώρος «Επί τα Πρόσω»

Συντρόφισσες/ Σύντροφοι

Πάτρα: Άγρια καταστολή, προσαγωγές και προσπάθεια σύλληψης του εκδότη του tetartopress

Επιχείρηση καταστολής που θυμίζει άλλες εποχές, εκτυλίχθηκε το απόγευμα 7 Νοέμβρη από την αστυνομία στην Πάτρα.

Συγκεκριμένα, στις 6 το απόγευμα και μια ώρα πριν την συγκέντρωση που είχε ανακοινωθεί ενάντια στην κρατική διαχείρισης της πανδημίας και στα φασιστικά φαινόμενα αστυνομικής βίας και καταστολής, μεγάλη αστυνομική δύναμη αποτελούμενη από διμοιρίες ΜΑΤ, ΟΠΚΕ και ΔΙΑΣ απέκλεισαν το χώρο γύρω από την κατάληψη Παραρτήματος και την πλατεία Όλγας, όπου είχε προγραμματιστεί η συγκέντρωση, αφού προχώρησαν σε δύο προσαγωγές. Παράλληλα, σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες, έγιναν έλεγχοι στην πλατεία Όλγας και επιδόθηκαν πρόστιμα παράνομης κυκλοφορίας πάρα το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα άτομα που ελέγχθηκαν, επέδειξαν τις απαραίτητες βεβαιώσεις κυκλοφορίας.

Αφού ενημερωθήκαμε ως tetartopress για τις παραπάνω προσαγωγές, ο εκδότης του site Βασίλης Πέττας βρέθηκε έξω από την Αστυνομική Διεύθυνση Δυτικής  Ελλάδος.

Στην προσπάθειά του να καταγράψει τη μαρτυρία ενός από τους προσαχθέντες που ήταν τραυματισμένος, με τον οποίο είχε οπτική επαφή από το παράθυρο του κτηρίου της Αστυνομικής Διεύθυνσης, προσήχθη για εξακρίβωση στοιχείων παρά το γεγονός ότι αμέσως δήλωσε τη δημοσιογραφική του ιδιότητα. Στη συνεχεία και για περίπου μια ώρα έγιναν τρεις προσπάθειες σύλληψής του για διαφορετικούς λόγους κάθε φορά. Η τελευταία, μάλιστα, αφορούσε κατάθεση μήνυσης από αστυνομικό με πολιτικά για δήθεν βιαιοπραγία από τον Βασίλη Πέττα, εναντίον του.

Η πραγματικότητα είναι πως λίγη ώρα πριν, και ενώ του είχαν ανακοινώσει πως συλλαμβάνεται επειδή δήθεν βιντεοσκοπούσε αστυνομικούς που έβρισαν προσαχθέντες, ο ίδιος αστυνομικός τον απομόνωσε σε χώρο που δεν είχε επαφή με άλλο κόσμο,  αποκομμένοι από τους υπολοίπους προσαχθέντες και  χωρίς κανέναν λόγο βιαιοπράγησε κατά του εκδότη  Β. Πέττα, απωθώντας τον βίαια πάνω σε ένα τοίχο με ένα φοριαμό, με αποτέλεσμα τον ελαφρύ τραυματισμό του στο κεφάλι, την πλάτη και  το πρόσωπο.

Ακούγοντας οι άλλοι προσαχθέντες τη φασαρία, άρχισαν να φωνάζουν και τότε στον χώρο που ήταν απομονωμένος ο Βασίλης Πέττας, εισέβαλαν δύο άντρες των ΜΑΤ. Την ώρα που τον άφηναν ελεύθερο τον ενημέρωσαν πως θα συλληφθεί μετά από μήνυση -του αστυνομικού που τον χτύπησε-, για βιαιοπραγία εναντίον του αστυνομικού. Στη συνέχεια παρενέβη αστυνόμος και του είπε πως δεν θα γίνει μήνυση αρκεί να απομακρυνθεί από τον χώρο και να σταματήσει να κάνει ρεπορτάζ. Χαρακτηριστικά του ανέφερε: «Είναι μικρή η Πάτρα, ξέρουμε ποιος είσαι και τι προσπαθείς να κάνεις…».

Την ίδια ώρα, που συνέβαιναν αυτά στο αστυνομικό μέγαρο, πραγματοποιήθηκε επίθεση από αστυνομικές δυνάμεις στον αυτοδιαχειριζόμενο χώρο Επί Τα Πρόσω και εισβολή με κρότου λάμψης και  ρίψεις χημικών, ενώ στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν νέες προσαγωγές γύρω από το κτίριο του αυτοδιαχειριζόμενου χώρου στην οδό Πατρέως.

Συνολικά  απόψε στην Πάτρα είχαμε  εννέα προσαγωγές και αρκετούς τραυματίες. Λίγο πριν τις 9 το βράδυ οι προσαχθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι.

Πηγή φωτογραφιών:   Αναρχική Ομάδα Δυσήνιος Ίππος

πηγή άρθρου: https://tetartopress.gr/

Επίθεση της αστυνομίας στην κεντρική πλατεία στην Ξάνθη

«Όλα ξεκίνησαν χτες το απόγευμα, περίπου στις 6 και 20, όταν ενώ καθόμασταν στην Κεντρική Πλατεία Ξάνθης, με μάσκες και τις αποστάσεις που έχουν επιβάλει. Μας έκαναν ντου περισσότεροι από 20 Αστυνομικοί και Ασφαλίτες. Μας περικύκλωσαν. Μπήκε στην μέση ο Διευθυντής Αστυνομίας (όπως μας ανέφερε πως είναι) και λέει “Λοιπόν, σας δίνω περιθώριο 5 λεπτά να έχετε φύγει όλοι στα σπίτια σας”. Όταν ο πρώτος ρώτησε για ποιο λόγο, αφού φοράμε μάσκες και τηρούμε τα μέτρα του επιτέθηκαν πρώτα λεκτικά λέγοντας “Δε θα ρωτάτε εδώ. Απλά θα κάνετε ό,τι σας λέμε. Τέλος”.

Μετά από άρνηση του πρώτου, τον όρμηξαν. Ξέφυγε και όπως φαίνεται και ακούγεται και στο βίντεο, ο Διευθυντής Αστυνομίας λέει στον νεαρό “φεύγεις ρε πουτανιτσα? Ε πουτανίτσα”. Ζήτησα τον λόγο εγώ και τον ρωτάω για ποιο λόγο μιλάτε έτσι? Και χωρίς δεύτερη σκέψη με όρμηξαν. Τους ρωτούσα για ποιο λόγο με ορμάνε και μου έλεγαν “σιωπή, μη μιλάς” και μετά απ’ την επίθεση καταλαβαίνοντας πως δεν θα έχουν πως να το δικαιολογήσουν όλο αυτό, μας απαίτησαν να σβήσουμε τα βίντεο απ’ τα κινητά μας μετά βίας. Όταν εμένα μετά από μάχη που είχα μαζί τους κατάφεραν να με πάνε στο περιπολικό και να μου σβήσουν τα βίντεο με τις εγκληματικές τους πράξεις, ερχόταν ο φίλος μου ο “Haik” από πίσω να τους απωθήσει να με πάρουν μέσα. Με αποτέλεσμα να του λένε “θα έχεις την ίδια κατάληξη και εσύ…σβήσε το βίντεο” και ύστερα μπροστά σε πλήθος κόσμου είχε το χέρι του στο όπλο και τον απειλούσε και αυτόν να σβήσει τα βίντεο που τους “έκαιγαν”. Δυστυχώς κατάφεραν να σβήσουν τα περισσότερα βίντεο.

Ευτυχώς 3 σημαντικά αρχεία σώθηκαν και είναι το παραπάνω αρχείο σε 3 αποσπάσματα. Όση ώρα μου είχαν γυρισμένο το χέρι και έτοιμο να σπάσει μου έλεγαν “πουτάνα πονάς? Από εδώ και πέρα αυτά είναι τα νέα δεδομένα. Εμείς θα κάνουμε ότι θέλουμε και εσείς θα είστε στη σιωπή με το κεφάλι κάτω πουτάνα. Καταλαβες? Τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις μαλακίες που ξέρατε είναι παρελθόν. Τώρα θα κάνετε αυτό που λέμε εμείς πουτάνες”.

Οι μέρες που ζούμε είναι πολύ σκοτεινές και επικίνδυνες και ελπίζω μετά απ’ αυτόν τον Πόλεμο να βρεθεί ξανά Ειρήνη, Υγεία και Αγάπη σε όλο τον κόσμο. Δε θα περάσει ο φασισμός. Αντίσταση στην καταπάτηση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Καμία υποταγή στην Χούντα που έχουν χτίσει ύπουλα και βίαια. Αντιστεκόμουν πάντα σε κάθε είδους φασισμού. Αντιστέκομαι και τώρα όπως φαίνεται και στο βίντεο. Θα αντιστέκομαι για όσο ζω για Ελευθερία, για ισότητα, για τα Ανθρώπινα δικαιώματα μας. Για την αξιοπρέπεια μας. Καλή μας δύναμη. Καλές αντοχές».

[Η παραπάνω καταγγελία συνοδευόμενη από το βίντεο δημοσιεύτηκε στο Facebook από τον Diek Comitato στις 4 Νοεμβρίου 2020. Δημοσιεύονται και τα δύο αυτούσια ως έχουν].

The post Αποθρασύνεται η αστυνομική βία- Μαρτυρίες από Πάτρα και Ξανθη appeared first on Void Network.